Chị H. (24 tuổi, Hà Nội) phải đi khám sau một buổi bơi cuối tuần vì da đỏ rát, nổi nhiều sẩn nhỏ ở hai cánh tay, cổ và lưng.
Ban đầu, chị chỉ thấy hơi ngứa khi vừa lên khỏi bể nên nghĩ là phản ứng bình thường do nước clo. Tuy nhiên, đến tối cùng ngày, cảm giác ngứa rát tăng rõ, các nốt mẩn đỏ xuất hiện dày hơn và lan rộng, buộc chị phải đến cơ sở y tế thăm khám.
ThS.BSCKII Nguyễn Tiến Thành, thành viên Hội Da liễu Việt Nam, người trực tiếp khám cho bệnh nhân, cho biết đây là trường hợp viêm da tiếp xúc kèm nhiễm khuẩn nhẹ, liên quan đến môi trường nước bể bơi không bảo đảm vệ sinh.
Theo BS Tiến Thành, đây không phải trường hợp cá biệt. Mỗi khi bước vào cao điểm nắng nóng, số người gặp vấn đề về da sau khi đi bơi thường tăng lên. Có người chỉ đỏ da, ngứa thoáng qua, nhưng cũng có trường hợp bị viêm da kéo dài, nổi mụn mủ quanh nang lông hoặc xuất hiện tổn thương nghi do nấm.
“Những bệnh lý thường gặp sau khi bơi gồm viêm da tiếp xúc do hóa chất như clo hoặc chất khử trùng, viêm nang lông do vi khuẩn, nhiễm nấm da như nấm kẽ chân, nấm thân mình và tình trạng mề đay, kích ứng ở người có cơ địa nhạy cảm”, BS Tiến Thành cho hay.
Đáng chú ý, một số trường hợp có thể liên quan đến vi khuẩn Pseudomonas aeruginosa, tác nhân gây viêm nang lông cấp tính. Khi mắc phải, người bệnh có thể nổi mụn mủ, ngứa rát, đau ở vùng lưng, ngực, tay chân chỉ sau thời gian ngắn tiếp xúc với nguồn nước không bảo đảm.
Những sai lầm khiến người dân rước bệnh khi đi bơi
Theo BS Tiến Thành, nhiều người vẫn lầm tưởng bể bơi có mùi clo sẽ diệt khuẩn. Thực tế, clo chỉ phát huy hiệu quả khi được sử dụng đúng nồng độ và đi kèm hệ thống lọc, tuần hoàn nước hoạt động tốt.
Nếu xử lý không đúng cách, nước bể vẫn có thể là nơi tồn tại của nhiều tác nhân gây bệnh.
Ngoài chất lượng nước, mật độ người bơi quá đông trong mùa hè cũng làm tăng nguy cơ lây nhiễm chéo. Khi nhiều người cùng sử dụng bể trong thời gian dài, hệ thống lọc chịu áp lực lớn hơn. Nếu khâu kiểm soát vệ sinh không theo kịp, nguy cơ mắc bệnh da càng cao.
Một nguyên nhân khác là những thói quen rất phổ biến nhưng thường bị xem nhẹ. Nhiều người xuống bể ngay mà không tắm tráng trước.
Sau khi bơi xong, họ mặc đồ bơi ướt quá lâu, không vệ sinh da kỹ hoặc ngại thay đồ ngay tại chỗ. Môi trường ẩm ướt kéo dài khiến da dễ bị kích ứng, đồng thời tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm phát triển.
Không chủ quan với dấu hiệu bất thường
Theo BS Tiến Thành, những người đang có vết trầy xước, viêm da cơ địa hoặc bệnh da liễu sẵn có càng dễ bị tổn thương khi đi bơi. Khi hàng rào bảo vệ tự nhiên của da đã suy yếu, việc ngâm lâu trong nước hồ bơi càng làm tăng nguy cơ viêm nhiễm.
Trẻ em và người có làn da nhạy cảm là hai nhóm dễ bị ảnh hưởng hơn cả. Ở trẻ nhỏ, da mỏng và dễ kích ứng hơn người lớn. Trong khi đó, người có cơ địa dị ứng hoặc tiền sử bệnh da liễu thường phản ứng mạnh hơn khi tiếp xúc với nước bể bơi không phù hợp.
Để hạn chế nguy cơ mắc bệnh da khi đi bơi mùa hè, bác sĩ khuyến cáo người dân nên chọn bể bơi bảo đảm vệ sinh, nước trong, không đục, không có mùi clo quá nồng. Trước và sau khi bơi cần tắm tráng bằng nước sạch. Sau khi ra khỏi nước, nên thay đồ bơi ngay, lau khô cơ thể, đặc biệt ở các vùng nếp gấp và kẽ chân.
“Người dân cũng không nên đi bơi khi da đang có vết thương hở hoặc đang mắc bệnh da liễu chưa ổn định. Với người có làn da khô hoặc nhạy cảm, có thể sử dụng kem dưỡng ẩm sau khi tắm để hỗ trợ phục hồi hàng rào bảo vệ da”, BS Tiến Thành lưu ý.
Quan trọng hơn, không nên chủ quan với các dấu hiệu bất thường xuất hiện sau khi bơi. Nếu thấy ngứa, nổi mẩn, đỏ da, rát kéo dài hoặc nổi mụn mủ, người dân nên đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Bác sĩ Thành lưu ý nhiều người nghĩ đây chỉ là dị ứng nhẹ nên tự mua thuốc bôi. Tuy nhiên, nếu tổn thương da đã kèm nhiễm khuẩn hoặc nhiễm nấm, việc điều trị sai cách có thể khiến bệnh kéo dài và nặng hơn.
Bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Trần Như Thủy, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, cho biết trong những ngày nắng nóng, bên cạnh việc chống nắng, làm sạch da đúng cách, dưỡng ẩm phù hợp và ngủ đủ giấc, chế độ ăn hằng ngày cũng góp phần chăm sóc làn da từ bên trong. Trong đó, rau củ là nhóm thực phẩm nên được bổ sung đều đặn vì cung cấp nước, chất xơ, vitamin, khoáng chất và các hợp chất thực vật có lợi cho sức khỏe.
Theo y học cổ truyền, một số loại rau củ có tính mát, thường được dùng trong bữa ăn mùa hè để hỗ trợ thanh nhiệt, giúp cơ thể dễ chịu hơn. Khi sử dụng hợp lý, rau củ giúp bữa ăn thanh nhẹ, đa dạng và góp phần nuôi dưỡng làn da khỏe mạnh. Dưới đây là một số loại rau củ quen thuộc có thể đưa vào thực đơn trong những ngày nắng nóng.
Bí đao là loại quả quen thuộc trong bữa ăn của người Việt, thường được dùng để nấu canh trong mùa nóng. Theo y học cổ truyền, bí đao có tính mát, vị thanh, phù hợp với những bữa ăn cần sự thanh đạm, dễ tiêu. Về dinh dưỡng, bí đao chứa nhiều nước, có thể góp phần hỗ trợ cơ thể duy trì đủ nước trong thời tiết oi bức. Với người muốn chăm sóc da thông qua chế độ ăn lành mạnh, bí đao là một lựa chọn dễ dùng và dễ chế biến.
Cách dùng: nấu canh bí đao với thịt nạc, tôm, xương hoặc dùng nước bí đao đã được nấu chín.
Lưu ý không nên uống nước ép bí đao thường xuyên, đặc biệt ở người có hệ tiêu hóa yếu, vì dễ lạnh bụng hoặc tiêu chảy.
Giá đậu xanh là thực phẩm giàu nước, chất xơ và một số vitamin. Đây là món ăn dễ chế biến, giúp bữa ăn đa dạng hơn trong những ngày nóng. Theo y học cổ truyền, giá đậu xanh có tính mát, thường được dùng trong các món ăn hỗ trợ thanh nhiệt. Khi kết hợp trong chế độ ăn cân bằng, giá đậu xanh góp phần cung cấp chất xơ, hỗ trợ tiêu hóa và bổ sung thêm thực phẩm tươi cho cơ thể.
Cách dùng: luộc, xào, nấu canh hoặc trộn gỏi sau khi đã sơ chế sạch.
Lưu ý nên chọn nguồn giá sạch, bảo đảm an toàn thực phẩm. Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người lớn tuổi, người có sức đề kháng yếu hoặc bệnh lý mạn tính nên ưu tiên dùng giá đã nấu chín.
Củ cải trắng là loại củ có vị thanh, dễ chế biến và thường được dùng trong các món canh, hầm hoặc kho. Theo y học cổ truyền, củ cải trắng có tính mát, thường được dùng trong bữa ăn để hỗ trợ tiêu hóa và tạo cảm giác thanh nhẹ. Củ cải trắng có chứa nước, chất xơ và vitamin C. Đây là những thành phần có lợi trong chế độ ăn lành mạnh, góp phần hỗ trợ sức khỏe tổng thể và làn da. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng ăn củ cải trắng có thể làm trắng da, giảm nám hoặc thay thế các phương pháp chăm sóc da chuyên sâu.
Cách dùng: nấu canh, hầm với thịt nạc, xương, tôm, kho với thịt bò… hoặc dùng lượng vừa phải với món xào.
Lưu ý người có hệ tiêu hóa yếu, dễ lạnh bụng hoặc đang rối loạn tiêu hóa không nên dùng thường xuyên, phụ nữ mang thai có thể dùng trong bữa ăn thông thường, nhưng không nên lạm dụng nước ép hoặc dùng quá nhiều trong thời gian dài.
Khoai tây cung cấp tinh bột, chất xơ, kali và vitamin C. Khi được chế biến bằng cách hấp, luộc hoặc nấu canh, khoai tây có thể là một phần của bữa ăn cân bằng, giúp bổ sung năng lượng và dưỡng chất cho cơ thể. Trong chăm sóc da mùa nóng, khoai tây không thay thế kem chống nắng, che chắn hoặc dưỡng ẩm. Tuy nhiên, khi dùng hợp lý trong chế độ ăn, khoai tây góp phần cung cấp năng lượng, vitamin và khoáng chất, hỗ trợ sức khỏe chung của cơ thể.
Cách dùng: hấp, luộc, nấu súp, nấu canh hoặc hầm cùng các loại rau củ khác.
Lưu ý không dùng khoai tây đã mọc mầm, vỏ xanh hoặc có vị đắng vì có thể chứa chất gây độc. Nên hạn chế khoai tây chiên, khoai tây lắc trộn chung nhiều gia vị hoặc các món nhiều dầu mỡ vì không có lợi cho sức khỏe da và cân nặng.
Đậu Hà Lan là thực phẩm giàu chất xơ, đạm thực vật, vitamin và khoáng chất. Đây là loại đậu dễ kết hợp trong các món súp, cháo, salad, cơm hoặc món hầm. Trong chế độ ăn mùa nóng, đậu Hà Lan giúp bữa ăn thêm đa dạng, cung cấp chất xơ và dưỡng chất cần thiết. Khi dùng cùng nhiều loại rau củ khác, đậu Hà Lan góp phần hỗ trợ sức khỏe tổng thể, trong đó có sức khỏe làn da.
Cách dùng: nấu súp, cháo, salad, cơm chiên ít dầu hoặc hầm cùng thịt, tôm, rau củ.
Lưu ý không nên ăn quá nhiều trong một bữa vì có thể gây đầy bụng, khó tiêu ở một số người. Người có bệnh gout hoặc cần kiểm soát lượng đạm nên dùng theo tư vấn dinh dưỡng phù hợp.
Tối 17.5, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết, cùng ngày Tổ chức Y tế thế giới (WHO) thông báo dịch bệnh sốt xuất huyết do virus Ebola (bệnh Ebola) do chủng Bundibugyo của virus Ebola tại Cộng hòa dân chủ Conggo và Uganda đã được xác định là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế.
Đây là cảnh báo y tế quan trọng để các quốc gia tăng cường giám sát, phát hiện sớm và chuẩn bị ứng phó, tuy nhiên không có nghĩa là dịch đã lan rộng toàn cầu.
Theo WHO, tính đến ngày 16.5, tại Cộng hòa dân chủ Conggo đã ghi nhận 8 trường hợp mắc bệnh được khẳng định bằng xét nghiệm, 246 trường hợp nghi ngờ và 80 trường hợp tử vong nghi ngờ có liên quan tại tỉnh Ituri.
Tại Uganda, ghi nhận 2 trường hợp mắc bệnh được khẳng định bằng xét nghiệm, trong đó có 1 trường hợp tử vong tại Kampala. Cả hai trường hợp đều là người đi từ Cộng hòa dân chủ Conggo.
Tại Việt Nam, Bộ Y tế đang theo dõi chặt chẽ diễn biến dịch bệnh, cập nhật thường xuyên thông tin từ WHO, cơ quan đầu mối thực hiện Điều lệ y tế quốc gia và tăng cường giám sát tại các cơ sở y tế và kiểm dịch y tế tại các cửa khẩu.
Bộ Y tế khuyến cáo người đi về từ khu vực đang có dịch cần tự theo dõi sức khỏe trong 21 ngày. Không tiếp xúc trực tiếp với người có triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh Ebola, máu, dịch cơ thể hoặc đồ dùng của người bệnh.
Khi có biểu hiện sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, nôn, tiêu chảy hoặc xuất huyết sau khi đi về từ vùng có dịch, cần đến ngay cơ sở y tế và thông báo lịch sử đi lại, tiếp xúc để được hướng dẫn kịp thời.
Người dân không hoang mang, theo dõi thông tin chính thức từ Bộ Y tế và WHO. Bộ Y tế sẽ tiếp tục cập nhật tình hình và hướng dẫn các biện pháp phòng, chống phù hợp với diễn biến dịch bệnh.
Theo Cục Phòng bệnh, bệnh Ebola là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể gây bệnh nặng và tử vong. Bệnh lây qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể của người mắc bệnh hoặc người tử vong do Ebola; hoặc qua đồ vật, bề mặt bị nhiễm dịch cơ thể của người bệnh.
Các dấu hiệu thường gặp khi nhiễm virus gồm: sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, đau họng, nôn, tiêu chảy, đau bụng, phát ban. Một số trường hợp có thể có biểu hiện xuất huyết. Thời gian ủ bệnh thường từ 2 - 21 ngày.
TS.BS Lê Trường Giang, Chủ tịch Hội Y tế công cộng TP HCM, tại lễ khởi động Chương trình "Ký ức Covid-19" ngày 24/4, cho biết cho biết đại dịch đã qua và sinh hoạt dần trở lại bình thường. Tuy nhiên, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cùng các chuyên gia dịch tễ liên tục cảnh báo nguy cơ bùng phát những đại dịch mới nguy hiểm hơn.
Ông Giang cho rằng đại dịch Covid-19 từng đẩy thế giới, trong đó có Việt Nam và tâm dịch là TP HCM, vào khủng hoảng. Khi thành phố đang tập trung phát triển kinh tế xã hội, ký ức và bài học dịch bệnh có nguy cơ bị lãng quên. Vì vậy, cần xem cuộc chiến chống dịch vừa qua như một đợt tổng diễn tập. Việc nhìn lại một cách khoa học những kết quả đạt được và hạn chế là cần thiết để đề ra giải pháp chủ động, tránh lặp lại sự bị động trước đây.
Chương trình Ký ức Covid-19 được xây dựng với ba trụ cột Nhớ lại, Suy nghĩ và Hành động. Ở giai đoạn đầu, ban tổ chức thu thập thông tin, hình ảnh để xây dựng kho dữ liệu toàn diện về hoạt động phòng chống dịch giai đoạn 2019-2023. Tiếp đó, các chuyên gia nghiên cứu, hội thảo để phân tích, đánh giá các chiến lược đã áp dụng. Từ đó, chương trình đề xuất giải pháp và tham gia các dự án can thiệp nhằm nâng cao năng lực hệ thống y tế.
Chương trình có sự hỗ trợ kỹ thuật từ Viện Ký ức Ad Memoriam Institute của Pháp, tổ chức có nhiều năm kinh nghiệm vận hành mô hình tương tự. Giáo sư Laetitia Atlani-Duault, Chủ tịch Viện, kỳ vọng hai bên sẽ chia sẻ công cụ, phương pháp nghiên cứu để học hỏi lẫn nhau. Mục tiêu là lưu giữ ký ức nhằm ứng phó tốt hơn với các khủng hoảng y tế trong tương lai.
Ông Gilles Angles, Tùy viên Hợp tác Y tế và Phát triển Xã hội Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam đánh giá cao sáng kiến của TP HCM - nơi từng là tuyến đầu chống dịch của cả nước. Theo ông, những bài học từ thành phố không chỉ có giá trị trong nước mà còn đóng góp cho kinh nghiệm chung của thế giới trong việc xây dựng hệ thống y tế có độ thích ứng cao.
Năm 2026, chương trình dự kiến đẩy mạnh hệ thống hóa tư liệu, xây dựng nền tảng web và tổ chức các hội thảo chuyên sâu. Những điều này nhằm sớm đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, giúp thành phố duy trì trạng thái sẵn sàng trước mọi biến cố dịch bệnh.
