Sự chú ý đổ dồn về thị trường Việt không chỉ đến từ các chính sách vĩ mô của nhà nước, mà còn từ sự theo sát của các nhà phát triển game hàng đầu thế giới, đặc biệt là từ Trung Quốc.
Chia sẻ tại một sự kiện thúc đẩy phát triển lĩnh vực Esports của Việt Nam gần đây, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (Bộ VH-TT-DL) Hồ An Phong đã đưa ra góc nhìn đột phá về tiềm năng của ngành game Việt Nam. Theo chiến lược quốc gia về phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045, game và thể thao điện tử đã được xác định là một trong những ngành công nghiệp cơ bản quan trọng.
Điều làm nên sức hấp dẫn của nền kinh tế số này chính là dư địa phát triển vô tận. Theo Thứ trưởng Hồ An Phong, nhu cầu tiêu dùng vật chất của con người (như ăn uống, đi lại hay nhà ở…) đều có những giới hạn vật lý nhất định. Tuy nhiên, nhu cầu về đời sống tinh thần, giải trí lại vô cùng khổng lồ và không có điểm dừng. Sự bứt phá này đang biến game trở thành một cực tăng trưởng mới, đóng góp thực chất vào nền kinh tế.
Trên thực tế từ nhiều báo cáo trong ngành, xuất khẩu game của Việt Nam thời gian qua đã chạm mốc nửa tỉ USD mỗi năm – con số gây ấn tượng đối với một ngành công nghiệp vẫn còn khá non trẻ. Tuy mới được chú trọng gần đây, ngành game cũng đóng vai trò tiên phong trong công cuộc chuyển đổi số, tạo ra một hệ sinh thái việc làm đồ sộ bao gồm các nhà tổ chức sự kiện, MC, chuyên viên thiết kế, kỹ thuật viên, đồng thời mang lại doanh thu khổng lồ từ quảng cáo, tài trợ và vật phẩm đi kèm.
Một chuyên gia quốc tế từng nhận định, nếu bóng đá truyền thống cần một thời gian rất dài để Việt Nam có thể vươn lên đỉnh cao thế giới, thì với Esports, người Việt có thể đi nhanh hơn rất nhiều nhờ vào sự nhạy bén và lợi thế sẵn có của thế hệ trẻ.
Sức hút của thị trường game Việt Nam không qua mắt được các “ông lớn” công nghệ nước láng giềng. Các nhà phát triển (dev) Trung Quốc đang theo sát từng chuyển động, thói quen và hành vi của game thủ Việt. Chia sẻ với Thanh Niên bên lề sự kiện Vietnam GameVerse 2026 diễn ra tại TP.HCM mới đây, bà Jocelyn Liu, Giám đốc thương hiệu và PR của Hungry Studio – đơn vị đứng sau tựa game Block Blast đình đám, khẳng định Việt Nam là một thị trường đang tăng trưởng cực kỳ nhanh với tệp người dùng trẻ dồi dào.
“Đối với các công ty phát hành, việc tiến vào thị trường Việt Nam không còn là một phép thử, mà là một bước đi bắt buộc để bắt kịp và tận hưởng ‘miếng bánh’ tăng trưởng khổng lồ này. Việt Nam sở hữu lượng người dùng trẻ và mức độ sẵn sàng chi trả phí của game thủ Việt ngày càng tăng cao”, bà Jocelyn Liu nhấn mạnh.
Minh chứng cho sự đầu tư nghiêm túc này là cách các nhà phát triển Trung Quốc liên tục tối ưu hóa sản phẩm. Điển hình như Block Blast, tựa game có lượt tải nhiều nhất toàn cầu năm 2025 và đứng top tại Mỹ, Nhật Bản, châu Âu, đã thực hiện tới hơn 10.000 lượt A/B test chỉ trong vòng một năm để hiểu rõ hơn mong muốn của người dùng, trong đó có người dùng Việt Nam. Từ việc nắm bắt được tâm lý ngại sự phức tạp và không muốn chia sẻ quá nhiều dữ liệu cá nhân, lập trình viên đã thiết kế game không yêu cầu đăng nhập tài khoản nặng nề như các dòng game RPG, cho phép người dùng có thể chơi dễ dàng mọi lúc mọi nơi, kể cả trong môi trường không có kết nối mạng như trên máy bay.
Theo bà Liu, các studio Trung Quốc dự kiến sẽ tiếp cận hơn tại Việt Nam thông qua các chiến dịch bản địa hóa toàn diện. Họ cam kết tung ra phiên bản ngôn ngữ hoàn thiện, tổ chức các sự kiện offline, mời KOL bản địa tham gia quảng bá, thậm chí thiết kế những tính năng tương tác cộng đồng riêng biệt, tương tự như cách đã làm rất thành công tại thị trường Nhật Bản.
Dù dư địa lớn và sự quan tâm từ quốc tế là tín hiệu đáng mừng, ngành game Việt Nam vẫn đang đối mặt với những thách thức không nhỏ. Trong đó, thị trường hiện vẫn phải nhập khẩu lượng lớn các tựa game nước ngoài, cho thấy sự thiếu hụt trong khả năng làm chủ nội dung.
Thứ trưởng Hồ An Phong đã thẳng thắn chỉ ra rằng, nếu không thể làm chủ nội dung và không có định hướng quản lý rành mạch, sự phát triển nóng của ngành game có thể kéo theo nhiều hệ lụy. Vì vậy, song song với việc mở cửa đón nhận các nhà phát triển quốc tế, Việt Nam cần có chính sách kiến tạo từ Nhà nước, sự phối hợp nhịp nhàng giữa các doanh nghiệp và cơ quan truyền thông để xây dựng một nền thể thao điện tử lành mạnh, chuyên nghiệp.
Nhìn từ kinh nghiệm của những quốc gia “cường quốc thể thao điện tử” như Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc, Esports đang vượt xa khuôn khổ giải trí đơn thuần để trở thành một ngành kinh tế số có giá trị cao. Không chỉ tạo doanh thu lớn, lĩnh vực này còn góp phần thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển thể thao hiện đại và hình thành nguồn nhân lực trẻ cho nền kinh tế mới.
Dữ liệu từ CoinMarketCap và TradingView cho thấy giá Bitcoin hôm nay được giao dịch quanh mốc 73.000 USD. Trước đó, có lúc Bitcoin (BTC) giảm sâu xuống 72.600 USD.
Khi Bitcoin liên tục giao dịch quanh vùng giá 77.000 USD, nhiều nhà phân tích tuyên bố xu hướng giảm đã kết thúc, thị trường có thể bước vào siêu chu kỳ tăng giá. Tuy nhiên, những diễn biến hiện tại của thị trường đang cho thấy xu hướng ngược lại.
Khi Bitcoin kiểm tra lại vùng giá 72.500 USD lần đầu tiên sau sáu tuần, dẫn đến 342 triệu USD bị thanh lý. Dù giá BTC đã phục hồi nhẹ lên 73.500 USD, các nhà giao dịch lo ngại thị trường sẽ tiếp tục giảm giá sâu khi việc đáo hạn quyền chọn hằng tháng trị giá 9 tỉ USD sắp đến.
Theo Cointelegraph, ngay cả khi Bitcoin lấy lại mốc 74.000 USD, khối lượng giao dịch quyền chọn bán vẫn sẽ vượt trội so với quyền chọn mua lên đến 265 triệu USD.
Hôm 28.5, quyền chọn mua (call option) tháng 6 trị giá 80.000 USD được giao dịch ở mức 0,0103 BTC, tương đương 757 USD. Với 28 ngày còn lại cho đến khi đáo hạn, xác suất Bitcoin giao dịch trên mức đó chỉ ở mức 18%. Sự bi quan lan rộng một phần do dòng tiền ròng chảy ra khỏi các quỹ ETF Bitcoin giao ngay niêm yết tại Mỹ lên đến 1,07 tỉ USD trong hai ngày qua.
Một trong những lý do khiến Bitcoin sập là công ty bán dẫn Sequans Communications (SQNS) có trụ sở tại Paris (Pháp) đã thông báo kế hoạch thanh lý toàn bộ lượng Bitcoin nắm giữ, từ bỏ chiến lược tích lũy trước đó.
Các công ty đại chúng khai thác Bitcoin đã giảm bớt lượng Bitcoin nắm giữ trong thời gian gần đây. Dù không thể dự đoán liệu BTC có giảm xuống 70.000 USD hay không, phe bán vẫn đang chiếm đa số. Tâm lý bất an vẫn phủ bóng thị trường, làm suy yếu khả năng phục hồi trong ngắn hạn.
Chia sẻ tại sự kiện “AI: Shaping Human-Centered Innovation” diễn ra tại Hà Nội, Tiến sĩ Ed H. Chi, Phó Chủ tịch Nghiên cứu của Google DeepMind, cho rằng thế giới đang chứng kiến một sự chuyển dịch lớn tương tự những cuộc cách mạng công nghiệp trong lịch sử.
“Nhiều người có thể chưa nhận ra rằng chúng ta hiện đang ở giữa một cuộc cách mạng trí tuệ”, ông nói.
Theo vị chuyên gia, nếu giai đoạn đầu của nền kinh tế Internet được dẫn dắt bởi các công nghệ tìm kiếm và gợi ý nội dung thì các mô hình ngôn ngữ lớn hiện nay lại đang tạo ra ảnh hưởng mạnh mẽ trong môi trường doanh nghiệp.
Nguyên nhân là bởi doanh nghiệp là môi trường có nhiều hoạt động dựa trên khả năng suy luận, quy trình và xử lý tri thức, đó là những lĩnh vực AI đang phát triển rất nhanh.
Tuy nhiên, ông chỉ ra một trong những ngộ nhận phổ biến hiện nay là xem AI như một sản phẩm có thể mua về và lập tức tạo ra hiệu quả.
“Khi động cơ được phát minh, bạn không thể chỉ mua một động cơ, đặt nó vào nhà máy rồi xem như xong. Bạn cần các kỹ sư tìm ra cách để làm cho động cơ vận hành phù hợp. Điều tương tự cũng sẽ xảy ra với AI”, ông chia sẻ.
Từ ví dụ này, ông cho rằng Việt Nam có cơ hội phát triển đội ngũ kỹ sư vừa hiểu AI vừa hiểu đặc thù từng ngành nghề để ứng dụng công nghệ phù hợp với thực tế.
Cùng tham gia thảo luận, Tiến sĩ Lương Minh Thắng, Nhà khoa học chính kiêm Giám đốc Nghiên cứu tại Google DeepMind, nhận định năng lực quan trọng nhất của con người trong thời đại AI là khả năng phán đoán.
Ông nêu quan điểm rằng khi AI ngày càng giỏi trong việc đưa ra câu trả lời và gợi ý, con người dễ rơi vào trạng thái tiếp nhận thông tin một cách thụ động.
Vì vậy, người học cần liên tục kiểm chứng và đánh giá tính chính xác, mức độ phù hợp của các kết quả AI tạo ra trong từng bối cảnh cụ thể.
Một thách thức khác được ông Thắng đề cập là việc AI có thể tạo ra lượng lớn tri thức, nội dung và kết quả nghiên cứu trong thời gian rất ngắn.
“Trong toán học, lập trình, sinh học hay khám phá thuốc, AI có thể tạo ra rất nhiều kết quả, nhưng con người vẫn cần đủ năng lực để đánh giá kết quả đó”, ông nói.
Tiến sĩ Lương Minh Thắng chỉ ra rằng điều này có thể dẫn đến sự xuất hiện của những nghề mới trong tương lai, tập trung vào việc kiểm chứng, diễn giải và truyền đạt tri thức do AI tạo ra.
Từ góc độ doanh nghiệp, ông Trương Gia Bình, Chủ tịch Tập đoàn FPT, nhận định AI đang tạo ra một bước ngoặt chưa từng có đối với năng lực cạnh tranh của các tổ chức.
“Không ai có thể duy trì năng lực cạnh tranh nếu không có AI”, ông Bình nhấn mạnh.
Theo lãnh đạo FPT, nhân loại đang bước từ thời kỳ nhà máy công nghiệp sang “nhà máy AI”. Trong tương lai, sức mạnh của doanh nghiệp sẽ được quyết định bởi cả số lượng nhân sự và cả khả năng tổ chức các hệ thống AI.
Về lĩnh vực y tế, bà Jean Desombre, nhà sáng lập kiêm đối tác Pacific Gateway Partners, khẳng định AI có thể tạo ra những đột phá lớn trong nghiên cứu thuốc và xử lý dữ liệu y sinh.
Tuy nhiên, việc triển khai công nghệ này cần đặt con người ở vị trí trung tâm.
Bà đưa lời khuyên rằng trước khi áp dụng AI, các tổ chức cần trả lời những câu hỏi như liệu công nghệ đó có giúp cải thiện kết quả điều trị, giúp bác sĩ có thêm thời gian dành cho bệnh nhân hay không.
Ở góc độ giáo dục, Giáo sư Po-Shen Loh, Đại học Carnegie Mellon, cho rằng AI càng phát triển thì giáo dục càng cần quay trở lại những giá trị cốt lõi.
“Khi AI có thể giúp con người tiếp cận tri thức nhanh hơn, giáo dục cần chuyển từ việc “dạy để biết” sang “dạy để hiểu, để suy nghĩ và để hành động”, ông nhấn mạnh.
Các chuyên gia tham gia sự kiện đều nhìn nhận rằng lợi thế trong giai đoạn tiếp theo sẽ thuộc về những quốc gia có khả năng đào tạo nguồn lao động biết ứng dụng AI vào các bài toán thực tiễn, xây dựng được niềm tin đối với công nghệ trong đời sống xã hội.
Theo PhoneArena, báo cáo cho biết Apple đã chấp nhận mức giá tăng mạnh đối với các mô-đun bộ nhớ từ hai nhà sản xuất lớn là Samsung và SK Hynix mà không cần đàm phán. Jukan, một chuyên gia về bộ nhớ, chia sẻ trên X rằng việc Apple cố tình gom hết nguồn cung DRAM, ngay cả khi phải chịu lỗ trong ngắn hạn, sẽ khiến các đối thủ không thể sản xuất đủ sản phẩm chất lượng, từ đó giúp công ty chiếm lĩnh thị trường.
Mặc dù có thể phải chịu một số khoản lỗ, nhưng việc sản xuất đủ số lượng smartphone cao cấp sẽ giúp Apple gia tăng thị phần toàn cầu. Không chỉ có vậy, công ty cũng 'lấn sân' sang phân khúc rẻ hơn với việc ra mắt iPhone 17e chỉ một năm sau khi phát hành iPhone 16e, đồng thời giới thiệu MacBook Neo với giá hấp dẫn cùng hiệu năng mạnh mẽ.
Nếu chiến lược của Apple là loại bỏ phần lớn đối thủ cạnh tranh thông qua chiến lược giá cả, đây sẽ là một bước đi tính toán kỹ lưỡng nhằm mang lại lợi nhuận lớn cho công ty. Để chứng minh, MacBook Neo thực sự đã đe dọa thị trường máy tính xách tay Windows và Chromebook, cho phép Apple kiểm soát thị trường này tốt hơn.
Tuy nhiên, Apple cũng cần cân nhắc kỹ lưỡng các diễn biến ở thời điểm hiện tại. Nếu tình trạng thiếu hụt bộ nhớ được cải thiện nhanh chóng, nhà sản xuất iPhone hoàn toàn có thể phải chịu tổn thất lớn mà không thu được lợi ích nào.
Trong khi tuyên bố của Jukan rất thú vị, mọi thứ vẫn chỉ là ý kiến từ cái nhìn của vị chuyên gia về bộ nhớ này. Apple có thể đang chấp nhận mua lượng lớn DRAM với mức giá cao, nhưng cũng có khả năng công ty chỉ muốn đảm bảo nguồn cung cho các sản phẩm sắp ra mắt như iPhone màn hình gập.
