Quan điểm này được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đưa ra khi phát biểu tại buổi làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương và các cơ quan liên quan, sáng 20/5. Cuộc họp bàn về đánh giá nguồn lực phát triển đất nước gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng kinh tế hai con số và xác lập mô hình tăng trưởng mới.
Không thể coi nguồn lực là cái có sẵn, hữu hạn và chỉ để phân chia
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định đất nước ta đang có những nền tảng lớn, quan trọng để bước vào giai đoạn phát triển cao hơn. Muốn đạt mục tiêu rất cao đã đề ra, theo lãnh đạo Đảng, Nhà nước, phải thay đổi căn bản cách thức tổ chức, vận hành các nguồn lực phát triển
“Nói cách khác, tăng trưởng hai con số không thể là kết quả của mô hình tăng trưởng cũ được kéo dài thêm”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu quan điểm.
Người đứng đầu Đảng, Nhà nước lưu ý không thể chỉ dựa vào tăng vốn đầu tư, mở rộng tín dụng, khai thác thêm đất đai, tăng thêm dự án, sử dụng lao động giá rẻ, gia công, lắp ráp hoặc thu hút FDI bằng ưu đãi đơn thuần.
Những động lực này vẫn cần thiết, song theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, là không đủ. Nếu tiếp tục cách làm cũ, có thể tạo được tăng trưởng nhất thời, nhưng khó tạo được tăng trưởng bền vững, khó nâng cao năng suất, khó tăng năng lực tự chủ và càng khó vượt qua bẫy thu nhập trung bình.
Quán triệt phải đổi mới tư duy về nguồn lực, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh không thể coi nguồn lực là cái có sẵn, hữu hạn và chỉ để phân chia, mà nguồn lực phải được kiến tạo, làm giàu, kết nối và nhân lên.
Nhà nước không chỉ phân bổ nguồn lực, mà phải kiến tạo môi trường, định hình không gian phát triển, giảm rủi ro ban đầu, dẫn dắt và kích hoạt nguồn lực xã hội, nguồn lực trong dân, nguồn lực tư nhân, nguồn lực trí tuệ, nguồn lực dữ liệu và nguồn lực văn hóa.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh tăng trưởng hai con số là mục tiêu phát triển chất lượng cao, không phải tăng trưởng bằng mọi giá, không vì tăng trưởng mà đánh đổi ổn định.
Nhấn mạnh những vấn đề lớn cần tiếp tục làm rõ và hoàn thiện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, phải đánh giá đúng và đầy đủ nguồn lực phát triển của đất nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh phải coi cơ chế huy động, phân bổ, sử dụng và chuyển hóa nguồn lực là trọng tâm.
Nhận định có nhiều nguồn lực đang bị mắc kẹt, Chủ tịch nước, Chủ tịch nước cho rằng nếu không tháo những điểm nghẽn này, sẽ rơi vào tình trạng có nguồn lực nhưng không sử dụng được; có tiềm năng nhưng không chuyển hóa được; có chủ trương đúng nhưng kết quả chậm; có mục tiêu cao nhưng công cụ thực hiện không đủ mạnh.
Không để nguồn lực quốc gia nằm im trong thủ tục
Đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải rà soát, phân loại và xử lý dứt điểm các nguồn lực đang chậm đưa vào sử dụng. Không để nguồn lực quốc gia nằm im trong thủ tục, trong tranh chấp, trong tâm lý sợ trách nhiệm hoặc trong sự phối hợp chậm giữa các cơ quan, theo lời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.
Về phân bổ nguồn lực, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu định hướng phải chuyển từ phân bổ dàn trải, bình quân, cục bộ, theo nhiệm kỳ, theo địa giới hành chính, sang phân bổ theo hiệu quả, năng suất, sức lan tỏa và kết quả đầu ra.
Nhấn mạnh phải làm rõ điều kiện để nguồn lực phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số, xác lập rõ mô hình tăng trưởng mới và cơ chế tổ chức thực hiện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng mô hình tăng trưởng mới phải dựa nhiều hơn vào năng suất, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và dữ liệu…
Đề cập nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị tập trung: xây dựng gói thể chế khơi thông nguồn lực, trong đó, phải dứt khoát bỏ tư duy “không quản được thì cấm”.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước quán triệt một vấn đề, một nội dung chỉ quy định tại một luật; cải cách tối đa thủ tục hành chính; chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm có kiểm soát; bảo đảm pháp luật minh bạch, nhất quán, ổn định, có tầm nhìn.
Cùng với đó, người đứng đầu Đảng, Nhà nước yêu cầu kiểm kê, số hóa và giải phóng nguồn lực đang bị mắc kẹt; tập trung nguồn lực cho các cực tăng trưởng, dự án và ngành có sức lan tỏa cao, không dàn trải.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, lấy năng suất, khoa học – công nghệ, dữ liệu và nhân lực chất lượng cao làm động lực chính; chuẩn bị nhân lực chiến lược cho trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, năng lượng mới… đi kèm với xây dựng thương hiệu quốc gia và cơ chế theo dõi, giám sát thực hiện.
Ban Chính sách, chiến lược Trung ương được giao hoàn thiện báo cáo, có thể trình Bộ Chính trị xem xét, cho ý kiến ban hành một Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết số 39 của Bộ Chính trị về nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác, sử dụng và phát huy các nguồn lực của nền kinh tế trong thời gian tới.
Phát biểu thảo luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, đây không chỉ đơn thuần hoàn thiện một đạo luật cụ thể, mà là "bước đi có ý nghĩa chiến lược nhằm kiến tạo một mô hình thể chế phát triển mới cho thủ đô, với vị trí đặc biệt trung tâm chính trị hành chính quốc gia, đồng thời là động lực phát triển của cả nước".
Tinh thần xuyên suốt phải được quán triệt là xây dựng luật Thủ đô trở thành thiết chế pháp lý đặc thù vượt trội, có tính dẫn dắt đủ mạnh để tháo gỡ điểm nghẽn phát triển cho thủ đô. Đồng thời vẫn phải bảo đảm kỷ cương kỷ luật và tính thống nhất cao của hệ thống pháp luật vì lợi ích chung của quốc gia.
"Yêu cầu đặt ra rất rõ là phải trao quyền mạnh hơn, phân cấp, phân quyền triệt để hơn, nhưng đồng thời phải rõ trách nhiệm, giải trình rõ ràng hơn, cơ chế kiểm soát quyền lực phải chặt chẽ hơn. Giao quyền rồi nhưng phải có cơ chế kiểm soát chứ không buông lỏng, phải hiệu quả", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu.
Thực tiễn cho thấy điểm nghẽn lớn của thủ đô hiện nay, đặc biệt trong một số lĩnh vực như quy hoạch, hạ tầng, quản trị đô thị, phân cấp phân quyền, huy động nguồn lực... chưa được giải quyết căn bản. Vì thế, luật phải quy định để tháo gỡ được các điểm nghẽn này.
Dẫn ra vấn đề quy hoạch, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhắc lại trong mấy nhiệm kỳ ông góp ý cho quy hoạch Hà Nội nhưng không được quan tâm, từ thời Chủ tịch Hà Nội là một kiến trúc sư (ông Nguyễn Thế Thảo - PV).
Theo ông, "quy hoạch phát triển làm sao phải có tầm nhìn, để toàn dân được biết rõ, hiện tại đường ngoằn nghèo như thế, 10 năm sau thế nào. Hoặc quy hoạch 100 năm thành thành phố phát triển thế nào, thậm chí phải đập đi xây lại". Khi quy hoạch rõ ràng thì người dân và doanh nghiệp sẽ vui vẻ ủng hộ.
Tuy nhiên, "quy hoạch phải có tính bền vững, không phải quy hoạch nhiệm kỳ 5 năm, ông này làm quy hoạch ông kia lên chủ tịch lại đảo lại. Để thấy Hà Nội 10 năm sau, 50 năm sau, 100 năm sau thế nào".
"Tôi cảm giác hình như không có quy hoạch, một chỗ đất thì có mấy ông nói có dự án muốn xây nhà để bán, lại cấp đất, mà đường xá không ai lo. Tại sao thời xưa Pháp quy hoạch hay thế, phố cổ xây dựng không tắc đường, không ngập lụt, nhưng mình giờ xây dựng thế nào mà xây đến đâu tắc đường, ngập lụt đến đấy, vì không anh nào lo đường, không có hệ thống ngầm thoát nước, cứ xây nhà lên để bán", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu.
Cho biết đây là vấn đề bức xúc từ lâu, theo ông, cần quy hoạch rõ vùng lõi thế nào, đô thị vệ tinh ra sao, bao nhiêu khu mới hiện đại đầy đủ tiêu chuẩn bệnh viện, nhà văn hóa, trường học, sân vận động, vườn hoa. Hay đi bằng đường gì, tàu điện ngầm, đường sắt đô thị, phải kết nối từ các thành phố đó về trung tâm trong vòng 30 phút.
Có quy hoạch rõ thì "dân người ta thích, sẵn sàng từ bỏ gác xép phố cổ để ra bên ngoài. Nếu đi vào trung tâm trong vòng 30 phút thì người dân sẵn sàng vui vẻ rời khỏi nội đô".
Bên cạnh đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh, tư duy xây dựng luật cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển. Luật không chỉ quy định cấm hay hạn chế mà phải tạo không gian thể chế để thủ đô chủ động thiết kế, thử nghiệm và triển khai các chính sách đặc thù.
Luật chỉ nên quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc ổn định, còn những gì mang tính linh hoạt biến động nhanh thì giao cho Chính phủ, thậm chí giao cho chính quyền thành phố quy định để bảo đảm thích ứng với thực tiễn. Nếu đưa vào luật những việc cụ thể thì 1 năm sau đã khác rồi, lại phải sửa luật, sức bền của luật không được bao lâu.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu phải quy định rất rõ cơ chế phân cấp phân quyền phải rõ ràng, thực chất và có kiểm soát. Dự thảo luật thiết kế theo hướng phân quyền mạnh hơn cho thủ đô, điều này đúng nhưng phân quyền phải đi đôi với năng lực thực thi và nguồn lực tương ứng, tránh tình trạng giao quyền nhưng không đủ điều kiện thực hiện, rất rủi ro cho quản lý.
Cần có cơ chế thí điểm và thử nghiệm chính sách mới (sandbox). Hà Nội là nơi thử nghiệm những chính sách tốt để nhân rộng cả nước. Cơ chế này phải được thiết kế đầy đủ về điều kiện áp dụng, thời hạn, giám sát, đánh giá và xử lý rủi ro. Không thể để thí nghiệm trở thành kéo dài không kiểm soát, hoặc hợp thức hóa những bất cập trong quản lý. Đồng thời phải có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung đi kèm với kiểm soát trách nhiệm rõ ràng, không được bị lợi dụng.
Về liên kết vùng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh rất quan trọng, thủ đô không thể phát triển nếu tách rời vùng và ngược lại. Cần có cơ chế phối hợp thực chất giữa Hà Nội và các tỉnh về tài chính, quy hoạch như đường Vành đai 4, 5, sân bay... Như Vành đai 4, 5 nằm ở đất các tỉnh khác, hay sân bay của thủ đô nhưng đặt ở tỉnh khác, nếu không liên kết phối hợp sẽ không làm được.
“Thủ đô được trao quyền cao hơn thì phải chịu trách nhiệm cao hơn; được cơ chế đặc thù thì phải tạo ra kết quả vượt trội; được thí điểm trước thì phải đi đầu về kỷ cương và hiệu quả. Việc xây dựng luật phải dứt khoát không nửa vời, nêu vấn đề ra để lưng chừng rất khó làm, phân quyền phải thực chất, giao quyền phải ràng buộc trách nhiệm, đã thí điểm phải kiểm soát rủi ro”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu. Hà Nội phải đi đầu nhưng không thể đứng ngoài hệ thống mà phải là hình mẫu về quản trị hiện đại, có giá trị lan tỏa cho cả nước.
Theo đó, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ trưởng các Bộ: Công an, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Tài chính, Xây dựng chỉ đạo các đơn vị liên quan:
Nghiên cứu các ý kiến hợp lý của Bộ Tư pháp tại Công văn số 3185/BTP-KSTT ngày 12.5 để xây dựng và chủ động thực thi phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan theo thẩm quyền, hoàn thành trong tháng 5.2026; báo cáo cấp có thẩm quyền cắt giảm, đơn giản hóa đối với các phương án vượt thẩm quyền, hoàn thành thực thi trong tháng 6.2026.
Khẩn trương rà soát, hoàn thiện các phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan tại dự thảo Nghị quyết phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, gửi Bộ Tư pháp để hoàn thiện, trình Chính phủ.
Đồng thời, Bộ trưởng Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng chỉ đạo các đơn vị liên quan rà soát, sửa đổi các quy chuẩn, tiêu chuẩn về phòng cháy, chữa cháy theo hướng phù hợp thực tiễn, bảo đảm an toàn cho người, cho công trình và tiết kiệm tối đa cho chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình và cắt giảm tối đa chi phí tuân thủ cho tổ chức, cá nhân; rà soát, đơn giản hóa danh mục phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ thuộc diện cấp giấy phép trước khi lưu thông trên thị trường để tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân; báo cáo Thủ tướng trước ngày 15.6.
Bộ trưởng Bộ Công thương chỉ đạo đơn vị liên quan nghiên cứu cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục thành lập/mở rộng cụm công nghiệp theo hướng tăng cường liên thông, tích hợp, thực hiện thủ tục hành chính, đồng thời hoàn thiện dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 32/2024/NĐ-CP về quản lý, phát triển cụm công nghiệp, trình Chính phủ ban hành trong tháng 5.2026.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng chỉ đạo đơn vị liên quan: Rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng, trình Chính phủ ban hành trong tháng 5.2026; phối hợp với Bộ Công an thực hiện nội dung nêu trên.
Bộ trưởng Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Công thương và các bộ, cơ quan chỉ đạo các đơn vị liên quan nghiên cứu, tham mưu cấp có thẩm quyền thống nhất một đầu mối quản lý khu công nghiệp và cụm công nghiệp, trong quá trình xây dựng, ban hành các nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các bộ, hoàn thành trong tháng 5 này.
Liên quan tới vụ Mercedes chặn đầu cả dòng xe trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai, chiều 13/5, Cục CSGT (Bộ Công an) cho biết Đội 1 Cục CSGT vừa lập biên bản xử phạt với tài xế N.X.T. (SN 1977, ở phường Bồ Đề, Hà Nội), do có hành vi dừng, đỗ xe không đúng nơi quy định trên đường cao tốc.
Với vi phạm trên, tài xế T. sẽ bị phạt 13 triệu đồng và bị trừ 6 điểm giấy phép lái xe.
Theo Cục CSGT, vào lúc 14h ngày 12/5, tại km145 cao tốc Nội Bài - Lào Cai, hướng Lào Cai đi Hà Nội, tài xế T. điều khiển ô tô con nhãn hiệu Mercedes mang BKS 30L-913.xx có hành vi dừng, đỗ trên đường cao tốc.
Cục CSGT cho biết, qua xác minh, tài xế T. đã dừng xe khoảng 1 phút, không gây ùn tắc kéo dài, lý do tài xế T. làm vậy là vì mất bình tĩnh khi xe đi phía sau liên tục nháy đèn, xin vượt, tuy nhiên do chưa đủ điều kiện cho vượt nên tài xế T. đã dừng lại để "phân bua" với tài xế ô tô đi phía sau.
Cục CSGT khuyến cáo, việc dừng, đỗ ô tô sai quy định trên đường cao tốc là hành vi đặc biệt nguy hiểm, dễ dẫn đến va chạm liên hoàn, nhất là tại các tuyến đường có tốc độ lưu thông cao. Người điều khiển phương tiện khi gặp sự cố cần đưa xe vào làn dừng khẩn cấp, bật tín hiệu cảnh báo và thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn theo quy định.
Theo hình ảnh clip đăng tải trên mạng xã hội, vào thời điểm xảy ra sự việc, ô tô Mercedes mang BKS 30L-913.xx đang di chuyển trên cao tốc (tại đoạn đường cao tốc không có dải phân cách cứng) bất ngờ dừng giữa đường, chặn đầu một chiếc ô tô đầu kéo mang BKS 24H-047.xx.
Sau đó, 2 người đàn ông đi từ trên ô tô Mercedes xuống, lời qua tiếng lại với tài xế ô tô đầu kéo. Sự việc khiến hàng dài các phương tiện khác phải xếp hàng chờ phía sau, gây ra cảnh ùn ứ cục bộ.
