Cơ thể con người duy trì nhiệt độ ổn định nhờ cơ chế điều hòa thân nhiệt. Khi nhiệt độ môi trường thay đổi đột ngột, hệ thống này phải hoạt động quá mức, dễ dẫn đến rối loạn sinh lý như chóng mặt, mệt mỏi, thậm chí ngất, theo chuyên trang Harvard Health Publishing (Mỹ).
Giáo sư W. Larry Kenney, chuyên gia sinh lý học về điều hòa thân nhiệt tại Đại học bang Pennsylvania (Mỹ), cho biết cơ thể con người có giới hạn thích nghi với nhiệt. Khi bị đặt vào môi trường nhiệt độ thay đổi nhanh, tim phải hoạt động nhiều hơn để phân phối máu và tản nhiệt, tạo áp lực lớn lên hệ tim mạch.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), nhiệt độ cao là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong liên quan đến thời tiết. Giai đoạn 2000 – 2019, thế giới ghi nhận khoảng 489.000 ca tử vong mỗi năm do nắng nóng, cho thấy tác động rất lớn của nhiệt độ lên sức khỏe cộng đồng.
Không chỉ vậy, các nghiên cứu trên tạp chí The Lancet cho thấy nhiệt độ cao làm tăng nguy cơ mắc bệnh và tử vong do tim mạch, hô hấp và nhiều bệnh mạn tính khác, đặc biệt ở người lớn tuổi và người có bệnh nền.
Điều đáng lo là không chỉ nhiệt độ cao, mà sự thay đổi nhiệt độ đột ngột mới là yếu tố khiến cơ thể khó thích nghi nhất. Khi từ phòng lạnh bước ra môi trường nóng, mạch máu giãn nhanh, tim phải tăng nhịp để điều hòa nhiệt. Ngược lại, khi vào phòng lạnh, mạch máu co lại đột ngột.
Theo các nghiên cứu về “temperature anomaly” (biến động nhiệt độ), chỉ cần nhiệt độ thay đổi nhỏ cũng đã ảnh hưởng đến sức khỏe. Một nghiên cứu cho thấy mỗi khi nhiệt độ tăng thêm 1°C bất thường, tình trạng thể chất giảm khoảng 7%, phản ánh mức độ nhạy cảm của cơ thể với thay đổi nhiệt độ.
Ngoài tim mạch, nhiệt độ cao còn gây mất nước, suy giảm chức năng thận và ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác. Các nghiên cứu trên dữ liệu cấp cứu tại Mỹ ghi nhận nhiệt độ cao làm tăng các ca nhập viện vì mất nước, tụt huyết áp và suy thận cấp.
Trong khi đó, không khí khô từ điều hòa có thể làm suy yếu niêm mạc đường hô hấp, khiến cơ thể dễ bị nhiễm trùng hơn khi phải thích nghi với sự thay đổi môi trường đột ngột, theo Mayo Clinic.
Các chuyên gia nhấn mạnh, người cao tuổi, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính (tim mạch, tiểu đường, hô hấp) là nhóm dễ bị tổn thương nhất.
Để hạn chế tác động của chênh lệch nhiệt độ, các chuyên gia khuyến cáo nên giữ nhiệt độ phòng điều hòa không thấp hơn ngoài trời quá 5 – 7°C. Trước khi ra ngoài, nên để cơ thể thích nghi dần thay vì thay đổi đột ngột.
Ngoài ra, cần uống nước đều đặn, ngay cả khi không thấy khát, hạn chế ra ngoài vào giờ nắng gắt và mặc trang phục thoáng mát, theo WHO.
Sáng 11-4, Sở Y tế TP.HCM cho biết tính đến sáng cùng ngày, các cơ sở y tế đã ghi nhận 184 ca bệnh nghi ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Bình Quới Tây.
Trong tổng số 184 ca bệnh nghi ngộ độc thực phẩm được ghi nhận từ 5 cơ sở y tế, có 141 ca đang theo dõi điều trị ngoại trú và 43 ca đang được điều trị nội trú.
Bệnh viện Nhân dân Gia Định ghi nhận 50 ca (có 28 ca còn điều trị nội trú trong tình trạng ổn định, 22 ca theo dõi ngoại trú).
Bệnh viện Nhi đồng 2 ghi nhận 36 ca (trong đó 13 ca còn điều trị nội trú, tình trạng các ca ổn định, 23 ca điều trị ngoại trú).
Bệnh viện Đa khoa Bình Thạnh ghi nhận 84 ca (trong đó 2 ca còn điều trị nội trú, tình trạng các ca ổn định, 82 ca điều trị ngoại trú).
Bệnh viện Đa khoa Tân Định ghi nhận 1 ca (điều trị nội trú, tình trạng ổn định và đã xuất viện, tiếp tục theo dõi ngoại trú) và Trạm y tế phường Bình Quới ghi nhận 13 ca, tất cả đều được kê đơn thuốc điều trị ngoại trú.
Kết quả phân tích cho thấy 7/10 mẫu phân (chiếm 70%) dương tính với vi khuẩn Salmonella.
Theo các chuyên gia y tế, đây là tác nhân gây nhiễm khuẩn đường tiêu hóa phổ biến liên quan đến thực phẩm.
Sở Y tế đã ra văn bản chỉ đạo các bệnh viện đảm bảo nguồn lực thuốc và các phương tiện phục vụ cho công tác tiếp nhận, cấp cứu và điều trị; phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan để thực hiện xét nghiệm phục vụ công tác điều trị và xác định nguyên nhân, nếu có ca bệnh có dấu hiệu bất thường hoặc diễn tiến nặng phải tổ chức hội chẩn và chuyển tuyến điều trị phù hợp và kịp thời khi cần.
Cơ quan chức năng vẫn đang tiếp tục theo dõi sát các ca bệnh còn lại và phối hợp điều tra nguồn gốc thực phẩm để ngăn ngừa sự cố tương tự.
Cao huyết áp là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây đột quỵ, nhồi máu cơ tim và suy thận. Bệnh thường diễn tiến âm thầm trong nhiều năm mà không có triệu chứng rõ rệt. Các chuyên gia cho biết ngoài việc dùng thuốc theo chỉ định, duy trì lối sống lành mạnh mỗi ngày có thể giúp kiểm soát huyết áp và giảm nguy cơ biến chứng tim mạch.
Giảm lượng muối trong khẩu phần ăn
Một trong những thay đổi quan trọng nhất với người cao huyết áp là hạn chế natri. Theo Medical News Today, ăn quá nhiều muối khiến cơ thể giữ nước, làm tăng áp lực lên thành mạch máu và khiến huyết áp tăng cao. WHO khuyến nghị người trưởng thành nên tiêu thụ dưới 2.000 mg natri mỗi ngày, tương đương khoảng 5 g muối (một thìa cà phê) nhằm giúp kiểm soát huyết áp và giảm nguy cơ bệnh tim mạch
Một số thực phẩm chế biến sẵn, đồ hộp, mì ăn liền, thịt xông khói hay các loại nước chấm quá mặn cũng tiềm ẩn lượng natri, cần hạn chế khẩu phần để cải thiện huyết áp theo thời gian.
Tăng cường thực phẩm có lợi
Bên cạnh việc giảm muối, người cao huyết áp nên bổ sung nhiều thực phẩm giàu kali vì khoáng chất này giúp cân bằng tác động của natri và hỗ trợ đào thải muối dư thừa qua nước tiểu. Các thực phẩm giàu kali bao gồm chuối, cam, dưa lưới, khoai lang, quả bơ, đậu Hà Lan cùng các sản phẩm từ sữa như sữa chua và sữa tươi.
Times of India cũng gợi ý một số thực phẩm điển hình như rau lá xanh, củ dền, yến mạch và tỏi. Trong đó, củ dền chứa nitrat tự nhiên có thể hỗ trợ giãn mạch máu, còn yến mạch giàu chất xơ tốt cho tim mạch.
Duy trì vận động đều đặn
Theo Verywell Health, tập thể dục thường xuyên giúp tim hoạt động hiệu quả hơn, từ đó giảm áp lực lên động mạch. Người trưởng thành nên vận động khoảng 150 phút mỗi tuần với các hình thức vừa sức như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc yoga.
Những bài tập nhẹ nhưng duy trì đều đặn cũng có thể giúp huyết áp ổn định hơn và cải thiện sức khỏe tim mạch tổng thể.
Kiểm soát cân nặng
Ngoài cân nặng tổng thể, vòng eo lớn cũng liên quan đến nguy cơ tăng huyết áp và bệnh tim mạch cao hơn. Thừa cân khiến tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu đi khắp cơ thể, từ đó làm tăng áp lực lên thành mạch. Theo Medical News Today, chỉ cần giảm một chút trọng lượng cũng có thể góp phần cải thiện huyết áp ở người thừa cân hoặc béo phì.
Ngủ đủ giấc mỗi ngày
Giấc ngủ có ảnh hưởng trực tiếp đến huyết áp. Ngủ không đủ giấc hoặc thường xuyên thức khuya có thể làm tăng hormone stress và khiến huyết áp khó kiểm soát hơn.
Các chuyên gia khuyến nghị người trưởng thành nên ngủ khoảng 7-9 tiếng mỗi đêm, đồng thời duy trì thời gian ngủ ổn định, hạn chế sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử trước giờ đi ngủ.
Kiểm soát căng thẳng
Căng thẳng kéo dài khiến cơ thể tiết nhiều hormone stress, làm tim đập nhanh hơn và mạch máu co lại, từ đó khiến huyết áp tăng. Những hoạt động như thiền, yoga, hít thở sâu, nghe nhạc hoặc dành thời gian thư giãn mỗi ngày có thể giúp hệ thần kinh ổn định hơn, hỗ trợ kiểm soát huyết áp.
Hạn chế rượu bia và bỏ thuốc lá
Bỏ thuốc lá và hạn chế đồ uống có cồn là một trong những thay đổi mang lại lợi ích rõ rệt cho sức khỏe tim mạch. Nicotine trong thuốc lá có thể làm co mạch máu và khiến huyết áp tăng ngay sau khi hút. Trong khi đó, uống nhiều rượu bia kéo dài cũng làm tăng nguy cơ tăng huyết áp và giảm hiệu quả của thuốc điều trị.
Ngày 25/5, ông Võ Hải Sơn, Cục phó Cục phòng bệnh, cho hay Ebola chủ yếu lây qua tiếp xúc gần, trực tiếp với máu, dịch tiết hoặc người đã tử vong vì bệnh. Do đó, nếu thực hiện tốt các biện pháp bảo hộ cá nhân và kiểm soát nhiễm khuẩn thì nguy cơ lây lan không cao.
Trong khi đó, Covid-19 lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp dưới dạng giọt bắn và hạt khí dung. Khi bệnh nhân ho, hắt hơi, nói chuyện, ca hát hoặc thở, họ phát tán trực tiếp các hạt chứa nồng độ virus SARS-CoV-2 ra không khí xung quanh. Người khỏe mạnh đứng gần sẽ hít phải lượng virus này hoặc bị giọt bắn rơi vào niêm mạc mắt, mũi, miệng và nhiễm bệnh.
Lãnh đạo Bộ Y tế khuyến cáo người dân không hoang mang nhưng cần nâng cao cảnh giác, đặc biệt với những người đi và đến vùng có dịch như Congo. Người dân cần hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người nghi mắc bệnh hoặc dịch tiết của người bệnh, thường xuyên rửa tay, giữ vệ sinh cá nhân và theo dõi sức khỏe sau khi trở về từ vùng dịch.
"Những trường hợp có biểu hiện sốt, mệt mỏi hoặc dấu hiệu bất thường sau khi nhập cảnh từ vùng dịch cần đến cơ sở y tế sớm và khai báo rõ lịch trình di chuyển để được theo dõi, xử lý kịp thời", ông Sơn nói.
Trước đó, TS Angela Pratt, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam, cảnh báo chủng virus Bundibugyo đang lưu hành rất hiếm gặp, chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu. WHO ghi nhận Congo có hơn 750 ca mắc, bao gồm 177 người tử vong ở đợt bùng phát này. Uganda cũng báo cáo hai trường hợp mang nguồn bệnh từ Congo. Cơ quan y tế Liên Hợp Quốc đã ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu, đồng thời khuyến nghị các quốc gia nâng cao năng lực ứng phó nhưng không hạn chế đi lại và thương mại.
Hiện Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc Ebola. Tuy nhiên, Bộ Y tế vẫn yêu cầu các cửa khẩu và bệnh viện đẩy mạnh giám sát hành khách đến từ khu vực có dịch. Cùng lúc, Viện Pasteur TP HCM và Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương đã chuẩn bị sẵn sàng năng lực xét nghiệm nhằm kịp thời chẩn đoán nếu xuất hiện ca nghi ngờ.
Ebola có thời gian ủ bệnh 2-21 ngày. Bệnh nhân thường khởi phát đột ngột triệu chứng sốt, uể oải, đau cơ, sau đó tiến triển nhanh thành nôn mửa, tiêu chảy, suy gan và suy thận. Cơ quan y tế khuyên người dân giữ bình tĩnh, thường xuyên rửa tay và tránh tiếp xúc người nghi ốm. Nhóm người trở về từ vùng dịch cần chủ động theo dõi sức khỏe, nhanh chóng đến cơ sở khám chữa bệnh và khai báo rõ lịch trình nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường.
