Ông Phạm Thành Nhân, Phó Giám đốc Sở Nội vụ TP HCM, cho biết thông tin trên tại hội thảo Thị thực nhân tài và chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao do Đại học Quốc gia TP HCM tổ chức, ngày 20/5.
Theo ông, chất lượng nguồn nhân lực trình độ cao trong bộ máy hành chính của thành phố đang ở mức báo động khi tỷ lệ nhân sự có học vị tiến sĩ chỉ chiếm từ 0,5% đến 1,1%.
“Sự thiếu hụt trầm trọng nhóm chuyên gia dẫn dắt trong các lĩnh vực mũi nhọn đang trở thành rào cản trực tiếp, làm chậm tiến trình phát triển bền vững và xây dựng đô thị thông minh”, ông nói.
Thành phố đã ra chính sách ưu đãi vượt trội để thu hút nhân tài trong và ngoài nước. Ví dụ, chuyên gia sẽ nhận mức trợ cấp ban đầu tối đa 100 triệu đồng khi về làm việc, thu nhập hàng tháng linh động từ 30-100 triệu đồng. Ngoài ra, họ được hưởng thù lao bằng 5% giá trị của công trình nghiên cứu được nghiệm thu hoặc thưởng tối đa lên đến 1 tỷ đồng với thành tích đặc biệt xuất sắc; hỗ trợ tiền thuê nhà 7 triệu đồng một tháng.
Từ năm 2023 đến nay, 10 chuyên gia, nhà khoa học đã về làm việc cho TP HCM theo chính sách này, tạo ra tác động lớn ở một số lĩnh vực chuyên môn. Tuy nhiên, Phó Giám đốc Sở Nội vụ đánh giá con số này còn rất khiêm tốn.
Ông chỉ ra nguyên nhân là sự cạnh tranh khốc liệt ở khối tư nhân và doanh nghiệp FDI (có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài). Xét tổng thể về môi trường sống, không gian làm việc và tính linh hoạt trong thu nhập, chính sách ưu đãi của TP HCM vẫn chưa bằng các doanh nghiệp đa quốc gia. Chưa kể các quy định xuất nhập cảnh, cấp giấy phép lao động và phê duyệt hồ sơ với chuyên gia nước ngoài, Việt kiều còn phức tạp, làm giảm động lực và sự hào hứng của họ.
Ông Nhân lấy ví dụ visa lao động của chuyên gia nước ngoài phải gia hạn hàng năm, thủ tục phức tạp. Sở Nội vụ đề xuất thí điểm cấp “Thị thực công nghệ” hoặc thẻ tạm trú với thời hạn đặc biệt 5-10 năm cho nhóm có trình độ cao, hoạt động trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược theo Nghị quyết 57. Loại thị thực này tương tự mô hình ONE Pass của Singapore.
Ngoài ra, chính sách thu hút nhân tài cần bổ sung một số ưu đãi như phương tiện đi lại, trường học, bệnh viện quốc tế cho con em chuyên gia…
Ông Ngô Đông Hải, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, nhìn nhận nguồn nhân lực chất lượng cao và nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia. Nhiều nước đang triển khai mạnh mẽ chính sách thị thực nhân tài, tạo ra cuộc đua thu hút chất xám trên toàn cầu. Việt Nam cũng có nhiều chính sách nhưng thiếu cơ chế đặc thù về cư trú, tài chính và bảo đảm cuộc sống lâu dài cho chuyên gia quốc tế.
GS. TS Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc Đại học Quốc gia TP HCM, đồng tình. Bà cho rằng thị thực nhân tài không nên được nhìn nhận đơn thuần như một chính sách nhập cư hay thủ tục hành chính.
Nhiều nước mời gọi được nhân lực chất lượng cao không chỉ bằng mức lương, ưu đãi tài chính mà bằng cả hệ sinh thái. Trong đó, cơ chế thị thực linh hoạt, môi trường học thuật cởi mở, hạ tầng nghiên cứu hiện đại, cơ hội khởi nghiệp và thương mại hóa, quyền lợi cho gia đình đi cùng chất lượng sống hấp dẫn.
Theo một báo cáo của Bộ Nội vụ năm 2022, tỷ lệ tiến sĩ làm việc trong hệ thống công chức ở Việt Nam khoảng 0,63%. Trong khi đó, ở Mỹ, tỷ lệ này khoảng 9%, theo khảo sát của Quỹ khoa học Mỹ năm 2021. Con số này ở Hàn Quốc là gần 5%, nhưng chỉ 1-1,8% ở một số nước như Australia hay Nhật.
Chiều 29.5, tại kỳ họp thứ 2 (kỳ họp chuyên đề) HĐND thành phố Đà Nẵng khóa XI nhiệm kỳ 2026 - 2031, 100% đại biểu có mặt đã biểu quyết thông qua nghị quyết quy định mức chi sử dụng kinh phí viện trợ không hoàn lại cho các địa phương thuộc Lào để đào tạo, bồi dưỡng lưu học sinh Lào tại Đà Nẵng và chính sách hỗ trợ giáo viên do thành phố cử sang giảng dạy tiếng Việt tại Lào.
Theo nghị quyết, lưu học sinh Lào được thành phố Đà Nẵng cấp học bổng theo diện thỏa thuận sẽ được hỗ trợ nhiều khoản chi phí như học phí, sinh hoạt phí, đi lại, lưu trú ký túc xá, bảo hiểm y tế và khám sức khỏe tổng quát.
Trong đó, học phí được áp dụng theo mức thu của cơ sở đào tạo. Mức hỗ trợ sinh hoạt phí đối với lưu học sinh học cao đẳng, đại học và đào tạo tiếng Việt là 4,75 triệu đồng/người/tháng; đối với bậc sau đại học là 5,35 triệu đồng/người/tháng. Ngoài ra, mỗi lưu học sinh còn được hỗ trợ trang cấp ban đầu với mức 5,8 triệu đồng/người.
Bên cạnh đó, sinh viên Lào theo học tại Đà Nẵng còn được hỗ trợ chi phí đi lại, ký túc xá, bảo hiểm y tế, khám sức khỏe định kỳ và được xét hỗ trợ khuyến khích nếu đạt thành tích tốt trong học tập.
Không chỉ hỗ trợ đối với lưu học sinh thuộc diện học bổng theo thỏa thuận, thành phố Đà Nẵng còn hỗ trợ 100% học phí đào tạo tiếng Việt, cao đẳng và đại học cho lưu học sinh Lào theo diện tự túc.
Đối với giáo viên được thành phố cử sang giảng dạy tiếng Việt tại Lào, nghị quyết quy định hỗ trợ phụ cấp sinh hoạt phí 25 triệu đồng/người/tháng đối với giáo viên tuyển dụng tự do.
Riêng sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, viên chức và người lao động đang hưởng lương từ ngân sách nhà nước được cử đi giảng dạy sẽ được hỗ trợ 15 triệu đồng/người/tháng để bảo đảm đời sống. Ngoài ra, các giáo viên này còn được hỗ trợ chi phí đi lại, bảo hiểm y tế và lưu trú trong thời gian công tác tại Lào.
Theo UBND thành phố Đà Nẵng, tính đến cuối tháng 3.2026, thành phố có 678 lưu học sinh Lào đang theo học theo diện học bổng, gồm 2 nghiên cứu sinh tiến sĩ, 64 học viên cao học, 553 sinh viên đại học và 59 sinh viên cao đẳng. Các lưu học sinh đến từ các tỉnh Savannakhet, Champasak, Salavane, Sekong, Attapeu và Bolykhamxay.
Hiện thành phố Đà Nẵng cũng có 10 giáo viên đang giảng dạy tiếng Việt tại Lào.
Tổng kinh phí dự kiến thực hiện chính sách này trong năm 2026 khoảng 62 tỉ đồng.
Danh sách do Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt đầu tháng 5. Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP HCM, dẫn đầu với 9 chương trình kỹ sư và 6 chương trình thạc sĩ, thuộc các lĩnh vực Khoa học Sự sống, Kỹ thuật, Sản xuất và Chế biến, Kiến trúc và Xây dựng.
Nhóm chỉ có một chương trình được phê duyệt là Đại học Kinh tế TP HCM, Sư phạm Hà Nội, Tôn Đức Thắng, VinUni.
Theo chuẩn đào tạo chương trình kỹ sư, thạc sĩ tài năng lĩnh vực STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học) do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành hồi tháng 9/2025, chương trình kỹ sư tài năng có ít nhất 180 tín chỉ, nhiều hơn 30 so với thông thường. Trong đó, ít nhất 8 tín chỉ được đào tạo tại doanh nghiệp. Với chương trình thạc sĩ tài năng, người học phải hoàn thành ít nhất 60 tín chỉ nếu đã tốt nghiệp đại học cùng nhóm ngành.
Đội ngũ giảng viên phải có từ 90% tiến sĩ trở lên. Ngoài ra, quá trình đào tạo có giảng viên quốc tế tham gia. Nếu không đáp ứng các điều kiện trên, chương trình bị đình chỉ tuyển sinh.
Về phía người học, luận văn tốt nghiệp phải gắn với nhiệm vụ nghiên cứu cấp Bộ trở lên hoặc đề tài nghiên cứu hợp tác với doanh nghiệp trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược (AI, Blockchain, mạng di động 5G/6G, điện toán đám mây, robot và tự động hóa, chip bán dẫn...)...
Danh sách 90 chương trình kỹ sư, thạc sĩ tài năng lĩnh vực STEM như sau:
Theo Đề án được Chính phủ phê duyệt tháng 5/2025, một trong những mục tiêu đến năm 2030, 35% tổng số sinh viên theo học khối ngành STEM, xây dựng 100 chương trình kỹ sư, thạc sĩ và 100 chương trình tiến sĩ tài năng.
Các trường sẽ được đầu tư nâng cấp phòng thí nghiệm, công nghệ, tạo điều kiện thu hút giảng viên giỏi ở nước ngoài về làm việc; tăng cường quyền tự chủ trong thu hút nhóm xuất sắc vào các vị trí quản lý học thuật gắn với bổ nhiệm giáo sư, phó giáo sư... Trong khi đó, người học được miễn, giảm học phí, ưu tiên học bổng ở mức cao nhất.
Theo đó, UBND phường Bình Tiên (TP.HCM) tổ chức chương trình hoạt động hè năm 2026 với chủ đề "Vui hè trên thành phố Bác". Chương trình này tạo sân chơi lành mạnh, bổ ích với các hoạt động vui chơi, giải trí cho thanh thiếu nhi trong dịp hè, góp phần giáo dục đạo đức, lối sống, nhân cách cho học sinh, giúp cho các em trải nghiệm và trưởng thành.
Bên cạnh đó, UBND phường tổ chức phát động Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 chủ đề "Trẻ em hạnh phúc, an toàn, vững bước trong kỷ nguyên số". Đây là dịp để các cấp, các ngành, các địa phương tiếp tục quan tâm hơn nữa công tác chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em. Thực hiện đầy đủ quyền trẻ em; xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh, thân thiện; tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện pháp luật và xử lý nghiêm những hành vi bạo hành, xâm hại trẻ em.
Bà Lương Thanh Trúc, Phó chủ tịch UBND phường, Trưởng ban Chỉ đạo hoạt động Hè P.Bình Tiên, cho hay: Mùa hè không chỉ là khoảng thời gian để các em học sinh, thiếu nhi vui chơi, rèn luyện và phát triển toàn diện, mà còn là dịp để cả hệ thống chính trị và toàn xã hội thể hiện sự quan tâm, chăm lo, bảo vệ và đồng hành cùng trẻ em. Khai mạc hoạt động hè cũng là dịp để chúng ta chính thức phát động Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 nhằm lan tỏa thông điệp về trách nhiệm chung tay xây dựng môi trường an toàn, lành mạnh, tạo điều kiện tốt nhất để trẻ em được học tập, vui chơi và phát triển.
