“Binh sĩ thuộc Đơn vị Thủy quân lục chiến Viễn chinh số 31 đổ bộ lên tàu chở dầu Celestial Sea treo cờ Iran ở vịnh Oman hôm 20/5. Phương tiện được cho là đang tìm cách tiến vào một cảng tại Iran, vi phạm lệnh phong tỏa của Mỹ”, Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, thông báo.
Video được công bố cho thấy binh sĩ Mỹ triển khai bằng trực thăng từ tàu đổ bộ, sau đó tiếp cận và đu dây xuống tàu Celestial Sea.
“Lực lượng Mỹ đã khám xét và thả tàu sau khi hướng dẫn thủy thủ đoàn chuyển hướng phương tiện”, CENTCOM cho biết, nhưng không nêu lý do cụ thể khiến tàu bị nghi ngờ muốn cập cảng Iran.
Đây là tàu hàng thứ 5 bị đổ bộ, kiểm tra kể từ khi Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải nhằm vào Iran và là trường hợp thứ hai được trả tự do, sau tàu Blue Star III hồi cuối tháng 4. Ít nhất ba tàu gồm Touska, Tifani và Majestic X đã bị lực lượng Mỹ bắt giữ.
Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu. Iran đã gần như phong tỏa eo biển này, buộc các tàu thương mại xin phép hoặc nộp phí để đi qua và cấm các phương tiện có liên hệ với Mỹ, Israel cùng những bên tham gia xung đột.
Trong khi đó, hải quân Mỹ từ ngày 13/4 thực thi lệnh phong tỏa bên ngoài vịnh Oman, cảnh báo sẽ bắt giữ mọi tàu hàng đến hoặc rời đi từ cảng Iran, cũng như đã nộp phí cho Tehran. CENTCOM cho biết chiến dịch phong tỏa đã buộc 91 tàu thay đổi hành trình.
Tin Gốc: Vnexpress
Với tỷ lệ bỏ phiếu 50-47, Thượng viện Mỹ ngày 19/5 đã thúc đẩy biện pháp nhằm hạn chế quyền hạn phát động chiến dịch quân sự của Tổng thống Donald Trump bằng cách yêu cầu phải có sự chấp thuận của quốc hội cho bất kỳ hành động quân sự nào với Iran trong tương lai.
Đây là lần đầu tiên một trong 2 viện của quốc hội Mỹ thúc đẩy một dự luật nhằm giới hạn các hoạt động quân sự của chính quyền chống lại Iran kể từ khi cuộc chiến nổ ra hồi cuối tháng 2.
Tuy nhiên, nghị quyết này vẫn phải trải qua một cuộc bỏ phiếu quyết định cuối cùng và ngay cả khi đó, nó sẽ phải đối mặt với những trở ngại lớn tại Hạ viện do đảng Cộng hòa kiểm soát, nơi vốn đã bác bỏ các nỗ lực tương tự trước đây.
Hơn nữa, gần như chắc chắn nó sẽ bị ông Trump phủ quyết nếu được trình lên Tổng thống.
Dù vậy, cuộc bỏ phiếu đã nhấn mạnh nỗi bất an ngày càng lớn ngay trong nội bộ đảng của Tổng thống Trump khi xung đột bước sang tháng thứ ba, làm cạn kiệt kho dự trữ vũ khí của Mỹ, đặt ra những dấu hỏi về mức độ sẵn sàng chiến đấu của quân đội và đẩy các ước tính chi phí chính thức cho đến nay lên trên mốc 30 tỷ USD.
Nghị quyết này sẽ yêu cầu chính quyền phải đình chỉ hành động quân sự chống lại Iran trừ khi quốc hội cho phép một cách rõ ràng đối với cuộc xung đột, viện dẫn Đạo luật Quyền lực Chiến tranh năm 1973 nhằm hạn chế các chiến dịch quân sự kéo dài được phát động mà không có sự chấp thuận của các nhà lập pháp.
Về phía chính quyền Tổng thống Trump, các quan chức nói rằng Mỹ thực tế đã chấm dứt các hành động thù địch với Iran kể từ khi ban bố lệnh ngừng bắn vào ngày 7/4.
Mặc dù vậy, Tổng thống Trump và các trợ lý của ông nhiều lần cảnh báo Mỹ sẽ nối lại chiến dịch tấn công quân sự Iran với tên gọi mới nếu Tehran không nhanh chóng đạt thỏa thuận.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết chính quyền của ông Trump vẫn ưu tiên một giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột với Iran, nhưng đã sẵn sàng tái khởi động cuộc chiến nhằm đảm bảo rằng Tehran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân.
Ông Vance khẳng định Mỹ đã làm suy yếu năng lực quân sự thông thường của Iran thông qua 6 tuần đầu tiên của cuộc chiến.
“Điều đó đã được thực hiện thành công. Chúng ta luôn có thể làm nhiều hơn một chút, nhưng vị thế của chúng ta hiện nay là Tổng thống đã chỉ thị cho chúng tôi phải đàm phán một cách quyết liệt với Iran. Chúng ta đã đạt được nhiều tiến triển”, ông nói.
Ông nhấn mạnh: “Chúng tôi nghĩ rằng Iran muốn thực hiện một thỏa thuận. Vì vậy, chúng ta đang ở một vị thế khá tốt, nhưng vẫn có một phương án B, và phương án B là chúng ta có thể tái khởi động chiến dịch quân sự để tiếp tục theo đuổi tiến trình nhằm đạt được các mục tiêu của nước Mỹ. Chúng ta sẽ không chấp nhận một thỏa thuận cho phép Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Vì vậy, như Tổng thống vừa nói với tôi, chúng ta đã sẵn sàng nạp đạn, khóa mục tiêu”.
Tin Gốc: Dân Trí
Sau khi kết thúc chuyến thăm Singapore, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng phu nhân bắt đầu thăm Philippines ngày 31/5-1/6 theo lời mời của Tổng thống Ferdinand Romualdez Marcos Jr. và phu nhân, theo TTXVN.
Bộ trưởng Nông nghiệp Philippines Tiu Laurel Jr. chiều 31/5 đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân tại sân bay quân sự Villamor, Manila.
Theo Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường, Việt Nam và Philippines là hai quốc gia Đông Nam Á có quan hệ hữu nghị truyền thống tốt đẹp, cùng chia sẻ nhiều lợi ích chiến lược trong việc duy trì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực.
Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1976, quan hệ hai nước không ngừng được củng cố và phát triển trên nhiều lĩnh vực. Năm 2015, hai nước thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược, dấu mốc quan trọng và tạo nền tảng thúc đẩy hợp tác toàn diện giữa hai bên trong giai đoạn mới.
Philippines hiện là một trong những thị trường quan trọng của Việt Nam trong ASEAN, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp và lương thực. Việt Nam là đối tác cung ứng gạo quan trọng của Philippines, góp phần hỗ trợ bảo đảm an ninh lương thực cho nước bạn, đồng thời tạo đầu ra ổn định cho nông sản Việt Nam.
Thứ trưởng Cường đánh giá chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Philippines lần này có ý nghĩa rất đặc biệt. Đây là chuyến thăm đầu tiên của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam tới Philippines, diễn ra khi hai nước đang hướng tới kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và Philippines đang đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN 2026.
Chuyến thăm thể hiện sự coi trọng cao của Việt Nam đối với quan hệ hữu nghị và hợp tác với Philippines cũng như đối với ASEAN và khu vực Đông Nam Á. Đây cũng là cơ hội để hai bên đưa hợp tác kinh tế trở thành một trụ cột quan trọng hơn, đặc biệt trong các lĩnh vực như thương mại, đầu tư, logistics, nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo, chuyển đổi số và kinh tế biển.
Trước khi thăm Philippines, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã thăm Thái Lan và Singapore, cũng như có bài phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La.
Tin Gốc: Vnexpress
"Hải quân Iran đã bị xóa sổ hoàn toàn với 158 con tàu đang nằm dưới đáy biển. Những gì chúng tôi chưa nhắm đến là một số lượng nhỏ cái mà họ gọi là 'xuồng tấn công nhanh', vì chúng tôi không coi chúng là mối đe dọa lớn", Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 13/4 viết trên mạng xã hội Truth Social.
Xuồng tấn công nhanh là những phương tiện cỡ nhỏ có thể di chuyển với tốc độ cao, trang bị súng máy và một số loại tên lửa chống hạm. Đây được coi là vũ khí chính được lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) dùng để tuần tra hoặc rải thủy lôi ở eo biển Hormuz, theo Chris Long, cựu sĩ quan hải quân Anh từng làm nhiệm vụ ở vịnh Ba Tư. Trước chiến sự, IRGC được cho là sở hữu 3.000-5.000 xuồng tấn công nhanh.
Báo WSJ của Mỹ dẫn các nguồn tin cho hay hơn 60% xuồng tấn công nhanh thuộc biên chế của IRGC vẫn nguyên vẹn sau 6 tuần chiến sự với Mỹ - Israel. Các xuồng này thường được cất giấu trong các hang ngầm dọc bờ biển Iran và tận dụng tốc độ cao, khả năng cơ động linh hoạt để né tránh vệ tinh do thám.
"Cảnh báo: Nếu bất kỳ xuồng nào trong số này đến gần vùng phong tỏa của chúng tôi, chúng sẽ lập tức bị tiêu diệt, bằng chính hệ thống mà chúng tôi đã sử dụng để đối phó những kẻ buôn lậu ma túy trên biển. Việc này sẽ diễn ra nhanh chóng và tàn khốc", ông Trump cho biết.
Tổng thống Trump dường như đang đề cập đến hàng chục cuộc không kích mà Mỹ đã thực hiện nhắm vào các xuồng nghi chở ma túy tại Caribe và Thái Bình Dương kể từ tháng 9 năm ngoái, khiến ít nhất 110 người thiệt mạng.
Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz, cắt đứt tuyến đường thủy huyết mạch vốn vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng toàn cầu, nhằm trả đũa các cuộc không kích của Mỹ và Israel.
Bình luận của Tổng thống Trump được đưa ra sau khi Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) phát thông báo về việc bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa tại vịnh Oman và biển Arab phía đông eo biển Hormuz đối với tất cả tàu thuyền bất kể treo cờ nước nào từ 10h hôm nay (21h giờ Hà Nội).
"Bất kỳ tàu nào đi vào hoặc rời khỏi khu vực bị phong tỏa mà không được cho phép đều có thể bị ngăn chặn, chuyển hướng và bắt giữ", thông báo cho hay. "Lệnh phong tỏa sẽ không cản trở việc di chuyển trung lập qua eo biển Hormuz để đến hoặc đi từ các cảng không thuộc Iran".
Lệnh phong tỏa "bao trùm toàn bộ đường bờ biển Iran, bao gồm nhưng không giới hạn ở các cảng và kho dầu", thông báo cho biết, thêm rằng các chuyến hàng nhân đạo gồm thực phẩm, vật tư y tế và hàng hóa thiết yếu khác sẽ được phép đi qua nhưng phải được kiểm tra.
Các nguồn tin ngành vận tải cùng ngày cho hay lệnh phong tỏa từ Mỹ là một trở ngại khác cho các tàu đang mắc kẹt tại vùng Vịnh.
"Việc Mỹ thông báo kế hoạch phong tỏa eo biển Hormuz mang lại nhiều bất ổn hơn. Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz đã tăng lên trong những ngày gần đây, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức trước khủng hoảng", công ty môi giới tàu biển Clarksons nhận định.
Iran đe dọa sẽ trả đũa nhằm vào cảng của các nước láng giềng vùng Vịnh sau khi cuộc đàm phán cuối tuần qua không đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột, khiến lệnh ngừng bắn rơi vào tình thế mong manh.
Hai tàu chở dầu liên quan đến Iran đã rời vùng Vịnh qua eo biển Hormuz trong ngày 13/4, trước khi lệnh phong tỏa của Mỹ có hiệu lực, theo dữ liệu từ công ty phân tích vận tải Kpler.
Hãng thông tấn Reuters dẫn lời các nguồn tin ngoại giao tiết lộ Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã nói với chính phủ các nước châu Âu rằng Tổng thống Trump muốn có những cam kết cụ thể từ họ trong tương lai gần nhằm giúp đảm bảo an ninh tại eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, một số thành viên NATO hôm nay tuyên bố họ sẽ không tham gia vào kế hoạch phong tỏa eo biển Hormuz của Tổng thống Trump, thay vào đó đề xuất chỉ can thiệp sau khi xung đột kết thúc.
"Chúng tôi không ủng hộ lệnh phong tỏa", Thủ tướng Anh Keir Starmer phát biểu với BBC. "Quyết định của tôi rất rõ ràng, dù áp lực ra sao, và thực tế là đã có những áp lực đáng kể, chúng tôi sẽ không để mình bị lôi kéo vào cuộc chiến".
Tổng thống Emmanuel Macron cho hay Pháp sẽ tổ chức một hội nghị cùng Anh và các quốc gia khác nhằm thiết lập một lực lượng đa quốc gia để khôi phục hoạt động hàng hải tại eo biển.
"Lực lượng phòng thủ thuần túy này, tách biệt với các bên tham chiến, sẽ được triển khai ngay khi tình hình cho phép", ông Macron viết trên X.
Một nguồn tin ngoại giao Pháp cho biết cuộc họp để lập kế hoạch cho phái đoàn có thể diễn ra sớm nhất vào ngày 16/4 tại Paris hoặc London. Theo sáng kiến này, phái đoàn sẽ tập hợp khoảng 30 nước tham gia, trong đó có các quốc gia vùng Vịnh, Ấn Độ, Hy Lạp, Tây Ban Nha, Italy, Hà Lan và Thụy Điển, nhằm thiết lập các quy tắc di chuyển an toàn và phối hợp với tàu quân sự để hộ tống tàu dầu.
IRGC hôm nay cho biết lực lượng nước này vẫn kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz, cảnh báo "đối phương sẽ mắc kẹt trong vòng xoáy chết chóc nếu có tính toán sai lầm nào".