Chỉ với một chai nhựa, vài trăm ml xăng và một ít nước, nhiều tài khoản mạng xã hội gần đây liên tục đăng video hướng dẫn cách “biến xăng E10 thành xăng nguyên chất”.
Trong các video này, người thực hiện thường đổ nước vào xăng E10, lắc mạnh rồi để lắng vài phút. Sau đó, lớp dung dịch phía dưới được cho là hỗn hợp nước và ethanol, còn lớp phía trên được phân tích là “xăng sạch cồn”, thậm chí có thể “mạnh ngang A95”.
Nhiều video thu hút hàng trăm nghìn lượt xem cùng hàng trăm bình luận. Không ít người cho rằng việc “loại bỏ cồn” sẽ giúp xe chạy bốc hơn, tiết kiệm nhiên liệu hoặc tránh ảnh hưởng tới động cơ.
Tuy nhiên, theo chuyên gia hóa học, đây là cách hiểu sai bản chất của xăng sinh học và tiềm ẩn nhiều nguy cơ kỹ thuật.
Nguy cơ phá hỏng động cơ
Trao đổi về cách làm này, TS Vũ Thị Tần – Trường Hoá và Khoa học sự sống (Đại học Bách khoa Hà Nội) cho rằng, nhiều video trên mạng đang đơn giản hóa quá mức một quá trình hóa học phức tạp.
Theo TS Tần, ethanol đúng là có khả năng hòa tan trong nước. Tuy nhiên, trong xăng E10, ethanol đã được phối trộn theo tỷ lệ và tiêu chuẩn kỹ thuật cụ thể để tạo thành nhiên liệu ổn định. Việc dùng nước để “kéo” ethanol ra khỏi hỗn hợp không đơn giản như những gì video thể hiện.
“Ethanol khi đã hòa tan ổn định trong xăng với một tỉ lệ nhất định thì rất khó tách hoàn toàn chỉ bằng cách lắc tay vài phút”, TS Tần phân tích.
Theo TS Tần, một khi ethanol đã được hòa tan ổn định trong xăng E10, các phân tử đã thiết lập một trạng thái liên kết nhất định.
“Ethanol là chất phân cực, tan tốt trong nước nhưng cũng được phối trộn trong xăng để tạo hệ nhiên liệu ổn định trong giới hạn tiêu chuẩn. Khi thêm nước, cân bằng pha bị phá vỡ, ethanol có thể phân bố lại sang pha nước, làm nhiên liệu ban đầu không còn đạt trạng thái thiết kế”, TS Tần chia sẻ.
Phân tích sâu hơn về mặt vật lý, cơ sở của hiện tượng này là sự phân bố lại ethanol giữa pha hydrocarbon và pha nước, chủ yếu do ethanol có khả năng tạo liên kết hydro và hòa tan tốt trong nước.
Tuy nhiên, quá trình thủ công không kiểm soát được cân bằng pha, hàm lượng ethanol còn lại, lượng nước lẫn trong xăng và các thay đổi về phụ gia nhiên liệu bị pha tạp. Điều đáng sợ hơn là nhiên liệu có thể lẫn nước.
Để làm rõ hơn sự nguy hiểm của cách làm này, TS Tần còn giải thích thêm: “Có thể hình dung xăng E10 là một hệ nhiên liệu đã được phối trộn theo tiêu chuẩn. Khi tự ý thêm nước, người dùng không chỉ ‘lấy bớt ethanol’ mà còn phá vỡ trạng thái phối trộn ban đầu, tạo ra một hỗn hợp mới không còn được kiểm định về tính năng nhiên liệu”.
Theo chuyên gia, thao tác thủ công khó đảm bảo sự phân tách triệt để. Ngay cả khi nhìn thấy hiện tượng tách lớp, người dùng cũng không thể xác định chính xác thành phần hóa học còn lại trong phần xăng phía trên.
Nguy hiểm hơn, việc tự ý can thiệp vào thành phần nhiên liệu có thể khiến xăng không còn đạt tiêu chuẩn vận hành của động cơ.
Một trong những rủi ro lớn nhất là làm giảm chỉ số octane của nhiên liệu.
Trong xăng E10, ethanol không chỉ là thành phần sinh học mà còn đóng vai trò giúp tăng chỉ số octane, yếu tố quan trọng quyết định khả năng chống kích nổ của nhiên liệu.
Nếu ethanol bị tách ra, phần xăng còn lại có thể không còn đạt mức octane như thiết kế ban đầu. Điều này khiến động cơ dễ xuất hiện hiện tượng kích nổ sớm, gõ máy hoặc vận hành không ổn định, thậm chí gây cháy nổ.
“Không thể coi phần xăng còn lại là gần giống xăng A95 như nhiều video đang nói”, TS Vũ Thị Tần nhấn mạnh.
Ngoài nguy cơ giảm chất lượng nhiên liệu, việc tự pha nước vào xăng còn tiềm ẩn nguy cơ lẫn nước vào hệ thống nhiên liệu.
Trong điều kiện thủ công, rất khó để loại bỏ hoàn toàn nước nhỏ còn tồn tại trong hỗn hợp. Khi đi vào hệ thống kim phun hoặc buồng đốt, nước có thể khiến động cơ hụt hơi, khó khởi động hoặc gây ăn mòn chi tiết máy về lâu dài.
Hệ thống phun xăng điện tử trên xe hiện đại được thiết kế với độ chính xác rất cao. Chỉ cần nhiên liệu có tạp chất hoặc sai khác tiêu chuẩn cũng có thể ảnh hưởng đến hiệu suất vận hành.
Nguy cơ cháy nổ
Không chỉ gây hại cho động cơ, việc thao tác với xăng tại nhà còn tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ.
Xăng là chất lỏng dễ bay hơi và rất dễ bắt lửa trong môi trường kín hoặc gần nguồn nhiệt. Việc đổ xăng ra chai nhựa, lắc mạnh hoặc sang chiết thủ công có thể tạo hơi xăng tích tụ trong không khí.
Chỉ một tia lửa điện nhỏ từ thiết bị điện tử, bật lửa hoặc nguồn nhiệt cũng có thể gây cháy.
Theo TS Tần, nhiều người thường chủ quan vì nghĩ thao tác với lượng xăng nhỏ là vô hại. Tuy nhiên, hơi xăng có khả năng bắt cháy nhanh và lan rộng trong không gian hẹp.
“Xăng E10 hiện là loại nhiên liệu sinh học đã được nhiều quốc gia sử dụng nhằm giảm phát thải và phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Tại Việt Nam, loại nhiên liệu này cũng phải trải qua các quy trình kiểm định và tiêu chuẩn kỹ thuật trước khi lưu hành trên thị trường.
Người dân không nên tin theo những “mẹo kỹ thuật” lan truyền trên mạng xã hội khi chưa có cơ sở khoa học rõ ràng.
Can thiệp vào thành phần nhiên liệu bằng phương pháp thủ công là hành động nhiều rủi ro. Thiệt hại đôi khi không xuất hiện ngay nhưng có thể ảnh hưởng lâu dài đến động cơ”, TS Vũ Thị Tần cảnh báo.
Nhiều chuyên gia cũng khuyến cáo người dân nên lựa chọn nhiên liệu đúng khuyến nghị của nhà sản xuất xe, bảo dưỡng định kỳ và tránh thử nghiệm các phương pháp pha chế nhiên liệu tại nhà để đảm bảo an toàn cho phương tiện cũng như bản thân.
Theo tờ báo Thairath, sự việc xảy ra tại xã Thong Lang (tỉnh Nakhon Nayok) vào cuối tuần trước, khi cụ bà Sawang Prakatphon, 69 tuổi, đang nằm ngủ trên võng thì bất ngờ bị một con rắn hổ mang cắn vào tay.
Chia sẻ với phóng viên, bà Prakatphon cho biết khi nằm ngủ trên võng, hai tay của bà buông thõng xuống đất nên bị con rắn trườn qua cắn trúng. Cú cắn đau khiến bà tỉnh giấc.
Ban đầu, cụ bà đã bị giật mình khi nhìn thấy con rắn độc, nhưng bà đã nhanh chóng lấy lại bình tĩnh, sử dụng con dao trong nhà chém liên tiếp cho đến khi giết chết con rắn.
Cụ bà Prakatphon sau đó nhờ con gái chở mình đến bệnh viện, không quên mang theo xác con rắn đã cắn mình để các bác sĩ định danh và sử dụng loại huyết thanh kháng nọc rắn phù hợp.
Con rắn được xác định là một cá thể rắn hổ đất, một trong những loài rắn hổ mang phân bố khá phổ biến tại Thái Lan. Việc định danh con rắn nhanh chóng đã giúp các bác sĩ sử dụng loại huyết thanh phù hợp, cứu mạng cụ bà Prakatphon.
Rắn hổ đất, còn có tên gọi là rắn hổ mang một mắt kính, rắn hổ phì… tên khoa học Naja kaouthia. Loài rắn này phân bố từ Ấn Độ, Bangladesh đến một phần nhỏ phía Tây Nam Trung Quốc, Lào, Thái Lan, Việt Nam…
Tại nước ta, rắn hổ đất được phân bố tại khu vực miền Trung, Tây Nguyên và các tỉnh, thành ở phía Nam.
Rắn hổ đất có thể sống ở nhiều môi trường khác nhau, bao gồm cả rừng ngập mặn, ruộng lúa, đầm lầy, đồng cỏ, khu vực đất nông nghiệp… Rắn cũng có thể được bắt gặp ở những khu vực con người sinh sống, bao gồm cả ở những thành phố, do vậy chúng có thể chạm mặt với con người.
Rắn hổ đất thường dài từ 1,3 đến 1,5 m và có thể dài đến hơn 2 m nhưng hiếm gặp. Màu sắc da của rắn hổ đất cũng thường đậm màu, đôi khi có màu đen tuyền.
Khi cảm thấy bị đe dọa, rắn hổ đất sẽ ngóc cao đầu và phình rộng mang. Phía sau của phần mang có thể quan sát thấy một hoa văn hình tròn giống như mắt kính. Thức ăn của loài rắn này bao gồm động vật gặm nhấm, cá, ếch và cả một số loài rắn khác…
Rắn hổ đất cũng có thể phun nọc để tấn công kẻ thù, nhưng chúng chủ yếu sử dụng răng nanh để cắn và tiêm nọc độc.
Tại Thái Lan có hơn 220 loài rắn, trong đó có khoảng hơn 30 loài rắn sở hữu nọc độc chết người.
Có 4 loài rắn hổ mang khác nhau được phân bố tại Thái Lan (không kể rắn hổ chúa vì đây là loài rắn không thuộc chi rắn hổ mang thực sự), bao gồm rắn hổ mang một mắt kính (còn gọi là rắn hổ đất), rắn hổ mang phun nọc Sumatra, rắn hổ mang phun nọc Đông Dương (còn gọi là rắn hổ mèo) và rắn hổ mang Trung Quốc. Đây đều là những loài rắn sở hữu nọc độc chết người.
Một nghiên cứu của Đại học Chulalongkorn (trụ sở tại Bangkok) cho biết mỗi năm có khoảng 7.000 người bị rắn cắn tại Thái Lan, khiến ít nhất 30 người thiệt mạng. Các loài hổ mang là thủ phạm gây ra số vụ rắn độc cắn nhiều nhất tại quốc gia này.
Cần làm gì nếu bị rắn độc cắn?
Theo các chuyên gia, trong trường hợp bị rắn độc cắn trúng, cần phải giữ nạn nhân bình tĩnh, tránh vận động nhiều khiến tim đập nhanh, đặt vị trí vết cắn thấp hơn tim để tránh nọc độc lan truyền nhanh hơn.
Các loài rắn độc thường sở hữu nọc độc khác nhau (nọc độc gây tê liệt thần kinh hoặc nọc độc máu gây hoại tử), do đó không nên sơ cứu nạn nhân bằng cách băng ga rô vì điều này có thể khiến vết thương bị hoại tử trầm trọng hơn. Cần phải lập tức đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được chăm sóc vết thương đúng cách.
Những biện pháp như rạch vết thương, hút chất độc, đắp lá thuốc hoặc sơ cứu không đúng cách… có thể khiến tình trạng nạn nhân càng thêm nghiêm trọng.
Hiện tại đã có huyết thanh giải độc cho vết cắn của các loài rắn độc phổ biến. Trong trường hợp không có huyết thanh kháng nọc hoặc không rõ loài rắn độc nào đã cắn, các bác sĩ sẽ điều trị bệnh nhân dựa vào triệu chứng giúp giảm nguy cơ tử vong và không để lại hậu quả sau khi bị rắn cắn.
Trong hai ngày 11-12/4 (giờ Mỹ), SpaceX đã tiến hành loạt hoạt động kỹ thuật quan trọng tại cơ sở Starbase (bang Texas), tập trung vào tên lửa đẩy Super Heavy Booster 19 (B19) - phương tiện dự kiến phục vụ cho chuyến bay thử nghiệm Starship tiếp theo.
Theo các nguồn theo dõi hoạt động này, Booster 19 đã được dựng trở lại bệ phóng sau giai đoạn kiểm tra trước đó, với đầy đủ cụm 33 động cơ Raptor. Đây là cấu hình hoàn chỉnh của tầng đẩy Super Heavy, đánh dấu bước chuyển sang giai đoạn thử nghiệm tích hợp ở quy mô lớn hơn.
SpaceX chủ yếu triển khai các bài kiểm tra tiền đốt tĩnh (pre-static fire test), bao gồm nạp nhiên liệu siêu lạnh, kiểm tra áp suất hệ thống và đánh giá độ kín của các bồn chứa.
Quá trình nạp nhiên liệu bằng methane lỏng và oxy lỏng được xem là một trong những bước kiểm tra quan trọng, nhằm mô phỏng điều kiện vận hành thực tế trước khi kích hoạt động cơ.
Bên cạnh đó, các dấu hiệu từ bệ phóng cho thấy hệ thống mặt đất cũng được vận hành đồng bộ, với các hoạt động xả khí diễn ra liên tục, cùng sự điều phối của tháp phóng "Mechazilla", cấu trúc hỗ trợ giữ và ổn định tên lửa trong quá trình chuẩn bị.
Những hoạt động này thường xuất hiện trong các giai đoạn thử nghiệm hệ thống trước khi tiến hành đốt tĩnh.
Tuy nhiên, tính đến hết ngày 12/4, chưa có thông báo chính thức từ SpaceX xác nhận việc đã thực hiện thành công một bài đốt tĩnh toàn bộ 33 động cơ đối với Booster 19.
Các dữ liệu ghi nhận cho thấy các thử nghiệm vẫn đang ở giai đoạn kiểm tra từng phần, có thể bao gồm việc cho máy bơm nhiên liệu quay thử hoặc kích hoạt ngắn một số động cơ, thay vì thực hiện một lần đốt tĩnh hoàn chỉnh với toàn bộ hệ thống.
Trước đó, vào giữa tháng 3/2026, Booster 19 từng thực hiện một bài thử đốt tĩnh với 10 động cơ Raptor.
Trong lần thử này, các động cơ đã khởi động thành công, nhưng quá trình bị dừng sớm do sự cố liên quan đến hệ thống mặt đất. SpaceX khi đó cho biết vấn đề không xuất phát từ bản thân tên lửa, mở ra cơ sở để tiếp tục các thử nghiệm ở quy mô lớn hơn.
Việc đưa Booster 19 trở lại bệ phóng với đầy đủ 33 động cơ cho thấy SpaceX đang tiến gần hơn tới mục tiêu thực hiện bài đốt tĩnh toàn phần, một trong những bước kiểm tra quan trọng nhất trước khi tiến hành bay thử.
Bài kiểm tra này khi được thực hiện, sẽ đánh giá khả năng vận hành đồng thời của toàn bộ hệ thống động cơ, cũng như độ ổn định của cấu trúc tên lửa dưới tải trọng lớn.
Booster 19 thuộc thế hệ Starship mới, phiên bản nâng cấp với nhiều cải tiến về động cơ, cấu trúc và hệ thống điều khiển so với các nguyên mẫu trước đó.
Đây cũng là cấu hình được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong các sứ mệnh không gian sâu của SpaceX trong tương lai.
Dù vậy, SpaceX hiện chưa công bố mốc thời gian cụ thể cho lần đốt tĩnh toàn bộ 33 động cơ, cũng như thời điểm diễn ra chuyến bay thử tiếp theo.
Các hoạt động trong ngày 11-12/4 vì vậy được giới quan sát đánh giá là bước chuẩn bị kỹ thuật quan trọng, nhưng vẫn nằm trong giai đoạn thử nghiệm trước khi bước vào các cột mốc lớn hơn.
Trong bối cảnh chương trình Starship đóng vai trò trung tâm trong tham vọng phát triển hệ thống phóng tái sử dụng cỡ siêu nặng, những thử nghiệm như với Booster 19 không chỉ nhằm hoàn thiện phương tiện mà còn góp phần kiểm chứng toàn bộ hạ tầng kỹ thuật đi kèm.
Điều này đặc biệt quan trọng khi SpaceX hướng tới các mục tiêu dài hạn như vận chuyển hàng hóa và con người lên Mặt Trăng, cũng như các sứ mệnh liên hành tinh trong tương lai.
Có thể có một manh mối: Đa số áo sơ mi nữ có nút ở vạt bên trái, còn áo sơ mi nam thường có nút ở bên phải. Ngay cả khóa kéo trên quần và áo khoác đôi khi cũng tuân theo quy tắc này.
Nhưng tại sao quần áo lại cài khác nhau tùy theo nó dành cho nam hay nữ? Các nhà nghiên cứu thời trang và các nhà sử học đã tự hỏi về sự khác biệt này. Câu trả lời liên quan rất nhiều đến truyền thống, lịch sử và cách mà quần áo được làm từ lâu. Ngay cả những chi tiết nhỏ, như dây kéo, cũng có thể kể một câu chuyện về quá khứ.
Quần áo ẩn chứa lịch sử
Khi mọi người nhìn vào quần áo ngày nay, họ thường nghĩ về màu sắc, sự thoải mái hoặc phong cách. Nhưng quần áo cũng là một phần của cái mà các nhà sử học gọi là văn hóa vật chất: tất cả các vật dụng mà con người sử dụng hàng ngày.
Việc nghiên cứu văn hóa vật chất của quá khứ có thể tiết lộ cách con người sống, làm việc và suy nghĩ trong những thời kỳ trước.
Các chi tiết như nút và dây kéo không chỉ mang tính thực tiễn sử dụng mà còn theo các truyền thống thiết kế đã trở nên gắn kết với giới tính qua hàng trăm năm.
Một trong những giải thích phổ biến nhất về việc tại sao quần áo nam và nữ có nút ở hai bên đối lập xuất phát từ lịch sử thời trang châu Âu. Thời đó, những phụ nữ giàu có thuộc tầng lớp quý tộc thường mặc những bộ váy phức tạp với nhiều nút và dây buộc, phức tạp đến mức họ cần có người giúp mới mặc được những trang phục này.
Một số nhà sử học tin rằng các nút được đặt theo cách giúp người hầu dễ dàng cài quần áo hơn, phản ánh sự phân biệt giai cấp.
Khoảng 90% người thuận tay phải. Khi một cô hầu đứng đối diện trực tiếp với quý cô để mặc váy cho chủ, các nút ở phía bên trái của người mặc sẽ xếp thẳng hàng hoàn hảo để cô hầu sử dụng tay phải thuận của mình để cài các nút vào lỗ.
Nếu bạn thử cài một chiếc áo khoác cho một người bạn hoặc một con thú nhồi bông khi đối diện họ, bạn sẽ thấy chính xác lý do tại sao cách bố trí này lại giúp công việc của cô hầu trở nên dễ dàng hơn nhiều.
Còn một người đàn ông thường tự mặc quần áo cho mình. Vì vậy, áo sơ mi, quần và đồng phục được thiết kế với các chi tiết khóa dễ dàng để người mặc tự mình thao tác, nghĩa là nút áo ở phía bên phải để người mặc dùng tay phải của mình cài nút.
Quần áo của nam giới được hình thành bởi tính thực tiễn và chức năng hàng ngày.
Ví dụ, một số nhà sử học cho rằng truyền thống quân đội có thể là ảnh hưởng đến vị trí cài nút. Nam giới thường mang kiếm ở bên trái và rút kiếm bằng tay phải. Hướng đóng cúc của áo khoác, áo sơ mi và quần có thể giúp ngăn vải bị mắc kẹt và vướng víu.
Thói quen thời trang thật khó thay đổi
Khi quần áo bắt đầu được sản xuất trong các nhà máy vào đầu thế kỷ XIX, các thương hiệu cần những thiết kế nhất quán. Các nhà máy hoạt động hiệu quả nhất khi các mẫu được chuẩn hóa, vì vậy các truyền thống về nút vẫn được giữ nguyên, ngay cả khi mọi người quên vì sao ban đầu lại có những quy tắc như vậy.
Khi dây kéo trở nên phổ biến vào đầu những năm 1900, các công ty may mặc vẫn giữ nguyên các tập quán đó. Thay vì tạo ra các quy tắc hoàn toàn mới, nhiều nhà sản xuất đơn giản chỉ tiếp tục sử dụng các quy tắc đơm nút và tra dây kéo mà họ đã dùng.
Vì vậy, dây kéo thường kết thúc bằng việc theo cùng một “hướng” như các kiểu quần áo cũ được đơm nút.
Ngày nay, nhiều thương hiệu đang sản xuất những mẫu quần áo cả nam và nữ đều mặc được (unisex), và nhiều nhà thiết kế không còn tuân theo quy tắc bên trái/bên phải cũ nữa. Họ cho rằng các quy tắc xưa kia chỉ là một thói quen, không có lý do gì để dây kéo và cúc phải đặt ở các bên khác nhau cho nam và nữ.
Hiện nay, các quy tắc cũ về đặt cúc hay dây kéo không còn được tuân thủ tuyệt đối mà dễ dàng được chấp nhận khi có sự thay đổi. Nếu bạn tự may quần áo, bạn có thể đặt các loại khóa ở bất cứ nơi nào bạn muốn, dù đó là cúc, dây kéo, nút bấm, dây buộc, dán Velcro hay thậm chí là thứ gì đó mới mà bạn tự sáng chế!
