Bà Katrina Foley, phó chủ tịch Hội đồng Giám sát quận Cam, bang California, Mỹ, tuần trước ra thông báo tạm dừng hoạt động phun thuốc diệt cỏ trên toàn quận, sau khi vấp phải sự phản đối của các cử tri. Bà tuyên bố “các chất độc gây hại không có chỗ trong nguồn nước của quận” khi ra quyết định này.
Tuy nhiên, quyết định được bà Foley, thành viên đảng Dân chủ, đưa ra mà chưa thảo luận và tổ chức bỏ phiếu tại Hội đồng Giám sát quận Cam, cơ quan dân cử có quyền lực rất lớn, ban hành các quy định, sắc lệnh và chính sách áp dụng trên toàn quận. Điều này đã châm ngòi cho những tranh cãi về phạm vi quyền lực của các giám sát viên trong Hội đồng.
Hội đồng Giám sát quận Cam có 5 thành viên, đại diện cho 5 khu vực bầu cử. Mỗi giám sát viên do cử tri tại khu vực họ đại diện bầu ra, đảm nhận nhiệm kỳ 4 năm. Hội đồng có quyền bổ nhiệm, chỉ đạo hoặc bãi nhiệm Giám đốc Điều hành Quận (County CEO).
Tại cuộc họp của Hội đồng Giám sát ngày 19/5, các giám sát viên Don Wagner và Janet Nguyen, đều là thành viên đảng Cộng hòa, đã chất vấn việc bà Foley ban hành lệnh tạm dừng phun thuốc diệt cỏ mà không có sự ủng hộ của các thành viên trong Hội đồng.
“Đây không phải vấn đề chính trị, mà là việc một giám sát viên đã vượt quá thẩm quyền”, bà Nguyen nói. “Nếu một giám sát viên được phép làm vậy, mỗi người trong chúng tôi cũng phải được phép làm vậy”.
Bà Foley cho rằng những lời chỉ trích này mang động cơ chính trị, nhằm gây tổn hại cho chiến dịch tái tranh cử của bà cho nhiệm kỳ hai. Foley tin rằng mình chắc chắn sẽ thắng trong vòng bầu cử sơ bộ.
Bà nhấn mạnh quyết định dừng phun thuốc là do Phòng Công trình Công cộng quận Cam đưa ra. Đây là cơ quan phụ trách hạ tầng, đường sá, hoạt động bảo trì, thoát nước của quận. “Chính việc chính trị hóa bàn họp này mới gây tổn hại cho quận”, bà Foley nói.
Cuộc tranh luận nổi lên sau khi Andrew Do, một cựu giám sát viên của Hội đồng, nhận tội tham nhũng, hối lộ, kéo theo loạt cuộc điều tra cho thấy văn phòng của ông này thường xuyên can thiệp vào hoạt động nhân sự và chính sách của quận Cam mà không có bất kỳ cuộc bỏ phiếu công khai nào của Hội đồng Giám sát.
Tranh cãi tương tự nổ ra hồi đầu năm, sau khi bà Foley hủy một cuộc họp cộng đồng về đề xuất tăng gấp đôi lượng rác mỗi ngày tại bãi chôn lấp Prima Deshecha ở San Juan Capistrano, một trong các thành phố thuộc khu vực bầu cử của bà.
Quyết định được Foley đưa ra sau khi bà triệu tập Giám đốc Điều hành Quận Michelle Aguirre và lãnh đạo cơ quan quản lý rác thải Tom Koutroulis để phàn nàn rằng mình không được báo cáo trước về dự án tăng lượng rác thải chôn lấp.
Giám sát viên Don Wagner và Janet Nguyen khi đó cũng chất vấn thẩm quyền của bà Foley trong việc đơn phương tạm dừng các cuộc họp về dự án mà không qua biểu quyết.
“Không ai trong chúng tôi có thẩm quyền pháp lý ở quận này để tự mình làm việc đó. Chỉ đa số Hội đồng mới được phép. Chỉ riêng một giám sát viên không thể chỉ đạo ông. Ông hiểu điều đó chứ?”, Wagner nói với ông Koutroulis trong cuộc họp hồi tháng 2.
Trong cuộc họp ngày 19/5, bà Nguyen mô tả hành động của bà Foley là “đi vào vết xe đổ” của cựu giám sát viên vừa nhận tội tham nhũng. Bà Nguyen cũng cáo buộc bà Foley gây áp lực với đội ngũ nhân viên. Bà Foley đã bác bỏ các cáo buộc này trong cuộc họp.
Doug Chaffee, Chủ tịch Hội đồng Giám sát quận Cam, đã ngăn mọi người thảo luận thêm về việc liệu hành động của Foley có vượt giới hạn quyền lực hay không, do cuộc họp “không còn giữ được tính lịch sự”.
Nguyen cho biết bà muốn có một cuộc tranh luận công khai về vai trò và trách nhiệm chính xác của các giám sát viên trong thời gian tới.
“Với tôi, cốt lõi là giám sát viên Foley không nên áp đặt chính sách hay gây áp lực với nhân viên”, bà Nguyen nói. “Đó là điểm mấu chốt, đặc biệt khi việc này ảnh hưởng đến toàn quận”.
Ông Wagner tỏ ra không quyết liệt như vậy, nhưng cho rằng cần làm rõ không giám sát viên nào có thể đơn phương chỉ đạo công chức trong quận. “Một giám sát viên không thể tự quyết định những việc ảnh hưởng đến cả quận”, ông nói.
Trong thông báo gửi tới các cơ quan đại diện ngoại giao nước ngoài ở Kiev ngày 6/5, Nga cảnh báo sẽ "tấn công trả đũa" nhằm vào thủ đô của Ukraine, "bao gồm các cơ quan đầu não", nếu Ukraine làm gián đoạn hoạt động kỷ niệm Ngày Chiến thắng tại Moskva trong ngày 9/5.
Nga hối thúc các bên "đảm bảo việc sơ tán kịp thời nhân viên phái đoàn ngoại giao và các phái đoàn khác, cũng như công dân, khỏi thành phố Kiev".
Ukraine chưa bình luận về thông báo mới của Nga.
Cảnh báo của Nga được đưa ra sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cùng ngày chỉ trích Nga khước từ các nỗ lực ngừng bắn bằng cách tiếp tục tấn công Ukraine. Ông nói Nga đã vi phạm đề xuất ngừng bắn đơn phương của Ukraine 1.820 lần tính đến trưa ngày 6/5.
Ông Zelensky trước đó đề xuất tạm dừng giao tranh bắt đầu từ nửa đêm 6/5, nhằm đáp lại đề nghị ngừng bắn mà Tổng thống Nga Vladimir Putin đưa ra cho ngày 8-9/5. Tuy nhiên, phía Nga không bình luận hay tuyên bố sẽ tuân thủ lời kêu gọi ngừng bắn của Kiev.
"Hôm nay, hầu như cả ngày, hầu như mỗi giờ, chúng tôi đều nhận được báo cáo về các cuộc tấn công từ nhiều khu vực khác nhau", lãnh đạo Ukraine nói.
Trong bài phát biểu buổi tối, ông Zelensky tuyên bố Ukraine sẽ "đáp trả tương xứng" đối với các hành vi vi phạm của Nga và sẽ quyết định các bước tiếp theo phù hợp.
"Các lực lượng Mỹ đã tiến hành chặn và lên tàu kiểm tra theo quyền khám xét đối với tàu Majestic X không quốc tịch, nằm trong danh sách trừng phạt, khi nó đang vận chuyển dầu từ Iran trên Ấn Độ Dương", Bộ Quốc phòng Mỹ thông báo hôm nay.
Video do quân đội Mỹ công bố cho thấy trực thăng cất cánh từ một tàu căn cứ viễn chinh di động (ESB) và đổ quân xuống tàu dầu Majestic X.
Quân đội Mỹ khẳng định sẽ tiếp tục thực thi các biện pháp hàng hải toàn cầu nhằm "phá vỡ những mạng lưới bất hợp pháp và ngăn chặn mọi con tàu cung cấp hỗ trợ vật chất cho Iran, dù chúng hoạt động ở bất kỳ đâu".
Giới chức Iran chưa bình luận về thông tin.
Sự việc xảy ra ở khu vực cách xa eo biển Hormuz, nơi các tàu thương mại đang đối mặt với vòng "phong tỏa kép". Căng thẳng tại tuyến hàng hải trọng yếu này vẫn ở mức cao, dù Mỹ đã gia hạn lệnh ngừng bắn nhằm tạo điều kiện cho các nỗ lực đàm phán với Iran.
Bộ Quốc phòng Mỹ hôm 21/4 tuyên bố đã chặn tàu chở dầu thô "không quốc tịch, đang bị trừng phạt" mang tên Tifani, được cho là có liên quan đến Iran, tại khu vực do Bộ tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương phụ trách.
Một ngày sau, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran triển khai lực lượng bắt hai tàu thương mại tại eo biển Hormuz.
Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) cho biết ít nhất ba tàu container đã bị nhắm mục tiêu khi di chuyển qua eo biển Hormuz trong ngày 22/4. Một tàu thông báo bị xuồng cao tốc của IRGC tiếp cận và nổ súng ở vị trí cách bờ biển Oman khoảng 15 hải lý về phía đông bắc, khiến buồng lái bị hư hại nặng, song toàn bộ thủy thủ đoàn an toàn.
"Oman nên biết Bộ Tài chính Mỹ sẽ mạnh tay nhắm vào bất kỳ bên nào tạo điều kiện cho hoạt động thu phí quá cảnh ở eo biển Hormuz, dù là trực tiếp hay gián tiếp, và mọi đối tác sẵn sàng tham gia sẽ bị trừng phạt", Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội hôm 28/5.
Ông cảnh báo Washington sẽ "không dung thứ" cho nỗ lực nhằm áp đặt hệ thống thu phí quá cảnh ở eo biển Hormuz, đề cập đề xuất của Iran trong khuôn khổ thỏa thuận tiềm năng với Mỹ.
Trong cuộc họp báo ở Nhà Trắng sau đó, Bộ trưởng Bessent thông báo đã trao đổi với Đại sứ Oman và được đảm bảo rằng "không có kế hoạch thu phí quá cảnh" tại eo biển Hormuz.
"Tôi nói với ông ấy rằng đó là điều bất khả thi. Ông ấy không muốn mạo hiểm để khiến các cá nhân và tổ chức tài chính ở Oman bị trừng phạt", Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho hay.
Lời đe dọa được đưa ra vài giờ sau khi Bộ Tài chính Mỹ áp đặt trừng phạt với Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư (PGSA), tổ chức được Iran thành lập nhằm giám sát eo biển Hormuz.
Bộ Tài chính Mỹ cáo buộc PGSA là nỗ lực mới của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nhằm kiếm tiền bằng cách "tống tiền tàu thuyền" đi qua khu vực, cảnh báo những ai hợp tác với PGSA đều đối diện nguy cơ bị Washington trừng phạt.
Oman, quốc gia nổi tiếng với lập trường trung lập, chưa từng tuyên bố muốn cùng Iran kiểm soát eo biển Hormuz. Mỹ và Oman là những đồng minh thân thiết với quan hệ bền chặt đã kéo dài hơn 200 năm.
Trong thời bình, eo biển Hormuz là nơi tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên toàn cầu. Eo biển nằm dưới sự chia sẻ quản lý của Iran và Oman, không thuộc nhóm vùng biển quốc tế và tàu thuyền được đi qua miễn phí.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 27/5 dọa "thổi bay Oman" khi được hỏi về một thỏa thuận ngắn hạn cho phép nước này và Iran kiểm soát eo biển Hormuz. Một số người cho rằng Tổng thống Trump đã nói nhầm "Oman" với "Iran", song tài khoản X của Bộ Ngoại giao Mỹ sau đó nhanh chóng đăng video ghi lại phát biểu của ông, dường như nhằm tái khẳng định thông điệp.
