Bà Katrina Foley, phó chủ tịch Hội đồng Giám sát quận Cam, bang California, Mỹ, tuần trước ra thông báo tạm dừng hoạt động phun thuốc diệt cỏ trên toàn quận, sau khi vấp phải sự phản đối của các cử tri. Bà tuyên bố “các chất độc gây hại không có chỗ trong nguồn nước của quận” khi ra quyết định này.
Tuy nhiên, quyết định được bà Foley, thành viên đảng Dân chủ, đưa ra mà chưa thảo luận và tổ chức bỏ phiếu tại Hội đồng Giám sát quận Cam, cơ quan dân cử có quyền lực rất lớn, ban hành các quy định, sắc lệnh và chính sách áp dụng trên toàn quận. Điều này đã châm ngòi cho những tranh cãi về phạm vi quyền lực của các giám sát viên trong Hội đồng.
Hội đồng Giám sát quận Cam có 5 thành viên, đại diện cho 5 khu vực bầu cử. Mỗi giám sát viên do cử tri tại khu vực họ đại diện bầu ra, đảm nhận nhiệm kỳ 4 năm. Hội đồng có quyền bổ nhiệm, chỉ đạo hoặc bãi nhiệm Giám đốc Điều hành Quận (County CEO).
Tại cuộc họp của Hội đồng Giám sát ngày 19/5, các giám sát viên Don Wagner và Janet Nguyen, đều là thành viên đảng Cộng hòa, đã chất vấn việc bà Foley ban hành lệnh tạm dừng phun thuốc diệt cỏ mà không có sự ủng hộ của các thành viên trong Hội đồng.
“Đây không phải vấn đề chính trị, mà là việc một giám sát viên đã vượt quá thẩm quyền”, bà Nguyen nói. “Nếu một giám sát viên được phép làm vậy, mỗi người trong chúng tôi cũng phải được phép làm vậy”.
Bà Foley cho rằng những lời chỉ trích này mang động cơ chính trị, nhằm gây tổn hại cho chiến dịch tái tranh cử của bà cho nhiệm kỳ hai. Foley tin rằng mình chắc chắn sẽ thắng trong vòng bầu cử sơ bộ.
Bà nhấn mạnh quyết định dừng phun thuốc là do Phòng Công trình Công cộng quận Cam đưa ra. Đây là cơ quan phụ trách hạ tầng, đường sá, hoạt động bảo trì, thoát nước của quận. “Chính việc chính trị hóa bàn họp này mới gây tổn hại cho quận”, bà Foley nói.
Cuộc tranh luận nổi lên sau khi Andrew Do, một cựu giám sát viên của Hội đồng, nhận tội tham nhũng, hối lộ, kéo theo loạt cuộc điều tra cho thấy văn phòng của ông này thường xuyên can thiệp vào hoạt động nhân sự và chính sách của quận Cam mà không có bất kỳ cuộc bỏ phiếu công khai nào của Hội đồng Giám sát.
Tranh cãi tương tự nổ ra hồi đầu năm, sau khi bà Foley hủy một cuộc họp cộng đồng về đề xuất tăng gấp đôi lượng rác mỗi ngày tại bãi chôn lấp Prima Deshecha ở San Juan Capistrano, một trong các thành phố thuộc khu vực bầu cử của bà.
Quyết định được Foley đưa ra sau khi bà triệu tập Giám đốc Điều hành Quận Michelle Aguirre và lãnh đạo cơ quan quản lý rác thải Tom Koutroulis để phàn nàn rằng mình không được báo cáo trước về dự án tăng lượng rác thải chôn lấp.
Giám sát viên Don Wagner và Janet Nguyen khi đó cũng chất vấn thẩm quyền của bà Foley trong việc đơn phương tạm dừng các cuộc họp về dự án mà không qua biểu quyết.
“Không ai trong chúng tôi có thẩm quyền pháp lý ở quận này để tự mình làm việc đó. Chỉ đa số Hội đồng mới được phép. Chỉ riêng một giám sát viên không thể chỉ đạo ông. Ông hiểu điều đó chứ?”, Wagner nói với ông Koutroulis trong cuộc họp hồi tháng 2.
Trong cuộc họp ngày 19/5, bà Nguyen mô tả hành động của bà Foley là “đi vào vết xe đổ” của cựu giám sát viên vừa nhận tội tham nhũng. Bà Nguyen cũng cáo buộc bà Foley gây áp lực với đội ngũ nhân viên. Bà Foley đã bác bỏ các cáo buộc này trong cuộc họp.
Doug Chaffee, Chủ tịch Hội đồng Giám sát quận Cam, đã ngăn mọi người thảo luận thêm về việc liệu hành động của Foley có vượt giới hạn quyền lực hay không, do cuộc họp “không còn giữ được tính lịch sự”.
Nguyen cho biết bà muốn có một cuộc tranh luận công khai về vai trò và trách nhiệm chính xác của các giám sát viên trong thời gian tới.
“Với tôi, cốt lõi là giám sát viên Foley không nên áp đặt chính sách hay gây áp lực với nhân viên”, bà Nguyen nói. “Đó là điểm mấu chốt, đặc biệt khi việc này ảnh hưởng đến toàn quận”.
Ông Wagner tỏ ra không quyết liệt như vậy, nhưng cho rằng cần làm rõ không giám sát viên nào có thể đơn phương chỉ đạo công chức trong quận. “Một giám sát viên không thể tự quyết định những việc ảnh hưởng đến cả quận”, ông nói.
Theo kênh CNBC, trong phiên giao dịch ngày 4-5, giá dầu Brent chuẩn quốc tế đã giảm nhẹ còn 108,25 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ giảm còn 101,71 USD/thùng.
Diễn biến này xuất hiện sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên nền tảng Truth Social rằng Mỹ sẽ bắt đầu triển khai "Dự án Tự do" từ ngày 4-5 (giờ Trung Đông) nhằm "giải phóng" các tàu không liên quan đến xung đột rời khỏi khu vực Hormuz.
"Vì lợi ích của Iran, Trung Đông và Mỹ, chúng tôi đã thông báo với các quốc gia này rằng chúng tôi sẽ hướng dẫn tàu của họ rời khỏi các tuyến đường thủy bị hạn chế một cách an toàn, để họ có thể tiếp tục hoạt động kinh doanh một cách tự do và hiệu quả", ông Trump viết.
Ngay sau tuyên bố của ông Trump, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết lực lượng hỗ trợ cho chiến dịch sẽ bao gồm các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hơn 100 máy bay trên bộ và trên biển, các nền tảng không người lái đa lĩnh vực, cùng 15.000 binh sĩ.
Đáp lại, Iran cảnh báo bất kỳ nỗ lực nào của Mỹ can thiệp vào eo Hormuz "sẽ bị coi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn".
Theo giới phân tích, việc eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển từng chiếm khoảng 20% nguồn cung năng lượng toàn cầu - gần như tê liệt đã tiếp tục gây sức ép lớn lên thị trường dầu mỏ.
Đồng thời, lo ngại về rủi ro an ninh hàng hải lại càng gia tăng sau khi một tàu chở dầu bị trúng đạn ngoài khơi phía bắc thành phố Fujairah (UAE), theo cơ quan giám sát hàng hải của Anh.
Bên cạnh yếu tố địa chính trị, thị trường cũng chú ý đến quyết định của OPEC+ tăng sản lượng thêm 188.000 thùng/ngày trong cuộc họp đầu tiên của liên minh này sau khi UAE rời đi.
Ông Gaurav Ganguly, Trưởng bộ phận kinh tế quốc tế tại Moody's Analytics, cảnh báo: "Nếu giá dầu Brent duy trì quanh mức 125 USD/thùng trong thời gian dài, nền kinh tế toàn cầu sẽ rơi vào một dạng suy thoái".
Cơ quan Vũ trụ Liên bang Nga (Roscosmos) đã phóng hai vệ tinh quân sự COSMOS 2581 và COSMOS 2583 vào tháng 2.2025. Đến ngày 28.4, bộ đôi vệ tinh quân sự Nga đã thực hiện một chuyển động phức tạp trong lúc trên quỹ đạo cách mặt đất khoảng 585 km.
Diễn biến trên lọt vào tầm quan sát của công ty giám sát tình huống không gian COMSPOC (trụ sở tại Mỹ) và lập tức làm dấy lên quan ngại từ phía phương Tây, theo báo The Independent hôm 7.5.
Viết trên X, COMSPOC mô tả chuyển động phức tạp giữa hai vệ tinh quân sự Nga, mà theo phía công ty không phải sự kiện tình cờ.
Theo COMSPOC, COSMOS 2583 đã thực hiện một vài thao tác điều chỉnh tinh vi nhằm duy trì khoảng cách cực gần với vệ tinh còn lại. "Dù Nga đang thử nghiệm điều gì, đó cũng là công nghệ hết sức phức tạp", COMSPOC nhận định.
Nga không tiết lộ mục đích cụ thể của hai vệ tinh, dù các nhà phân tích quân sự phát hiện một trong hai vệ tinh đã phóng một "vệ tinh phụ" mà họ gọi là Object F.
Phía các chuyên gia cho rằng đây có thể là một phần trong chương trình phát triển "vệ tinh thanh sát", được thiết kế để kiểm tra hoặc thực hiện hoạt động giám sát đối với các tàu vũ trụ khác trên quỹ đạo.
"Xét về góc độ kỹ thuật chính xác, chuyển động (giữa hai vệ tinh) vô cùng ấn tượng, nhưng các hoạt động tiếp cận ở cự ly gần không phải điều quá hiếm gặp", The Independent dẫn lời ông Dean Sladen, kỹ sư hàng không vũ trụ đang công tác tại hãng cung cấp linh kiện kỹ thuật chính xác Accu Components (Anh).
Theo ông Sladen, tất cả tàu vũ trụ chở người hoặc chở hàng hóa đến Trạm Không gian Quốc tế (ISS) đều thực hiện các thao tác tương tự. Điểm khác biệt ở đây là chuyển động của bộ đôi vệ tinh quân sự Nga diễn ra giữa hai vệ tinh bay tự do mà không có cơ chế kết nối hoặc giao thức phối hợp, và tốc độ tiếp cận nhiều khả năng cao hơn.
Sự kiện liên quan đến vệ tinh Nga cũng làm dấy lên lo ngại về nguy cơ va chạm trên quỹ đạo trong quá trình phía Nga thao tác để hai vệ tinh đến gần nhau.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance ngày 13/5 tuyên bố chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn tập trung cao độ vào việc đảm bảo Iran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân và coi đây là tiêu chí trung tâm và “lằn ranh đỏ” cho bất kỳ thỏa thuận nào.
“Lằn ranh đỏ rất đơn giản”, ông Vance tuyên bố, đồng thời nói thêm rằng Tổng thống Trump “cần cảm thấy tự tin rằng chúng ta đã đặt ra một số biện pháp phòng vệ để Iran sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân”.
Ông Vance cho biết các nhà đàm phán hàng đầu của Mỹ vẫn “đạt được tiến triển” trong các cuộc đàm phán hòa bình với Iran, bất chấp một loạt phản hồi không thỏa đáng từ Tehran trong những tuần gần đây.
“Tôi đã dành khá nhiều thời gian trao đổi qua điện thoại với cả ông Jared Kushner và Steve Witkoff sáng nay, và một số người bạn của chúng ta ở các nước Ả rập sáng nay”, ông Vance nói với các phóng viên, đề cập đến hai đặc phái viên hàng đầu của chính quyền Mỹ tại Iran.
“Hãy nhìn xem, tôi nghĩ rằng chúng ta đang đạt được tiến triển. Câu hỏi cơ bản là liệu chúng ta có đạt được đủ tiến triển để đáp ứng lằn ranh đỏ của tổng thống hay không”, Phó Tổng thống Mỹ nói thêm.
Cùng ngày, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nói với các nghị sĩ rằng Iran đang “tiến rất gần” đến việc chế tạo vũ khí hạt nhân, khẳng định Tehran chỉ cần “vài tuần” là có thể làm giàu một tấn uranium lên cấp độ vũ khí.
“Họ (Iran) đã tiến rất gần. Họ chỉ cần vài tuần nữa là có thể làm giàu uranium lên mức độ chế tạo vũ khí”, ông Wright phát biểu trước Ủy ban Quân sự Thượng viện tại một phiên điều trần.
“Vẫn còn một quá trình chế tạo vũ khí diễn ra sau đó, nhưng họ đang tiến rất gần đến việc chế tạo vũ khí hạt nhân”, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ cảnh báo.
Tehran hiện chưa lên tiếng về thông tin trên của phía Mỹ.
Làm giàu uranium vượt quá một ngưỡng nhất định - khoảng 90% - đồng nghĩa với việc có thể được sử dụng để tạo ra vũ khí hạt nhân.
Khi được Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Richard Blumenthal hỏi về tình trạng của 11 tấn uranium khác của Iran, ông Wright cho biết mức độ làm giàu dao động lên đến 60%, mặc dù Iran có “rất nhiều” uranium được làm giàu 20%, điều mà ông gọi là “rất đáng lo ngại”.
Nghị sĩ Blumenthal sau đó tiếp tục chất vấn Bộ trưởng Wright về việc liệu Tổng thống Donald Trump có phải truy thu toàn bộ kho dự trữ uranium của Iran để ngăn chặn việc nước này làm giàu hay không.
“Tôi nghĩ đó là chiến lược khôn ngoan. Mục tiêu cuối cùng là ngăn chặn việc làm giàu uranium trong tương lai. Đúng vậy, để có một thế giới an toàn, chúng ta cần chấm dứt chương trình hạt nhân của họ”, ông Wright nhấn mạnh.
Các quan chức trong chính quyền Tổng thống Trump đã viện dẫn kho uranium làm giàu của Iran như một phần lý do cho cuộc chiến với Iran. Tổng thống Trump cũng nói rằng ông muốn Iran giao nộp uranium làm giàu để đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột.
Ông Ebrahim Rezaei, đại diện Ủy ban Chính sách Đối ngoại và An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, gần đây cảnh báo Iran có thể xem xét việc làm giàu uranium lên mức 90% trong trường hợp Mỹ nối lại chiến dịch tấn công.
Cảnh báo trên được đưa ra giữa lúc một số nguồn tin dẫn lời các trợ lý của Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa tin ông Trump đang nghiêm túc cân nhắc việc nối lại chiến dịch quân sự chống lại Iran sau hơn một tháng ngừng bắn. Ông Trump cho biết một trong những mục tiêu cốt lõi của ông khi phát động cuộc chiến chống lại Iran là nhằm đảm bảo Tehran không phát triển được vũ khí hạt nhân.
Iran, quốc gia luôn khẳng định chương trình hạt nhân của mình là vì mục đích hòa bình, được cho là vẫn sở hữu hơn 400kg uranium đã được làm giàu tới mức 60%. Đây là một bước ngắn về mặt kỹ thuật để đạt tới mức 90% dùng cho sản xuất vũ khí hạt nhân.
Vấn đề hạt nhân là một trong những điểm nghẽn chính khiến tiến trình hòa đàm giữa Mỹ và Iran đến nay tiếp tục bế tắc.
