Thông tin được nêu trong báo cáo “UK TNE tại Đông Á” được Hội đồng Anh công bố mới đây. Cụ thể, đơn vị này thông tin có 13.285 người Việt theo học các chương trình UK TNE trong năm học 2024-2025, tăng 785 người so với năm học trước đó. Mức này đưa nước ta vào top 5 thị trường đông người học UK TNE nhất khu vực Đông Á và xếp thứ 14 thế giới.
Ngoài ra, tính riêng năm học 2023-2024, UK TNE ở Việt Nam góp tới 80% tăng trưởng tại khu vực Đông Nam Á.
UK TNE là khái niệm chỉ các chương trình đào tạo của cơ sở giáo dục Anh được triển khai ngoài lãnh thổ Anh thông qua đa dạng hình thức như mở phân hiệu tại nước ngoài, liên kết đào tạo với trường nước sở tại hay đào tạo từ xa…
Một xu hướng đáng chú ý là vào trước Covid-19, Đông Á là nơi có 4/5 thị trường UK TNE lớn nhất thế giới, gồm Trung Quốc, Malaysia, Singapore và Hồng Kông. Tuy vậy, vào năm học 2024-2025, bức tranh đã đổi thay khi sinh viên các khu vực này học UK TNE phần lớn đều chững lại, làm thứ hạng toàn cầu của 3/4 thị trường – trừ Trung Quốc – đều sụt giảm so với trước đại dịch.
Việt Nam là một “ngoại lệ đáng chú ý” trong xu hướng này, báo cáo nhận định, vì số lượng người Việt theo đuổi các chương trình UK TNE đã tăng hơn gấp ba từ sau Covid-19. “Nhiều khả năng” nước ta sẽ vượt Hồng Kông, trở thành thị trường lớn thứ 4 của UK TNE ở Đông Á trong những năm tới, báo cáo nêu.
Một yếu tố quan trọng đóng góp vào tốc độ tăng trưởng này là số chương trình UK TNE đang được vận hành ở Việt Nam. Theo dữ liệu tính tới tháng 6.2025 của Bộ GD-ĐT, Anh đang dẫn đầu số lượng chương trình liên kết đào tạo với các cơ sở giáo dục tại Việt Nam với 70 chương trình, theo sau là Úc (56), Pháp (55), Mỹ (50) và một số quốc gia, vùng lãnh thổ.
Tuy nhiên, số chương trình liên kết đào tạo của Anh thời điểm trên lại giảm 50 so với cùng kỳ năm 2024.
Một dữ liệu đáng chú ý khác được Hội đồng Anh nêu trong báo cáo là số lượng người Việt “du học tại chỗ” các chương trình UK TNE đang cao gấp 3,57 lần số chọn du học trực tiếp tại Anh trong năm học 2024-2025. Tỷ lệ này cũng tăng đều trong thời gian qua, chỉ ra thực tế nhu cầu về bằng cấp Anh vẫn hiện diện nhưng xu hướng đã đảo chiều từ du học trực tiếp tại Anh thành “du học tại chỗ” ngay tại Việt Nam.
Thống kê từ Cơ quan thống kê giáo dục ĐH Anh xác nhận điều này. Cụ thể, năm học 2024-2025 có 3.675 người Việt du học Anh, tăng nhẹ so với năm ngoái (3.515). Tuy vậy, nếu so với cách đây 10 năm vào 2014-2015, mức này chỉ mới bằng 87,5% (4.200). Một điểm đáng chú ý khác là số lượng người Việt du học Anh giảm đều từ giai đoạn 2014-2015 và chỉ mới tăng đều trở lại từ 2021-2022 tới nay.
Đối lập, số lượng người Việt theo học các chương trình UK TNE cách đây 5 năm vào 2019-2020 đã đạt 3.780, vẫn nhỉnh hơn số du học Anh ở thời điểm hiện tại. Và trái ngược với số du học Anh vẫn xoay quanh mốc 3.000-4.000 trong thập kỷ qua, số lượng học UK TNE đã sớm bứt phá mốc 10.000 được vài năm.
“Ngày càng nhiều sinh viên trong khu vực hoàn thành các chương trình UK TNE mà không cần nhập học trực tiếp ở Anh”, báo cáo nêu, cho biết thêm 2024-2025 còn lần đầu ghi nhận số người học từ Đông Á đăng ký chương trình UK TNE gần tương đương với số người học khu vực này đang theo đuổi các khóa đào tạo trực tiếp tại Anh.
Trên bình diện quốc tế, báo cáo ghi nhận hiện có 212.600 người học Đông Á theo đuổi các chương trình UK TNE, tăng 5,6% so với năm trước và tăng 36% nếu so với thời điểm trước Covid-19. Riêng 5 thị trường hàng đầu góp đến 95% số lượng, gồm Trung Quốc, Malaysia, Singapore, Hồng Kông và Việt Nam.
Bà Hoàng Vân Anh, Giám đốc Chương trình giáo dục của Hội đồng Anh tại Việt Nam, chia sẻ với Thanh Niên rằng kết quả báo cáo “cho thấy triển vọng tích cực” với cả khu vực Đông Á và Việt Nam. Nước ta hiện là một trong 3 trung tâm TNE hàng đầu trong khu vực Đông Á và sự tăng trưởng này cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của TNE trong quá trình hỗ trợ quốc tế hóa giáo dục ĐH của Việt Nam, theo bà Vân Anh.
“Điều này còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành trung tâm giáo dục quốc tế”, bà Vân Anh nói, cho biết thêm Hội đồng Anh đã phối hợp cùng các bên thành lập Mạng lưới Hợp tác TNE Anh-Việt (UK-Viet Nam EmpowerTNE) hồi cuối năm ngoái nhằm phát triển hệ sinh thái TNE bền vững, chất lượng tại Việt Nam.
Trước đó, trao đổi với Thanh Niên bên lề tuần lễ giáo dục Đông Á tổ chức ở Indonesia hồi tháng 2, bà Jazreel Goh, tác giả báo cáo nêu trên, hiện đảm nhận vị trí Giám đốc Trung tâm phân tích giáo dục Đông Á thuộc Hội đồng Anh kiêm Giám đốc Hội đồng Anh tại Malaysia, nhận định từ sau Covid-19, ngày càng nhiều sinh viên Đông Á trong đó có Việt Nam muốn học gần nhà hơn. Đây cũng là tiền đề để các chương trình UK TNE phát triển.
Hai xu hướng đáng chú ý khác, theo bà Goh, là nhu cầu du học các điểm đến nói tiếng Anh như Anh, Úc, Mỹ… vẫn còn dư địa tăng trưởng, song song đó là người học đang ngày càng quan tâm tới các ngành về dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ máy tính và những lĩnh vực tương tự.
Bà Goh cho biết thêm, việc triển khai UK TNE tại Việt Nam không chỉ giúp người học Việt tiếp cận các chương trình đào tạo chuẩn quốc tế, mà còn là cơ hội để đào tạo và nâng chuẩn đội ngũ giảng viên nội địa. Đây cũng là động lực góp phần quốc tế hóa giáo dục ĐH ở Việt Nam, tạo tiền đề để Việt Nam xuất khẩu giáo dục ra thế giới – nhất là với những người bạn láng giềng như Lào và Campuchia.
“Tôi tin chúng ta còn chứng kiến nhiều mô hình hợp tác TNE hơn nữa trong tương lai, thay vì chỉ dừng ở việc gửi sinh viên ra nước ngoài du học”, bà nói.
Theo phân loại của Hội đồng Anh, khu vực Đông Á bao gồm các thị trường: Úc, Brunei, Campuchia, Trung Quốc, Hồng Kông, Indonesia, Nhật Bản, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Hàn Quốc, Đài Loan, Thái Lan và Việt Nam.
Cuối tháng 1, UBND xã Phước Năng (Đà Nẵng) nhận tờ trình của Trường Tiểu học và THCS Phước Năng về việc đề nghị giải quyết chế độ giáo viên dạy học sinh khuyết tật theo Nghị định số 28/2012/NĐ-CP (hỗ trợ giáo viên giảng dạy tại lớp có học sinh khuyết tật).
Trong tờ trình của nhà trường gửi UBND xã, năm học 2023-2024 và 2024-2025, trường phân công giáo viên dạy học sinh khuyết tật học hòa nhập, tuy nhiên huyện Phước Sơn (cũ) không thực hiện chế độ phụ cấp ưu đãi cho giáo viên.
Bà Cao Thị Chơn Tâm, Hiệu trưởng trường Tiểu học và THCS Phước Năng, cho biết năm 2025 sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, giáo viên mới chỉ nhận chế độ phụ cấp ưu đãi của học kỳ II năm học 2024-2025. Hiện tại, nhà trường còn 13 giáo viên chưa nhận được phụ cấp năm học 2023-2024.
Ông Vũ Đình Cuối, Phó Chủ tịch UBND xã Phước Năng, cho biết sau khi nhận được ý kiến của trường, xã đã gửi văn bản hỏi Sở Tài chính, Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố để có cơ sở trả lời giáo viên.
Theo văn bản trả lời của Sở Tài chính, kinh phí từ năm học 2023-2024 chưa được chi trả, trách nhiệm thuộc UBND huyện Phước Sơn cũ, trong đó có trách nhiệm của nhà trường, do không tổng hợp báo cáo, đề xuất nhu cầu kinh phí.
Sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, cấp huyện không còn, toàn bộ kinh phí của cấp này đã chuyển về thành phố.
Sở Tài chính cho rằng đây là quyền lợi chính đáng và hợp pháp của giáo viên nên đề nghị nhà trường phối hợp với các phòng có liên quan tham mưu UBND xã báo cáo đề xuất cụ thể gửi Sở để xem xét trình UBND thành phố bổ sung kinh phí thực hiện.
Đầu tháng 5, UBND xã Xuân Phú cũng gửi tờ trình đến Sở Tài chính đề nghị phân bổ kinh phí chi trả phụ cấp ưu đãi cho giáo viên dạy trẻ khuyết tật năm học 2023-2024 và 2024-2025, với tổng số tiền hơn 3,3 tỷ đồng.
Bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Chủ tịch UBND xã Xuân Phú, cho biết ngày 15/5, Sở Tài chính đã thành lập đoàn kiểm tra và xác nhận giáo viên ở xã chưa được nhận.
Lãnh đạo UBND xã Phước Năng, Phước Chánh, Xuân Phú… cho biết đang thống kê số lượng giáo viên chưa nhận được phụ cấp theo Nghị định 28 ở một số năm học trước để báo cáo thành phố. Tại 3 xã này có nhiều giáo viên chưa nhận được phụ cấp theo quy định.
Sau khi có phản ảnh từ các địa phương, ngày 14/5, ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, ký văn bản yêu cầu các sở, ngành, địa phương khẩn trương rà soát, tổng hợp hồ sơ, kinh phí để giải quyết chế độ đối với giáo viên dạy học sinh khuyết tật chưa được chi trả theo quy định.
Sở Tài chính được giao chủ trì, phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn UBND các xã, phường, đặc khu rà soát, tổng hợp đầy đủ hồ sơ, chứng từ, nhu cầu kinh phí thực hiện chế độ đối với giáo viên dạy học sinh khuyết tật tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn; tổng hợp, tham mưu UBND thành phố phương án giải quyết trước ngày 24/5.
Theo ghi nhận của PV Thanh Niên, hầu hết các trường THCS đã hoàn tất việc kiểm tra học kỳ 2 vào khoảng cuối tháng 4. Bắt đầu từ tháng 5, các trường sắp xếp thời khóa biểu để tập trung cho việc ôn thi.
Bà Nguyễn Đoan Trang, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn (P.Tân Định, TP.HCM), cho biết việc Sở GD-ĐT công bố cấu trúc và phạm vi đánh giá cùng ma trận đề thi tuyển sinh lớp 10 ngay từ đầu năm học đã tạo điều kiện để các trường có kế hoạch chuẩn bị kiến thức và kỹ năng cho học sinh (HS).
Ngay trong năm học, các giáo viên (GV) dạy 3 môn thi lớp 10 (toán, văn, ngoại ngữ) đã nghiên cứu, xây dựng kế hoạch bài dạy theo hướng lồng ghép tối ưu. Ở phần kiến thức, kỹ năng nào có trong phạm vi đánh giá của cấu trúc đề thi, GV sẽ lưu ý, nhấn mạnh để HS nắm cơ bản vấn đề.
Theo kế hoạch của Trường THCS Trần Văn Ơn, HS lớp 9 sẽ có 3 tuần ôn thi nước rút. Trung bình mỗi tuần HS sẽ có 6 tiết ôn thi lớp 10 cho mỗi môn. Tuy nhiên, bà Đoan Trang nói thêm riêng với những HS chưa tự tin về kiến thức, kỹ năng thì nhà trường sắp xếp bổ sung các tiết phụ đạo. Với những HS có nguyện vọng thi lớp chuyên, GV dành thời gian hỗ trợ, nâng cao kiến thức cho các em.
"Hằng tuần, GV cho HS tập làm các đề thi mẫu để các em làm quen với dạng câu hỏi và quy trình một kỳ thi, đồng thời rà soát một lần nữa năng lực của HS. Phụ huynh, GV và nhà trường cùng thống nhất tổ chức các hoạt động này để làm quen chứ không gây áp lực cho HS", Hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn nhấn mạnh.
Bà Đoan Trang cho hay kế hoạch ôn tập chia làm 2 giai đoạn: Từ ngày 9.3 đến đầu tháng 5, sau giờ học chính khóa, GV 3 môn thi sẽ tổ chức dạy từ 16 giờ 30 đến 18 giờ với thời lượng 3 buổi/tuần. Từ ngày 11.5 trở đi, các chương trình nhà trường hoàn tất, thời khóa biểu chính khóa lớp 9 chuyển sang toàn bộ buổi sáng, trường sẽ dành 2 buổi dạy tại trường vào buổi chiều, chia đều cho 3 môn thi. Thời gian còn lại HS tự học theo hướng dẫn của GV.
Với Trường THCS Lý Thường Kiệt (P.Tân Hòa, TP.HCM), bà Ngô Nguyễn Thiên Trang, Hiệu trưởng nhà trường, cho hay thực hiện theo quy định về dạy 2 buổi/ngày và dạy thêm học thêm, kế hoạch ôn thi lớp 10 đã được nhà trường xây dựng trong vòng 7 tuần, áp dụng từ 9.3 đến 28.5, dựa trên nhu cầu thực tế của HS.
Trong bối cảnh năm nay TP.HCM lần đầu tiên tổ chức thực hiện thi lớp 10 đối với HS ở 3 khu vực sau sáp nhập, ông Nguyễn Hữu Thanh, Hiệu phó Trường THCS Trần Quốc Toản (P.Bình Trưng), cho biết định hướng và cấu trúc đề thi phù hợp với việc HS học theo những bộ sách giáo khoa khác nhau.
Ông Thanh nhận xét đề thi minh họa mà Sở GD-ĐT đã công bố vào tháng 10.2025 cho thấy sự dịch chuyển yêu cầu từ kiểm tra ghi nhớ sang đánh giá tư duy ngôn ngữ thực chất, nên HS cần thực hiện cuộc "cách mạng" trong phương pháp ôn tập.
Theo ông Thanh, ở môn ngoại ngữ, HS phải từ bỏ việc học vẹt, rèn "tư duy từ điển". Kiến thức phải "sống" trong ngữ cảnh, trong đời sống vận dụng thực tế, vì thế đề thi hiện nay loại bỏ các câu hỏi đánh đố, hỏi mẹo, mà đòi hỏi thí sinh phải hiểu bản chất.
Bên cạnh đó, ông Thanh cũng cho rằng trong kỷ nguyên số, tự học là kỹ năng cực kỳ quan trọng. HS hãy tận dụng tối đa các ứng dụng học tập và công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ sửa lỗi bài viết, giải thích các cấu trúc khó và luyện phản xạ ngoại ngữ. Ứng dụng công nghệ thông minh sẽ giúp quá trình ôn tập của HS trở nên chủ động, cá nhân hóa và hiệu quả hơn gấp nhiều lần.
Để giúp HS ôn tập chuẩn bị thi tuyển sinh lớp 10 đạt kết quả tốt nhất, ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, yêu cầu các trường THCS chỉ đạo các tổ, nhóm chuyên môn, GV dạy môn thi lớp 10 hoàn thành chương trình đối với HS lớp 9 đúng theo kế hoạch giáo dục, phù hợp với hướng dẫn khung kế hoạch thời gian năm học 2025 - 2026 của UBND TP.
Nhà trường phải rà soát, phân loại trình độ HS (mức độ đạt được) để đề xuất phương án xếp lớp, phân công GV giảng dạy theo đối tượng. Chủ động xây dựng kế hoạch, nội dung ôn tập, biên soạn hệ thống câu hỏi và bài tập phù hợp cho HS. Chú trọng vào việc giúp HS thông hiểu và vận dụng kiến thức để làm tốt bài thi.
Người phụ trách chuyên môn của Sở GD-ĐT nhấn mạnh các trường định hướng ôn tập thi lớp 10 theo tinh thần thông báo của Sở về cấu trúc, yêu cầu đánh giá và bảng năng lực, cấp độ tư duy đề tuyển sinh lớp 10. Theo đó, nội dung ôn tập bám sát cấu trúc đề thi, đề minh họa; bảng năng lực và cấp độ tư duy, yêu cầu cần đạt; tạo điều kiện cho HS tiếp cận bộ tài liệu ôn tập chung của Sở...
Do kỳ thi lớp 10 năm nay diễn ra sớm hơn so với những năm trước nên lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM cũng chỉ đạo các trường THCS tổ chức ôn tập, bồi dưỡng cho HS có nhu cầu ôn thi lớp 10, đảm bảo đúng quy định theo các văn bản có liên quan về việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày. Không tổ chức ôn tập tràn lan, không đúng đối tượng, không hiệu quả, gây lãng phí. Tiếp tục thực hiện hiệu quả việc phân công GV đảm bảo định mức tiết dạy theo quy định. Ưu tiên phân công lịch dạy phù hợp cho GV cuối cấp để có thời gian hỗ trợ tối đa cho HS ôn thi.
Đối với GV tham gia công tác ôn tập cho HS, ông Quốc cũng lưu ý cần hướng dẫn HS vận dụng các phương pháp ôn tập phù hợp với nội dung của môn học. Tăng cường hướng dẫn HS tự học, tự ôn tập. Tổ chức ôn tập theo nhóm cho các HS còn gặp khó khăn trong học tập nhằm bổ sung kiến thức, kỹ năng cơ bản theo yêu cầu của kỳ thi…
Song song nhập thông tin trên hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo, thí sinh cần gửi hồ sơ xét tuyển, chứng chỉ quốc tế, điểm đánh giá năng lực và minh chứng giải thưởng để các trường xác minh, xét điểm cộng và các quyền lợi khác. Hầu hết trường nhận hồ sơ trực tiếp và online, hạn cuối thường rơi vào khoảng 20/6 đến 14/7.
Riêng với phương thức xét tuyển thẳng, các trường nhận đăng ký đến ngày 20/6, theo tiến độ chung của Bộ.
Cụ thể như sau:
Từ ngày 2-14/7, thí sinh bắt đầu đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển đại học trên hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tối đa 15 nguyện vọng. Bất kể đăng ký xét tuyển bằng phương thức nào, các em phải đạt tổng điểm thi tốt nghiệp của ba môn theo tổ hợp từ 15 trở lên.
