Hiện nhiều trường mầm non đã bắt đầu cho trẻ nghỉ hè, trong khi học sinh các cấp còn lại cũng chuẩn bị bước vào kỳ nghỉ sau lễ bế giảng cuối tháng 5, khiến nhiều phụ huynh tất bật lên kế hoạch cho ba tháng hè của con.
Trên các hội nhóm mạng xã hội, không khó để bắt gặp những bài đăng tìm kiếm lớp kỹ năng, trại hè, khóa học bán trú hay địa điểm vui chơi dành cho trẻ.
Với không ít gia đình, mùa hè không đơn thuần là khoảng thời gian trẻ được nghỉ ngơi mà còn kéo theo hàng loạt bài toán về thời gian, tài chính và việc sắp xếp để con vừa có nơi vui chơi, vừa giúp bố mẹ yên tâm đi làm.
Chị Nguyễn Thị Thảo My (P.Linh Xuân, Thủ Đức) có con trai 6 tuổi chuẩn bị vào lớp 1 cho biết điều chị nghĩ đến đầu tiên mỗi khi hè đến là việc sắp xếp thời gian cho con.
“Con nghỉ hè không đi học thì điều tôi lo nhất là không có người trông. Mình muốn con vừa được chơi, vừa tìm hiểu điều mới nhưng cũng không muốn con chỉ ở nhà xem tivi. Quan trọng hơn là mình vẫn phải có thời gian để làm việc”, chị chia sẻ.
Gia đình chị đã đăng ký cho con học hè bán trú tiếng Anh kết hợp với các hoạt động cuối tuần như đi chơi, thăm ông bà nội ngoại. Dù không quá áp lực, chị thừa nhận bản thân vẫn có những cân nhắc nhất định trong quá trình lựa chọn.
“Mình từng muốn cho bé học khóa 100% giáo viên bản xứ nhưng chi phí khá cao nên cuối cùng chọn phương án giáo viên Việt Nam và bản xứ xen kẽ”, chị nói.
Trong khi đó, với nhiều gia đình khác, áp lực không chỉ dừng ở việc tìm người trông con mà còn là nỗi lo về chi phí và chất lượng các chương trình hè.
Chị Lương Thị Mai (đường Lũng Đông, P.Hải An, TP.Hải Phòng), có hai con đang học lớp 4 và lớp 1, cho biết mỗi khi con nghỉ hè là gia đình lại bước vào một guồng quay mới.
“Nghỉ hè tới 3 tháng nhưng bố mẹ vẫn phải đi làm, ông bà cũng có việc riêng nên chuyện tìm người trông con rất áp lực”, chị nói.
Theo chị Mai, gia đình đang tìm hiểu một số trại hè cho con nhưng vẫn còn nhiều băn khoăn giữa các lựa chọn khác nhau.
“Một số nơi học phí khá cao, còn những nơi chi phí vừa phải thì lại lo không biết chất lượng thực tế có đúng như quảng cáo hay không. Gần đây có nhiều thông tin về trại hè nên phụ huynh cũng phải cân nhắc nhiều hơn”, chị chia sẻ.
Không chỉ áp lực về chi phí hay nơi gửi trẻ, nhiều phụ huynh còn mang theo nỗi lo con bị chậm hơn bạn bè đồng trang lứa.
Chị Trần Loan (đường Phạm Văn Bạch, P.Tân Sơn, TP.HCM), có con 6 tuổi chuẩn bị vào lớp 1, cho biết chị đang tìm lớp bán trú tiền tiểu học để con học chữ, chuẩn bị tâm lý trước khi bước vào môi trường mới.
“Chi phí là một phần, nhưng quan trọng hơn là tìm được nơi học bán trú chất lượng để ba mẹ yên tâm gửi con trong suốt 3 tháng hè”, chị nói.
Chị cũng thừa nhận: “Ba mẹ thương con, muốn con được nghỉ ngơi đúng nghĩa ‘nghỉ hè’, nhưng nhiều khi vẫn phải cho con học để theo kịp xu hướng, không bị lạc lõng với bạn bè”.
Theo thạc sĩ tâm lý Trần Thị Ngọc Lan, Trung tâm tham vấn tâm lý BetterMe Hub (P.Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM; trước là P.25, Q.Bình Thạnh), việc nhiều phụ huynh hiện nay lên kế hoạch khá kín cho con trong dịp hè xuất phát từ nhiều áp lực khác nhau.
“Không ít cha mẹ lo con nghỉ hè quá nhiều sẽ sa đà vào điện thoại, game hoặc mạng xã hội nên muốn con luôn có hoạt động để duy trì nề nếp. Bên cạnh đó, môi trường cạnh tranh trong học tập ngày càng lớn cũng khiến phụ huynh muốn con tranh thủ mùa hè để học thêm ngoại ngữ, kỹ năng, thể thao hay các lớp năng khiếu”, bà Lan phân tích.
Theo bà Lan, tâm lý lo con “tụt lại phía sau”, thiếu kỹ năng hoặc thua bạn bè hiện khá phổ biến, đặc biệt ở các gia đình sống tại đô thị. Khi thấy bạn bè đồng trang lứa tham gia các lớp ngoại ngữ, trại hè hay nhiều hoạt động khác, không ít phụ huynh dễ rơi vào trạng thái sốt ruột nếu con mình chưa tham gia.
“Ngoài ra, mạng xã hội cũng vô tình làm áp lực này lớn hơn khi phụ huynh thường xuyên nhìn thấy hình ảnh ‘con nhà người ta’ với lịch trình dày đặc và nhiều thành tích. Tuy nhiên, mỗi đứa trẻ có tốc độ phát triển khác nhau, việc so sánh quá nhiều có thể khiến cả cha mẹ lẫn con cái đều căng thẳng”, bà Lan cho biết.
Ở góc nhìn khác, chuyên gia tâm lý Bùi Văn Thạnh, Trung tâm tư vấn tâm lý Khởi Tâm (P.An Đông, TP.HCM; trước là P.5, Q.5), cho rằng một mùa hè quá nhiều lớp học hoặc lịch trình dày đặc có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của trẻ.
“Khi gần như cả ngày đều bị lấp kín bởi các lớp học, trẻ dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, áp lực và thiếu hứng thú với việc học. Một số trẻ còn có cảm giác mùa hè không khác gì năm học, từ đó dễ chán nản hoặc phản ứng tiêu cực”, ông Thạnh nhận định.
Theo ông, thời gian vui chơi tự do, nghỉ ngơi hoặc thậm chí được “chán” cũng đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của trẻ.
“Khi không bị người lớn sắp xếp mọi hoạt động, trẻ sẽ học cách tự tìm niềm vui, tự khám phá và phát triển trí tưởng tượng. Những khoảng thời gian tưởng như ‘không làm gì’ thực chất lại giúp trẻ hồi phục năng lượng tinh thần sau một năm học”, ông nói.
Các chuyên gia cho rằng một mùa hè phù hợp nên đặt nhu cầu thực tế của trẻ lên trên áp lực thành tích. Trẻ vẫn có thể tham gia các lớp học hoặc hoạt động kỹ năng nếu thật sự yêu thích, nhưng cũng cần thời gian nghỉ ngơi, vui chơi và vận động ngoài trời.
“Một mùa hè lý tưởng không nhất thiết phải kín lịch. Điều quan trọng là trẻ cảm thấy vui vẻ, được phát triển tự nhiên và bước vào năm học mới với tâm lý tích cực, thay vì kiệt sức vì bị ‘điểm danh’ suốt cả mùa hè”, ông Thạnh nói thêm.
'Ghế thông minh' được thiết kế theo hình dáng một chiếc ghế di động có 4 bánh xe. Sản phẩm có trọng lượng khoảng 35 kg, lắp đặt nhiều thiết bị như: camera, cảm biến vật cản, bình ắc quy, loa, mạch điện... Dù có nhiều bộ phận nhưng bộ khung được định hình vững chắc từ nhôm và sắt hộp. Đặc biệt, bệ ghế có khả năng nâng hạ một người có trọng lượng dưới 100 kg.
Đây là sáng chế của Nguyễn Gia Phú và Mạch Phú Hưng, cùng học lớp 11 Trường THPT chuyên Nguyễn Thị Minh Khai, TP.Cần Thơ.
Điểm độc đáo của robot nằm ở khả năng tương tác không dây với người dùng thông qua một vòng tay sức khỏe. Khi kích hoạt, robot sử dụng ra đa định vị để tự động bám theo chủ nhân ở khoảng cách từ 1 - 2 m. Trên chiếc vòng tay này, Phú và Hưng đã tích hợp các cảm biến hiện đại để theo dõi sức khỏe (đo nhịp tim, nồng độ ô xy trong máu), đặc biệt là cảm biến nhận diện ngay lập tức nếu người dùng bị té ngã hoặc mất cân bằng.
Khi phát hiện người dùng trong tư thế "bất thường", robot tự động di chuyển đến gần, hạ thấp bệ ghế để người gặp nạn có thể ngồi lên. Sau đó, người dùng điều khiển robot nâng lên và di chuyển như một chiếc xe lăn điện để đến vị trí nghỉ ngơi.
Không chỉ hỗ trợ tại chỗ, robot còn đóng vai trò là cầu nối thông tin giữa người già và con cái ở xa. Trong tình huống xảy ra sự cố, camera trên thiết bị sẽ chụp ảnh thực tế và gửi cảnh báo khẩn cấp qua ứng dụng Telegram bot. Nhờ kết nối internet, người nhà có thể theo dõi hiện trường nhanh chóng để đưa ra các phương án cứu hộ kịp thời như gọi cấp cứu hoặc nhờ hàng xóm giúp đỡ.
Dù được cấu tạo từ máy móc nhưng robot cũng rất "tâm lý". Thông qua loa trên thiết bị, người nhà có thể cài đặt những câu lệnh theo ý muốn để nhắc nhở giờ uống thuốc hoặc các lưu ý về việc chăm sóc sức khỏe người thân. Đặc biệt, thanh gác tay bên phải của ghế có thiết kế một hộc đựng nước và một hộc thuốc. Khi đưa tay vào bên dưới, thuốc sẽ tự động rơi ra một cách dễ dàng.
Để làm được robot này, Hưng và Phú đã trải qua hơn 3 tháng nghiên cứu và thử nghiệm qua 3 phiên bản khác nhau dưới sự hướng dẫn của thầy Nguyễn Thanh Phong, Phó hiệu trưởng Trường THPT chuyên Nguyễn Thị Minh Khai. "Tôi đánh giá rất cao tinh thần tập trung nghiên cứu của hai bạn, đặc biệt là sự quyết tâm bám sát đề cương và mục tiêu đã đề ra", thầy Phong chia sẻ.
Sáng chế này đã giành giải nhất Cuộc thi khoa học kỹ thuật TP.Cần Thơ dành cho học sinh trung học năm học 2025 - 2026. Đặc biệt, tháng 11.2025, sản phẩm đã được đưa vào thử nghiệm thực tế tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Sóc Trăng và nhận được phản hồi rất tích cực từ lãnh đạo bệnh viện.
Hiện Phú và Hưng tiếp tục nghiên cứu nâng cấp khả năng xử lý vật cản và giúp robot có thể di chuyển linh hoạt trên nhiều loại địa hình mặt phẳng để ý tưởng hoàn thiện hơn.
Sau khi tốt nghiệp ngành nông nghiệp sạch Trường Nông nghiệp, ĐH Cần Thơ, chị Ngô Thị Xuân Thủy (36 tuổi, ngụ xã Tam Ngãi, Vĩnh Long - trước là xã Thông Hòa, H.Cầu Kè, Trà Vinh) có nhiều năm làm việc tại các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh nông nghiệp. Quá trình làm việc, chị tích lũy được kiến thức, hiểu rõ nhu cầu thị trường và hình thành tư duy phát triển sản phẩm nông nghiệp sạch.
Những lần về quê, thấy bà con hái trái mù u bán dưới dạng nguyên liệu thô, giá trị chưa được khai thác trọn vẹn khiến chị trăn trở. Đến năm 2019, chị xin nghỉ việc, về quê khởi nghiệp từ trái mù u.
Trong quá trình nghiên cứu, chị phát hiện hạt mù u có thể chiết xuất thành loại dầu thảo dược có giá trị cao, thị trường trong nước còn nhiều tiềm năng. Chị bắt đầu mua hạt từ bà con người đồng bào dân tộc Khmer và những hộ dân quanh vùng, vừa tạo nguồn thu ổn định cho họ, vừa chủ động nguyên liệu sạch.
"Sau khi tìm hiểu, tôi biết cây mù u đã được người dân sử dụng từ hơn 30 năm trước như một phương thuốc trị bỏng rất hiệu quả. Tuy nhiên, bà con chỉ trồng mà chưa biết cách khai thác giá trị kinh tế. Vì vậy tôi nảy sinh ý tưởng làm dầu mù u", chị Thủy cho biết.
Năm 2021, chị Thủy chính thức đưa ra thị trường dòng dầu mù u sạch đầu tiên, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong hành trình khởi nghiệp. Chị chọn hướng đi khác biệt, làm dầu sạch theo phương pháp truyền thống, đảm bảo "3 không" (không pha tạp, không hóa chất, không phụ gia), đồng thời kiểm soát quy trình từ hạt đầu vào đến sản phẩm cuối cùng. Tất cả sản phẩm của chị Thủy đều đã được kiểm định chất lượng an toàn tại Trung tâm kỹ thuật Tiêu chuẩn đo lường chất lượng 3 (Ủy ban Tiêu chuẩn đo lường chất lượng quốc gia).
Nhằm đa dạng hóa nguồn thu và nâng cao giá trị dược liệu địa phương, ngoài trái mù u, chị Thủy mở rộng danh mục sản phẩm từ hạt chùm ngây, tinh dầu sả chanh, bạc hà, vỏ bưởi… Sản phẩm không chỉ góp phần chăm sóc sắc đẹp, mà còn mang đến giải pháp phục hồi da tổn thương theo hướng an toàn.
Chị còn giúp 20 hộ đồng bào Khmer và nông dân trong vùng có đầu ra ổn định cho trái mù u. Nhiều hộ dân cho biết trước đây trái mù u rụng đầy vườn nhưng không ai mua. Từ khi có cơ sở của chị Thủy, bà con phơi khô bán được 10.000 - 15.000 đồng/kg. Bà Diêu Thị Thuận (ngụ xã Tam Ngãi, Vĩnh Long) cho hay: "Hồi trước trồng chơi thôi, trái rụng cũng bỏ. Giờ có cô Thủy mua đều đặn, tới mùa hái bán có thêm thu nhập. Nguồn thu tuy nhỏ nhưng ổn định, giúp nhiều hộ đồng bào Khmer như tôi có thêm chi phí sinh hoạt".
Hiện mỗi năm cơ sở của chị Thủy cung ứng khoảng 3 - 5 tấn dầu mù u, giá bán từ 500.000 đồng/lít, thu nhập dao động 200 - 300 triệu đồng/năm. Với vùng nguyên liệu ngày càng mở rộng, chị đặt mục tiêu tăng công suất lên 10 tấn dầu/năm; đồng thời dự định thành lập tổ hợp tác, HTX liên kết các nhà vườn trong vùng, hình thành chuỗi sản xuất khép kín từ khâu mua nguyên liệu đến chế biến, tinh luyện, đóng chai, đưa ra thị trường.
Theo ghi nhận của người viết, tại một số quán ăn trên các tuyến đường Lê Đức Thọ, Nguyễn Văn Bảo… (P.An Nhơn), TP.HCM, dù đã hơn 23 giờ nhưng không khó để bắt gặp nhiều bạn trẻ vẫn còn ngồi ăn uống nhộn nhịp. Tuy nhiên, thói quen ăn khuya này có thể dẫn đến những hệ lụy không mong muốn, như ăn khuya gây béo phì.
Ngồi ăn vặt cùng nhóm bạn tại một quán trên đường Lê Đức Thọ, P.An Nhơn, Nguyễn Thị Yến Nhi (20 tuổi), ngụ P.Xuân Hòa, TP.HCM, chia sẻ do lịch học dày đặc đến tận tối muộn nên bạn thường xuyên ăn sau 21 giờ. "Mặc dù đã ăn tối, nhưng sau đó mình cảm thấy thèm ăn vặt nên tiếp tục chạy xe đi tìm đồ ăn đến 1 giờ sáng. Cứ thấy món ăn vặt nào đang "hot trend" trên mạng xã hội lại làm mình tò mò, thôi thúc phải ăn cho bằng được, bất chấp thời gian", Nhi nói.
Khoảng 1 giờ 30, tại một quán ăn cũng trên đường Lê Đức Thọ, chúng tôi gặp Nguyễn Lê Ngọc Ánh (19 tuổi), ngụ P.An Nhơn, tìm đến để giải quyết "chiếc bụng đói". Ánh cho biết vừa kết thúc ca làm đêm. "Ban ngày mình bận rộn với lịch học cả ngày trên trường, tối về tranh thủ đi làm bán thời gian kiếm thêm thu nhập. Thú thật, làm việc liên tục khiến bụng rất nhanh đói, lúc đó mình chỉ muốn tìm đến những quán ăn bán xuyên đêm để nạp năng lượng. Mình cũng nghe bác sĩ cảnh báo không nên ăn khuya vì ảnh hưởng đến sức khỏe, nhưng vì công việc làm đêm nên cũng đành chấp nhận ăn để có sức", Ánh nói.
Nguyễn Sỹ Huy, sinh viên Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, đang ở trọ tại đường Nguyễn Văn Lượng, P.An Nhơn, cho biết do tính chất công việc là làm ca gãy (tức hình thức làm việc không liên tục 8 tiếng trong ngày), nên giờ giấc sinh hoạt thường xuyên bị đảo lộn.
"Mình hay ăn sau 23 giờ, chủ yếu là thức ăn nhanh như gà rán hoặc đồ ăn sẵn tại cửa hàng tiện lợi. Thời gian gần đây mình thấy lên cân khá nhanh, người có cảm giác mệt mỏi và mặt bị béo lên, trong một tháng mình tăng gần 10 kg. Mình lo lắng nên đi đo chỉ số cơ thể, kết quả BMI trên 31,8, mỡ nội tạng cao, mình mới tá hỏa phát hiện là bị béo phì mức độ 2", Huy nói.
Bác sĩ CK2 Đỗ Thị Ngọc Diệp, Phó chủ tịch Hội Dinh dưỡng VN, Phó chủ tịch Hiệp hội Y học TP.HCM, nguyên Giám đốc Trung tâm dinh dưỡng TP.HCM, cho biết ăn không đúng giờ, tiêu hóa và hấp thụ thức ăn vào giờ khuya không tốt cho sức khỏe và kéo theo nhiều hệ lụy.
"Thời điểm ăn tối tốt nhất từ khoảng 18 - 19 giờ và tuyệt đối không nên ăn sau 20 giờ. Ngoài yếu tố dinh dưỡng cân bằng, đầy đủ và hợp lý, chế độ ăn còn cần đảm bảo tính điều độ. Người trưởng thành và thanh niên nên duy trì 3 bữa chính mỗi ngày. Tuy nhiên, hiện nay nhiều người trẻ có thói quen ăn sau 23 giờ, đây là thói quen không phù hợp với sinh lý cơ thể", bác sĩ Diệp lưu ý và cho biết thông thường sau bữa ăn cuối vào khoảng 19 giờ, hệ tiêu hóa bắt đầu nghỉ ngơi. Nếu tiếp tục ăn sau 23 giờ khiến hệ tiêu hóa, tuần hoàn và đặc biệt là hệ nội tiết bị quá tải.
Bác sĩ Diệp cảnh báo việc ăn khuya còn làm tích lũy năng lượng dư thừa, lâu dần có thể dẫn đến hội chứng chuyển hóa với nhiều hệ lụy rối loạn: mỡ máu, đường huyết, tim mạch, tâm sinh lý; béo phì, đặc biệt là béo bụng. Hơn nữa, thói quen ăn khuya còn ảnh hưởng đến giấc ngủ và làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày - thực quản, đái tháo đường, tăng huyết áp.
"Khi ăn nhiều chất béo, muối, đường và phụ gia trong tối khuya sẽ dẫn tới gia tăng các rối loạn chuyển hóa. Các bữa ăn khuya thường là thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh, đa số nhiều dầu mỡ, muối, đường, đều không có lợi cho sức khỏe, đặc biệt khi sử dụng vào ban đêm", bác sĩ Diệp phân tích.
Bác sĩ Diệp khuyến cáo các bạn trẻ trẻ cần dứt khoát thay đổi thói quen ăn uống, hạn chế ăn sau 20 giờ. Một số trường hợp ngoại lệ như người làm việc ca đêm, tăng ca hoặc người mắc một số bệnh lý đặc biệt có chỉ định của bác sĩ cần chia nhỏ bữa ăn ra nhiều lần thì có thể bổ sung thêm bữa tối. Tuy nhiên, bữa này không nên ăn sau 23 giờ.
