Thị trưởng ở Peru bị bắn chết ngay trên đường đi làm

Ngày 10-7 vừa qua, tên lửa Trường Chinh-10B đã được phóng lên từ bãi phóng thương mại ở Hải Nam trong chuyến bay thử nghiệm. Sau khi tách tầng, tầng một của tên lửa quay về theo phương thẳng đứng và được thu hồi bằng Navigator một phương tiện nổi trên biển, có hệ thống lưới chuyên dụng.

Theo Tân Hoa xã, đây là lần đầu Trung Quốc thu hồi có kiểm soát tầng một của tên lửa đẩy và là một bước đột phá lớn trong công nghệ tên lửa tái sử dụng.

Việc Trung Quốc lần đầu thu hồi có kiểm soát tầng đẩy tên lửa quỹ đạo Trường Chinh-10B không chỉ là một cột mốc kỹ thuật. Nó còn phát đi tín hiệu rằng cuộc cạnh tranh với Mỹ trong công nghệ tên lửa tái sử dụng, phóng vệ tinh quy mô lớn và tham vọng trở lại Mặt trăng đang bước sang một nấc mới.

Hãng tin Reuters dẫn truyền thông nhà nước Trung Quốc cho biết tên lửa Trường Chinh-10B cất cánh lúc 12h15 theo giờ địa phương. Tầng đẩy quay lại khoảng 6 phút sau khi tách tầng và được thu hồi thành công.

Khoảng thời gian ngắn này rất có ý nghĩa, giúp tiết kiệm đáng kể chi phí và thời gian chế tạo, đồng thời tăng tần suất sử dụng. Tên lửa Trường Chinh-10B do Học viện Công nghệ tên lửa đẩy Trung Quốc (CALT) phát triển, có khả năng đưa ít nhất 16 tấn thiết bị lên quỹ đạo thấp của Trái đất.

Với thành công này, Trung Quốc trở thành quốc gia thứ hai trên thế giới sở hữu công nghệ thu hồi tầng đẩy tên lửa. Đồng thời Bắc Kinh cũng phá thế độc quyền của Mỹ, đặc biệt là SpaceX.

Tập đoàn của tỉ phú Elon Musk đạt được thành công đầu tiên trong việc thu hồi tầng đẩy tên lửa Falcon 9 vào tháng 12-2015. Một thập kỷ sau, người sáng lập Amazon và sở hữu liên doanh Blue Origin, ông Jeff Bezos, đạt được thành tích tương tự với tên lửa New Glenn.

Tuy nhiên, SpaceX vẫn là cái tên nổi bật đáng gờm, vượt mốc 100 lần phóng mỗi năm trong vài năm trở lại đây nhờ kho tên lửa đẩy tái sử dụng được thiết kế để phóng hàng chục lần.

Khoảnh khắc tầng một tên lửa Trường Chinh-10B được thu hồi - Nguồn: XINHUA

Điểm đáng chú ý là Trung Quốc không sao chép nguyên mẫu cách SpaceX đưa Falcon 9 hạ cánh bằng càng đáp trên sà lan hoặc bãi đáp.

Trong khi đó, Trường Chinh-10B sử dụng các móc hạ cánh để bám vào một hệ thống lưới - cáp căng trên tàu thu hồi ngoài biển.

Theo chuyên gia Chen Muye thuộc Tập đoàn Khoa học và Công nghệ hàng không vũ trụ Trung Quốc (CASC), thu hồi bằng lưới - cáp giúp đơn giản hóa cấu trúc trên tên lửa, giảm khối lượng nên tăng khả năng mang tải và cơ hội "bắt được" tên lửa khi điểm rơi có sai lệch.

Trang SpaceNews nhận định việc thu hồi thành công tầng một Trường Chinh-10B là cú hích lớn cho nỗ lực phát triển tên lửa tái sử dụng của Trung Quốc, xa hơn là cả chương trình đưa người lên Mặt trăng.

Tờ South China Morning Post dẫn lời doanh nhân Martin Varsavsky bình luận rằng việc Trung Quốc thu hồi tên lửa không chỉ phá thế độc quyền của Mỹ. Trong tương lai, nó có thể gây áp lực kéo chi phí phóng xuống và tăng tốc triển khai vệ tinh thương mại, một điều có lợi cho những nước đi sau trong chinh phục không gian.

Nhận định Trung Quốc "đuổi kịp" SpaceX ngay sau một chuyến bay thử nghiệm là quá sớm. Song, nói Bắc Kinh đã cho thấy họ có chìa khóa để mở cửa câu lạc bộ tên lửa tái sử dụng thì đúng.

Nhà bình luận Pakistan Javed Hassan thận trọng cho rằng SpaceX vẫn có lợi thế lớn về kinh nghiệm và nhịp vận hành. Mặc dù vậy, vị này thừa nhận Trung Quốc có năng lực "hấp thụ, thích nghi và công nghiệp hóa" các công nghệ phức tạp với tốc độ rất nhanh.

Nói cách khác, SpaceX có thể sẽ phải chấp nhận bước vào cuộc đua song mã với Trung Quốc trong thời gian tới nếu Bắc Kinh cho thấy họ không chỉ "bắt được" mà còn "tái sử dụng được" tầng đẩy tên lửa.

Việc Trung Quốc theo đuổi công nghệ thu hồi tên lửa cũng hợp lý trong bối cảnh nhu cầu được dự báo sẽ tăng vọt.

Năm ngoái, Goldman Sachs Research ước tính có thể có tới 70.000 vệ tinh quỹ đạo thấp được phóng trong 5 năm, trong đó khoảng 53.000 vệ tinh đến từ Trung Quốc. Giá trị thị trường vệ tinh có thể tăng từ 15 tỉ USD hiện nay lên 108 tỉ USD vào năm 2035 trong kịch bản cơ sở, thậm chí lên tới 457 tỉ USD trong kịch bản lý tưởng.

Một vài ý kiến lạc quan còn cho rằng khi ngày càng nhiều sự cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc, việc đặt các trung tâm dữ liệu trong không gian sẽ sớm đi vào hiện thực, đáp ứng nhu cầu bùng nổ về trí tuệ nhân tạo.

Về lý thuyết, đặt trung tâm dữ liệu trong không gian giúp tiết kiệm chi phí hơn đặt trên mặt đất. Tuy nhiên, để ý tưởng này khả thi, công nghệ là chưa đủ mà còn cần tính đến cả yếu tố chính trị, cạnh tranh chiến lược.

Cạnh tranh Mỹ - Trung trong tên lửa tái sử dụng có thể đem lại mặt tích cực khi chi phí phóng giảm, nhiều doanh nghiệp và quốc gia có cơ hội tiếp cận không gian, dịch vụ viễn thông và dữ liệu từ vệ tinh trở nên phổ biến hơn.

Tuy nhiên, mặt trái là quỹ đạo thấp sẽ đông đúc hơn, rủi ro va chạm và rác vũ trụ tăng trong khi các chuẩn mực quản trị không gian vẫn chạy sau tốc độ phát triển công nghệ. Để giải quyết, không chỉ cần chương trình quản lý rác vũ trụ chủ động mà còn phải tăng "tuổi thọ" vệ tinh - điều sẽ dẫn đến tăng chi phí.

Nói tóm lại, thành công của Trường Chinh-10B không chỉ làm cuộc đua Mỹ - Trung nóng lên. Nó còn đặt ra câu hỏi khác: Thế giới sẽ quản lý một "xa lộ quỹ đạo" ngày càng đông đúc như thế nào trong tương lai?

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

"Rõ ràng là các nhóm thù địch được tổ chức tốt đang lợi dụng biên giới mở và những lý tưởng toàn cầu hóa liên quan. Các nền văn hóa ngoại lai càng phát triển và các chính sách hiện nay của châu Âu duy trì càng lâu thì chủ nghĩa khủng bố càng được củng cố", theo chiến lược. Đến chiều qua chưa có phản ứng từ phía châu Âu.

Chiến lược mới cũng nhằm loại bỏ "các thành phần cực đoan cánh tả bạo lực" và đặt các băng nhóm ma túy ở châu Mỹ vào trung tâm của nỗ lực chống khủng bố. Mỹ tuyên bố sẽ "ưu tiên việc nhanh chóng xác định và vô hiệu hóa các nhóm chính trị bạo lực có hệ tư tưởng chống Mỹ, ủng hộ người chuyển giới một cách cực đoan và theo chủ nghĩa vô chính phủ".

Tin Gốc: Thanh Niên

Chính phủ Trung Quốc năm 1993 ban hành Quy hoạch Tổng thể Đô thị Bắc Kinh giai đoạn 1991-2010, với mục tiêu giãn dân từ khu vực trung tâm sang các khu đô thị mới và thành phố vệ tinh.

Quy hoạch được ban hành trong bối cảnh dân số Bắc Kinh đã tăng từ hơn 3 triệu người năm 1954 lên hơn 10 triệu người năm 1990, tập trung chủ yếu tại 4 quận nội thành. Khu trung tâm Bắc Kinh khi đó chỉ chiếm 8,15% tổng diện tích thành phố, nhưng phải gánh vác các chức năng chính trị, kinh tế, việc làm và đối mặt với áp lực ngày càng lớn về dân số, giao thông và môi trường.

Trong 10 năm sau đó, Bắc Kinh đã khởi công 162 dự án cải tạo, phá dỡ 4,36 triệu m2 nhà ở xuống cấp, di dời gần 160.000 hộ gia đình và đầu tư hơn 40 tỷ nhân dân tệ vào công tác cải tạo.

Bước ngoặt của chiến dịch giải tỏa diễn ra vào năm 2001, khi Bắc Kinh giành quyền đăng cai Thế vận hội mùa hè 2008. Thống kê cho thấy 8 quận nội thành và cận ngoại thành của Bắc Kinh lúc ấy có 7,55 triệu m2 nhà ở cũ nát, trong đó có 3,03 triệu mét vuông là nhà dột nát nguy hiểm.

Phần lớn trong số đó là những "căn hộ 10 không", khi họ không có nước máy, không có hệ thống thoát nước thải, không có gas, không có hệ thống sưởi, không có bếp, không có nhà vệ sinh, không có ban công, không có tủ âm tường, không có nhà để xe đạp và không có không gian xanh. Thậm chí, có những gia đình 7 người phải chen chúc trong một căn phòng rộng vỏn vẹn 13 m2 suốt nhiều thập kỷ.

Để đáp ứng yêu cầu mới, thành phố ban hành Quy hoạch tổng thể đô thị Bắc Kinh giai đoạn 2004-2020, hướng tới hiện đại hóa thủ đô, giảm mật độ dân số, tăng diện tích cây xanh, diện tích nhà ở trên đầu người và phát triển cơ sở hạ tầng.

Để làm được điều này, thành phố cần phải tháo dỡ đồng bộ 164 khu vực với tổng diện tích nhà ở lên tới 9,34 triệu m2, di dời, giải tỏa 347.000 hộ dân trong 5 năm, tương đương 69.400 hộ một năm, với giá đền bù khoảng 27.000 tệ/m2 nhà ở.

Điều này khiến giai đoạn 2001-2008 trở thành quãng thời gian bùng nổ của quá trình giải tỏa, tái định cư và cải tạo đô thị ở Bắc Kinh và sự ra đời của thuật ngữ "Sách Nhị Đại", chỉ những người giàu lên nhanh chóng nhờ nhận số tiền đền bù giải tỏa khổng lồ.

Trương Lực, 34 tuổi, là một trong những "Sách Nhị Đại" như vậy. Anh cùng bố mẹ từng sống trong ngôi nhà cấp 4 chỉ rộng hơn 11 m2 tại khu vực trung tâm Bắc Kinh. Đến năm 2001, gia đình Trương nhận được thông báo căn nhà của họ nằm trong diện giải tỏa để cải tạo đô thị.

Thời điểm đó, Trương chỉ nhớ cảnh cha mẹ cãi nhau xem nên lấy tiền hay lấy nhà tái định cư, còn anh chạy sang hàng xóm chơi điện tử và không bận tâm.

"Lúc đó, bố mẹ tôi hoàn toàn không biết cách xử lý tình huống, họ không biết cách nhìn vị trí đất, xu hướng chính sách, quy hoạch hay tìm mua nhà gần trường như người khác. Gia đình tôi chen chúc trong căn nhà cấp 4 cũ nát, nên nghĩ rằng nhận tiền mặt là quan trọng nhất", anh kể.

Cầm trong tay hơn 300.000 nhân dân tệ tiền đền bù giải tỏa thời điểm đó, tương đương 66.500 USD ngày nay, bố mẹ anh vay thêm họ hàng để mua căn chung cư rộng 100 m2 ở đường vành đai 6 phía nam thành phố.

Khu vực Công viên Olympic Bắc Kinh và Sân vận động Quốc gia Bắc Kinh trước và sau khi xây dựng. Ảnh: Google Earth

Giá nhà ở Bắc Kinh sau đó bước vào thời gian tăng phi mã, từ trung bình 4.700 tệ/m2 lên tới hơn 13.000 tệ/m2 tùy khu vực. Một người bạn thời thơ ấu có gia cảnh giống nhà Trương nhưng vì giải tỏa muộn hơn hai năm nên được đền bù nhiều hơn và mua được tới ba căn hộ.

Mua được nhà bằng tiền đền bù, nhưng đó là tài sản duy nhất của gia đình Trương. Tốt nghiệp đại học, anh làm nhân viên vận hành một công ty Internet ở Bắc Kinh, lương chỉ đủ chi tiêu hàng ngày. Căn hộ hai phòng ngủ mua từ hơn 20 năm trước bây giờ đã thành nhà "vừa cũ vừa nát" trên thị trường bất động sản.

Tháng 3/2022, Trương thất nghiệp. Sống cùng bố mẹ, anh cũng khó tìm bạn gái vì bị coi là "trai bám mẹ". "Tôi có thể đang sở hữu một căn nhà trị giá hàng chục triệu tệ và có hộ khẩu Bắc Kinh, nhưng vẫn là một kẻ ngày đêm lo lắng kế sinh nhai", Trương tâm sự.

Gia đình Lý Phương Hy ở quận Phong Đài năm 2008 nhận được thông báo giải tỏa. Cô không tiết lộ gia đình được đền bù bao nhiêu, nhưng cho biết sau khi mua một căn hộ tái định cư, bố mẹ cô vẫn còn dư hơn một triệu tệ (221.000 USD ngày nay).

"Nhà tôi không chỉ bất ngờ giàu có, mà cuộc sống cũng thay da đổi thịt. Bố mẹ tôi còn mua một căn biệt thự nhỏ ở thành phố ven biển. Khi biết tin, tôi đã sốc vì trước đây gia đình chi tiêu rất tằn tiện, mua gì cũng phải đắn đo chứ đừng nghĩ tới biệt thự", Lý nói.

Căn biệt thự cũng thay đổi cuộc sống của gia đình. Bố mẹ Lý thường xuyên sống ở đó và rất ít khi quay lại Bắc Kinh. Cô sống một mình trong căn hộ tái định cư, sang ăn cơm nhà ông bà nội giống như "trẻ mồ côi".

Năm 2022, Lý thất nghiệp và được bố mẹ cho tiền tiêu vặt. Dù không phải lo cơm áo gạo tiền, cô không vui vì một năm chỉ gặp bố mẹ vài lần và lo ngại về cách thức tiêu tiền của họ. "Bây giờ tôi cũng không rõ số tiền một triệu tệ kia còn bao nhiêu, chắc cũng sắp hết rồi", Lý nói.

Tin tức về những gia đình tiêu sạch khoản tiền đền bù khổng lồ thường xuất hiện trên báo chí Trung Quốc khoảng 10 năm trước.

Năm 2014, một thanh niên 26 tuổi họ Lưu ở Bắc Kinh sau khi nhận được hơn 4 triệu tệ tiền đền bù và một căn hộ tái định cư đã lái xe đi cướp. Anh ta làm vậy vì cảm thấy trống rỗng và trầm cảm sau khi giàu lên quá nhanh, muốn "tìm cảm giác mạnh".

Khu vực Nam Tam Thôn rộng gần 70 ha trước (trái) và sau khi bị phá dỡ, tái quy hoạch và tái định cư với 41 tòa chung cư (phải). Ảnh: Beijing News

Khác với những người thích vung tay quá trán hay khoe khoang giàu có sau khi nhận số tiền đền bù khổng lồ, ông Dương, 60 tuổi, học vấn cấp 3, vẫn tận tụy với công việc tài xế với mức lương vài nghìn tệ một tháng.

Năm 2002, khi căn nhà cấp 4 rộng 11 m2 nằm ở phố Triều Nội, đường vành đai hai ở phía đông Bắc Kinh bị giải tỏa, gia đình ông nhận được gần 300.000 tệ. Ông dùng số tiền này mua hai căn hộ gần khu nhà cũ và giá trị hai căn hộ đã tăng lên gần 19 triệu tệ năm 2026 (gần 2,6 triệu USD).

Trước khi nhà bị giải tỏa, người đàn ông đi làm từ năm 18 tuổi này đã sở hữu hai căn nhà và sau đó liên tục đầu tư vào bất động sản, cuối cùng có trong tay 6 căn nhà và một số khoản đầu tư khác có tổng giá trị hơn 100 triệu tệ.

Ông cho hay xuất thân từ con nhà nghèo, đã quen chịu khổ, nên rất vui với công việc tài xế ổn định. So với những người trẻ làm văn phòng, ông cảm thấy mình may mắn vì nắm bắt tốt cơ hội.

"Nhiều người lấy làm lạ là tại sao tôi không ở nhà hưởng an nhàn, không thiếu tiền mà suốt ngày cứ bận rộn chạy chỗ nọ chỗ kia. Tôi nghĩ con người không thể lười biếng ngồi yên một chỗ, càng ở không thì càng sinh lười", ông giải thích.

Dù được gọi là "Sách Nhị Đại", ông Dương vẫn thích cuộc sống bận rộn, không muốn ăn không ngồi rồi. "Tôi cũng thích lái xe, công việc này còn giúp tôi tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội, thế là rất tốt rồi", ông chia sẻ.

Đối với Điền Dĩnh, tiền đền bù giải tỏa của gia đình đem tới cho cô cơ hội khởi nghiệp. Từ bỏ công việc phóng viên mảng thể thao, Điền cùng vài người bạn mở công ty may đo âu phục nam và mở rộng đại lý nhượng quyền khắp đất nước.

Cô cho rằng nhiều hộ gia đình nhận tiền đền bù là "người lao động từ nghèo khó đi lên" nên vẫn luôn quý trọng đồng tiền, dù đó là những khoản họ từng không thể mơ tới.

"Số ít người đốt tiền đền bù để ăn chơi hưởng lạc, còn đa số đem tiền gửi vào ngân hàng, tiếp tục thắt lưng buộc bụng", Điền nói.

Điều này được thể hiện rất rõ trong trường hợp của Lý Minh ở Bắc Kinh. Gia đình anh năm 2006 nhận được hai triệu tệ tiền đền bù cùng 5 căn hộ tái định cư cho căn nhà rộng 50 m2 ở trung tâm thủ đô. "Thời đó, vài triệu tệ là con số cực kỳ lớn, nhiều người chưa bao giờ thấy từng ấy tiền trong đời", Lý Minh kể.

Nhưng nửa năm sau khi nhận tiền đền bù, bố mẹ Lý ly hôn. Anh sống với mẹ, còn bố lấy hai căn nhà. Bố anh lập tức nghỉ việc, cho thuê nhà lấy tiền sinh hoạt nhưng sau đó phải bán để trả nợ vì thua lỗ khi đầu tư chứng khoán.

Còn mẹ Lý Minh đưa con tới sống ở căn hộ mới, mang tiền đi gửi tiết kiệm, giúp anh có điều kiện sang Mỹ du học. "Trước đây, gia đình tôi có nằm mơ cũng không thể nghĩ tới chuyện có một triệu tệ đi Mỹ du học", anh bày tỏ.

Mẹ của anh sau đó bán căn nhà ở vị trí xa và bù thêm tiền để mua một căn hộ nằm ở vị trí lõi của quận Hải Điến trong vành đai 4, nơi tập trung các trường đại học hàng đầu Trung Quốc. Giá trị căn nhà mới cũng tăng vọt theo thời gian.

"Sự khác biệt giữa chúng tôi với những người ngậm thìa vàng từ bé là dù sở hữu khối tài sản lớn, không ai dạy chúng tôi cách tiêu tiền, cách để tiền đẻ ra tiền", Lý Minh nói. "Không ai có thể giữ được số tiền vượt quá tầm nhận thức của mình, cho dù bạn có vận may nhất thời".

Tin Gốc: Vnexpress