Tuy nhiên, mức ảnh hưởng của sa pô chê lên đường huyết không chỉ phụ thuộc vào độ ngọt mà còn liên quan đến số lượng ăn, độ chín và cách kết hợp với các món ăn khác trong bữa ăn, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Sa pô chê chứa khá nhiều đường tự nhiên, chủ yếu là fructose và sucrose. Trái càng chín, lượng đường trong sa pô chê càng tăng, khiến vị ngọt đậm đà hơn. Vì vậy, nếu ăn quá nhiều trong một lần, lượng đường glucose đi vào máu cũng sẽ tăng nhanh hơn.
Tuy nhiên, đường trong trái cây không hoàn toàn giống đường tinh luyện trong nước ngọt hay bánh kẹo. Sa pô chê vẫn chứa chất xơ và nhiều hợp chất thực vật giúp làm chậm phần nào quá trình hấp thu đường.
Một loại trái cây dù có vị ngọt nhưng nếu ăn ít thì mức tăng đường huyết có thể không quá lớn. Ngược lại, ăn quá nhiều trong một lần sẽ khiến tổng lượng đường hấp thu tăng mạnh hơn. Ví dụ, ăn 1 trái sa pô chê nhỏ sẽ khác rất nhiều so với ăn liên tục 3 – 4 trái hoặc uống sinh tố sa pô chê có thêm sữa đặc, đường.
Ngoài ra, sa pô chê có chứa chất xơ. Đây là yếu tố giúp làm chậm quá trình hấp thu đường glucose vào máu. Khi ăn nguyên trái, chất xơ giúp thức ăn được tiêu hóa chậm hơn, từ đó hạn chế tình trạng đường huyết tăng quá nhanh sau ăn.
Sa pô chê càng chín kỹ thì càng ngọt do tinh bột trong trái chuyển dần thành đường đơn. Vì vậy, trái quá mềm và ngọt đậm thường có khả năng làm đường huyết tăng nhanh hơn trái vừa chín tới.
Hiện tượng này cũng gặp ở nhiều loại trái cây khác như chuối, xoài. Với người cần kiểm soát đường huyết, họ nên tránh ăn sa pô chê quá chín hoặc ăn số lượng lớn trong một lần.
Ăn một lượng nhỏ sa pô chê sau bữa chính hoặc ăn cùng thực phẩm giàu protein như sữa chua không đường, trứng, các loại hạt có thể giúp đường hấp thu chậm hơn, Eating Well dẫn lời chuyên gia dinh dưỡng người Mỹ Crystal Orozco.
Một nghiên cứu đăng trên chuyên san Food Science and Technology về các loại trái cây nhiệt đới cho thấy nhiều loại trái cây, trong đó là sa pô chê, có chỉ số đường huyết không quá cao khi ăn ở khẩu phần hợp lý. Điều này cho thấy sa pô chê không nhất thiết gây tăng đường huyết đột ngột như nhiều người lo ngại.
Ngày 17/7, đại diện Bệnh viện Sản Nhi Phú Thọ cho biết trong suốt thai kỳ sản phụ không ghi nhận bất thường, sinh thường ở tuần thai thứ 39. Sau sinh, trẻ khóc yếu, tím tái toàn thân, chỉ số Apgar (chỉ số đánh giá sức khỏe trẻ sơ sinh) ở phút thứ nhất chỉ đạt 5 điểm.
Các bác sĩ hồi sức sơ sinh tích cực ngay tại phòng sinh, 3 phút sau tình trạng tuần hoàn và hô hấp của trẻ cải thiện. Bệnh nhi được hỗ trợ thở oxy và chuyển đến Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ điều trị.
Tại đây, trẻ suy hô hấp tiến triển, giảm phản xạ bú và xuất hiện các cơn co giật. Nhận định đây là biểu hiện của bệnh não thiếu oxy sau ngạt sơ sinh, êkíp điều trị hội chẩn khẩn với Trung tâm Sơ sinh, Bệnh viện Nhi Trung ương. Các chuyên gia thống nhất chẩn đoán trẻ mắc bệnh não thiếu oxy - thiếu máu cục bộ mức độ vừa đến nặng, chỉ định thực hiện kỹ thuật hạ thân nhiệt chỉ huy (Cooling) trong "thời gian vàng" sau sinh.
Kỹ thuật hạ thân nhiệt chỉ huy còn gọi là kỹ thuật ngủ đông, sử dụng hệ thống thiết bị chuyên dụng để kiểm soát chính xác nhiệt độ cơ thể trẻ ở mức 33,5°C trong 72 giờ, sau đó làm ấm trở lại theo phác đồ chuẩn. Việc giảm thân nhiệt có kiểm soát giúp làm chậm quá trình chuyển hóa của tế bào não, hạn chế các phản ứng tổn thương thứ phát sau thiếu oxy, từ đó giảm nguy cơ hoại tử tế bào thần kinh và cải thiện tiên lượng thần kinh lâu dài.
Trong suốt quá trình điều trị, trẻ được theo dõi liên tục các chỉ số sinh tồn, chức năng hô hấp, tuần hoàn, thần kinh và các rối loạn chuyển hóa có thể xảy ra trong quá trình hạ thân nhiệt. Sau 72 giờ điều trị kết hợp hồi sức và chăm sóc tích cực, trẻ tự thở bình thường, phản xạ bú và các phản xạ sơ sinh khác tiến triển rất tốt và không còn xuất hiện cơn co giật.
Đánh giá sau điều trị bằng chụp cộng hưởng từ (MRI) sọ não cho thấy tổn thương nhu mô não được kiểm soát tốt. Các xét nghiệm đánh giá tình trạng nhiễm trùng, chức năng gan, thận và các cơ quan khác đều trong giới hạn bình thường.
Bác sĩ Dương Thị Hà, Khoa Sơ sinh, cho biết hạ thân nhiệt chỉ huy là phương pháp điều trị được khuyến cáo trong các hướng dẫn quốc tế đối với trẻ sơ sinh đủ tháng hoặc gần đủ tháng bị bệnh não thiếu oxy - thiếu máu cục bộ mức độ vừa và nặng. Hiệu quả điều trị phụ thuộc rất lớn vào việc chỉ định đúng đối tượng và triển khai trong thời gian vàng, tốt nhất trong vòng 6 giờ đầu sau sinh. Khi được thực hiện đúng quy trình, kỹ thuật giúp giảm đáng kể tỷ lệ tử vong cũng như nguy cơ để lại các di chứng thần kinh như bại não, động kinh hoặc chậm phát triển tâm thần - vận động.
Bệnh não thiếu oxy - thiếu máu cục bộ là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và di chứng thần kinh ở trẻ sơ sinh. Vì vậy, việc nhận diện sớm, hồi sức ban đầu đúng quy trình, chuyển tuyến kịp thời và triển khai hạ thân nhiệt chỉ huy trong thời gian vàng có ý nghĩa quyết định đối với kết quả điều trị.
Theo Viện Dinh dưỡng, bệnh gan nhiễm mỡ (không do rượu) là tình trạng tích tụ mỡ (trên 5% trọng lượng gan) ở những người không uống hoặc chỉ uống rất ít rượu, và không có nguyên nhân thứ phát nào khác (vi rút, thuốc, bệnh chuyển hóa…). Tỷ lệ mắc bệnh gan nhiễm mỡ cao hơn ở người béo phì, đái tháo đường thể 2, rối loạn lipid máu. Bệnh có liên quan đến kháng insulin, rối loạn chuyển hóa lipid và glucose.
Về nguyên tắc chung chế độ ăn cho người có bệnh lý gan nhiễm mỡ, TS-BS Bùi Thị Thúy, Khoa Khám tư vấn dinh dưỡng người lớn, Viện Dinh dưỡng, lưu ý cần hạn chế lượng chất béo, do chất béo cung cấp lượng calo cao và tăng nguy cơ thừa cân béo phì. Trong đó, cần thay thế chất béo bão hòa (có trong mỡ heo, mỡ bò, bơ, phô mai, sữa nguyên kem, da gia cầm, dầu dừa, dầu cọ...) và chất béo chuyển hóa (có trong đồ chiên) bằng chất béo không bão hòa, đặc biệt là omega-3, là các chất có thể làm giảm nguy cơ bệnh lý tim mạch.
Nên sử dụng nguồn chất béo lành mạnh, từ các loại hạt như hạt óc chó, hạnh nhân, hoặc mè (15 - 20 gram/ngày). Ngoài ra, người trưởng thành nên ăn cá béo (cá hồi, cá thu, cá mòi) ít nhất 2 - 3 lần mỗi tuần để bổ sung a xít béo omega-3 có lợi cho tim mạch và gan.
Cần tăng cường các thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp như rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, đậu đỗ và một số loại trái cây lê, cam, táo, ổi, bưởi. Người trưởng thành cũng nên ăn từ 2 - 3 phần trái cây tươi mỗi ngày (mỗi phần khoảng 80 - 100 gram).
Đồng thời, tránh các loại thực phẩm và đồ uống chứa nhiều đường đơn, đặc biệt là fructose. Fructose có trong nước ngọt có đường, đồ uống thể thao, trà có đường và các loại nước trái cây.
Tập trung thay đổi lối sống bao gồm ăn uống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên, duy trì cân nặng hợp lý và ngủ đủ giấc là cách tốt nhất ngăn ngừa tổn thương gan khởi phát khi bệnh gan nhiễm mỡ ở giai đoạn đầu.
Cá là nguồn cung cấp omega-3 dồi dào, đặc biệt là hai axit béo EPA và DHA. Đây là những dưỡng chất quan trọng giúp bảo vệ tim mạch, hỗ trợ hoạt động của não bộ và duy trì sức khỏe lâu dài.
Dù không có một thời điểm cố định bắt buộc phải ăn cá, cách sắp xếp bữa ăn hợp lý vẫn giúp cơ thể tận dụng omega-3 hiệu quả hơn, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Ăn cá vào buổi sáng hoặc bữa trưa giúp cơ thể nhận được nguồn protein chất lượng cao và năng lượng ổn định. Khi kết hợp cùng ngũ cốc nguyên hạt và rau xanh, bữa ăn còn hỗ trợ kiểm soát đường huyết và duy trì sự tập trung trong ngày.
Trong khi đó, ăn cá vào bữa tối mang lại lợi ích cho quá trình phục hồi của não bộ. DHA có vai trò hỗ trợ điều hòa melatonin, loại hormone tham gia kiểm soát giấc ngủ. Cá cũng là nguồn đạm dễ tiêu hóa hơn so với thịt đỏ nên phù hợp cho bữa tối.
Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, đối với tim mạch, tần suất ăn cá quan trọng hơn thời điểm ăn. Việc duy trì ăn cá béo đều đặn mỗi tuần có thể giúp giảm triglyceride và hỗ trợ kiểm soát huyết áp.
Các loại cá béo như cá hồi, cá thu, cá trích, cá mòi và cá hồi vân cung cấp lượng EPA và DHA cao. Khi kết hợp với rau lá xanh, các loại hạt, dầu ô liu hoặc ngũ cốc giàu chất xơ, lợi ích bảo vệ tim mạch càng được tăng cường.
Ngược lại, chế biến bằng cách chiên ngập dầu có thể làm giảm giá trị dinh dưỡng của món ăn.
Các chuyên gia khuyến nghị nên ăn cá béo ít nhất 2 lần mỗi tuần. Một khẩu phần cá gần bằng kích thước lòng bàn tay người trưởng thành.
Những cách chế biến như hấp, nướng hoặc áp chảo giúp giữ lại nhiều dưỡng chất hơn. Bên cạnh đó, việc kết hợp với thực phẩm giàu vitamin D, chất chống oxy hóa và chất xơ cũng góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch.
Dầu cá hoặc dầu tảo có thể hỗ trợ bổ sung omega-3 khi chế độ ăn thiếu cá.
Nghiên cứu trên tạp chí Nutrition vào năm 2021 cho thấy dùng dầu cá vào buổi sáng có thể mang lại thêm lợi ích về chuyển hóa.
Điều quan trọng là nên uống dầu cá cùng bữa ăn có chứa chất béo lành mạnh. Cách này giúp cơ thể hấp thu EPA và DHA tốt hơn, từ đó tối ưu lợi ích đối với tim mạch và não bộ. Tuy nhiên, trước khi dùng dầu cá thường xuyên, nên tham khảo ý kiến chuyên gia.
