Một quả trứng lộn bằng một bát cơm

Trong tuyên bố ngày 17/5, WHO đánh giá đợt bùng phát mới, do virus chủng Bundibugyo gây ra, chưa đáp ứng các tiêu chí để cấu thành một tình trạng khẩn cấp do đại dịch song các quốc gia có chung đường biên giới đất liền với Congo đang đứng trước nguy cơ cao bị dịch bệnh tiếp tục lây lan, Reuters đưa tin.

Thống kê của WHO đến ngày 16/5 cho thấy có 246 ca nghi nhiễm, 8 ca xác định bằng xét nghiệm và 80 ca tử vong nghi ngờ do Ebola tại tỉnh Ituri (Congo). Dịch bệnh hiện đã lan ra ít nhất 3 vùng là Bunia, Rwampara và Mongbwalu. Bệnh nhân khởi phát với các triệu chứng gồm sốt, đau nhức toàn thân, suy nhược, nôn mửa và trong một số trường hợp có xuất huyết. Nhiều bệnh nhân diễn tiến xấu nhanh chóng và tử vong.

WHO nhận định quy mô thực tế của đợt dịch lần này có thể lớn hơn nhiều so với số liệu được phát hiện và báo cáo hiện tại. Cảnh báo được đưa ra dựa trên tỷ lệ dương tính rất cao từ các mẫu bệnh phẩm ban đầu, cùng với số lượng ca nghi nhiễm được báo cáo ngày càng tăng.

Theo cơ quan này, đợt dịch tại Congo và Uganda đang đe dọa đến sức khỏe cộng đồng của các quốc gia khác do đã ghi nhận các ca bệnh lây lan xuyên biên giới.

Tại thủ đô Kampala của Uganda, hai ca bệnh được xác nhận bằng xét nghiệm phòng thí nghiệm (gồm một ca tử vong) được ghi nhận vào các ngày 15/5 và 16/5. Đáng chú ý, hai bệnh nhân đều là những người di chuyển từ Congo sang và dường như không quen biết hay tiếp xúc với nhau.

Trong khi đó, thủ đô Kinshasa của Congo cũng ghi nhận một bệnh nhân trở về từ vùng dịch Ituri.

Đây là đợt bùng phát dịch Ebola lần thứ 17 được ghi nhận tại Congo kể từ khi virus này được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1976 tại Yambuku, thuộc tỉnh Équateur. Đợt dịch gần đây nhất tại quốc gia này vừa chấm dứt vào tháng 12/2025.

Thông thường, các đợt dịch trước đều do chủng Ebola-Zaire gây ra, chủng virus hiện đã có vaccine phòng ngừa. Tuy nhiên, đợt bùng phát mới này mang tính chất "bất thường" và nguy hiểm vì hiện chưa có bất kỳ liệu pháp điều trị hoặc vaccine đặc hiệu nào được phê duyệt cho chủng virus Bundibugyo.

Trong lịch sử, thế giới ghi nhận hai đợt bùng phát dịch do chủng này vào các năm 2007 và 2012.

Trước tình hình trên, WHO lưu ý các nước cần kích hoạt ngay cơ chế quản lý thảm họa và khẩn cấp quốc gia, đồng thời triển khai sàng lọc y tế tại các cửa khẩu biên giới và trên các trục đường giao thông nội địa chính.

Một phái đoàn của WHO đã được triển khai đến Ituri để hỗ trợ các cơ quan chức năng cấp tỉnh tiến hành điều tra dịch tễ. 5 tấn hàng viện trợ hiện có sẵn tại Kinshasa đang được vận chuyển đến thành phố Bunia, tỉnh Ituri, nhằm hỗ trợ nhân viên y tế tuyến đầu và các cơ sở điều trị. Số hàng bao gồm vật tư phòng ngừa và kiểm soát nhiễm khuẩn, thiết bị vận chuyển mẫu bệnh phẩm phòng thí nghiệm, vật tư quản lý ca bệnh, lều bạt và các nhu yếu phẩm khác.

Liên quan đến quy định đi lại, các trường hợp nhiễm hoặc người tiếp xúc gần với bệnh nhân Ebola chủng Bundibugyo được khuyến cáo tuyệt đối không di chuyển quốc tế, trừ trường hợp thuộc quy trình sơ tán y tế đặc biệt.

WHO đề xuất cách ly ngay lập tức các ca bệnh xác định và theo dõi sức khỏe hàng ngày đối với những người tiếp xúc gần. Đồng thời, hạn chế di chuyển trong nước và cấm di chuyển quốc tế trong vòng 21 ngày kể từ ngày tiếp xúc cuối cùng với nguồn bệnh.

Dù vậy, cơ quan y tế của Liên Hợp Quốc cũng khuyến nghị các quốc gia không đóng cửa biên giới hoặc hạn chế đi lại và giao thương vì tâm lý hoang mang, lo sợ. Biện pháp cấm đoán này có thể phản tác dụng, dẫn đến tình trạng người dân và hàng hóa tìm cách dịch chuyển qua các lối mở tự phát xuyên biên giới mà cơ quan chức năng không thể kiểm soát hay giám sát y tế.

Ebola là một bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng, thường dẫn đến tử vong, lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch tiết, các cơ quan hoặc dịch cơ thể khác của người nhiễm bệnh, cũng như các bề mặt và vật dụng bị ô nhiễm. Phát hiện sớm, điều trị hỗ trợ và thực hiện các biện pháp y tế công cộng nhanh chóng giúp cải thiện đáng kể tỷ lệ sống sót và đóng vai trò quyết định trong việc cắt đứt chuỗi lây truyền.

Tuyên bố tình trạng khẩn cấp về dịch bệnh là biện pháp pháp lý đặc biệt nhằm huy động tối đa nguồn lực để ứng phó với thảm họa y tế. Cơ chế này bao gồm quy trình đánh giá dịch tễ, thẩm quyền ban bố từ cấp cao nhất và các biện pháp áp dụng nghiêm ngặt.

Tin Gốc: Vnexpress

Ngày 30/6, ThS.BS Trần Thị Bích Kim, Phó Trưởng khoa Hồi sức tích cực - Chống độc (ICU) của Bệnh viện Nhi đồng 2 (TPHCM) cho biết, các bác sĩ nơi này vừa có hành trình gần 2 tháng giành lại sự sống và khả năng vận động cho một cháu bé gặp tai nạn nghiêm trọng.

Liệt tứ chi sau cú ngã tại nhà

Bé N.C.Đ.T. (9 tuổi) bị chấn thương cột sống cổ sau tai nạn té ngã tại nhà, được đưa vào bệnh viện địa phương điều trị nhưng tình trạng yếu liệt tay chân ngày càng nặng. Lo lắng, gia đình chuyển trẻ đến tuyến trên.

Ngay khi tiếp nhận bệnh nhi, các y bác sĩ Bệnh viện Nhi đồng 2 đã khẩn trương thăm khám, đánh giá và thực hiện chụp MRI cột sống cổ. Kết quả cho thấy bé tổn thương rất nghiêm trọng, đốt sống C2 trượt ra sau gây chèn ép nặng đoạn tủy cổ cao.

Thậm chí, bác sĩ đánh giá tình trạng chấn thương cột sống của bệnh nhân có thể đe dọa chức năng vận động, hô hấp và cả tính mạng của trẻ.

Lúc này, khoa ICU lập tức phối hợp với khoa Ngoại Thần kinh, đồng thời nhận được sự hỗ trợ chuyên môn từ khoa Nhi của Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình TPHCM để hội chẩn liên chuyên khoa. Ca phẫu thuật cấp cứu được triển khai khẩn trương, với mục tiêu giải ép tủy và cố định cột sống cổ.

BSCKI Nguyễn Thành Đô, Phó Trưởng khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 2 chia sẻ, ê-kíp điều trị đã thực hiện kết hợp xương cột sống cổ C1-C2 bằng dụng cụ lối sau, giúp giải phóng chèn ép thần kinh và tái lập sự ổn định cho cột sống cổ.

Theo bác sĩ Đô, đây là một trong những kỹ thuật khó và thách thức bậc nhất ở lĩnh vực ngoại thần kinh và phẫu thuật cột sống, khi khu vực cột sống C1-C2 có cấu trúc giải phẫu vô cùng phức tạp, không gian thao tác rất hẹp và có động mạch sống nằm sát vùng can thiệp.

Chỉ một sai lệch nhỏ vài mi-li-mét trong quá trình can thiệp cũng dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng như tổn thương tủy sống, liệt tứ chi, suy hô hấp, thậm chí đe dọa tính mạng. Sau ca phẫu thuật, hành trình hồi phục của trẻ vẫn còn nhiều thử thách. Suốt gần 2 tháng, bệnh nhi tiếp tục được chăm sóc tích cực, kết hợp vật lý trị liệu mỗi ngày.

Từ tình trạng yếu liệt tứ chi hoàn toàn, hiện tại sức cơ tay chân của bé cải thiện rõ rệt. Bệnh nhi đang từng bước lấy lại khả năng vận động, mở ra hy vọng trở lại cuộc sống bình thường trong tương lai.

Bác sĩ Trần Thị Bích Kim nhấn mạnh, chấn thương cột sống cổ ở trẻ em là tình trạng đặc biệt nguy hiểm, có thể xảy ra từ những tai nạn sinh hoạt tưởng chừng đơn giản. Điều quan trọng là nhận biết sớm mức độ nguy hiểm, hạn chế di chuyển trẻ không đúng cách và nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên sâu để xử trí kịp thời.

Lâm nguy vì nuốt dị vật nguy hiểm

Còn tại Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TPHCM), vừa qua đơn vị đã tiếp nhận bé M.Q. (5 tuổi, ngụ tỉnh Quảng Ngãi) trong tình trạng đau bụng do nuốt phải dị vật. Bệnh sử ghi nhận cách nhập viện 3 tiếng, trẻ ăn sáng và than đau bụng, người bủn rủn, môi tái, chướng bụng.

Tại phòng khám ban đầu, kết quả chụp X-quang cho thấy có dị vật trong cơ thể. Khi người mẹ gặng hỏi, bé trai mới kể chiều hôm trước đã nuốt nhiều cục nam châm vào miệng. Ngay sau đó, em được chuyển đi cấp cứu.

Khi nhập Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, trẻ được hội chẩn liên khoa gồm Tiêu hóa, Ngoại tổng hợp và Chẩn đoán hình ảnh. Do nghi ngờ có nhiều viên nam châm hút dính với nhau trong lòng ruột, các bác sĩ quyết định chỉ định phẫu thuật lấy dị vật.

Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi, toàn bộ dị vật nam châm đã được lấy ra thành công. Sau quá trình theo dõi và điều trị, sức khỏe bệnh nhi dần ổn định và đã được xuất viện.

Theo bác sĩ điều trị, nam châm là một trong những dị vật nguy hiểm nhất đối với trẻ em, đặc biệt là trẻ nhỏ ở độ tuổi tò mò, thích khám phá mọi thứ xung quanh nên thường hay cầm, cho vào miệng hoặc nuốt các vật lạ.

Khi nuốt từ hai viên trở lên hoặc nuốt cùng các dị vật kim loại khác, lực hút giữa các nam châm có thể gây thủng ruột, hoại tử hoặc nhiễm trùng ổ bụng nghiêm trọng.

Bác sĩ cảnh báo, phụ huynh cần đặc biệt lưu ý để các vật nhỏ, dễ nuốt xa khỏi tầm tay trẻ em; hạn chế cho trẻ ăn các loại trái cây có hạt lớn, hoặc loại bỏ hạt trước khi ăn; tập cho trẻ ăn chậm, nhai kỹ, không nói chuyện hay đùa giỡn trong lúc ăn.

Ngoài ra, cha mẹ phải luôn quan sát trẻ trong lúc ăn uống và vui chơi để kịp thời phát hiện các tình huống nguy hiểm.

Tin Gốc: Dân Trí

Cơ thể chúng ta có một hàng rào bảo vệ rất nghiêm ngặt, gọi là hệ miễn dịch. Khi vi rút Ebola này lọt được vào bên trong, nó không giống như những con vi rút thông thường khác.

Nó khôn lanh ở chỗ là tấn công ngay vào chính các tế bào bảo vệ của mình, rồi biến các tế bào đó thành "ổ đẻ" để nó nhân bản ra khắp cơ thể.

Sự nguy hiểm lớn nhất của nó là làm cho các mạch máu của mình bị viêm và tổn thương nặng. Khi mạch máu không còn nguyên vẹn, máu sẽ bị tràn ra ngoài, dẫn đến hiện tượng xuất huyết (chảy máu) bên trong cơ thể và các cơ quan nội tạng bị suy yếu đi, dẫn đến tử vong mà tỉ lệ lên tới 50%.

Nhiều người sợ rằng chỉ cần đứng gần, thở chung một bầu không khí là lây. Bà con yên tâm, vi rút Ebola không lây qua không khí như bệnh cúm hay COVID-19. Nó chỉ lây khi có sự "tiếp xúc trực tiếp", bao gồm:

Qua dịch cơ thể: Mình phải chạm trực tiếp (qua vết thương hở trên da, hoặc qua mắt, mũi, miệng) vào máu, chất nôn, mồ hôi, nước tiểu hoặc nước bọt của người đang đổ bệnh.

Qua đồ đạc bị nhiễm mầm bệnh: Dùng chung đồ dùng cá nhân, chăn màn, quần áo dính dịch tiết của người bệnh.

Qua việc xử lý người quá cố: Ở một số nơi bên châu Phi, người ta có tục lệ chạm tay vào thi thể người mất khi khâm liệm, đây là đường lây rất mạnh vì lúc này lượng vi rút trong cơ thể người mất là cao nhất.

Qua động vật hoang dã: Săn bắt, làm thịt hoặc ăn thịt những con vật sống trong rừng bị nhiễm bệnh như dơi, khỉ, vượn.

Khi vi rút vào người, nó không phát bệnh ngay mà từ từ ủ bệnh từ vài ngày cho đến 3 tuần. Lúc phát ra, bệnh tiến triển khá nhanh theo ba giai đoạn:

Giai đoạn khởi bệnh: Người bệnh sốt cao đột ngột, nhức đầu như búa bổ, đau nhức mình mẩy, ê ẩm các khớp xương và đau họng. Giai đoạn này rất dễ lầm với sốt xuất huyết hay sốt rét thông thường của mình.

Giai đoạn toàn phát: Bắt đầu có triệu chứng ói mửa, tiêu chảy liên tục làm cơ thể mất nước, khô kiệt.

Giai đoạn nặng: Trên da xuất hiện các vết bầm tím, người bệnh bị chảy máu cam, chảy máu chân răng hoặc ói ra máu, đi cầu ra máu.

Phòng ngừa trong tầm tay: Cứ "ăn chín, uống sôi", tuyệt đối không ăn thịt động vật hoang dã, thịt lạ không rõ nguồn. Giữ sạch đôi bàn tay. Không dùng chung đồ cá nhân. Hạn chế tiếp xúc nguồn nghi ngờ.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ