Đau lưng, cứng lưng mỗi sáng: Khi nào là bình thường, khi nào cần đi khám?

Mì bò, cơm thịt quay hay sủi cảo áp chảo tưởng chừng là những món ăn bình dân quen thuộc nhưng bác sĩ Hung Yung-hsiang, chuyên gia thận với 20 năm kinh nghiệm lâm sàng tại Đài Loan, cảnh báo chúng ẩn chứa nhiều nguy cơ sức khỏe do hàm lượng natri, chất béo, phốt pho và kali cao. Việc tiêu thụ các món ăn này trong thời gian dài có thể làm quá tải và đẩy nhanh quá trình suy giảm chức năng thận.

Thống kê cho thấy tỷ lệ mắc bệnh thận mạn tính tại Đài Loan lên tới 12%, nghĩa là cứ 8 người thì có 1 người mắc bệnh. Tỷ lệ người phải chạy thận nhân tạo tại đây cũng liên tục nằm trong nhóm cao nhất thế giới, điều này cho thấy thói quen ăn uống là một yếu tố ảnh hưởng mang tính quyết định.

Bác sĩ Hung Yung-hsiang dẫn chứng trường hợp tài xế taxi 55 tuổi bị cao huyết áp, thường xuyên ăn mì bò kèm thịt kho vào bữa trưa với tần suất từ 3 đến 5 lần một tuần. Ngay cả khi cơ thể xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo chức năng thận bất thường như mệt mỏi, phù nề và nước tiểu có bọt, bệnh nhân vẫn không đi khám.

Gần đây, sau khi ăn hết một tô mì bò như thường lệ, người này đột ngột bị suy hô hấp cấp và phải nhập viện cấp cứu. Kết quả kiểm tra cho thấy huyết áp của bệnh nhân tăng vọt, phổi bị tích nước dẫn đến phù phổi cấp và tổn thương thận cấp tính.

Bác sĩ nhận định tình trạng này không bắt nguồn từ một bữa ăn đơn lẻ mà là hệ quả tích tụ từ chế độ ăn nhiều muối, nhiều chất béo trong suốt nhiều năm, cuối cùng đã vượt quá khả năng chịu đựng của thận.

Trong danh sách những món ăn trưa gây hại cho thận nhất, mì bò kho được mệnh danh là "vua natri". Phần nước dùng đậm đà hòa tan một lượng lớn muối, phốt pho và kali; nếu uống hết cả tô nước dùng, lượng natri nạp vào cơ thể có thể vượt quá 4.000 mg, tương đương với nhu cầu khuyến nghị trong hai ngày.

Việc hấp thụ quá nhiều natri không chỉ dễ dẫn đến cao huyết áp mà còn làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, rối loạn nhịp tim và suy giảm chức năng thận. Do đó, các bác sĩ đặc biệt khuyến cáo người dân chỉ nên ăn mì và hạn chế uống nước dùng.

Xếp thứ hai trong danh sách cảnh báo là cơm hộp thịt quay và cơm đĩa ba món thịt đặc trưng của Quảng Đông. Các loại thịt như xá xíu, thịt lợn quay và gà hấp xì dầu đã được tẩm ướp rất nhiều muối trong quá trình chế biến, trong khi mỡ hành, nước sốt và nước kho rưới lên cơm lại càng chứa nhiều dầu, muối và phốt pho hơn.

Bác sĩ Hung cho hay một số gia vị công nghiệp có chứa phốt pho vô cơ với tỷ lệ hấp thụ cực cao, nếu nạp vào cơ thể lâu dài sẽ dễ dẫn đến vôi hóa mạch máu (vascular calcification), viêm mạn tính và áp lực nặng nề lên thận.

Tiếp theo là các món cơm hộp gà rán và cơm sườn rán. Giới chuyên môn cho biết những năm gần đây, phần ăn chính trong các hộp cơm ngày càng lớn, việc tiêu thụ quá mức protein buộc thận phải liên tục lọc thải dưới áp lực cao.

Bên cạnh đó, các hợp chất AGEs (sản phẩm glycation bền vững) sinh ra do quá trình chiên rán ở nhiệt độ cao có thể thúc đẩy xơ vữa động mạch và phản ứng viêm, không chỉ gây tổn hại hệ tim mạch mà còn đẩy nhanh quá trình thoái hóa các vi mạch thận. Về lâu dài, nguy cơ suy giảm chức năng thận sẽ tăng lên đáng kể.

Nhiều người cho rằng sủi cảo áp chảo và sủi cảo hấp là những món ăn thanh đạm nhưng chuyên gia lại xếp chúng vào nhóm nguy cơ tiềm ẩn lớn thứ tư. Để tăng hương vị và độ mọng nước cho phần nhân, người chế biến thường cho thêm nhiều muối, mì chính và thịt mỡ. Chỉ cần ăn 10 chiếc sủi cảo áp chảo hoặc sủi cảo hấp, lượng natri nạp vào đã có thể vượt quá 1.000 mg. Dù mang lại cảm giác thanh nhẹ khi ăn, đây thực chất lại là những thực phẩm hàm lượng natri cao rất dễ bị ngó lơ.

Vị trí thứ năm thuộc về mì ramen Nhật Bản, món ăn yêu thích của nhiều người. Dù là ramen xương heo hay ramen miso, phần nước dùng màu trắng sữa đậm đà của chúng đều chứa nồng độ natri, phốt pho và kali cực cao. Bác sĩ Hung ví việc uống hết tô nước dùng ramen gần như tương đương với việc để thận bị "ngâm trong nước muối đặc cả ngày".

Các nghiên cứu chứng minh chế độ ăn nhiều natri và phốt pho kéo dài sẽ làm tăng nguy cơ xơ hóa cầu thận, vôi hóa mạch máu và viêm mạn tính, trở thành tác nhân chính dẫn đến bệnh thận mạn tính.

Theo chuyên gia Hung Yung-hsiang, ăn tiệm không hoàn toàn có hại cho thận, điều quan trọng nằm ở cách lựa chọn thực phẩm và phương thức ăn uống. Ông khuyến nghị người dân giảm thiểu việc tiêu thụ nước dùng, nước sốt và thực phẩm chế biến sẵn, đồng thời ưu tiên các thực phẩm tự nhiên và rau củ tươi. Nếu ăn các món đậm vị, việc uống nhiều nước sau đó là cần thiết để hỗ trợ đào thải lượng natri dư thừa.

Vì thận được coi là "cơ quan thầm lặng", những tổn thương giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng. Thay vì đợi đến khi cơ thể bị phù nề, khó thở hoặc phải chạy thận mới hối hận, mỗi người nên bắt đầu bảo vệ sức khỏe của thận ngay từ việc điều chỉnh thực đơn bữa trưa hàng ngày.

Tin Gốc: Vnexpress

Thạc sĩ, Bác sĩ Phạm Quang Khải, Khoa Phẫu thuật Thận Tiết niệu - Nam học, Bệnh viện E, cho biết xuất tinh sớm là một trong những rối loạn tình dục phổ biến nhất ở nam giới, có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau như tâm lý căng thẳng, lo âu, bệnh lý nền viêm nhiễm nam khoa, tuyến tiền liệt hoặc do bẩm sinh nhạy cảm thụ thể thần kinh. Tình trạng này không chỉ dẫn đến cảm giác tự ti, thất vọng cho phái mạnh mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến hạnh phúc lứa đôi.

Tuy nhiên, thay vì đến bệnh viện để được thăm khám, nhiều người tự truyền tai nhau các mẹo dân gian hoặc mua các sản phẩm trôi nổi trên mạng.

"Những phương pháp tưởng chừng vô hại nhưng lại gây ra tổn thương nghiêm trọng đến sức khỏe sinh sản sau này", bác sĩ nói.

Thoa kem đánh răng

Một số người nghĩ cảm giác cay, tê của kem đánh răng sẽ chữa xuất tinh sớm. Thực tế kem đánh răng chứa chất tạo mùi, chất tẩy, bạc hà... có thể gây kích ứng, bỏng rát, viêm da vùng kín. Bác sĩ từng gặp ca bệnh nhân đỏ rát, phù nề, tiểu buốt, đau tức vùng kín, viêm nhiễm bao quy đầu do thoa kem lên.

Ngoài ra, kem đánh răng là vệ sinh răng miệng, không dùng để cải thiện chức năng tình dục. Đến nay vẫn chưa có nghiên cứu cụ thể chỉ ra việc dùng kem đánh răng giúp kéo dài thời gian quan hệ.

Lạm dụng kem đánh răng bôi vào "cậu nhỏ" dễ kích ứng, gây viêm da, do da vùng này khá mỏng và nhạy cảm, thậm chí tinh trùng và sức khỏe sinh sản nam giới.

Dùng dầu gió, cao nóng, rượu thuốc

Nam giới thoa dầu gió, cao sao vàng hoặc các loại rượu thuốc, tinh dầu đậm đặc trước khi quan hệ để làm tê liệt tạm thời cảm giác ở đầu dương vật. Đây là sai lầm cực kỳ nguy hiểm. Các hoạt chất có tính nóng mạnh trong các sản phẩm này có thể gây bỏng hóa chất, kích ứng niêm mạc và dẫn đến những cơn đau rát dữ dội, làm gián đoạn hoàn toàn cuộc yêu.

Lạm dụng thuốc xịt, gel gây tê trên mạng

Các loại chai xịt, gel bôi được quảng cáo "kéo dài thời gian" bày bán tràn lan trên các trang mạng xã hội với lời hứa hẹn hiệu quả tức thì. Tuy nhiên, hầu hết các sản phẩm này hoạt động theo cơ chế gây tê bề mặt. Nếu dùng quá liều hoặc lạm dụng trong thời gian dài, thuốc sẽ làm giảm hẳn khoái cảm, gây khó cương và tê cứng kéo dài. Chất gây tê còn dính sang bạn tình, gây cảm giác tê rát, khó chịu.

Tập "nhịn xuất tinh" sai cách

Nhiều nam giới rỉ tai nhau tuyệt chiêu cố siết cơ vùng chậu hoặc ngắt quãng đột ngột nhiều lần khi sắp "đạt đỉnh" để trì hoãn. Về mặt y học, các kỹ thuật kiểm soát xuất tinh chỉ có hiệu quả nếu được hướng dẫn và thực hiện đúng cách. Việc cố nín quá mức, siết quá mạnh hoặc làm sai kỹ thuật sẽ gây áp lực ngược, dẫn đến đau tức vùng tầng sinh môn và gây đau đớn khi xuất tinh.

Uống rượu để "trụ lâu hơn"

Nhiều quý ông có thói quen mượn vài ly rượu trước khi lâm trận vì thấy bản thân "bền bỉ" hơn sau khi uống say. Rượu có thể làm ức chế hệ thần kinh trung ương, từ đó làm chậm phản xạ xuất tinh tạm thời. Nếu lạm dụng thường xuyên, cồn sẽ làm suy giảm chất lượng cương dương, giảm hormone nam giới, tụt ham muốn và tổn hại nghiêm trọng đến chức năng tình dục về lâu dài.

Bẫy "thuốc gia truyền", "thảo dược tăng bản lĩnh"

Đánh vào tâm lý muốn bảo mật thông tin của người bệnh, các loại "thuốc gia truyền" không rõ nguồn gốc xuất xứ được quảng cáo rầm rộ là "thần dược" trị dứt điểm xuất tinh sớm.

Thực tế, cơ quan chức năng đã từng phát hiện nhiều loại "thảo dược" này bị trộn trái phép các hoạt chất tân dược (như thuốc điều trị rối loạn cương dương) với hàm lượng không kiểm soát. Người bệnh tự ý sử dụng đối mặt với nguy cơ biến chứng tim mạch, biến động huyết áp và tương tác thuốc nguy hiểm.

Chữa xuất tinh sớm có rất nhiều cách, như liệu pháp tâm lý hoặc sử dụng thuốc. Thuốc được bác sĩ chỉ định khi xuất tinh sớm do các bệnh lý như rối loạn cương hay nhiễm trùng niệu... Biện pháp cuối cùng là phẫu thuật, chủ yếu là cắt dây thần kinh lưng dương vật.

Tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các thuốc tăng cường chức năng tình dục hay điều trị bừa bãi. Trường hợp nghi ngờ mình mắc chứng xuất tinh sớm, nam giới nên đến cơ sở y tế chuyên về nam khoa để được bác sĩ tư vấn và điều trị đúng bệnh.

Tin Gốc: Vnexpress

Thạc sĩ, bác sĩ Phạm Quang Khải, Khoa Phẫu thuật Thận Tiết niệu - Nam học, Bệnh viện E, cho biết nhiều đồ uống mùa hè quen thuộc có thể gây áp lực lên thận nếu tiêu thụ quá nhiều.

Đồ uống nhiều đường

Mùa hè, mọi người có nhu cầu uống nhiều loại nước ngọt nhiều đường, nước có gas, tăng lực để giải khát. Tuy nhiên nước tăng lực chứa nhiều caffeeine và đường cao, có thể gây tăng huyết áp tạm thời, ảnh hưởng lọc cầu thận, thường xuyên uống dễ gây stress chuyển hóa.

Nước ngọt chứa phosphate và đường cao, lạm dụng có nguy cơ rối loạn chuyển hóa canxi, tăng nguy cơ sỏi thận và suy thận mạn. "Uống giải khát nhưng thận phải trả giá", bác sĩ nói.

Các loại nước ép đóng chai, nước ép công nghiệp chứa nhiều đường, chất bảo quản, phẩm màu. Việc sử dụng thường xuyên không chỉ làm tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống mạch máu nhỏ trong thận, khiến khả năng lọc suy giảm.

Nước ép trái cây đóng chai chứa Fructose cao, làm tăng acid uric, nguy cơ sỏi và tổn thương thận. Việc nạp nhiều đường tinh luyện làm tăng axit uric trong máu, tạo điều kiện hình thành sỏi thận.

Trà sữa

Trà sữa chứa lượng đường rất cao kèm nhiều loại trân châu, thạch cũng nhiều đường, làm tăng nguy cơ kháng insulin. Nhiều loại trà chứa oxalate, dễ hình thành sỏi thận.

Trà đá, cà phê

Trà đặc chứa nhiều oxalate, uống thay nước lọc làm tăng nguy cơ sỏi. Cà phê chứa nhiều caffeine, khi liều lượng vượt quá ngưỡng, cà phê không còn là "chất chống buồn ngủ" mà trở thành một yếu tố gây hại tim mạch.

Các nghiên cứu cho thấy với mỗi 5 ly cà phê kiểu pha không lọc, cholesterol toàn phần có thể tăng khoảng 8–10 mg/dL, và ở liều cực cao (trên 5–6 ly/ngày), LDL có thể tăng thêm 15–20 mg/dL hoặc hơn.

Ngoài ra, caffeine còn ức chế melatonin – hormone điều hòa giấc ngủ và có tác dụng chống oxy hóa bảo vệ tim mạch. Caffeine duy trì nồng độ cortisol cao về đêm, thúc đẩy viêm hệ thống và kháng insulin. Lạm dụng cà phê làm tăng nguy cơ mất ngủ, không tốt cho tim mạch.

Nước mía

Nước mía có tính mát, giúp thanh nhiệt, giải độc. Song, mía rất ngọt, lượng đường cao, gần như "nước đường". Uống quá nhiều nước mía đường làm tăng đường huyết, ảnh hưởng vi mạch thận. Đối với người có thể trạng bình thường, uống nhiều dễ dẫn đến tăng cân. Người có đường ruột yếu, hay đầy bụng và tiêu chảy cũng không nên sử dụng thường xuyên. Người có bệnh nền như tiểu đường, mỡ máu, gout cần hạn chế.

Nước dừa

Nước dừa là thức uống giải nhiệt quen thuộc, song giàu kali. Uống quá nhiều làm tăng kali máu, đặc biệt người có bệnh thận tiềm ẩn. Tuyệt đối không dùng nước dừa thay thế nước lọc, không nên uống hằng ngày trong thời gian dài hoặc uống quá nhiều, gây rối loạn điện giải, ảnh hưởng chức năng cơ.

Trẻ em không nên uống nước dừa hằng ngày do dạ dày trẻ còn nhỏ nên nếu uống quá nhiều có thể bị no, ức chế cảm giác thèm ăn/ăn đúng bữa.

Bia lạnh

Bia lợi tiểu, gây mất nước, tăng acid uric làm tăng nguy cơ gout và sỏi thận. "Uống cho mát nhưng thực chất đang làm thận khát nước hơn", bác sĩ nói.

Bia chứa lượng cồn nhất định, một cốc bia tương đương gần một đơn vị cồn. Với người trưởng thành, mỗi giờ, gan chỉ xử lý được khoảng một đơn vị cồn. Đây là con số ở mức trung bình, tùy theo thể trạng khác nhau quãng thời gian này có thể tăng lên hay giảm đi, như các yếu tố bệnh lý, tuổi tác, cân nặng, tình trạng dạ dày...

Tin Gốc: Vnexpress