Đề xuất trên được kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn nêu tại hội thảo tham vấn góp ý của chuyên gia, nhà khoa học tiêu biểu về dự thảo luật Đô thị đặc biệt do UBND TP.HCM tổ chức ngày 22.5.
Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn cho rằng bên cạnh khu thương mại tự do, trung tâm tài chính, TP.HCM cần bổ sung thêm mô hình đô thị sân bay và đô thị đại học bởi đây là điều rất cần thiết với TP.HCM. Lý do, khu vực sân bay hiện nay rất lộn xộn, TP.HCM không có quyền làm gì vì bên trong sân bay do Bộ Xây dựng quản lý hết.
“TP.HCM nên bổ sung đô thị sân bay vào luật Đô thị đặc biệt, không chỉ giới hạn ở khu vực sân bay Tân Sơn Nhất mà còn cả khu vực thuộc bán kính 10 – 30 km của sân bay Long Thành. Bán kính này phủ lên một phần của TP.HCM, gần trung tâm tài chính quốc tế”, chuyên gia nói thêm.
Về khu đô thị đại học, ông Sơn nói đây là mô hình lấy đại học là trung tâm, khu đô thị xung quanh là hệ sinh thái quan trọng giúp cho việc phát triển, hướng đến tầm cao hơn là đô thị tri thức. Theo đó, đô thị tri thức là đô thị đại học gắn với khu công nghệ cao, khu công nghiệp sáng tạo.
Khi đưa vào luật, chuyên gia đề xuất theo hướng HĐND và UBND TP.HCM có quyền xác định ranh giới của khu vực đô thị sân bay, đô thị đại học. Bởi lẽ, khu đô thị đại học không chỉ ranh giới trong đại học, vì nó cần mở rộng ra xung quanh và liên quan đến đền bù, giải tỏa, đấu giá và quản lý đô thị sau này.
Với loại hình đô thị TOD (phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng), kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn đánh giá dự thảo luật Đô thị đặc biệt đã nêu một số điều khoản nhưng chủ yếu tập trung vào khai thác giá trị thương mại, quỹ đất mà bỏ sót vấn đề quan trọng là lợi ích cư dân.
Ông cho rằng nếu đặt nặng lợi ích kinh tế quá sẽ đẩy người yếu thế ra xa khu vực TOD. Do đó, luật nên có điều khoản dành quỹ đất cho đầu tư công, trong đó có một phần làm nhà ở xã hội, một phần làm nhà ở cho thuê dài hạn với giá thấp.
Cũng tại hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng bên cạnh phát triển kinh tế – xã hội, TP.HCM cũng cần quan tâm đến chính sách đặc thù về bảo tồn các giá trị văn hóa, nghệ thuật.
Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn nhìn nhận TP.HCM là một đô thị hơn 300 năm tuổi nhưng công tác bảo tồn và phát triển hiện nay “chưa đâu ra đâu” nên cần có kiến trúc sư trưởng. TP.HCM có thể tham khảo mô hình của Pháp, phân công kiến trúc sư trưởng chịu trách nhiệm cho những khu vực có giá trị bảo tồn, đặc biệt là khu vực trung tâm.
Theo chuyên gia, khu tứ giác Nguyễn Thị Minh Khai – đường ven kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè – đường Lê Thánh Tôn – đường Cách Mạng Tháng Tám có nhiều công trình lịch sử. Trên phân vùng này, TP.HCM nên có quy hoạch riêng về bảo tồn, chỉnh trang, quy chế quản lý riêng và đặt trên vai kiến trúc sư trưởng.
Vị kiến trúc sư trưởng này có quyền trình HĐND, UBND TP.HCM phê duyệt và trực tiếp quản lý luôn những công trình xây dựng thuộc khu vực bảo tồn trong tương lai. Về nhân sự, kiến trúc sư trưởng có thể là một nhân sự độc lập hoặc một phó chủ tịch UBND TP.HCM kiêm nhiệm.
Đồng quan điểm, tiến sĩ Nguyễn Thị Hậu, Tổng thư ký Hội Khoa học lịch sử TP.HCM, đánh giá dự luật chủ yếu tiếp cận đô thị đặc biệt từ góc độ quản trị, hạ tầng và động lực tăng trưởng kinh tế. Trong khi đó, yếu tố văn hóa và vốn xã hội là nền tảng tạo nên tính đặc biệt và sức sống lâu dài của đô thị lại chưa được thể hiện tương xứng.
“Một đô thị đặc biệt không chỉ được xác định bằng quy mô kinh tế, quyền tự chủ hay hệ thống hạ tầng hiện đại, mà còn bởi bản sắc lịch sử, ký ức đô thị, tính đa dạng văn hóa, năng lực sáng tạo xã hội và sự gắn kết cộng đồng. Chính các yếu tố này tạo nên sức hấp dẫn riêng, năng lực cạnh tranh mềm và khả năng phát triển bền vững của thành phố trong dài hạn”, tiến sĩ Nguyễn Thị Hậu nói.
Vị nữ tiến sĩ đề nghị bổ sung một số điều khoản dựa trên nguyên tắc cân bằng giữa phát triển kinh tế đô thị và giữ gìn bản sắc văn hóa cốt lõi, cũng như bảo tồn di sản là phương thức đặc thù của phát triển bền vững.
Theo dự thảo, di sản đang bị “gộp chung” vào nhóm phát triển kinh tế – xã hội. Để nâng tầm và có công cụ quản lý mạnh mẽ hơn, tiến sĩ Nguyễn Thị Hậu đề nghị nên tách hoặc bổ sung một điều luật riêng biệt. Bởi lẽ, đô thị đặc biệt luôn đối mặt với áp lực “đập cũ xây mới”. Việc có một điều luật riêng sẽ tạo hành lang pháp lý để thành phố ban hành danh mục các công trình kiến trúc đô thị có giá trị lịch sử, ký ức (dù chưa được xếp hạng di tích cấp quốc gia) để bảo vệ.
Bên cạnh đó, tiến sĩ Nguyễn Thị Hậu cũng đề xuất bổ sung các công cụ kinh tế và nguồn lực đặc thù để bảo tồn di sản, đồng thời đưa ra chế tài nhằm tăng sức răn đe. Cụ thể, TP.HCM có thể áp dụng mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực di sản, xây dựng trái phép trong vùng đệm di sản cao gấp 2 – 3 lần so với quy định chung của cả nước…
Theo phản ánh của người dân, thời gian qua tại khu vực sông Trà Khúc, đoạn giáp công trình thủy điện Trà Khúc 2 đang thi công, thuộc địa bàn xã Sơn Hạ (tỉnh Quảng Ngãi), xuất hiện tình trạng vận chuyển, khai thác cát trái phép diễn ra công khai trong thời gian dài.
Trong các ngày từ 12 - 14.4, PV Thanh Niên ghi nhận hoạt động hút cát bằng bè bơm trực tiếp lên xe tải, vận chuyển tập kết cát tại bãi trữ dọc sông Trà Khúc.
Tại hiện trường, có 2 người sử dụng bè gắn máy hút để bơm cát trực tiếp từ lòng sông Trà Khúc lên xe tải đậu sát mép nước. Sau khi được bơm cát đầy thùng, xe tải di chuyển đến một bãi tập kết nằm cạnh khu vực hút cát khoảng 30 - 50 m để đổ xuống. Còn phía trong rừng keo lá tràm, cách bè hút cát khoảng 50 m, có một xe máy đào màu xanh liên tục xúc cát lên xe tải 4 chân.
Tiếng máy hút cát, tiếng động cơ xe tải, xe máy đào hoạt động liên tục hòa lẫn với âm thanh thi công của công trình thủy điện Trà Khúc 2 vang vọng cả khu vực vào lúc giữa trưa.
Theo ghi nhận của PV Thanh Niên, các xe tải mang biển số 76H-073.75 và 76A-305.28 thường xuyên ra vào vận chuyển cát từ bãi tập kết ra quốc lộ 24B rồi đưa đến một bãi vật liệu xây dựng trên địa bàn xã Sơn Hạ, cách khu vực khai thác khoảng hơn 2 km.
Đáng chú ý, các phương tiện vận chuyển cát đều chở đầy thùng, có dấu hiệu quá tải, quá khổ nhưng chỉ che chắn sơ sài.
Điều đáng nói, hoạt động hút cát, vận chuyển cát diễn ra công khai vào ban ngày, kéo dài nhiều ngày liên tiếp. Tại khu vực bãi tập kết có lán trại, luôn có người túc trực trông coi, cảnh giới.
Trong quá trình tác nghiệp, khi phóng viên ghi nhận hình ảnh tại hiện trường thì xuất hiện một người đàn ông mặc áo đen điều khiển xe máy bám theo xe phóng viên từ xã Sơn Hạ đến xã Trường Giang rồi mới rời đi.
Liên quan vụ việc, ngày 15.4 chúng tôi đăng ký làm việc trực tiếp với lãnh đạo UBND xã Sơn Hạ. Tuy nhiên, đại diện lãnh đạo địa phương không đồng ý cho ghi âm, ghi hình và yêu cầu phóng viên gửi nội dung làm việc bằng văn bản.
Mặc dù Báo Thanh Niên đã gửi văn bản và đặt câu hỏi đến UBND xã Sơn Hạ từ ngày 4.5, nhưng đến nay địa phương vẫn chưa có phản hồi chính thức.
Ngày 15.4, trao đổi với PV Thanh Niên, lãnh đạo Sở NN-MT tỉnh Quảng Ngãi cho biết trên địa bàn xã Sơn Hạ hiện không có mỏ cát nào được cấp phép hoạt động.
"Nếu có tình trạng hút, vận chuyển cát từ sông Trà Khúc đi tiêu thụ hoặc đưa ra khỏi công trình thủy điện Trà Khúc 2 thì là không đúng quy định và không được phép", lãnh đạo sở này khẳng định.
Ông Đặng Trần Huân, Phó giám đốc Sở NN-MT tỉnh Quảng Ngãi, cho biết theo quy định của luật Địa chất và khoáng sản năm 2024, các chủ đầu tư hoặc nhà thầu chỉ được phép thu hồi khoáng sản trong phạm vi phục vụ thi công công trình đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
"Trong trường hợp khoáng sản như cát được đưa ra ngoài công trình phải có sự giám sát của cơ quan chức năng hoặc chính quyền địa phương. Việc vận chuyển ra ngoài phải phục vụ lại cho công trình. Nếu không thực hiện đúng cam kết thì cần xem xét, chấn chỉnh chủ đầu tư", ông Huân nói.
Ngày 15.4, sau khi làm việc với PV Thanh Niên, Sở NN-MT tỉnh Quảng Ngãi đã có văn bản gửi UBND xã Sơn Hạ về việc khai thác, vận chuyển khoáng sản ra khỏi dự án thủy điện Trà Khúc 2.
Sở này đề nghị UBND xã Sơn Hạ tổ chức kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm (nếu có) theo thẩm quyền hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét xử lý theo quy định pháp luật; đồng thời báo cáo kết quả thực hiện trước ngày 25.4.
Ngày 12.5, trao đổi với PV Thanh Niên, ông Đặng Trần Huân, Phó giám đốc Sở NN-MT tỉnh Quảng Ngãi, cho biết Sở NN-MT vẫn chưa nhận được phản hồi từ UBND xã Sơn Hạ về việc khai thác, vận chuyển khoáng sản từ sông Trà Khúc. "Sau khi có thông tin từ UBND xã Sơn Hạ, sẽ thông tin đến phóng viên", ông Huân nói.
Ngày 22.4, Văn phòng UBND tỉnh Khánh Hòa ban hành thông báo kết luận của Phó chủ tịch UBND tỉnh Trần Hòa Nam tại buổi đối thoại với các nhà đầu tư liên quan dự án Khu trung tâm đô thị - thương mại - dịch vụ - tài chính - du lịch Nha Trang do Công ty CP Tập đoàn Phúc Sơn làm chủ đầu tư (dự án Phúc Sơn Nha Trang).
Theo kết luận, UBND tỉnh Khánh Hòa ghi nhận các kiến nghị và chia sẻ khó khăn của các nhà đầu tư (khách hàng mua đất dự án Phúc Sơn Nha Trang tại khu vực sân bay Nha Trang cũ). Thời gian qua, tỉnh đã báo cáo, kiến nghị Trung ương về hướng xử lý các dự án tồn đọng, trong đó có dự án Phúc Sơn Nha Trang. Nội dung này đã được Chính phủ đưa vào Nghị quyết số 16/2026/NQ-CP để xem xét tháo gỡ.
Tuy nhiên, UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết việc giải quyết dứt điểm các vướng mắc cần thời gian, chưa thể xử lý ngay trong ngắn hạn. Các cơ quan chuyên môn đang tiếp tục rà soát, tham mưu phương án xử lý theo đúng quy định pháp luật.
Liên quan đến bản án sơ thẩm, UBND tỉnh đề nghị các nhà đầu tư thực hiện quyền kháng cáo, tham gia quá trình xét xử phúc thẩm nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Đồng thời, tỉnh thống nhất tổ chức đối thoại giữa Công ty CP Tập đoàn Phúc Sơn và các nhà đầu tư trước khi diễn ra phiên tòa phúc thẩm.
Theo đó, doanh nghiệp được yêu cầu cử đại diện có thẩm quyền tổ chức đối thoại trong tháng 4.2026 tại Nha Trang; phía các nhà đầu tư cũng cần cử đại diện để việc trao đổi đạt hiệu quả.
UBND tỉnh Khánh Hòa cũng đề nghị Công ty CP Tập đoàn Phúc Sơn tăng cường quản lý, bảo vệ hiện trạng dự án, tránh xuống cấp, lãng phí tài sản trong thời gian chờ xử lý; đồng thời xem xét mở cổng dự án phục vụ nhu cầu đi lại của người dân và báo cáo kết quả thực hiện.
Lãnh đạo tỉnh cho biết sẽ tiếp tục chỉ đạo tháo gỡ các dự án tồn đọng, kéo dài, nhằm khơi thông nguồn lực đầu tư, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương, đồng thời đảm bảo ổn định an ninh trật tự.
Trước đó, ngày 16.4, tại trụ sở UBND tỉnh Khánh Hòa, với sự tham gia của đại diện nhiều sở, ngành cùng các nhà đầu tư liên quan, các khách hàng mua đất tại dự án Phúc Sơn Nha Trang đã có buổi đối thoại trực tiếp.
Tại đây, các nhà đầu tư gửi đơn kiến nghị và nêu nhiều vấn đề đáng chú ý. Trong đó, họ không đồng ý với nội dung bản án hình sự sơ thẩm của Tòa án Quân sự Quân khu 5, cho rằng mình không phải là "bị hại" mà là "người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan".
Các nhà đầu tư cũng đề nghị UBND tỉnh Khánh Hòa có văn bản gửi các cơ quan có thẩm quyền ở Trung ương nhằm xem xét bảo vệ quyền lợi của "bên thứ ba ngay tình"; đồng thời yêu cầu Công ty CP Tập đoàn Phúc Sơn tiếp tục thực hiện hợp đồng, bàn giao đất theo cam kết.
Ngoài ra, các kiến nghị tập trung vào việc sớm tháo gỡ vướng mắc dự án Phúc Sơn Nha Trang; tăng cường quản lý, bảo vệ hiện trạng để tránh xuống cấp, thất thoát tài sản; mở cổng dự án phục vụ người dân; cũng như tổ chức đối thoại trực tiếp giữa doanh nghiệp và các nhà đầu tư để hạn chế tranh chấp kéo dài.
Khoảng 6h45, xe buýt số 48 chuyên tuyến bến Nước Ngầm - Long Biên do tài xế Nguyễn Anh Toán, 41 tuổi, trú xã Thanh Oai điều khiển chạy trên đường Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề theo hướng đi cầu Chương Dương. Khi tới ngã tư Nguyễn Văn Cừ - Nguyễn Sơn, xe buýt va chạm với xe máy của chị Đỗ Thị Hương Giang, 35 tuổi, trú xã Phù Đổng, đang dừng chờ đèn đỏ.
Chị Giang bị cuốn vào gầm, gần với bánh sau xe buýt. Lái và phụ xe cùng hơn chục người đi đường đã nâng xe buýt, mất khoảng 20 phút thì đưa được nạn nhân ra ngoài, nhân chứng Hoàng Anh cho biết.
Một nhân chứng khác nói xe buýt có dấu hiệu mất phanh, cứ thế tiến về phía người đang chờ đèn đỏ. Nhiều người hoảng loạn cố dạt sang một bên đường.
Nạn nhân được chuyển tới cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang trong tình trạng gãy chân, gãy xương bả vai, gãy xương chậu.
Công an phường Bồ Đề đang phối hợp với Đội Cảnh sát giao thông số 5 điều tra nguyên nhân tai nạn.
