Bộ Công an đang đề xuất nhiều thay đổi trong Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi năm 2026.
Nội dung đang được công khai lấy ý kiến và sẽ kết thúc vào ngày 9-7.
Tại dự thảo, Bộ Công an đề xuất bổ sung 4 biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt gồm:
Tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân, người đứng đầu tổ chức chưa chấp hành xong quyết định xử phạt vi phạm hành chính và xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn.
Niêm phong trụ sở, địa điểm, cơ sở hoặc bộ phận cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ được áp dụng để cưỡng chế thi hành hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, tạm đình chỉ hoạt động có thời hạn và thi hành biện pháp khắc phục hậu quả.
Yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ được áp dụng để cưỡng chế thi hành hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, tạm đình chỉ hoạt động có thời hạn và thi hành biện pháp khắc phục hậu quả.
Tạm dừng đăng kiểm phương tiện; tạm dừng đăng ký phương tiện; tạm dừng cấp giấy phép điều khiển phương tiện được áp dụng để cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ, giao thông đường sắt, giao thông đường thủy nội địa, giao thông hàng hải, hoạt động hàng không dân dụng.
Tại tờ trình, Bộ Công an đánh giá hiện nay nhiều cá nhân, tổ chức sau khi bị xử phạt không tự nguyện chấp hành, cố tình chây ỳ, kéo dài thời gian hoặc tìm cách né tránh nghĩa vụ thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính.
Một số trường hợp không thể thi hành quyết định cưỡng chế do doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký kinh doanh, không có tiền trong tài khoản, không có tài sản, doanh nghiệp giải thể, không có tài sản, cá nhân bị cưỡng chế không có tiền để nộp, không có tài sản để thi hành quyết định cưỡng chế...
Trong khi đó, hệ thống biện pháp cưỡng chế hiện hành còn hạn chế, chưa đầy đủ, chưa bao quát hết các tình huống phát sinh. Đặc biệt đối với các trường hợp có điều kiện kinh tế, hoạt động sản xuất, kinh doanh phức tạp hoặc có yếu tố liên ngành, liên lĩnh vực.
Việc thiếu vắng các biện pháp bảo đảm cưỡng chế thi hành trên thực tế dẫn đến tình trạng quyết định xử phạt chỉ dừng lại ở hình thức, khó triển khai hoặc triển khai không triệt để, nhất là đối với các cá nhân, tổ chức cố tình chây ỳ, né tránh nghĩa vụ chấp hành.
Theo quy định hiện hành, mức phạt tiền trong xử phạt vi phạm hành chính được quy định từ 50.000 đồng đến tối đa 1 tỉ đồng với cá nhân và gấp đôi với tổ chức (100.000 đồng đến 3 tỉ đồng).
Trong dự thảo mới nhất, Bộ Công an đề xuất mức tối đa tăng lên 1,5 tỉ đồng với cá nhân và 3 tỉ đồng với tổ chức.
Cơ quan soạn thảo cho hay mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực và mức phạt tiền cụ thể đối với các hành vi vi phạm đã được quy định trong các nghị định xử phạt vi phạm hành chính trên từng lĩnh vực.
Nhưng thực tế áp dụng thời gian qua cho thấy trong một số lĩnh vực thì mức phạt tiền đối với từng hành vi còn chưa tương xứng tính chất, mức độ hậu quả vi phạm như: lĩnh vực an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường, khoáng sản, phòng cháy, chữa cháy...
Ngoài ra sau hơn 13 năm thi hành, mức phạt tối đa đã bộc lộ nhiều bất cập và không còn phù hợp với thực tiễn.
Trong bối cảnh nền kinh tế - xã hội nước ta đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ, mức chi tiêu cùng với quy mô kinh tế ngày càng mở rộng đã khiến mức tiền phạt tối đa trong các lĩnh vực hiện tại trở nên quá thấp, thiếu sức răn đe đối với các chủ thể vi phạm.
Bộ Công an lấy dẫn chứng mức phạt tiền trong xử phạt vi phạm hành chính và mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực quản lý nhà nước được giữ nguyên từ năm 2012 đến nay. Trong khi đó, mức lương cơ sở năm 2012 là 1,05 triệu đồng/tháng, đến năm 2025 là 2,34 triệu đồng/tháng (gấp 2,2 lần so với năm 2012).
Thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam năm 2012 khoảng 2 triệu đồng/người/tháng, đến năm 2024 khoảng 7,7 triệu đồng/người/tháng (gấp 3,85 lần so với năm 2012).
Tại nhiều lĩnh vực như môi trường, an toàn thực phẩm, khoáng sản, an ninh mạng, an toàn thông tin mạng, phòng cháy, chữa cháy... mức lợi nhuận thu được từ hành vi vi phạm thường cao gấp nhiều lần so với số tiền phạt tối đa mà cơ quan chức năng có thể áp dụng.
Điều này dẫn đến việc chế tài tiền phạt không bảo đảm tính răn đe, phòng ngừa, không tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi vi phạm.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
