Thạc sĩ – bác sĩ Lê Tiểu Nhật, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết thịt gà sống là nơi trú ngụ lý tưởng của nhiều loại vi sinh vật gây hại mà mắt thường không thấy được là Salmonella và Campylobacter. Đây là “2 thủ phạm” hàng đầu gây ngộ độc thực phẩm toàn cầu. Nhiễm các loại vi khuẩn này thường dẫn đến các triệu chứng như tiêu chảy, sốt, đau bụng và nôn mửa.
“Thậm chí, vi khuẩn Salmonella có thể gây ra các vụ bùng phát dịch nghiêm trọng dẫn đến nhập viện và tử vong. Ngoài 2 loại trên, các nhà khoa học còn tìm thấy Aeromonas (gây viêm dạ dày ruột), Pseudomonas, Serratia và Staphylococcus hiện diện trên bề mặt thịt”, bác sĩ Nhật nhấn mạnh.
Theo bác sĩ Tiểu Nhật, nhiều người cho rằng rửa thịt gà dưới vòi nước sẽ giúp loại bỏ vi khuẩn. Tuy nhiên, thực tế các nghiên cứu cho thấy nước sạch thông thường không thể làm giảm đáng kể lượng vi khuẩn bám trên thịt, đặc biệt là vi khuẩn Campylobacter. Ngược lại, việc rửa gà sống còn có thể khiến vi khuẩn bắn ra bồn rửa, dụng cụ nhà bếp và thực phẩm xung quanh, làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn chéo.
Bác sĩ Tiểu Nhật cho biết các tổ chức uy tín như Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) đều đưa ra lời khuyên thống nhất khi sơ chế gà:
Nếu muốn sơ chế thịt gà sạch hơn, nhiều chuyên gia gợi ý:
Trong thực tế ở Việt Nam, nhiều người vẫn rửa gà để khử mùi hoặc làm sạch bụi bẩn. Nếu có rửa, nên:
Vi khuẩn bị tiêu diệt hoàn toàn khi thịt gà được nấu đến nhiệt độ nội tại tối thiểu là 74°C (nên sử dụng nhiệt kế chuyên dụng để đo nhiệt độ bên trong thịt gà).
Luôn sử dụng thớt và dao riêng cho thịt sống và đồ chín.
Tin Gốc: Thanh Niên
Thạc sĩ - bác sĩ chuyên khoa 1, bác sĩ nội trú Ngô Văn Tân, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, cho biết thời tiết nắng nóng kéo dài, nhiệt độ ngoài trời có khi vượt quá 37 - 38 độ C, khiến cơ thể mất nước nhanh chóng. Trong bối cảnh đó, nhiều người chỉ nghĩ đơn giản rằng “uống nhiều nước là đủ”. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít trường hợp dù trước đây hoàn toàn khỏe mạnh vẫn xuất hiện sỏi thận hoặc rối loạn điện giải trong mùa nóng. Điều này cho thấy mối liên hệ giữa thời tiết nóng bức và sức khỏe thận phức tạp hơn nhiều so với suy nghĩ thông thường.
Thận là cơ quan đóng vai trò lọc máu, đào thải chất cặn bã và cân bằng điện giải trong cơ thể. Khi trời nóng, cơ thể mất nước chủ yếu qua mồ hôi. Nếu lượng nước mất đi nhiều mà không được bù đúng cách, nước tiểu sẽ trở nên cô đặc. Khi đó, các chất khoáng như canxi, oxalat hoặc axit uric dễ kết tinh và hình thành sỏi.
"Vì vậy, thời tiết nóng kéo dài thực sự có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận, kể cả ở những người trước đây chưa từng mắc bệnh thận. Một điều đáng lưu ý là không phải cứ uống thật nhiều nước là tốt cho thận", bác sĩ Ngô Văn Tân chia sẻ.
Nhiều người có thói quen uống dồn nhiều nước trong thời gian ngắn, nhất là sau khi đi nắng hoặc vận động mạnh. Cách này có thể làm loãng nhanh nồng độ muối trong máu, gây rối loạn điện giải với các biểu hiện như mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt. Ngược lại, việc bù nước bằng nước ngọt có ga, nước tăng lực hoặc đồ uống nhiều đường, muối khoáng cũng không có lợi, thậm chí làm tăng gánh nặng chuyển hóa và nguy cơ hình thành sỏi thận.
Cách uống nước hợp lý là chia nhỏ trong ngày, uống đều đặn ngay cả khi chưa khát, ưu tiên nước lọc. Người lao động ngoài trời hoặc vận động nhiều có thể bổ sung nước điện giải ở mức vừa phải, tránh lạm dụng.
Ngoài ra, thói quen tắm nước lạnh ngay sau khi đi nắng cũng tiềm ẩn rủi ro. Khi cơ thể đang nóng, mạch máu giãn, việc gặp lạnh đột ngột có thể gây co mạch, làm rối loạn tuần hoàn tạm thời và ảnh hưởng đến việc cung cấp máu cho các cơ quan, trong đó có thận - đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc có bệnh tim mạch.
Một vấn đề đáng tiếc là nhiều dấu hiệu cảnh báo sớm tổn thương thận trong mùa nóng thường bị bỏ qua. Ví dụ như nước tiểu sẫm màu, có mùi nồng, lượng nước tiểu ít hơn bình thường, hoặc cảm giác tiểu rát nhẹ. Một số người lại có biểu hiện khát nước liên tục dù đã uống nhiều, kèm theo mệt mỏi, đau vùng thắt lưng hoặc đau âm ỉ vùng hông. Đây có thể là những dấu hiệu cho thấy cơ thể đang thiếu nước nghiêm trọng hoặc thận đang phải làm việc quá tải.
Để bảo vệ sức khỏe thận trong mùa nóng, người dân cần lưu ý một số nguyên tắc đơn giản nhưng rất quan trọng: uống nước đều đặn trong ngày, hạn chế đồ uống nhiều đường hoặc chất kích thích; tránh để cơ thể mất nước kéo dài; không tắm nước lạnh ngay sau khi đi nắng; và chú ý quan sát những thay đổi bất thường của nước tiểu. Chế độ ăn nên tăng cường rau xanh, trái cây có tính thanh mát để hỗ trợ thanh nhiệt, sinh tân dịch.
"Nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau lưng, tiểu buốt, nước tiểu sẫm màu kéo dài, nên đi kiểm tra sớm để phát hiện và xử lý kịp thời. Cái nóng của thời tiết đôi khi chỉ khiến chúng ta khó chịu trong chốc lát, nhưng những tác động âm thầm của nó đối với cơ thể, đặc biệt là với thận, lại có thể kéo dài hơn nhiều. Hiểu đúng và phòng ngừa đúng chính là cách để bảo vệ sức khỏe của chính mình trong những ngày nắng nóng khắc nghiệt", bác sĩ Tân khuyến cáo.
Trong nhiều năm qua, các nhà khoa học đã ghi nhận mối liên hệ giữa thiếu ngủ với nguy cơ mắc các bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer và các dạng sa sút trí tuệ khác. Tuy nhiên, cơ chế cụ thể giải thích mối liên hệ này vẫn chưa được hiểu đầy đủ.
Một nghiên cứu tổng quan mới đăng trên tạp chí Science cho thấy lời giải có thể nằm ở hệ thống "dọn dẹp" đặc biệt của não bộ, hoạt động mạnh nhất trong khi ngủ.
Theo các nhà nghiên cứu, giấc ngủ giúp điều phối hoạt động hóa học thần kinh, sự co giãn của mạch máu và dòng chảy dịch não tủy nhằm loại bỏ các chất thải có hại tích tụ trong não suốt cả ngày.
Nghiên cứu do GS Maiken Nedergaard, nhà thần kinh học tại Trung tâm Y tế Đại học Rochester (Mỹ), thực hiện cho thấy trong lúc ngủ, não bộ kích hoạt hệ bạch huyết não, một mạng lưới có chức năng thu gom và đào thải các chất thải chuyển hóa.
Ban ngày, các chất dẫn truyền thần kinh như dopamine, serotonin, acetylcholine và norepinephrine hoạt động độc lập để hỗ trợ suy nghĩ, học tập và hành vi. Tuy nhiên, khi con người bước vào giấc ngủ, các chất này bắt đầu hoạt động theo nhịp điệu đồng bộ nhằm thúc đẩy quá trình làm sạch não bộ.
Trong giai đoạn ngủ không REM (một giai đoạn trong giấc ngủ của bạn), đặc biệt là giấc ngủ sâu, các mạch máu nhỏ trong não co giãn nhịp nhàng, giúp dịch não tủy lưu thông hiệu quả hơn. Quá trình này góp phần loại bỏ các protein độc hại như beta-amyloid và tau, hai chất được xem là dấu ấn sinh học quan trọng của bệnh Alzheimer.
Theo GS Nedergaard, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy sự suy giảm khả năng làm sạch của hệ bạch huyết não trong lúc ngủ có thể đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành các bệnh thoái hóa thần kinh.
Việc hiểu rõ cách giấc ngủ điều khiển hoạt động này có thể giúp các nhà khoa học hiểu sâu hơn về quá trình lão hóa não bộ và sự phát triển của chứng sa sút trí tuệ.
Các chuyên gia cho biết mối liên hệ giữa giấc ngủ và sa sút trí tuệ có thể diễn ra theo hai chiều.
TS Steven Allder, chuyên gia thần kinh tại Re Health (Anh), nhận định rằng giấc ngủ bị gián đoạn làm giảm hiệu quả đào thải các chất thải thần kinh trong não.
Theo thời gian, sự tích tụ của các protein độc hại có thể thúc đẩy viêm thần kinh, tổn thương tế bào thần kinh và làm tăng nguy cơ suy giảm nhận thức.
Ngược lại, những thay đổi thần kinh xảy ra ở giai đoạn sớm của bệnh Alzheimer hoặc các dạng sa sút trí tuệ khác cũng có thể làm rối loạn giấc ngủ. Điều này tạo nên một vòng luẩn quẩn, trong đó giấc ngủ kém làm giảm khả năng làm sạch não, còn não bộ bị tổn thương lại khiến chất lượng giấc ngủ ngày càng suy giảm.
Không chỉ liên quan đến sa sút trí tuệ, nhiều nghiên cứu trước đây còn cho thấy thiếu ngủ kéo dài có liên quan đến nguy cơ cao hơn của trầm cảm, bệnh tim mạch, rối loạn chuyển hóa và suy giảm chức năng nhận thức.
Một phát hiện đáng chú ý trong nghiên cứu là sự biến thiên nhịp tim khi ngủ có thể phản ánh hiệu quả hoạt động của hệ thống làm sạch não bộ.
Biến thiên nhịp tim là những thay đổi rất nhỏ trong khoảng thời gian giữa các nhịp đập liên tiếp của tim. Theo các nhà khoa học, hiện tượng này dường như được điều khiển bởi cùng nhịp sinh học chậm đang phối hợp hoạt động làm sạch của não trong khi ngủ.
GS Nedergaard cho rằng nếu các nghiên cứu trong tương lai xác nhận mối liên hệ này, biến thiên nhịp tim có thể trở thành một công cụ đơn giản, không xâm lấn và chi phí thấp để nhận diện những người có nguy cơ cao mắc sa sút trí tuệ.
Tuy nhiên, TS Steven Allder lưu ý rằng đây mới chỉ là giả thuyết đầy hứa hẹn. Biến thiên nhịp tim còn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác như căng thẳng, thuốc điều trị, tình trạng thể lực và các bệnh lý tim mạch, do đó cần thêm nhiều nghiên cứu để xác nhận trước khi ứng dụng rộng rãi trong thực hành lâm sàng.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng những biện pháp giúp cải thiện sức khỏe giấc ngủ cũng có thể góp phần hỗ trợ hoạt động làm sạch của não bộ.
Theo khuyến nghị của GS Nedergaard, mọi người nên duy trì giờ ngủ đều đặn mỗi ngày, ngủ đủ thời lượng cần thiết, tập thể dục thường xuyên, kiểm soát căng thẳng và hạn chế tiếp xúc với ánh sáng mạnh hoặc các chất kích thích vào buổi tối.
Đặc biệt, giấc ngủ sâu được xem là giai đoạn quan trọng nhất đối với hoạt động của hệ bạch huyết não. Vì vậy, cải thiện chất lượng giấc ngủ không chỉ giúp cơ thể phục hồi năng lượng mà còn có thể là một trong những cách đơn giản nhất để bảo vệ sức khỏe não bộ trong dài hạn.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Hoạt động hướng đến nâng cao nhận thức cộng đồng về chăm sóc sức khỏe trí não chủ động, tạo điều kiện để người dân được kiểm tra, tư vấn từ sớm ngay tại địa phương
Suy giảm trí nhớ là một tình trạng bệnh lý thường gặp, ảnh hưởng đến khả năng ghi nhớ của não bộ. Bệnh dẫn đến suy giảm chức năng nhận thức, trí nhớ, tư duy, định hướng, khả năng hiểu, tính toán… Theo thời gian, nếu không được phát hiện và khắc phục kịp thời, người mắc suy giảm trí nhớ có thể tiến triển thành sa sút trí tuệ.
Theo chuyên gia y tế, suy giảm trí nhớ không chỉ là vấn đề của người lớn tuổi mà ngày đang dần trẻ hóa, đặc biệt từ 35 tuổi trở lên. Các biểu hiện ban đầu thường là hay "nhớ nhớ, quên quên", kém tập trung, dễ quên việc cần làm hoặc mất nhiều thời gian hơn để xử lý công việc hằng ngày. Đây là tình trạng thường bị bỏ qua nhưng có thể ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc và chất lượng cuộc sống nếu kéo dài. Nhằm nâng cao nhận thức về phòng bệnh chủ động và đưa giải pháp tầm soát tiên tiến đến gần hơn với cộng đồng, ngày 16.5, Long Châu và Mayoly đã phối hợp cùng các đơn vị y tế địa phương triển khai chương trình "Trạm tầm soát trí nhớ", kiểm tra sức khỏe và tư vấn miễn phí cho người dân, đặc biệt là người trẻ, trung niên ở TP.Huế.
Điểm nhấn của sự kiện là hoạt động tầm soát sức khỏe trí nhớ và tập trung thông qua ứng dụng TNmindtest. Được biết, TNmindtest là công cụ đánh giá trí nhớ và khả năng tập trung, được số hóa bởi các chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực thần kinh và nhận thức, do VnADA phát triển và tài trợ bởi Mayoly. Công cụ được xây dựng dựa trên tiêu chuẩn chẩn đoán suy giảm nhận thức nhẹ (MCI) do Hiệp hội Alzheimer Hoa Kỳ (NIA-AA) ban hành năm 2011. Bài kiểm tra tập trung vào các chức năng thường bị ảnh hưởng sớm như: trí nhớ tình tiết khả năng học và ghi nhớ thông tin mới, trí nhớ công việc khả năng lưu giữ và xử lý thông tin ngắn hạn.
Bên cạnh đó, tại chương trình, người dân còn có cơ hội tư vấn chuyên sâu với đội ngũ y bác sĩ, chuyên gia từ Long Châu và các bệnh viện uy tín. Các thông tin y khoa, cách nhận biết sớm dấu hiệu suy giảm nhận thức, hay cách chăm sóc sức khỏe trí não khoa học… được truyền tải theo cách gần gũi, dễ hiểu.
Các chuyên gia cho biết, suy giảm nhận thức nhẹ (MCI - Mild Cognitive Impairment) là giai đoạn trung gian giữa quá trình lão hóa bình thường và các bệnh về rối loạn trí nhớ nghiêm trọng. Việc nhận diện sớm các dấu hiệu ở giai đoạn này và kịp thời áp dụng các biện pháp can thiệp phù hợp như: điều chỉnh lối sống, duy trì vận động, cân bằng dinh dưỡng và theo dõi sức khỏe định kỳ… có thể ngăn ngừa nguy cơ diễn biến nặng về sau. Không chỉ mang ý nghĩa với mỗi cá nhân, chủ động phòng bệnh còn góp phần quan trọng giúp giảm gánh nặng bệnh tật, tiết kiệm nguồn lực, chi phí chăm sóc y tế cho gia đình và xã hội.
Chương trình "Trạm tầm soát trí nhớ - Phòng chống suy giảm nhận thức" tiếp tục là bước đi chiến lược, nối dài cam kết hợp lực toàn diện "vì một Việt Nam khỏe mạnh" của Long Châu và Mayoly. Hai bên hướng đến tầm nhìn chung nâng cao chất lượng cuộc sống người dân Việt Nam bằng các giải pháp tiên tiến, đóng góp thiết thực vào cải thiện sức khỏe trí não, giảm thiểu rủi ro tỷ lệ bệnh suy giảm nhận thức trong cộng đồng theo hướng bền vững.
Trong bối cảnh các bệnh lý không lây nhiễm ngày càng gia tăng, các nhà thuốc không chỉ cung cấp dược phẩm chất lượng, mà còn là những "điểm chạm y tế đầu tiên" hỗ trợ người dân nhanh chóng tiếp cận các dịch vụ tư vấn, sàng lọc sớm để không bỏ lỡ "thời điểm vàng". Phát huy mạng lưới hơn 2.500 nhà thuốc và hơn 200 trung tâm tiêm chủng cùng nền tảng công nghệ hiện đại, Long Châu tích cực tham gia, phối hợp trong các chương trình quốc gia về bảo vệ và chăm sóc sức khỏe cộng đồng, từng bước trở thành "cánh tay nối dài" của ngành y tế tại cơ sở.
Cùng với đó, xuyên suốt quá trình hoạt động, Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu đẩy mạnh hợp tác chiến lược cùng nhiều doanh nghiệp dược phẩm uy tín trong nước và quốc tế. Hành trình bền bỉ này hướng đến thu hẹp khoảng cách trong chăm sóc sức khỏe, mở rộng cơ hội tiếp cận các sản phẩm, dịch vụ y tế tiên tiến, chất lượng quốc tế đến hàng triệu gia đình Việt Nam, hưởng ứng theo tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 282/NQ-CP của Chính phủ.
Tin Gốc: Thanh Niên