Hai đảng Dân chủ lẫn Cộng hòa cùng lúc chịu sóng gió

Hôm qua, truyền thông quốc tế dẫn lời Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Úc Richard Marles thông báo nước này sẽ điều một máy bay quân sự công nghệ cao để tham gia sứ mệnh quốc tế nhằm mở lại eo biển Hormuz. Vài ngày trước, Anh và Pháp cũng thông báo triển khai tàu chiến tham gia sứ mệnh này.

Các nỗ lực trên nhằm tìm cách giải tỏa sự đình trệ của eo biển Hormuz vốn đang gây nghẽn nguồn cung dầu thô, khí tự nhiên và cả các loại phân bón cùng nhiều mặt hàng khác. Trong đó, giá dầu thô liên tục ở mức cao và biến động khó lường. Đến hôm qua, giá dầu Brent lẫn WTI đều ở mức trên 100 USD/thùng.

Không những vậy, theo dự báo được các nhà phân tích của Tập đoàn tài chính J.P.Morgan đưa ra vào ngày 11.5, giá dầu có khả năng "duy trì ở mức không dưới 100 USD/thùng" cho đến hết năm nay do xung đột ở Iran, và giá trung bình cả năm 2026 có thể ở mức 97 USD/thùng.

Thậm chí, trong phân tích gửi đến Thanh Niên, S&P Global, nhà xếp hạng tín nhiệm tín dụng hàng đầu thế giới, cho rằng cần tính đến kịch bản xấu nhất là sự gián đoạn đối với năng lượng và vận chuyển của tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz kéo dài hơn. Khi đó, giá dầu Brent có thể lên đến 200 USD/thùng. Thực tế, ngay cả khi Mỹ và Iran tuyên bố ngừng bắn, thì những bất ổn vẫn khiến cho giá dầu hồi đầu tháng 5 tăng cao hơn cả mức cao điểm trong tháng đầu tiên của cuộc chiến.

Thực tế, tuy tình hình chiến sự không còn nóng như giai đoạn đầu, nhưng việc eo biển Hormuz vẫn tiếp tục đình trệ và chưa có một giải pháp khả thi, thì việc nguồn dự trữ năng lượng của thế giới ngày càng giảm xuống càng tạo ra sức ép lớn hơn cho thị trường.

Giá dầu thô cao đã kéo theo giá nhiên liệu máy bay tăng cao. Cụ thể, nếu như trước xung đột Iran thì giá nhiên liệu máy bay trung bình ở mức 100 USD/thùng đã có lúc vượt mức 200 USD/thùng, gần đây hạ nhiệt thì vẫn neo ở mức gần 170 USD/thùng.

Mức giá trên khiến cho chi phí vận hành máy bay tăng cao. Ví dụ tại Mỹ, theo tính toán của trang Business Insider, so mức giá nhiên liệu bay từ mức 2,5 USD/gallon hồi cuối tháng 2 với mức 4,03 USD/gallon của ngày 11.5 vừa qua khiến cho chi phí đổ đầy bình nhiên liệu của máy bay Airbus A320neo tăng từ 17.500 USD (khoảng 460 triệu đồng) lên 28.200 USD (740 triệu đồng), máy bay Airbus A350 tăng từ 110.000 USD (2,9 tỉ đồng) lên 177.300 USD (4,6 tỉ đồng), Boeing 747-8 tăng từ 157.600 USD (4,1 tỉ đồng) lên 254.000 USD (6,6 tỉ đồng), Boeing 787 từ 83.500 USD (2,2 tỉ đồng) lên 134.600 USD (3,5 tỉ đồng).

Vì thế, 3 hãng hàng không hàng đầu của Mỹ là Delta, American và United đều báo cáo chi phí nhiên liệu đã tốn kém thêm từ 330 - 340 triệu USD trong quý 1/2026. Tình hình khiến cho nhiều hãng hàng không trên thế giới phải cắt giảm số lượng chuyến bay để hạn chế mức lỗ. Giữa tháng 4, KLM (Hà Lan) thông báo vừa cắt giảm 80 chuyến bay. Cuối tháng 4, Hãng hàng không Lufthansa (Đức) thông báo dự kiến tính đến tháng 10 sẽ cắt giảm tổng cộng khoảng 20.000 tuyến bay chặng ngắn. Edelweiss Air (Thụy Sĩ) thì ngừng nhiều tuyến bay đến Mỹ do lượng khách thấp mà giá nhiên liệu tăng cao. Hay Scandinavian Airlines cắt giảm 1.000 chuyến bay chỉ riêng trong tháng 4. Nhiều hãng bay cũng đã tăng phụ phí nhiên liệu để bù đắp chi phí tăng cao.

Không những giá cao, mà nguồn cung nhiên liệu cũng trở thành thách thức cho nhiều hãng hàng không. Tại châu Âu, nhu cầu nhiên liệu máy bay khoảng 1,6 triệu thùng/ngày, khả năng tự chủ của châu lục này khoảng 1,1 triệu thùng/ngày, nên phải nhập khẩu khoảng 500.000 thùng/ngày, trong đó nhập khẩu từ 350.000 - 380.000 thùng/ngày từ Trung Đông. Do các cơ sở chế biến xăng máy bay bị đánh phá và eo biển Hormuz đình trệ, nên châu Âu đang bị mất gần như toàn bộ nguồn cung từ Trung Đông. Sau khi eo biển Hormuz bị đình trệ, Mỹ tăng sản lượng xuất khẩu từ 172.000 thùng/ngày lên trung bình 372.000 thùng/ngày. Trong tổng số này, châu Âu mua khoảng 200.000 thùng/ngày nhưng vẫn chưa đủ bù đắp vào phần thiếu hụt từ nguồn cung Trung Đông. Vì thế, ước tính riêng châu Âu vẫn đang thiếu khoảng 170.000 - 180.000 thùng/ngày.

Ngày 17.4, AP dẫn lời Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) Fatih Birol cảnh báo sau 6 tuần thì châu Âu có thể cạn nguồn dự trữ nhiên liệu bay. Tuy nhiên, các hãng hàng không đã từ chối bình luận về thông tin này.

Tin Gốc: Thanh Niên

"Tôi biết Pam nhiều năm rồi. Bà ấy là người thông minh và cứng rắn, người chiến đấu vì Nước Mỹ trên hết", ông Donald Trump viết trên mạng xã hội X ngày 21/11/2024, sau khi đắc cử Tổng thống Mỹ và đề cử cựu tổng chưởng lý Florida Pam Bondi vào ghế Bộ trưởng Tư pháp.

Ông Trump sau đó nhiều lần ca ngợi bà Bondi, tán dương cách bà xử lý các tình huống căng thẳng. Nhưng gần đây, Tổng thống than phiền ngày càng thường xuyên và công khai về hiệu suất làm việc của Bộ trưởng Tư pháp Bondi, theo các nguồn tin am hiểu vấn đề.

Tháng trước, Bondi nói với một người bạn rằng việc Tổng thống sẵn sàng sa thải bộ trưởng An ninh Nội địa Noem đồng nghĩa bà cũng sắp gặp rắc rối. Nhưng bà không ngờ ông Trump, người từng đưa bà lên một trong những vị trí quyền lực nhất nước Mỹ, lại ra quyết định một cách nhanh chóng đến thế, theo 4 nguồn tin quen thuộc với vấn đề.

Các nguồn tin cho biết ông Trump thất vọng với bà Bondi trên nhiều phương diện, trong đó có cách bà xử lý hồ sơ liên quan đến tỷ phú ấu dâm Jeffrey Epstein, cũng như chưa nỗ lực hết sức với các điều tra hoặc truy tố đối thủ chính trị của ông, trong đó có cựu giám đốc FBI James Comey và Tổng chưởng lý bang New York Letitia James.

Những ngày gần đây, ông Trump đã trao đổi với các đồng minh về khả năng sa thải bà Bondi và trực tiếp nói chuyện với bà vào ngày 1/4, khi hai người cùng tới Tòa án Tối cao theo dõi phiên tranh luận liên quan đến quyền công dân theo nơi sinh.

Khi ấy, ông Trump nói rằng đã đến lúc thay đổi lãnh đạo Bộ Tư pháp. Theo các nguồn thạo tin, bà Bondi hy vọng có thể kéo dài thời gian, ít nhất đến mùa hè, để rời nhiệm sở trong êm thấm.

Nhưng điều đó đã không xảy ra. Tối 1/4, bà Bondi tỏ ra xúc động khi trao đổi với bạn bè và đồng nghiệp về việc sắp mất chức. Và ngay sáng hôm sau, ông Trump thông báo quyết định sa thải bà trên mạng xã hội.

Các nguồn tin cho biết bà Bondi từng được thông báo rằng sau khi rời Bộ Tư pháp, bà có thể được giao một vị trí khác trong chính quyền. Hai người cho hay ông Trump từng nêu khả năng bổ nhiệm bà làm thẩm phán.

Nhưng kế hoạch này dường như đã không thành hiện thực, khi ông Trump khẳng định bà sẽ rời khỏi chính quyền hoàn toàn. Một nguồn tin cũng nói với CNN rằng dù ông Trump đề cập việc bà chuyển sang làm việc trong khu vực tư nhân, hiện Bondi vẫn chưa có công việc mới.

Trong 14 tháng giữ chức Bộ trưởng Tư pháp, bà Bondi thường xuyên công khai thể hiện sự ủng hộ với Tổng thống, cho thấy sự khác biệt rõ rệt so với những người tiền nhiệm, vốn thường giữ khoảng cách với Nhà Trắng nhằm bảo đảm tính khách quan của các cuộc điều tra và truy tố.

Nhưng sự ra đi chóng vánh của bà Bondi cho thấy thực tế trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, đó là lòng trung thành và sự ủng hộ có thể giúp các quan chức lên nắm quyền, nhưng không đủ để bảo vệ họ trước những quyết định cứng rắn của Tổng thống.

Ngay cả các đồng minh của bà Bondi cũng phải thừa nhận trong phần lớn thời gian giữ chức Bộ trưởng Tư pháp, bà đã tự đặt mình vào thế dễ tổn thương. Trong 14 tháng đầy sóng gió, bà liên tiếp mắc sai lầm và nhiều lần xử lý thông điệp không hiệu quả, khiến ngày càng nhiều nghị sĩ Cộng hòa tại Quốc hội xa lánh bà.

Theo những người am hiểu tình hình, quan chức phụ trách nhà ở liên bang Bill Pulte, một đồng minh thân cận của ông Trump, từ lâu đã thúc đẩy việc cách chức bà Bondi. Ông Pulte cho rằng bà chậm chạp trong nỗ lực truy tố Comey, James cùng một số vụ khác.

Ngoài ra, theo các nguồn tin thân cận với bà Bondi, ông Boris Epshteyn, cố vấn pháp lý lâu năm của ông Trump, cũng là một trong những người chỉ trích bà mạnh mẽ và đóng vai trò đáng kể trong quyết định sa thải của Tổng thống.

Ông Pulte và ông Epshteyn chưa phản hồi về các thông tin này.

Đồng minh quan trọng nhất của Bondi tại Nhà Trắng, Chánh văn phòng Susie Wiles, trong nhiều tháng qua đã nỗ lực bảo vệ người phụ nữ mà bà gọi là "em gái" và đưa ra nhiều lập luận nhằm giữ Bondi ở lại đến phút cuối.

Trên thực tế, Bondi không phải là người thiếu nỗ lực. Dưới thời bà, Bộ Tư pháp đã mở hàng loạt cuộc điều tra nhằm vào các đối thủ của ông Trump, trong đó có Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell, Tổng chưởng lý James, cựu giám đốc FBI Comey và cựu giám đốc CIA John Brennan.

Tuy nhiên, các nỗ lực truy tố ông Comey và bà James nhanh chóng bị tòa bác bỏ, sau khi thẩm phán kết luận công tố viên phụ trách được bổ nhiệm không đúng quy định pháp luật.

Hiện chưa rõ liệu có sự kiện cụ thể nào khiến ông Trump ra quyết định sa thải bà Bondi không. Trước đó, ông từng tỏ ra thận trọng trong việc thay thế các quan chức cấp cao nhằm tránh tái diễn tình trạng thay người liên tục như trong nhiệm kỳ đầu.

Việc liên tiếp sa thải bà Noem và sau đó là bà Bondi cho thấy quan điểm của Tổng thống có thể đang thay đổi. Theo các đồng minh của ông Trump, tính toán của ông đã dịch chuyển sau khi Thượng viện nhanh chóng phê chuẩn ông Markwayne Mullin làm người thay thế bà Noem.

Họ cũng cho rằng Bộ trưởng Lao động Lori Chavez-DeRemer, người đang đối mặt nhiều áp lực, có thể trở thành thành viên nội các tiếp theo bị cách chức.

Với những lý do dẫn đến việc bà Bondi mất chức, bất kỳ ai trở thành người kế nhiệm cũng sẽ phải đối mặt với nhiệm vụ không dễ dàng, đó là đáp ứng mong muốn mạnh mẽ của ông Trump trong việc truy tố thành công các đối thủ chính trị của ông, theo bình luận viên Glenn Thrush của NYTimes.

Theo thống kê của Reuters, kể từ khi nhậm chức nhiệm kỳ hai, Tổng thống Trump đã đe dọa điều tra, truy tố, trả đũa ít nhất 470 cá nhân, tổ chức, trong đó có nhiều quan chức là thành viên đảng Dân chủ.

Minh Hạnh (Theo NY Times, CNN, AP)

Nguồn: https://vnexpress.net/bat-dong-co-the-khien-ong-trump-sa-thai-bo-truong-tu-phap-bondi-5058309.html

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 16-5 đăng một hình ảnh trên nền tảng Truth Social với dòng chữ: "Đó là khoảng lặng trước cơn bão". Hình ảnh, dường như được tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo, trong đó ông Trump đang chỉ tay vào máy ảnh, xung quanh là các tàu chiến trong vùng biển động dữ dội. Cờ Iran đang tung bay trên một số tàu.

Trả lời phỏng vấn Đài truyền hình Pháp BFMTV, nhà lãnh đạo Mỹ đã cảnh báo rằng Iran sẽ trải qua "thời kỳ rất tồi tệ" nếu không sớm đạt được thỏa thuận hòa bình. "Họ có lợi ích trong việc đạt được một thỏa thuận", ông nhấn mạnh.

Trước đó, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi cho biết Tehran đã nhận được thông điệp từ chính quyền Trump thể hiện mong muốn nhưng Iran vẫn còn "sự nghi ngờ" về ý định thực sự của Washington.

Theo báo New York Times, các nguồn tin Trung Đông cho biết Israel và Mỹ đang khẩn trương chuẩn bị quân sự để nối lại các cuộc tấn công nhắm vào Iran, có thể sớm nhất ngay trong tuần tới.

Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur cho biết các quốc gia châu Âu đang chứng kiến giá khí tài quân sự tăng cao trong bối cảnh các đồng minh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tăng cường chi tiêu quốc phòng.

Theo ông Pevkur, thực tế cho thấy giá một số mặt hàng quốc phòng đã tăng khoảng 50%, thậm chí 60% so với cách đây 2 năm.

Ông Pevkur mô tả đây là một bài toán "con gà và quả trứng", các quốc gia nhận thấy sự thiếu hụt nguồn cung trên thị trường, nhưng ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu lại chưa sẵn sàng đầu tư mở rộng sản xuất.

Sự tăng giá đột ngột của vũ khí và các thiết bị quân sự đang làm phức tạp hóa các kế hoạch chi tiêu quốc phòng của NATO, trong bối cảnh châu Âu chịu áp lực phải tái vũ trang nhanh chóng. Châu Âu cũng đang phải gánh vác phần lớn chi phí viện trợ cho Ukraine trong xung đột với Nga, khi Mỹ bắt đầu chuyển dịch trọng tâm sang các khu vực khác.

Trong khi đó, ông Pevkur cảnh báo châu Âu không có thời gian để chờ đợi đến năm 2030 mới cải thiện khả năng sẵn sàng chiến đấu, và cần duy trì chi tiêu quốc phòng ở mức cao trong một thời gian dài.

Ngày 16-5, Israel tuyên bố thủ lĩnh cánh vũ trang của phong trào Hồi giáo Hamas, ông Ezzedine Al-Haddad, đã thiệt mạng trong một cuộc không kích ở Gaza khiến nhiều người thiệt mạng.

Theo Tel Aviv, đây là nhân vật chủ chốt đứng sau cuộc tấn công ngày 7-10 của Hamas vào Israel, và là một trong số nhiều chỉ huy, lãnh đạo của Hamas bị giết chết trong làn sóng tấn công của Israel sau đó.

Hãng tin AFP dẫn lời một quan chức Hamas xác nhận ông Haddad đã chết. "Chỉ huy cấp cao Ezzedine Al-Haddad đã bị ám sát trong một cuộc tấn công của Israel nhắm vào một căn hộ dân cư và một phương tiện dân sự ở thành phố Gaza hôm qua", quan chức này nói.

Một trong bốn người Canada hiện đang cách ly ở British Columbia sau khi tiếp xúc với vi rút Hanta trên tàu du lịch MV Hondius đã có kết quả xét nghiệm dương tính sơ bộ.

Bà Bonnie Henry, quan chức y tế của British Columbia, cho biết người này đã xuất hiện các triệu chứng nhẹ, bao gồm sốt và đau đầu từ cách đây hai ngày. Tuy nhiên kết quả này sẽ được gửi đến phòng thí nghiệm vi sinh quốc gia ở Winnipeg để xét nghiệm xác nhận.

Cả bốn người nói trên đang được cách ly 21 ngày. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã khuyến nghị thời gian cách ly 42 ngày đối với vi rút Hanta.

Một người lao xe vào đám đông người đi bộ ở Modena, Ý, ngày 16-5 (giờ địa phương) và sau đó vung dao làm tổng cộng bảy người bị thương. Hung thủ đã bị những người đi đường khống chế.

"Tên điên đó, tôi không biết gọi hắn là gì, tên tội phạm đã gây ra hành động này, hắn đã bước ra khỏi xe và vung dao. Tôi xin cảm ơn bốn công dân đã bắt giữ hắn và giao hắn cho cơ quan thực thi pháp luật", ông Massimo Mezzetti, thị trưởng Modena, nói với Đài truyền hình RAI.

Chính quyền cho biết một số người đi bộ bị thương nặng, trong đó có một phụ nữ bị cụt chân sau khi bị xe đâm trực diện. Một người khác nói với Reuters rằng họ bị thương do bị tài xế đâm dao.

Nghi phạm là một nam giới sinh năm 1995, hiện đang thất nghiệp và từng được chuyển đến trung tâm sức khỏe tâm thần để điều trị rối loạn nhân cách phân liệt vào năm 2022.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ