Thạc sĩ – bác sĩ Ngô Thị Tường Vi, Trường đại học Khoa học Sức khỏe – Đại học Quốc gia TP.HCM, chia sẻ bữa cơm gia đình đóng vai trò như một sợi dây kết nối các thế hệ và gìn giữ những giá trị truyền thống lâu đời. Hình ảnh cả nhà quây quần bên mâm cơm, cùng gắp thức ăn cho nhau, chấm chung bát nước mắm đã trở nên quen thuộc qua nhiều thế hệ. Tuy nhiên, ít ai nghĩ rằng chính những thói quen tưởng như vô hại ấy lại có thể trở thành con đường lây lan của vi khuẩn HP – Helicobacter pylori – một trong những tác nhân hàng đầu gây viêm loét dạ dày tráng tràng và có thể diễn tiến triển thành ung thư dạ dày.
Theo bác sĩ Tường Vi, vi khuẩn Helicobacter pylori, thường gọi là vi khuẩn HP, là một trong những loại vi khuẩn phổ biến nhất trên thế giới. Sau khi xâm nhập cơ thể, chúng có thể tồn tại nhiều năm mà không gây triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, theo thời gian, vi khuẩn này có thể gây viêm dạ dày mạn tính, loét dạ dày – tá tràng, xuất huyết tiêu hóa và làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.
Điều đáng lo ngại là phần lớn người nhiễm HP không biết mình mang vi khuẩn, nên vô tình trở thành nguồn lây cho người thân trong gia đình.
Các nghiên cứu cho thấy vi khuẩn HP có thể lây truyền qua đường miệng – miệng hoặc phân – miệng. Vi khuẩn có thể tồn tại trong nước bọt và dịch tiết khoang miệng. Vì vậy, trong sinh hoạt hằng ngày, các thói quen như:
Dùng chung bát nước chấm, gắp thức ăn cho nhau bằng đũa cá nhân, dùng chung muỗng, chén, ly uống nước; mớm thức ăn cho trẻ nhỏ đều có nguy cơ làm lây truyền vi khuẩn HP từ người này sang người khác. Tương tự, việc nhiều người cùng chấm vào một chén nước chấm cũng làm tăng nguy cơ lây nhiễm chéo
Những năm gần đây, nhiều gia đình và nhà hàng đã hình thành thói quen chuẩn bị thêm đũa, muỗng riêng cho từng đĩa thức ăn để mọi người gắp, chia phần về chén của mình. Đây là thay đổi nhỏ nhưng sẽ hạn chế lây lan các vi khuẩn đường tiêu hóa, đặc biệt là vi khuẩn HP.
Một số thói quen nhỏ nên được duy trì như dùng đũa hoặc muỗng riêng để gắp thức ăn từ đĩa chung, hạn chế chấm trực tiếp nhiều lần vào chén nước chấm chung, chia nước chấm thành từng chén nhỏ nếu có thể, tập cho trẻ em sử dụng dụng cụ ăn uống riêng, khám và điều trị HP khi có triệu chứng đau dạ dày kéo dài.
“Một đôi đũa chung trên mâm cơm có thể là chi tiết rất nhỏ, nhưng lại góp phần ngăn chặn những bệnh lý cho cả gia đình. Việc thay đổi những thói quen cũ chưa phù hợp là điều cần thiết để giữ gìn sức khỏe lâu dài”, bác sĩ Vi khuyến cáo.
Song, không phải cách chế biến nào cũng giữ trọn giá trị dinh dưỡng vốn có. Thực tế cho thấy cùng một loại thực phẩm nhưng nếu nấu sai cách, dưỡng chất có thể giảm đi đáng kể. Điều này đặc biệt đúng với bông cải xanh, khi một số hợp chất có lợi dễ bị phá hủy dưới tác động của nhiệt độ cao hoặc thời gian nấu kéo dài, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Bà Stephani Johnson, chuyên gia dinh dưỡng tại Mỹ, cho biết việc nấu bông cải xanh quá lâu làm suy giảm các dưỡng chất trong bông cải xanh, trong đó có sulforaphane.
Theo đó, quá trình nấu chín bông cải xanh có thể ức chế enzyme myrosinase. Đây là enzyme cần thiết để tạo ra sulforaphane. Khi nấu ở nhiệt độ cao hoặc trong thời gian dài, lượng sulforaphane giảm đáng kể.
Một nghiên cứu đăng trên Journal of Agricultural and Food Chemistry cũng cho thấy việc cắt nhỏ trước và xào sơ có thể giúp giữ lại nhiều sulforaphane, một chất chống oxy hóa quan trọng.
Xào sơ bông cải xanh giúp duy trì hoạt động của enzyme. Nhờ đó, lượng sulforaphane trong món ăn cao hơn.
Ngoài ra, việc cắt bông cải xanh thành miếng nhỏ khoảng 90 phút trước khi xào giúp đạt hiệu quả tốt nhất.
Việc cắt nhỏ bông cải xanh giúp kích hoạt enzyme myrosinase, từ đó chuyển hóa hợp chất glucoraphanin thành sulforaphane trước khi nhiệt độ cao làm enzyme này mất hoạt tính.
Sulforaphane là hợp chất tự nhiên có trong các loại rau như bông cải xanh, súp lơ và cải xoăn. Chất này có tác dụng chống oxy hóa và kháng viêm.
Bà Johnson cho biết sulforaphane giúp cơ thể sản sinh enzyme chống oxy hóa. Các enzyme này trung hòa gốc tự do và bảo vệ tế bào khỏi tổn thương. Chất này còn hỗ trợ phòng ngừa ung thư bằng cách ức chế sự phát triển của tế bào bất thường, giảm viêm và giảm stress oxy hóa.
Sulforaphane cũng hỗ trợ gan giải độc, giúp ổn định huyết áp, từ đó bảo vệ hệ tim mạch.
Bông cải xanh cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất như vitamin C, K, A, kali, magiê, canxi và sắt.
Thực phẩm này giàu chất xơ, hỗ trợ tiêu hóa và chứa nhiều chất chống oxy hóa như sulforaphane, lutein và zeaxanthin.
Theo bà Johnson, bông cải xanh luôn là thực phẩm ít calo và giàu chất xơ, phù hợp cho chế độ ăn lành mạnh.
Việc thay đổi cách chế biến giúp tăng thêm lợi ích dinh dưỡng, nhưng không cần quá khắt khe. Ăn bông cải xanh dưới bất kỳ hình thức nào vẫn tốt cho sức khỏe. Cách ăn sống hoặc nấu sơ thường giúp giữ lại nhiều dưỡng chất hơn.
Bật quạt khi ngủ trong những ngày nắng nóng thường an toàn và có thể giúp cơ thể mát hơn, dễ đi vào giấc ngủ. Tuy nhiên, việc để luồng gió thổi trực tiếp liên tục suốt đêm có thể gây khô da, khô mũi, đau họng hoặc khó chịu ở người nhạy cảm, đặc biệt với người mắc bệnh hô hấp hoặc xoang.
Quạt có thể làm khô mũi, họng và mắt
Times of India dẫn lời bác sĩ chuyên khoa hô hấp tại Bệnh viện Lenox Hill (New York, Mỹ) cho biết ngủ dùng quạt nhìn chung không gây hại cho sức khỏe, nhưng luồng khí lạnh và khô có thể làm khô đường thở, khiến một số người cảm thấy khó chịu hoặc khó thở hơn.
Theo Healthline, không khí lưu thông liên tục từ quạt có thể khiến miệng, mũi và cổ họng bị khô. Điều này có thể kích thích cơ thể tăng tiết chất nhầy, gây nghẹt mũi, đau họng hoặc đau đầu khi thức dậy.
Người ngủ há miệng hoặc đang bị cảm lạnh, viêm xoang thường dễ cảm thấy khó chịu hơn. Một số trường hợp cũng có thể bị khô mắt, khô mũi hoặc khô da nếu luồng gió thổi trực tiếp suốt nhiều giờ.
Có thể làm nặng thêm dị ứng
Các chuyên gia của Sleep Foundation cho biết quạt có thể làm bụi, phấn hoa và lông thú cưng lưu thông trong phòng. Với người bị dị ứng, hen suyễn hoặc viêm mũi, hít phải các tác nhân này vào ban đêm có thể gây hắt hơi, ngứa họng, chảy nước mũi hoặc ho.
Tình trạng nghẹt mũi do dị ứng đôi khi còn khiến ngáy ngủ nặng hơn. Vì vậy, những người có đường hô hấp nhạy cảm cần vệ sinh cánh quạt thường xuyên, thay ga gối định kỳ hoặc dùng thêm máy lọc không khí.
Một số người có thể bị đau mỏi cơ
Luồng gió thổi trực tiếp vào một vùng cơ thể trong thời gian dài có thể khiến cơ bắp căng cứng hoặc co rút nhẹ. Đây là lý do một số người thức dậy với cảm giác đau cổ, vai hoặc lưng sau khi ngủ quạt cả đêm. Nguy cơ này thường gặp khi đặt quạt quá gần hoặc để gió thổi trực tiếp vào cơ thể ở tốc độ cao.
Bên cạnh các vấn đề trên, ngủ với quạt bật suốt đêm vẫn mang lại nhiều lợi ích, đặc biệt trong thời tiết oi nóng. Quạt giúp lưu thông không khí, giảm cảm giác bí bách và duy trì nhiệt độ dễ chịu cho giấc ngủ. Điều này đặc biệt hữu ích với người dễ nóng về đêm, phụ nữ mãn kinh bị bốc hỏa hoặc người đang sốt.
Tiếng quạt đều và liên tục cũng hoạt động như "tiếng ồn trắng", giúp lấn án tiếng xe cộ hoặc âm thanh đột ngột từ môi trường xung quanh. Healthline dẫn một số nghiên cứu cho thấy tiếng ồn trắng có thể giúp mọi người đi vào giấc ngủ nhanh hơn.
Các chuyên gia khuyến nghị không nên để quạt thổi trực tiếp vào mặt hoặc cơ thể suốt đêm. Tốt nhất nên đặt quạt cách giường khoảng 60-90 cm và ưu tiên chế độ quay. Nếu có thể, người dùng nên hẹn giờ để quạt tự tắt sau vài giờ đầu ngủ. Vệ sinh cánh quạt thường xuyên cũng giúp hạn chế bụi và chất gây dị ứng phát tán trong phòng.
Sleep Foundation cũng gợi ý kết hợp thêm các biện pháp làm mát khác như dùng rèm cản nhiệt, mặc đồ ngủ cotton thoáng khí, tắm nước ấm trước khi ngủ hoặc giữ nhiệt độ phòng mát mẻ, thông thoáng để ngủ ngon hơn.
Sáng 31/3, bệnh nhân xuất viện với sức khỏe ổn định sau ca phẫu thuật "thập tử nhất sinh". Trước đó, chị từng sinh thường hai lần, có tiền sử thai ngoài tử cung, đã cắt tai vòi trái 11 năm trước. Gần đây, do quên uống thuốc tránh thai, chị trễ kinh, thử que hai vạch. Khi đau bụng tăng dần, chị đến Bệnh viện Long Khánh khám, được nghi ngờ mang thai trong ổ bụng khoảng 10 tuần và chuyển khẩn cấp lên Bệnh viện Từ Dũ chiều 26/3.
Siêu âm Doppler và chụp MRI cho thấy thai sống 10-11 tuần nằm ở vị trí rất hiếm, sau phúc mạc, sát động mạch chủ bụng. Khối thai dính vào thành động mạch chủ khoảng 10 mm, dưới vị trí phân nhánh động mạch thận trái và có dấu hiệu xuất huyết tiến triển. Đây là thể thai ngoài tử cung hiếm gặp, nguy cơ vỡ mạch máu lớn và tử vong nhanh nếu không can thiệp kịp thời. Nhận định ca bệnh phức tạp, bác sĩ kích hoạt báo động đỏ liên viện, mời kíp mạch máu Bệnh viện Chợ Rẫy phối hợp hội chẩn, lên phương án tối ưu.
Gần nửa đêm 26/3, ca mổ bắt đầu. Êkíp ghi nhận xuất huyết lan tỏa sau phúc mạc, khối thai nằm sát nhiều cấu trúc quan trọng như động mạch chủ bụng, mạch máu thận và niệu quản trái. Các bác sĩ phải bóc tách tỉ mỉ từng mm để tránh tổn thương mạch máu lớn.
Trong quá trình phẫu tích, các bác sĩ khéo léo tách khối thai khỏi động mạch chủ, đồng thời bảo tồn mạch máu thận và niệu quản trái. Dù có rỉ máu nhẹ, tình trạng được kiểm soát kịp thời. Cuối cùng, toàn bộ khối thai và bánh nhau được lấy ra trọn vẹn.
Ca mổ kéo dài 3 giờ, lượng máu mất khoảng 500 ml nên bệnh nhân không cần truyền thêm. Sau hai ngày hậu phẫu, người bệnh tỉnh táo, sinh hiệu ổn định, vết mổ khô, có thể ăn uống và đi lại bình thường. Thành công của ca mổ tiếp tục cho thấy hiệu quả phối hợp trong mô hình báo động đỏ liên viện tại các bệnh viện tuyến cuối TP HCM.
