Theo báo South China Morning Post ngày 3-4, các hãng hàng không Trung Quốc đang chịu áp lực chi phí ngày càng lớn khi giá nhiên liệu bay tăng mạnh.
Để ứng phó, một số hãng như China Eastern Airlines siết chặt quản lý chi phí bằng cách kiểm soát tải trọng, cho máy bay lăn bánh bằng một động cơ, tối ưu kế hoạch nạp nhiên liệu và bay ở độ cao lớn hơn để giảm lực cản. Thậm chí một số hãng còn loại bỏ các vật dụng không cần thiết như tạp chí trên chuyến bay.
Một phi công của Hãng Spring Airlines cho biết mỗi chuyến bay chỉ tiết kiệm khoảng 50-100kg nhiên liệu, nhưng nếu tính trên hàng ngàn chuyến mỗi tuần, tổng số tiền tiết kiệm có thể lên tới hàng chục triệu nhân dân tệ.
Song song đó, các hãng bay Trung Quốc cũng chuyển hướng sang thị trường châu Âu sau khi tạm dừng các đường bay Trung Đông.
Đáng chú ý, các chuyến bay này được phép bay qua không phận Nga để đến thẳng châu Âu.
Hãng China Southern Airlines mở các đường bay từ Quảng Châu đến Madrid (Tây Ban Nha) và từ Bắc Kinh đến Helsinki (Phần Lan); Air China mở các đường bay đến Brussels (Bỉ), Frankfurt (Đức) và Milan (Ý); còn China Eastern Airlines dự kiến nối lại đường bay Thượng Hải – Stockholm (Thụy Điển) vào tháng 6.
Theo Công ty OAG – công ty phân tích dữ liệu hàng không (Anh), các hãng Trung Quốc dự kiến bổ sung thêm 2.900 chuyến bay Trung Quốc – châu Âu trong lịch bay mùa hè so với năm ngoái. Việc được phép bay qua không phận Nga cũng giúp họ có lợi thế so với các đối thủ phương Tây.
Ông Brian Yang – chuyên gia tư vấn hàng không – cho rằng việc bay qua không phận Nga giúp tiết kiệm nhiên liệu, rút ngắn thời gian bay và thu hút hành khách, trong khi các hãng phương Tây phải bay vòng xa hơn.
Theo S&P Global Platts, giá nhiên liệu bay toàn cầu ngày 3-4 (giờ Việt Nam) đã tăng lên 217,83 USD/thùng, cao hơn gần 20 USD so với mức 198,9 USD/thùng của phiên trước.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran kéo dài sang tuần thứ năm, trong đó Tehran phong tỏa eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu toàn cầu.
Các nhà phân tích của Ngân hàng HSBC chỉ ra rằng nhiên liệu hiện chiếm 35-38% chi phí vận hành của ba hãng hàng không lớn nhất Trung Quốc gồm Air China, China Southern Airlines và China Eastern Airlines, khiến ngành vốn đã khó khăn sau COVID-19 càng chịu thêm áp lực.
Trong khi nhiều hãng quốc tế tăng giá vé để bù chi phí, như Hãng Cathay Pacific tăng phụ phí nhiên liệu 34% từ đầu tháng này, các hãng Trung Quốc vẫn phải chờ quyết định từ cơ quan quản lý.
Hiện Cục Hàng không dân dụng Trung Quốc chưa điều chỉnh giá vé do cần cân bằng giữa hỗ trợ hãng bay và duy trì nhu cầu trước mùa cao điểm hè. Tuy vậy, một số hãng đã có động thái cụ thể.
Theo Hãng tin Reuters, China Eastern Airlines sẽ tăng phụ phí nhiên liệu với các chuyến bay nội địa từ ngày 5-4, ở mức 60 nhân dân tệ cho chặng dưới 800km và 120 nhân dân tệ cho chặng trên 800km.
Ngoài ra, Trung Quốc cũng cắt giảm mạnh xuất khẩu nhiên liệu máy bay để đảm bảo nguồn cung trong nước.
Viết trên Telegram, Không quân Ukraine cho biết đã bắn hạ 580 UAV và 30 tên lửa. Trang tin The Kyiv Independent dẫn lời giới chức Ukraine cho hay ít nhất 5 người thiệt mạng và 32 người bị thương trong đợt tấn công trên. Ngoài Dnipropetrovsk, Nga còn tập kích tại các tỉnh Kharkiv, Chernihiv, Sumy, Odessa và Kyiv.
Theo Tỉnh trưởng Dnipropetrovsk, ông Oleksandr Hanzha, một tòa nhà 4 tầng và một cơ sở hạ tầng công nghiệp đã bị tấn công ở Dnipro. Ba thi thể đã được tìm thấy, trong khi chính quyền khu vực cho biết có thể vẫn còn nhiều người bị mắc kẹt dưới đống đổ nát. Tại tỉnh Chernihiv, cuộc tấn công bằng UAV và tên lửa của Nga tại TP.Nizhyn khiến 2 người thiệt mạng và 7 người bị thương.
Theo Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, Nga vẫn dùng chiến thuật cũ là tập kích bằng UAV kết hợp tên lửa hành trình và nhiều tên lửa đạn đạo nhằm vào các thành phố của Ukraine. Ông kêu gọi các đối tác cần quyết đoán và nhanh chóng hỗ trợ Ukraine củng cố phòng không.
Đợt tấn công trên của Nga còn khiến Không quân Ba Lan điều động các tiêm kích của nước này và đồng minh nhằm bảo vệ không phận. Tại Romania, 2 chiếc Eurofighter Typhoon của Anh được điều động sau khi UAV Nga tiếp cận khu vực biên giới giữa Romania và Ukraine, theo Bộ Quốc phòng Romania. Giới chức Romania cho hay các mảnh vỡ UAV được tìm thấy tại khu vực biên giới trên lãnh thổ nước này, gây thiệt hại nhỏ cho hạ tầng dân sự nhưng không có thương vong.
Nga chưa bình luận về thông tin trên nhưng trước nay luôn bác bỏ mọi cáo buộc tấn công nhắm vào dân thường.
Trong một diễn biến khác, Tổng thống Zelensky vừa đến Azerbaijan để gặp người đồng cấp Ilham Aliyev. Đây là lần đầu tiên ông đến khu vực này kể từ khi xung đột nổ ra vào năm 2022. AFP dẫn lời một quan chức Ukraine cho hay những vấn đề ông Zelensky tập trung thảo luận gồm an ninh và năng lượng.
"Iran yêu cầu chúng tôi tiếp tục đàm phán. Chúng tôi đồng ý làm vậy, nhưng Mỹ đã tuyên bố rõ với họ rằng lệnh ngừng bắn đã kết thúc", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng bài trên mạng xã hội Truth Social ngày 10/7.
Phía Iran chưa bình luận về thông tin này.
Reuters dẫn nguồn tin am hiểu vấn đề cho hay các nhà đàm phán Qatar ngày 10/7 đã đến Iran để tìm cách giảm leo thang căng thẳng sau khi Iran và Mỹ tuần này nối lại giao tranh, cũng như để thảo luận với giới lãnh đạo ở Tehran về eo biển Hormuz.
Hãng thông tấn Tasnim xác nhận một phái đoàn Qatar đã đến Iran để "củng cố vai trò trung gian hòa giải của Qatar", sau khi Doha đầu tuần này cáo buộc Iran tấn công tàu thương mại ở eo biển Hormuz.
Bộ Ngoại giao Ai Cập cho biết Ngoại trưởng Badr Abdelatty hôm nay điện đàm với Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Qatar Mohammed bin Abdulrahman Al Thani. Hai nhà ngoại giao hàng đầu kêu gọi "các bên ưu tiên ngoại giao và đối thoại, đồng thời quay trở lại bàn đàm phán".
Đợt giao tranh mới giữa Iran và Mỹ diễn ra sau khi Tổng thống Trump ngày 8/7 tuyên bố lệnh ngừng bắn giữa Mỹ với Iran đã kết thúc, cho rằng đàm phán với Tehran "chỉ lãng phí thời gian". Iran cũng cho rằng các nội dung chủ chốt trong bản ghi nhớ mà hai bên ký hồi giữa tháng 6 đã trở nên vô hiệu, cảnh báo Mỹ về "hậu quả nguy hiểm" từ động thái này.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) sau đó tuyên bố đã tấn công 90 mục tiêu trên khắp Iran, viện dẫn lý do đáp trả việc Iran tấn công tàu hàng đi qua eo biển Hormuz. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sau đó phóng tên lửa và UAV vào các mục tiêu quân sự Mỹ tại Kuwait và Bahrain để trả đũa.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), lực lượng Mỹ ngày 25-5 đã tiến hành các cuộc tấn công mang tính "tự vệ" để bảo vệ binh sĩ Mỹ trước các mối đe dọa từ phía Iran.
Các mục tiêu bị nhắm tới bao gồm những bệ phóng tên lửa và các tàu thuyền Iran bị cáo buộc đang tìm cách rải thủy lôi quanh khu vực eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển phần lớn dầu mỏ toàn cầu.
"Lực lượng Mỹ hôm nay đã tiến hành các cuộc tấn công tự vệ tại miền nam Iran, nhằm bảo vệ binh sĩ của chúng tôi trước các mối đe dọa từ lực lượng Iran", người phát ngôn CENTCOM Timothy Hawkins phát biểu với Đài Fox News.
Ông nhấn mạnh quân đội Mỹ sẽ tiếp tục bảo vệ lực lượng của mình, trong khi vẫn "duy trì sự kiềm chế" trong thời gian ngừng bắn hiện nay.
Các cuộc tấn công diễn ra gần thành phố cảng Bandar Abbas - nơi đặt căn cứ hải quân lớn của Iran nằm gần eo biển Hormuz.
Theo Đài Fox News, lực lượng Mỹ đã phát hiện hai tàu thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đang rải thủy lôi tại eo biển Hormuz. Washington được cho là đã phá hủy cả hai tàu của IRGC, đồng thời tấn công một trận địa tên lửa đất đối không tại Bandar Abbas.
Các nguồn thạo tin cho biết động thái này không đồng nghĩa với việc lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã chấm dứt, khẳng định đây chỉ là cuộc tấn công mang tính phòng vệ.
Trước đó truyền thông Iran đồng loạt đưa tin nhiều tiếng nổ đã được ghi nhận tại Bandar Abbas cũng như các khu vực ven biển gần eo biển Hormuz, song nguyên nhân chưa được xác định.
Hãng thông tấn Tasnim cho biết ít nhất ba tiếng nổ đã vang lên tại Bandar Abbas, trong khi Hãng tin Fars đưa tin những âm thanh tương tự cũng xuất hiện gần các khu vực Sirik và Jask.
Tuy nhiên Hãng thông tấn Mehr sau đó dẫn các nguồn tin địa phương khẳng định tình hình tại Bandar Abbas đã "hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát" và người dân không cần lo lắng.
Theo Đài CNN, đây không phải lần đầu tiên hai nước đối đầu nhau trong thời gian ngừng bắn. Vào đầu tháng 5, Mỹ cũng đã tấn công các cơ sở quân sự Iran mà Washington cáo buộc liên quan đến các vụ phóng tên lửa, máy bay không người lái và triển khai xuồng cỡ nhỏ nhằm vào tàu chiến Mỹ đi qua eo biển Hormuz.
Trước đó, Tổng thống Donald Trump đã cho phép quân đội nước này đáp trả các hành động mà Washington xem là khiêu khích quanh tuyến hàng hải chiến lược Hormuz.
