Đây cũng là ca phẫu thuật thay khớp gối ứng dụng robot CORI đầu tiên được thực hiện tại miền Trung.
Bà Nghiệp được chẩn đoán thoái hóa khớp gối độ 4 là giai đoạn nặng nhất, khi sụn khớp gần như mất hoàn toàn và khớp biến dạng rõ rệt. Nếu không can thiệp kịp thời, người bệnh có nguy cơ mất dần khả năng vận động.
Sau quá trình thăm khám và hội chẩn chuyên sâu, các bác sĩ chỉ định bà Nghiệp phẫu thuật thay khớp gối toàn phần. Bà cũng là bệnh nhân đầu tiên tại miền Trung được phẫu thuật thay khớp gối ứng dụng robot CORI.
ThS Lê Quang Minh, Trưởng khoa ngoại, Bệnh viện Vinmec Đà Nẵng, cho biết đây là ca bệnh có độ phức tạp cao do khớp đã biến dạng trong thời gian dài, trục chi lệch đáng kể.
Ê kíp phẫu thuật phải tái lập chính xác trục cơ học chi dưới và cân bằng hệ thống dây chằng để đảm bảo biên độ vận động tối ưu. Nếu sai lệch, bệnh nhân có thể đau kéo dài, mòn khớp sớm hoặc phải phẫu thuật lại.
Theo bác sĩ Minh, với phẫu thuật truyền thống, dụng cụ có kích thước làm sẵn dùng cho nhiều bệnh nhân, nên vẫn có khoảng 15-20% bệnh nhân chưa hài lòng sau phẫu thuật.
“Việc ứng dụng robot trong phẫu thuật giúp giảm phụ thuộc vào kinh nghiệm chủ quan của phẫu thuật viên, đồng thời tăng độ chính xác và mức độ an toàn.
Robot CORI hoạt động như một hệ thống dẫn đường, tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), giúp bác sĩ lập kế hoạch phẫu thuật, định vị vị trí cắt xương, đặt khớp và cân bằng khớp theo đặc điểm giải phẫu từng bệnh nhân với sai số dưới 1mm.
Hệ thống cũng có thể tái tạo mô hình khớp gối 3D ngay trong quá trình mổ mà không cần chụp CT trước phẫu thuật, giúp tiết kiệm chi phí và thời gian chuẩn bị cho người bệnh.
Ngoài ra phẫu thuật robot giúp hạn chế cắt xương quá nhiều, giữ lại tối đa phần xương và mô lành, từ đó giảm xâm lấn, giảm đau và rút ngắn thời gian hồi phục so với phẫu thuật truyền thống”, bác sĩ Minh nói.
Ca phẫu thuật của bà Nghiệp diễn ra trong khoảng 1 giờ. Sau mổ khoảng 3 giờ, bệnh nhân đã có thể đứng dậy và tập đi với sự hỗ trợ của nhân viên y tế.
GS.TS Trần Trung Dũng, Tổng giám đốc Hệ thống y tế Vinmec, cho biết chi phí mỗi ca phẫu thuật robot thay khớp gối hiện khoảng 40-50 triệu đồng và người bệnh vẫn được bảo hiểm y tế chi trả theo quy định.
Riêng phần chi phí sử dụng robot sẽ được hỗ trợ từ Quỹ Phát triển công nghệ phẫu thuật robot trong giai đoạn đầu triển khai. Dự kiến khoảng 4.000 ca phẫu thuật đầu tiên ứng dụng robot được hỗ trợ từ quỹ này.
Bác sĩ Trương Văn Trình, Phó giám đốc Sở Y tế thành phố Đà Nẵng, cho biết: “Việc một bệnh viện trên địa bàn chủ động đầu tư và làm chủ các công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo và robot trong phẫu thuật là tín hiệu tích cực, góp phần nâng cao năng lực ngành y tế thành phố và giảm tải cho các bệnh viện tuyến Trung ương.
Theo thạc sĩ - bác sĩ Võ Thị Tố Hi, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Gia An 115 (TP.HCM), thực phẩm để qua đêm không nguy hiểm vì “cũ”, mà ở cách bảo quản và thời gian nằm ngoài “vùng an toàn” nhiệt độ.
Chị N.K.L (48 tuổi, ở TP.HCM) cho biết: “Thức ăn thừa thường được tôi bọc bằng màng bọc thực phẩm rồi bảo quản trong tủ lạnh, sau đó hâm nóng lại bằng nồi chiên không dầu. Gia đình tôi hiếm khi hâm lại đồ ăn từ hôm trước, nhưng đôi khi vẫn ăn vì tiếc. Có lần, tôi ăn lại đồ cũ và bị đầy bụng, đau bụng nhưng nghĩ chỉ là rối loạn tiêu hóa thông thường”.
Tương tự, chị N.T.K.C (46 tuổi, ở TP.HCM) chia sẻ gia đình chị hầu như ngày nào cũng ăn đồ ăn cũ hâm lại.
“Món kho thì hâm bằng nồi và cho thêm nước vào cho đỡ mặn, còn món chiên thì bỏ vào nồi chiên không dầu. Dù biết ăn đồ cũ lâu ngày có thể hại, nhưng do đã quen, không muốn lãng phí nên tôi và gia đình vẫn ráng ăn, được bao nhiêu hay bấy nhiêu”, chị C. nói.
Theo bác sĩ Tố Hi, nguy cơ của thức ăn cũ không chỉ nằm ở vi khuẩn còn sống trong thực phẩm mà còn ở các độc tố vi khuẩn có thể đã hình thành từ trước. Một số vi khuẩn, đặc biệt trong cơm nguội hoặc món ăn để ở nhiệt độ phòng quá lâu, có khả năng tạo ra độc tố trước khi thức ăn được hâm lại. Đáng lưu ý, một số độc tố này chịu nhiệt khá tốt nên việc đun nóng chưa chắc loại bỏ hoàn toàn nguy cơ gây hại.
“Trong thời tiết nóng ẩm như ở Việt Nam, vi khuẩn có thể phát triển nhanh chỉ sau vài giờ, nhất là ở cơm nguội, canh, thịt kho hay hải sản. Người lớn tuổi càng cần cẩn trọng vì hệ tiêu hóa và miễn dịch suy giảm theo tuổi tác. Cùng một món ăn, người trẻ có thể chỉ đau bụng nhẹ, trong khi người già dễ mất nước, rối loạn điện giải hoặc phải nhập viện vì ngộ độc thực phẩm”, bác sĩ Tố Hi cho hay.
Từ đó, bác sĩ Tố Hi khuyên rằng tiết kiệm thực phẩm là thói quen tốt, nhưng cần đi kèm nguyên tắc bảo quản đúng cách:
Các nguyên tắc rất quan trọng mọi người cần nhớ là:
Tiết kiệm thực phẩm là cần thiết, nhưng an toàn thực phẩm luôn nên được ưu tiên, đặc biệt ở người lớn tuổi và người có bệnh nền.
Ông Bryan Johnson, chuyên gia về giải pháp chống lão hóa, mới đây chia sẻ giờ giấc ngủ thất thường có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe tổng thể, trong đó có chức năng gan, theo tờ The Economic Times.
Dẫn lại các tài liệu nghiên cứu được công bố trên PubMed - cơ sở dữ liệu y khoa thuộc Thư viện Y học Quốc gia Mỹ, ông Johnson cho biết đảo lộn giờ giấc ngủ làm phá vỡ nhịp sinh học, từ đó khiến cơ thể dễ mắc nhiều bệnh lý khác nhau.
Trong một nghiên cứu quy mô lớn mà ông Johnson dẫn lại, các chuyên gia đã phân tích thói quen ngủ nghỉ của hơn 88.000 người trưởng thành.
Các nhà nghiên cứu phát hiện rằng những thói quen như ngủ không đúng giờ, thức khuya và làm xáo trộn đồng hồ sinh học có thể làm tăng nguy cơ mắc tới 172 loại bệnh lý khác nhau.
Thậm chí, chỉ một thay đổi nhỏ trong sinh hoạt (như ngủ trễ hơn bình thường từ 60 - 90 phút) cũng làm tăng đáng kể nguy cơ mắc các chứng bệnh về gan, với tỷ lệ ước tính khoảng 1,5%.
Các nghiên cứu khoa học ngày càng củng cố thêm mối liên hệ mật thiết giữa giấc ngủ và sức khỏe của gan.
Theo nghiên cứu công bố trên Endocrine.org (cổng thông tin của Hiệp hội Nội tiết Mỹ), những người lười vận động và ngủ nghỉ thiếu điều độ thường có nguy cơ cao mắc bệnh gan nhiễm mỡ.
Hiện gan nhiễm mỡ là một dạng rối loạn gan mãn tính phổ biến, ảnh hưởng đến gần 1/4 người trưởng thành trên thế giới.
Bệnh gan nhiễm mỡ thường song hành cùng nhóm bệnh lý chuyển hóa gồm béo phì và tiểu đường loại 2.
Nếu không được can thiệp kịp thời, bệnh có thể tiến triển sang các giai đoạn tổn thương gan nghiêm trọng, kéo theo những hệ lụy sức khỏe phức tạp.
Tiến sĩ Chang Chia-ming, Giám đốc khoa Di truyền và Ưu sinh, Bệnh viện Đa khoa Cựu chiến binh Đài Bắc, Đài Loan (Trung Quốc), cho hay nhiều loại thực phẩm trong đời sống hàng ngày có kết cấu ẩm ướt, dính và trơn đặc trưng. Nhóm thực phẩm này mang lại cho đường ruột một dưỡng chất thiết yếu là chất xơ hòa tan. Đây không chỉ là nguồn cung cấp năng lượng quan trọng hàng đầu cho hệ vi sinh đường ruột mà còn kích hoạt các cơ chế tự phục hồi của cơ thể.
Theo chuyên gia, chất xơ hòa tan chính là chìa khóa cốt lõi của sức khỏe đường ruột. Các nguyên liệu như đậu bắp, củ mài (yam), mộc nhĩ, tảo bẹ (kelp), rong biển mang lại cảm giác mềm mại, mọng nước và trơn trượt khi thưởng thức nhờ chứa hàm lượng chất xơ hòa tan đặc biệt phong phú.
Bác sĩ Chang Chia-ming giải thích chất xơ hòa tan được cấu thành chủ yếu từ pectin, chất keo thực vật, mucopolysaccharide, beta-glucan và các oligosaccharide kháng tiêu hóa. Các phân tử này có đặc tính hút nước mạnh để tạo thành cấu trúc dạng gel, di chuyển chậm và lưu lại trong ruột một thời gian dài, từ đó trở thành nguồn dưỡng chất quan trọng cho hệ vi sinh đường ruột.
Cơ thể người không thể tự tiêu hóa chất xơ hòa tan, song các lợi khuẩn đường ruột lại có khả năng chuyển hóa chúng thành những axit béo chuỗi ngắn, một nhóm phân tử tín hiệu (signaling molecules) có tác động trực tiếp đến sức khỏe toàn thân. Trong đó, axit axetic, propionic và butyric là những hoạt chất quan trọng nhất.
Đặc biệt, axit butyric không chỉ là nguồn nuôi sống chính cho các tế bào ruột già, mà còn có khả năng can thiệp để "tắt" đi các gene gây viêm nhiễm đã bị kích hoạt lâu ngày. Bằng cách chặn đứng enzyme có hại và thúc đẩy các tế bào miễn dịch hoạt động đúng hướng, hoạt chất này giúp hệ miễn dịch được xả bớt áp lực và tạo điều kiện cho cơ thể tự chữa lành tổn thương từ bên trong.
Sau khi ăn thực phẩm giàu chất xơ hòa tan, cảm giác thèm ăn sẽ giảm rõ rệt. Sự thay đổi này hoàn toàn không phải do chúng ta cố gắng kìm nén ý chí để nhịn ăn mà vì đường ruột bắt đầu phát đi các tín hiệu bình thường.
Cụ thể, các axit béo chuỗi ngắn sẽ kích hoạt nhóm thụ thể gắn kết với protein G (GPCRs), thúc đẩy đường ruột tiết ra hormone báo no tự nhiên như GLP-1 và peptide YY. Đây là những tín hiệu cốt lõi được cơ thể sử dụng để điều hòa cảm giác thèm ăn, ổn định đường huyết và kiểm soát tốc độ làm rỗng dạ dày. Nhờ cơ chế này, quá trình tiêu hóa trong dạ dày diễn ra chậm lại, giúp lượng đường trong máu duy trì ở mức cân bằng và cảm giác no bụng đến một cách tự nhiên hơn.
Ngược lại, nếu cơ thể thiếu hụt chất xơ hòa tan trong thời gian dài, các vi khuẩn đường ruột buộc phải tiêu thụ protein và lớp chất nhầy niêm mạc ruột. Quá trình này sản sinh ra các độc chất như amoniac, các amin, axit béo chuỗi nhánh và lượng axit mật thứ cấp dư thừa. Theo thời gian, hàng rào bảo vệ ruột bị bào mỏng khiến các tín hiệu viêm nhiễm lan rộng mất kiểm soát. Chuỗi phản ứng tiêu cực này chính là nguồn cơn dẫn đến tình trạng kháng insulin, gan nhiễm mỡ, hội chứng ruột kích thích, thậm chí ung thư đại trực tràng.
Bác sĩ Chang khuyên người dân tăng dần lượng chất xơ hòa tan vào thực đơn hàng ngày để các lợi khuẩn đường ruột có đủ thời gian thích nghi, tránh thay đổi đột ngột dễ gây đầy bụng. Đồng thời, bữa ăn hàng ngày cần đổi món liên tục bằng cách luân phiên các nguồn chất xơ từ rau xanh, họ đậu, các loại nấm và rong biển, không nên chỉ ăn một loại cố định. Đặc biệt, nên ưu tiên ăn các loại thực phẩm nguyên bản, thay vì lạm dụng các loại bột xơ tinh chế đóng hộp về lâu dài.