Ngày 13.5, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) có công văn khẩn cập nhật về bệnh do virus Hanta.
Cục Phòng bệnh cho biết, đã có văn bản đề nghị các địa phương tăng cường giám sát tại cửa khẩu, giám sát tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; vệ sinh, khử khuẩn phương tiện; xử lý véc tơ, diệt chuột và chủ động các biện pháp phòng, chống bệnh phù hợp.
Bộ Y tế nhận định, tại Việt Nam, bệnh do virus Hanta không phải là vấn đề hoàn toàn mới trong giám sát dịch tễ. Qua rà soát thông tin khoa học hiện có, Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh do chủng virus Andes.
Một số nghiên cứu trước đây tại Việt Nam chủ yếu ghi nhận bằng chứng liên quan đến một số chủng virus Hanta khác, như virus Seoul hoặc các virus Hanta phát hiện trên động vật, khác với chủng gây bệnh được phát hiện gần đây liên quan chùm ca bệnh trên tàu du lịch quốc tế MV Hondius.
Vì vậy, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân không hoang mang, lo lắng, cần theo dõi thông tin chính thống, không suy diễn chùm ca bệnh trên tàu du lịch quốc tế thành nguy cơ dịch lan rộng trong cộng đồng tại Việt Nam.
Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế cũng khuyến cáo người dân tiếp tục thực hiện vệ sinh môi trường, phòng chống chuột để phòng mắc các bệnh lây truyền từ chuột sang người.
Trường hợp sau khi tiếp xúc với chuột, chất thải của chuột hoặc khu vực có dấu vết chuột mà xuất hiện các biểu hiện như sốt, đau cơ, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa, ho, tức ngực hoặc khó thở, người dân cần đến cơ sở y tế kịp thời và thông báo tiền sử tiếp xúc để được tư vấn, khám, chẩn đoán và điều trị phù hợp.
Cục Phòng bệnh, tiếp tục phối hợp với WHO và các cơ quan liên quan để cập nhật diễn biến tình hình, đánh giá nguy cơ và triển khai các biện pháp đáp ứng phù hợp, kịp thời thông tin cho người dân khi có diễn biến mới.
Cục Phòng bệnh dẫn nguồn thông báo mới nhất từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO), cho biết đến ngày 8.5.2026, chùm ca bệnh do virus Hanta trên tàu MV Hondius đã ghi nhận 8 trường hợp, trong đó có 3 trường hợp tử vong; 6 trường hợp được xét nghiệm xác định nhiễm virus Hanta, đều được xác định là chủng virus Andes (ANDV).
WHO đánh giá mức độ nguy cơ đối với hành khách và thủy thủ đoàn trên tàu là ở mức trung bình; nguy cơ đối với dân số toàn cầu là ở mức thấp.
WHO cũng nhấn mạnh hình thức lây truyền của virus Hanta khác với Covid-19 và tiếp tục theo dõi diễn biến dịch tễ và cập nhật đánh giá nguy cơ.
Về nguồn lây các ca bệnh trên tàu nên trên, các chuyên gia của WHO hướng đến giả thuyết, ca bệnh đầu tiên có thể đã nhiễm virus trong quá trình tiếp xúc với môi trường hoặc chuột nhiễm vi rút thông qua hoạt động du lịch ngoài trời, trước khi lên tàu. Sau đó việc lây truyền hạn chế từ người sang người có thể đã diễn ra trên tàu qua quá trình tiếp xúc gần và kéo dài. WHO hiện vẫn đang tiếp tục điều tra về nguồn lây.
Do chưa có kết luận điều tra cuối cùng, người dân không nên suy diễn nguồn lây từ tàu, thực phẩm, nước uống hoặc các yếu tố khác khi chưa có thông tin chính thức.
Theo WHO, trong bối cảnh chùm ca bệnh hiện nay, những người có mặt trên tàu và các chuyến bay liên quan được khuyến cáo theo dõi sức khỏe trong 42 ngày sau lần có nguy cơ phơi nhiễm cuối cùng. Cần theo dõi các triệu chứng ban đầu, bao gồm đau đầu, chóng mặt, ớn lạnh, sốt, đau cơ và các vấn đề về đường tiêu hóa như buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy và đau bụng, và thường xuyên vệ sinh tay.
Đối với người tiếp xúc nguy cơ cao, WHO khuyến cáo theo dõi chủ động và cách ly tại nhà hoặc cơ sở phù hợp trong 42 ngày sau lần phơi nhiễm cuối cùng.
Không khuyến cáo cách ly đối với người tiếp xúc nguy cơ thấp, nhóm này cần tự theo dõi sức khỏe và đi khám khi xuất hiện triệu chứng.
Đến nay, cơ quan chức năng chưa ghi nhận công dân Việt Nam có liên quan đến chùm ca bệnh nêu trên.
Lão hóa là quá trình tự nhiên không thể tránh khỏi, nhưng không đồng nghĩa với việc sức khỏe sẽ suy giảm nhanh chóng. Theo Viện Quốc gia về Lão hóa (NIA) của Mỹ, lão hóa khỏe mạnh là duy trì tốt chức năng thể chất, tinh thần và khả năng sống độc lập khi tuổi tác tăng lên. Dưới đây là những dấu hiệu cho thấy cơ thể vẫn đang duy trì tốt các chức năng này.
Đi bộ nhanh, vận động linh hoạt
Đi bộ nhanh, leo cầu thang hoặc thực hiện các hoạt động hằng ngày mà không nhanh mệt là dấu hiệu cho thấy cơ thể vẫn duy trì tốt chức năng tim mạch, cơ xương và thần kinh. Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy tốc độ đi bộ liên quan đến sức khỏe tổng thể, chức năng não bộ và nguy cơ mắc bệnh mạn tính. Vì vậy, các chuyên gia coi đây là một trong những chỉ số đơn giản phản ánh tình trạng sức khỏe tổng thể ở người trung niên và cao tuổi.
Trí nhớ và khả năng tập trung vẫn tốt
Thỉnh thoảng quên những chi tiết nhỏ là bình thường khi lớn tuổi. Tuy nhiên, nếu vẫn ghi nhớ tốt các hoạt động hằng ngày, xử lý công việc và học hỏi điều mới, đó là dấu hiệu chức năng nhận thức vẫn được duy trì. Theo NIA, duy trì vận động, ngủ đủ giấc và giao tiếp xã hội thường xuyên góp phần bảo vệ sức khỏe não bộ khi già đi.
Cơ bắp vẫn khỏe
Việc vẫn có thể mang đồ, leo cầu thang hoặc đứng lên khỏi ghế mà không gặp nhiều khó khăn cho thấy cơ bắp vẫn khỏe và đáp ứng tốt các hoạt động thường ngày. Lực nắm tay là một trong những chỉ số đơn giản nhưng có thể cho thấy tình trạng sức khỏe cơ bắp và thể chất tổng thể, theo Phòng khám Cleveland. Lực nắm tay tốt phản ánh thể chất khỏe mạnh, giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đột quỵ, suy giảm chức năng thể chất và tử vong sớm.
Khả năng giữ thăng bằng cũng là dấu hiệu quan trọng của quá trình lão hóa khỏe mạnh. Một người vẫn có thể đứng bằng một chân trong thời gian phù hợp với độ tuổi hoặc ít bị loạng choạng khi đi lại thường cho thấy chức năng vận động vẫn được duy trì tốt.
Theo Verywell Health, giữ thăng bằng đòi hỏi sự phối hợp của cơ bắp, thị giác, hệ tiền đình và thần kinh. Trang Mayo Clinic cũng chỉ ra, khả năng này suy giảm theo tuổi, đồng thời phản ánh tình trạng lão hóa của hệ thần kinh - cơ. Người giữ thăng bằng tốt cũng ít có nguy cơ té ngã hơn.
Ngủ ngon và thức dậy tỉnh táo
Chất lượng giấc ngủ là yếu tố quan trọng của quá trình lão hóa khỏe mạnh. Mặc dù giấc ngủ có thể thay đổi theo tuổi tác, người lớn tuổi không nhất thiết phải ngủ ít hơn người trẻ.
Ngủ đủ và ngủ sâu giúp cơ thể phục hồi, củng cố trí nhớ, hỗ trợ hệ miễn dịch và duy trì sức khỏe tim mạch, theo Healthline. Nên duy trì giờ ngủ cố định, vận động đều đặn và hạn chế caffeine vào cuối ngày để ngủ ngon hơn.
Huyết áp, đường huyết và cholesterol được kiểm soát
Lão hóa khỏe mạnh không chỉ thể hiện ở khả năng vận động mà còn qua các chỉ số sức khỏe ổn định. Huyết áp, đường huyết và cholesterol được kiểm soát tốt giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đột quỵ và nhiều bệnh mạn tính. Để duy trì các chỉ số này, các chuyên gia khuyến nghị ăn uống cân bằng, tập thể dục thường xuyên, không hút thuốc và khám sức khỏe định kỳ.
Ngày 8/7, đại diện Bệnh viện Nhi đồng Thành phố TP HCM cho biết bệnh nhi hồi phục tốt và gần như không để lại di chứng thần kinh. Thời điểm nhập viện hồi tháng 5, em ở trong tình trạng hôn mê sâu, co giật, co cứng toàn thân, chỉ số oxy trong máu giảm sâu và có các dấu hiệu tổn thương não nghiêm trọng do thiếu oxy, kèm chấn thương vùng cột sống cổ.
Trước tình trạng nguy kịch của bệnh nhi, các bác sĩ cho thở máy, sử dụng thuốc kháng sinh, chống co giật, chống phù não, điều chỉnh điện giải và nuôi dưỡng qua ống thông kết hợp vật lý trị liệu tích cực. Nhờ nỗ lực điều trị, sức khỏe của em cải thiện rõ rệt qua từng ngày.
Sau khi tỉnh táo, bệnh nhi đã được hỗ trợ đánh giá tâm lý. Đại diện viện cho biết em chia sẻ bản thân từng rơi vào khủng hoảng tinh thần nghiêm trọng sau một thời gian dài bị một nhóm bạn chặn đường, đe dọa và ép buộc nộp tiền hàng ngày. Áp lực dồn nén không thể chia sẻ cùng ai đã dẫn đến việc em có hành động tự gây nguy hiểm.
Hiện tại, bệnh viện tiếp tục phối hợp với các chuyên gia tâm lý để nâng đỡ tinh thần, giúp nam sinh sớm ổn định để hòa nhập lại cuộc sống.
Cuối tháng 5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lâm Đồng đã khởi tố một nam sinh lớp 8 về hành vi cưỡng đoạt tài sản. Theo điều tra, nam sinh này bị cáo buộc cùng nhóm bạn nhiều lần đánh đập, đe dọa và ép nạn nhân trên nộp từ 20.000 đến 50.000 đồng mỗi ngày. Nhà chức trách đang tiếp tục điều tra, xử lý những người liên quan.
Từ trường hợp trên, các bác sĩ khuyến cáo cha mẹ cần quan tâm nhiều hơn đến những thay đổi về tâm lý, hành vi của con, đặc biệt khi trẻ có biểu hiện lo âu, sợ hãi, né tránh đến trường hoặc thường xuyên xin tiền bất thường. Gia đình cần phối hợp chặt chẽ với nhà trường để phát hiện sớm các dấu hiệu bạo lực học đường và can thiệp kịp thời, tránh những hậu quả đáng tiếc.
Ngày 4-5 (giờ địa phương), Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và công ty điều hành tàu du lịch MV Hondius cho biết con tàu vẫn đang chờ cứu hộ ngoài khơi quốc đảo Cape Verde ở Đại Tây Dương.
MV Hondius là tàu của Hà Lan, đang thực hiện chuyến du ngoạn kéo dài vài tuần từ Argentina đến Nam Cực và một số hòn đảo biệt lập ở nam Đại Tây Dương.
Tàu đã yêu cầu hỗ trợ y tế sau khi đến vùng biển Cape Verde, ngoài khơi Tây Phi. Tuy nhiên Bộ Y tế Cape Verde không cho phép tàu cập cảng vì lo ngại dịch bệnh, và chưa ai được phép xuống tàu, theo công ty điều hành Oceanwide Expeditions (Hà Lan).
Nguyên nhân bùng phát dịch bệnh trên tàu vẫn chưa được xác định. WHO cho biết đang điều tra và phối hợp sơ tán các thủy thủ bị bệnh.
Một hành khách người Anh được sơ tán đến Nam Phi ngày 27-4 đã có kết quả dương tính với vi rút và đang trong tình trạng nguy kịch. Hiện có thêm một người có triệu chứng sốt nhẹ, nghi là ca bệnh mới.
Thi thể một hành khách người Đức tử vong vẫn còn trên tàu. Trước đó một hành khách người Hà Lan 70 tuổi qua đời trên tàu ngày 11-4; vợ ông, 69 tuổi, cũng tử vong sau đó ở Nam Phi sau khi rời tàu. Xét nghiệm máu cho thấy bà nhiễm vi rút Hanta.
Trong số 87 hành khách còn lại, có 19 người Anh, 17 người Mỹ và 13 người Tây Ban Nha. Tàu còn có 61 thủy thủ. Hai thủy thủ - một người Anh, một người Hà Lan - có triệu chứng hô hấp và cần chăm sóc y tế khẩn cấp, theo công ty điều hành.
Nếu không thể sơ tán hành khách tại Cape Verde, công ty cho biết sẽ xem xét đưa tàu đến Tenerife hoặc cảng Las Palmas thuộc quần đảo Canarias của Tây Ban Nha.
Theo chính quyền tỉnh Argentina, tàu MV Hondius rời Ushuaia, miền nam Argentina, ngày 1-4, và lúc đó không có hành khách nào có triệu chứng nhiễm vi rút Hanta.
Tuy nhiên do thời gian ủ bệnh có thể kéo dài đến tám tuần, "các hành khách có thể đã ủ bệnh nếu họ nhiễm ở Argentina hoặc ở nơi khác", ông Juan Facundo Petrina, Giám đốc dịch tễ học tỉnh Tierra del Fuego, nói với AP. Năm ngoái, Argentina ghi nhận 28 ca tử vong do vi rút Hanta.
