Năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quan hệ hai nước khi kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1976 – 2026). Tuy nhiên, mối liên kết giữa hai quốc gia không đơn thuần bắt đầu từ những văn kiện ngoại giao ký kết năm 1976 mà là một dòng chảy liên tục bắt nguồn từ sự tương đồng văn hóa sâu sắc, những tương tác lịch sử qua nhiều thế kỷ, đặc biệt là dấu ấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Một minh chứng sống động cho sự gắn kết giữa hai nước là quãng thời gian Chủ tịch Hồ Chí Minh hoạt động cách mạng tại Thái Lan vào cuối những năm 1920. Theo nghiên cứu của tiến sĩ Thanyathip Sripana tại Viện Nghiên cứu châu Á thuộc Đại học Chulalongkorn (Thái Lan) và là chuyên gia hàng đầu về quan hệ Thái – Việt, Bác Hồ – khi đó là Nguyễn Ái Quốc – đến Bangkok vào khoảng tháng 7.1928, sau đó hoạt động chủ yếu ở vùng đông bắc Thái Lan. Để che giấu thân phận, người sử dụng nhiều bí danh, tiêu biểu là Thầu Chín. Tại đây, Người học tiếng Thái, hòa nhập cộng đồng, tổ chức cộng đồng Việt kiều, xây dựng cơ sở cách mạng, thành lập báo Thân Ái và đào tạo cán bộ.
Theo tờ The Nation, trong gần 2 năm hoạt động tại Thái Lan, Bác Hồ đã đi qua nhiều địa phương. Cuối năm 1929, Người rời Thái Lan sang Hồng Kông và trở lại vào tháng 3.1930 để gặp gỡ cán bộ Việt Nam, sau đó đến Bangkok trước khi rời khỏi Thái Lan. Dù thời gian sống và hoạt động ở Thái Lan không dài, nhưng tình cảm chân thành và sự hỗ trợ của người dân Thái Lan đã để lại ấn tượng sâu sắc đối với Bác Hồ. Người đặc biệt căn dặn kiều bào Việt Nam cần chăm chỉ lao động, sống trung thực, tuân thủ pháp luật và tôn trọng phong tục tập quán Thái Lan, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng đoàn kết giữa cộng đồng người Việt và người dân Thái địa phương, đồng thời khẳng định mối quan hệ gắn bó gần gũi giữa hai dân tộc.
Di sản của Chủ tịch Hồ Chí Minh được xem là chiếc cầu nối quan trọng gắn liền tình hữu nghị giữa Việt Nam và Thái Lan. Ngày nay, nhiều di tích tưởng niệm Người đã được xây dựng ở Thái Lan như các Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh ở tỉnh Nakhon Phanom và tỉnh Udon Thani, Bảo tàng Bản Đông Hồ Chí Minh tại tỉnh Phichit. Đây là những cơ sở nhằm lưu giữ ký ức lịch sử và trở thành điểm đến du lịch nổi tiếng, nơi cộng đồng Việt kiều tổ chức các sự kiện văn hóa, giúp giáo dục thế hệ trẻ hai nước về tinh thần hữu nghị, hợp tác.
Nằm hai bên bờ sông Mê Kông, Việt Nam và Thái Lan là những quốc gia gắn bó với nền văn minh lúa nước, đều có những lễ hội truyền thống dựa trên nông nghiệp. Sự giao thoa này được thể hiện rõ nét tại vùng đông bắc Thái Lan, nơi điều kiện địa lý tương đồng đã tạo điều kiện cho các làn sóng di cư và trao đổi thương mại diễn ra tự nhiên từ hàng trăm năm trước.
Theo nghiên cứu của tiến sĩ Thanyathip Sripana, có những bằng chứng về sự có mặt của người Việt từ thời Ayutthaya vào thế kỷ 17. Sự di cư của người Việt sang Thái Lan kéo dài qua nhiều thế hệ và thời kỳ lịch sử bằng cả đường bộ và đường biển. Từ cuối thế kỷ 19, nhiều người Việt yêu nước đã di cư tới vùng đông bắc Thái Lan để xây dựng căn cứ địa kháng chiến chống Pháp.
Bà Thanyathip cho biết người Việt sinh sống ở đông bắc Thái Lan vẫn gìn giữ những bản sắc văn hóa Việt Nam như phong tục cưới hỏi, lễ tết, hội hè, trong khi những người Việt trở về Việt Nam những năm 60 của thế kỷ trước thường gặp nhau để ôn lại những kỷ niệm sống trên vùng Isan. Giờ đây, tại mỗi tỉnh của vùng đông bắc Thái Lan, vẫn còn những công trình tưởng niệm như tháp đồng hồ, tháp chuông, cổng đền, chùa… do kiều bào Việt Nam xây dựng nhằm bày tỏ lòng biết ơn đối với mảnh đất đã chở che, nuôi dưỡng họ.
Trong bài viết trên The Nation, các nhà nghiên cứu văn hóa – lịch sử thuộc Đại học Lampang Rajabhat (Thái Lan) nhận định cộng đồng người Việt và người gốc Việt tại Thái Lan hiện đóng vai trò cầu nối quan trọng trong quan hệ Việt – Thái trên nhiều lĩnh vực như kinh tế, văn hóa, xã hội và ngoại giao nhân dân. Qua nhiều thế hệ, cộng đồng này đã hòa nhập sâu vào xã hội Thái Lan nhưng vẫn gìn giữ bản sắc văn hóa Việt Nam.
Trong kinh tế, họ góp phần thúc đẩy thương mại, đầu tư và hợp tác song phương. Trong văn hóa, cộng đồng người Việt giúp bảo tồn và quảng bá văn hóa Việt Nam thông qua các lễ hội, dạy tiếng Việt và duy trì phong tục truyền thống.
Bên cạnh đó, người Việt tại Thái Lan tích cực tham gia các hoạt động xã hội, tuân thủ pháp luật sở tại và có nhiều đóng góp trong các lĩnh vực giáo dục, khoa học, chính trị và văn hóa. Đặc biệt, cộng đồng này là cầu nối hữu nghị quan trọng, góp phần tăng cường giao lưu nhân dân và củng cố quan hệ truyền thống giữa hai nước trong bối cảnh toàn cầu hóa.
Chính quyền thủ đô Kiev rạng sáng nay phát cảnh báo không kích và kêu gọi người dân vào hầm trú ẩn. Phóng viên hãng thông tấn AFP đã nghe thấy hơn 10 tiếng nổ trong đợt tập kích đầu tiên, trước khi chứng kiến nhiều vệt sáng trên bầu trời kèm theo loạt tiếng nổ sau đó khoảng 30 phút.
AMK Mapping, tài khoản mạng xã hội X chuyên theo dõi chiến sự Ukraine, công bố video được người dân Kiev ghi lại, cho thấy quầng lửa lớn kèm theo hàng loạt vụ nổ thứ cấp, khiến nhiều mảnh vỡ bắn ra khu vực xung quanh. Một vật thể phóng lên từ hiện trường rồi quay đầu lao xuống đất, dường như là tên lửa bị kích hoạt ngoài ý muốn do vụ nổ.
"Cơ sở này đã bị trúng tên lửa đạn đạo Iskander-M và hành trình Kh-101. Nhiều khả năng mục tiêu là nhà máy chế tạo và bảo dưỡng tên lửa phòng không S-300. Các vụ nổ thứ cấp xảy ra liên tục trong hơn một giờ sau đòn tấn công. Người dân tại khu vực được yêu cầu ở trong nhà", tài khoản này cho hay.
Dữ liệu vệ tinh trên Hệ thống Quản lý Tài nguyên Thông tin về Hỏa hoạn (FIRMS) của NASA hôm nay cho thấy hàng loạt đám cháy lớn bùng phát tại địa điểm này, cũng như xưởng đóng tàu Kuznia na Rybalskomu và nhà máy kỹ thuật Sakhavtomat-Inzh ở thủ đô Kiev.
Tymur Tkachenko, lãnh đạo cơ quan quân sự tỉnh Kiev, cho biết 4 tòa chung cư đã bị cháy, không đề cập đến vụ nổ lớn và những cơ sở công nghiệp bị trúng đòn. Giới chức Ukraine nói rằng ít nhất 8 người đã thiệt mạng trong vụ tập kích, gồm 7 nạn nhân ở thủ đô Kiev và một người ở quận Bucha phía tây bắc thành phố. 34 người cũng bị thương ở Kiev và khu vực lân cận.
Bộ Quốc phòng Nga và quân đội Ukraine chưa bình luận về cuộc tấn công.
Đây là lần thứ hai Nga tiến hành chiến dịch tập kích quy mô lớn nhằm vào thủ đô Kiev trong chưa đầy một tuần. Sự việc diễn ra ngay trước khi hội nghị thượng đỉnh NATO được tổ chức ở Thổ Nhĩ Kỳ ngày 7-8/7. Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến gặp người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky bên lề sự kiện, sau đó sẽ thảo luận tình hình với Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Ukraine cùng ngày mở đợt tập kích vào hạ tầng năng lượng trên bán đảo Crimea, khiến thành phố Sevastopol mất điện. Tổng thống Zelensky trước đó cũng tuyên bố lực lượng Ukraine đã tiến hành cuộc tấn công hiệp đồng bằng máy bay không người lái (UAV) vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ tại cảng ở St. Petersburg và một cơ sở quân sự ở Kronstadt, gây ra các vụ hỏa hoạn.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 30-4, chính quyền thủ đô Dublin (Cộng hòa Ireland) đăng tải danh sách ứng cử viên chính thức cho cuộc bầu cử nghị sĩ bổ sung tại đơn vị bầu cử trung tâm Dublin sắp tới.
Danh sách trên xuất hiện một cái tên gây chú ý: Gerard Hutch, biệt danh "Nhà sư" (The Monk), người từng được cho là thủ lĩnh một gia tộc tội phạm khét tiếng ở Dublin.
Năm 2022, Bộ Ngoại giao Mỹ đã nêu đích danh băng Hutch do ông lãnh đạo là một trong hai băng đảng ma túy đang tranh giành địa bàn ở Dublin. Cuộc thanh trừng giữa hai băng đảng đã khiến 18 người thiệt mạng chỉ trong sáu năm.
Năm 2023, tòa án Ireland chính thức xác định ông Hutch là người đứng đầu gia tộc cùng tên. Tuy nhiên, ông vẫn được tòa tuyên trắng án trước cáo buộc giết người xảy ra hồi năm 2016. Bản thân ông Hutch đến nay vẫn phủ nhận cáo buộc cầm đầu băng đảng tội phạm.
Đây là nỗ lực tham gia nghị trường thứ hai của ông Hutch, sau khi suýt thành công trong cuộc tổng tuyển cử hồi năm 2024. Khi ấy, ông về thứ 5 trong một đơn vị bầu cử có tổng cộng bốn ghế.
Cơ hội mở ra cho ông Hutch khi cựu bộ trưởng tài chính Paschal Donohoe quyết định rời bỏ chính trường Ireland để theo đuổi công việc mới tại Ngân hàng Thế giới (World Bank). Cử tri Ireland sẽ chọn chủ mới cho chiếc ghế nghị sĩ ông Donohoe để lại vào cuộc bầu cử bổ sung ngày 22-5 tới.
Trả lời báo Irish Times, ông Hutch úp mở về quá khứ của mình. Ông khẳng định: "Tôi cho rằng việc đưa một người có quá khứ phức tạp vào Quốc hội là điều tốt. Quốc hội (Dail) đang cần thay đổi. Họ cần một người như tôi, một người có thể nói chuyện với những con người bình dân ngoài đường phố".
Trước đó, trong giai đoạn vận động tranh cử năm 2024, ông Hutch từng giải thích ông ra tranh cử vì cộng đồng dân nghèo ở trung tâm Dublin - nơi ông lớn lên - chưa được đại diện đúng mức tại nghị trường.
Tuy là cái tên gây chú ý, giới phân tích không đánh giá cao khả năng chiến thắng của ông Hutch. Phần thưởng chỉ là một ghế nghị sĩ duy nhất, trong khi cả bốn đảng có ứng viên trúng cử ở kỳ bầu cử trước cũng đều cử đại diện ra tranh cử.
Ngày 13-5, NBC News dẫn lời quan chức Mỹ tiết lộ Lầu Năm Góc đang cân nhắc đổi tên xung đột với Iran từ Chiến dịch Cuồng nộ (Epic Fury) thành Chiến dịch Búa tạ (Operation Sledgehammer), trong trường hợp thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran sụp đổ và Tổng thống Donald Trump quyết định nối lại tấn công.
Động thái này cho thấy chính quyền Trump đang cân nhắc nghiêm túc khả năng nối lại cuộc chiến với Iran.
Chính quyền Trump đã tuyên bố chấm dứt Chiến dịch Cuồng nộ sau khi Mỹ và Iran đồng ý ngừng bắn vào đầu tháng 4 để theo đuổi đàm phán ngoại giao. Tuy nhiên Lầu Năm Góc vẫn tiếp tục gọi xung đột với Iran dưới tên Epic Fury trong các bản cập nhật công khai.
Một quan chức Lầu Năm Góc cho biết Chiến dịch Cuồng nộ thực tế vẫn tiếp diễn, lệnh ngừng bắn chỉ đơn giản là tạm dừng các hoạt động tác chiến quy mô lớn.
Trong khi đó, một quan chức Nhà Trắng lại cho biết nếu chiến sự tái diễn, mọi hoạt động quân sự mới sẽ được triển khai dưới một tên chiến dịch hoàn toàn khác.
Đây sẽ là cơ sở để ông Trump cho rằng thời hạn 60 ngày - thời hạn mà Đạo luật Quyền hạn chiến tranh năm 1973 quy định tổng thống phải có sự phê chuẩn của Quốc hội để tiếp tục hành động quân sự - sẽ được tính lại từ đầu.
Theo đạo luật này, tổng thống Mỹ phải thông báo Quốc hội trong vòng 48 giờ kể từ khi các hoạt động tác chiến bắt đầu, nếu không quân đội phải rút trong vòng 60 ngày, hoặc phải được Quốc hội phê chuẩn tiếp tục hành động quân sự.
Chính quyền Trump cho rằng ngưỡng 60 ngày chưa bị chạm tới do các hoạt động tấn công trong Chiến dịch Cuồng nộ đã bị tạm dừng sau 40 ngày.
Trên thực tế, Mỹ và Iran gần đây đã nhiều lần nổ súng vào nhau, do Tehran muốn ngăn tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz, còn Washington tiếp tục phong tỏa hải quân với các cảng của Iran.
Một quan chức Mỹ nói rằng ông Trump đang cân nhắc nhiều phương án nhằm mở lại eo biển này, song ông chưa ra lệnh cho quân đội Mỹ nối lại hoạt động chiến đấu quy mô lớn.
"Phong tỏa đang tạo không gian cho các quyết định mà không cần tác chiến lớn hay đặt quá nhiều người vào nguy hiểm. Hiện trạng này sẽ không kéo dài", vị quan chức này nói.
Cách đây vài ngày, Iran đã gửi đề xuất mới nhằm chấm dứt chiến sự, tuy nhiên ông Trump nhanh chóng chỉ trích đề xuất là "hoàn toàn không thể chấp nhận được" và cảnh báo lệnh ngừng bắn hiện tại là rất mong manh. Một trong những bất đồng lớn là việc ông kiên quyết không để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Ông Trump khi đó cho biết dự kiến sẽ thảo luận về vấn đề Iran với "một nhóm lớn các tướng lĩnh".
Các quan chức Mỹ tiết lộ trong ngày 11-5, Ngoại trưởng Marco Rubio - cố vấn an ninh quốc gia lâm thời, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine, Bộ trưởng Chiến tranh (Quốc phòng) Pete Hegseth và các quan chức khác đã nhóm họp để bàn về các lựa chọn tiếp theo liên quan Iran, gồm cả căng thẳng quanh eo biển Hormuz.
Trong khi đó vào hồi tháng 4, một quan chức Nhà Trắng cho biết chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump (từ ngày 13 đến 15-5) là một trong những yếu tố góp phần vào quyết định có nối lại chiến sự với Iran hay không.
