Ngày 13-5, NBC News dẫn lời quan chức Mỹ tiết lộ Lầu Năm Góc đang cân nhắc đổi tên xung đột với Iran từ Chiến dịch Cuồng nộ (Epic Fury) thành Chiến dịch Búa tạ (Operation Sledgehammer), trong trường hợp thỏa thuận ngừng bắn Mỹ – Iran sụp đổ và Tổng thống Donald Trump quyết định nối lại tấn công.
Động thái này cho thấy chính quyền Trump đang cân nhắc nghiêm túc khả năng nối lại cuộc chiến với Iran.
Chính quyền Trump đã tuyên bố chấm dứt Chiến dịch Cuồng nộ sau khi Mỹ và Iran đồng ý ngừng bắn vào đầu tháng 4 để theo đuổi đàm phán ngoại giao. Tuy nhiên Lầu Năm Góc vẫn tiếp tục gọi xung đột với Iran dưới tên Epic Fury trong các bản cập nhật công khai.
Một quan chức Lầu Năm Góc cho biết Chiến dịch Cuồng nộ thực tế vẫn tiếp diễn, lệnh ngừng bắn chỉ đơn giản là tạm dừng các hoạt động tác chiến quy mô lớn.
Trong khi đó, một quan chức Nhà Trắng lại cho biết nếu chiến sự tái diễn, mọi hoạt động quân sự mới sẽ được triển khai dưới một tên chiến dịch hoàn toàn khác.
Đây sẽ là cơ sở để ông Trump cho rằng thời hạn 60 ngày – thời hạn mà Đạo luật Quyền hạn chiến tranh năm 1973 quy định tổng thống phải có sự phê chuẩn của Quốc hội để tiếp tục hành động quân sự – sẽ được tính lại từ đầu.
Theo đạo luật này, tổng thống Mỹ phải thông báo Quốc hội trong vòng 48 giờ kể từ khi các hoạt động tác chiến bắt đầu, nếu không quân đội phải rút trong vòng 60 ngày, hoặc phải được Quốc hội phê chuẩn tiếp tục hành động quân sự.
Chính quyền Trump cho rằng ngưỡng 60 ngày chưa bị chạm tới do các hoạt động tấn công trong Chiến dịch Cuồng nộ đã bị tạm dừng sau 40 ngày.
Trên thực tế, Mỹ và Iran gần đây đã nhiều lần nổ súng vào nhau, do Tehran muốn ngăn tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz, còn Washington tiếp tục phong tỏa hải quân với các cảng của Iran.
Một quan chức Mỹ nói rằng ông Trump đang cân nhắc nhiều phương án nhằm mở lại eo biển này, song ông chưa ra lệnh cho quân đội Mỹ nối lại hoạt động chiến đấu quy mô lớn.
“Phong tỏa đang tạo không gian cho các quyết định mà không cần tác chiến lớn hay đặt quá nhiều người vào nguy hiểm. Hiện trạng này sẽ không kéo dài”, vị quan chức này nói.
Cách đây vài ngày, Iran đã gửi đề xuất mới nhằm chấm dứt chiến sự, tuy nhiên ông Trump nhanh chóng chỉ trích đề xuất là “hoàn toàn không thể chấp nhận được” và cảnh báo lệnh ngừng bắn hiện tại là rất mong manh. Một trong những bất đồng lớn là việc ông kiên quyết không để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Ông Trump khi đó cho biết dự kiến sẽ thảo luận về vấn đề Iran với “một nhóm lớn các tướng lĩnh”.
Các quan chức Mỹ tiết lộ trong ngày 11-5, Ngoại trưởng Marco Rubio – cố vấn an ninh quốc gia lâm thời, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine, Bộ trưởng Chiến tranh (Quốc phòng) Pete Hegseth và các quan chức khác đã nhóm họp để bàn về các lựa chọn tiếp theo liên quan Iran, gồm cả căng thẳng quanh eo biển Hormuz.
Trong khi đó vào hồi tháng 4, một quan chức Nhà Trắng cho biết chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump (từ ngày 13 đến 15-5) là một trong những yếu tố góp phần vào quyết định có nối lại chiến sự với Iran hay không.
Ukraine đang triển khai chương trình mang tên “phong tỏa hậu cần” nhằm mở rộng các đòn tấn công vào chuỗi cung ứng quân sự của Nga ở chiều sâu chiến dịch, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov thông báo ngày 27/5.
Bộ Quốc phòng Ukraine sẽ phân bổ thêm ngân sách cho các lữ đoàn UAV hoạt động hiệu quả nhất và tổ chức các gói đấu thầu tập trung quy mô lớn đối với các vũ khí tấn công tầm trung. Ông Fedorov cho biết chiến dịch này được thực hiện sau khi Ukraine quan sát được các cuộc tấn công của Nga trên tiền tuyến đã giảm sút trong thời gian qua.
Sự thay đổi này phản ánh học thuyết quân sự rộng hơn của Ukraine trong năm 2026: Buộc Nga phải chịu thiệt hại lớn hơn cho mỗi bước tiến bằng cách tập kích vào nguồn nhiên liệu, đạn dược và lực lượng tiếp viện trước khi các nguồn lực này tới được tiền tuyến.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Ukraine gia tăng các cuộc tấn công bằng UAV tầm trung nhằm vào phương tiện quân sự Nga tại vùng Donetsk cũng như trên các tuyến cao tốc Mariupol-Melitopol và Donetsk-Mariupol.
Giai đoạn đầu tiên sẽ phân bổ trực tiếp 5 tỷ hryvnia Ukraine (khoảng 113 triệu USD) cho các lữ đoàn chuyên tấn công hậu cần Nga, kho tàng, khí tài, sở chỉ huy và tuyến tiếp tế ở chiều sâu chiến dịch.
Việc phân bổ được thực hiện thông qua hệ thống đánh giá thành tích eBaly (“điểm điện tử”) của Bộ Quốc phòng Ukraine, hệ thống này xếp hạng các đơn vị dựa trên hiệu quả chiến đấu.
Theo ông Fedorov, các khoản chuyển ngân sách đầu tiên đã được giải ngân và hoạt động mua sắm trực tiếp hiện đang được tiến hành.
Giai đoạn 2 sẽ mở các gói đấu thầu tập trung để mua số lượng lớn các hệ thống tấn công tầm trung. Ông Fedorov kỳ vọng các gói thầu này sẽ tạo ra kết quả trên chiến trường vào mùa hè năm nay.
Trong thời gian qua, Ukraine đã mở rộng các cuộc tấn công ra ngoài "vùng xám" trên chiến trường, nhắm trực tiếp vào các mục tiêu Nga ở khu vực sâu hơn so với tiền tuyến. Hậu cần là huyết mạch của một đội quân, vì vậy Ukraine đang nhằm vào tiêu hao các tuyến tiếp tế hậu cần quan trọng của đối thủ để khiến đà tiến của Nga chững lại.
Ông Fedorov nói rằng Ukraine đã tăng gấp 4 lần mức độ phá hủy hậu cần và cơ sở hạ tầng quân sự phía sau chiến tuyến của Nga trong những tháng gần đây. Theo dữ liệu từ hệ thống theo dõi của Bộ Quốc phòng Ukraine, càng nhiều mục tiêu hậu cần Nga bị phá hủy thì số cuộc tấn công của Nga trên tuyến đầu càng giảm.
Ông Fedorov cũng nhắc tới việc Ukraine trước đó đã kêu gọi Mỹ chặn quyền truy cập mạng Internet vệ tinh Starlink của lực lượng Nga như một yếu tố giúp Kiev duy trì ưu thế công nghệ trên chiến trường.
UAV tấn công tầm trung là các UAV có tầm hoạt động khoảng 300km. Theo Militarnyi, các UAV này đã buộc lực lượng Nga phải hạn chế di chuyển qua tỉnh Kherson theo hướng bán đảo Crimea.
Hồi tháng 4, chỉ huy Lực lượng Hệ thống Không người lái Ukraine Robert “Madyar” Brovdi cho biết các chiến dịch tấn công tầm trung và tầm xa sẽ được tăng cường từ tháng 5.
Ngọn lửa lan nhanh, nuốt chửng các gian phòng cầu nguyện bằng gỗ tại điện Reikado - Nguồn: AP
Điện Reikado (đảo Miyajima, tỉnh Hiroshima) - thuộc chùa Daisho-in nằm gần đỉnh núi Misen ở Tây Nam Nhật Bản - là một địa điểm Phật giáo nổi tiếng, nơi lưu giữ "ngọn lửa vĩnh cửu" mà giới tu hành khẳng định đã duy trì liên tục hơn 1.200 năm.
Tuy nhiên công trình này đã bị thiêu rụi hoàn toàn vào ngày 20-5, báo Japan Times dẫn thông tin từ cảnh sát địa phương.
Chùa Daisho-in cho biết ngọn lửa linh thiêng đã được cứu kịp thời và chuyển đến nơi an toàn, cũng như không ghi nhận thương vong.
Cơ quan cứu hỏa nhận định nguyên nhân có thể xuất phát từ chính ngọn lửa nói trên, song vụ việc vẫn đang được tiếp tục điều tra.
Đây là lần thứ hai trong vài thập niên gần đây điện Reikado bị hỏa hoạn tàn phá. Trước đó điện đã được xây dựng lại sau vụ cháy năm 2005, bắt nguồn từ một tai nạn trong quá trình dọn dẹp sau bão.
Theo tờ New York Times, các đền chùa tại Nhật Bản vốn dễ bị hỏa hoạn do phần lớn được xây dựng bằng gỗ và sử dụng vật liệu truyền thống như mái tranh hoặc vỏ cây.
Nhiều vụ cháy tương tự đã xảy ra trong thời gian gần đây, trong đó có vụ tại chùa Daihoji ở miền Bắc Nhật Bản khiến 13 công trình bị hư hại, nguyên nhân bắt nguồn từ khu bếp.
Tháng 4 vừa qua, đền Atago tại thành phố cảng Niigata cũng bị thiêu rụi trong một vụ cháy xảy ra vào đêm khuya.
Ông Tetsuya Kotaki, quan chức phòng cháy chữa cháy thuộc Sở cứu hỏa Hatsukaichi - đơn vị trực tiếp xử lý sự cố tại điện Reikado - cho biết lực lượng chức năng nhận được cuộc gọi báo cháy lúc 8h32 ngày 20-5 từ đại diện chùa Daisho-in.
"Đội cứu hỏa phải kéo vòi từ chân núi lên. Dù chùa có bể chứa nước phục vụ phòng cháy, lượng nước này đã nhanh chóng cạn kiệt", ông nói.
Một túp lều gần đó cũng bị thiêu cháy, với tổng diện tích thiệt hại khoảng 30m². Ngọn lửa sau đó lan sang khu rừng lân cận trên đảo, nhưng đã được khống chế vào khoảng sau 10h30.
"Ngọn lửa vĩnh cửu" được cho là do đại sư Kukai - vị cao tăng sáng lập phái Chân Ngôn tông vào thế kỷ IX - thắp lên. Nước đun sôi trong ấm sắt đặt trên ngọn lửa này được tin là có khả năng chữa bệnh và mang lại may mắn.
"Binh sĩ thuộc Đơn vị Thủy quân lục chiến Viễn chinh số 31 đổ bộ lên tàu chở dầu Celestial Sea treo cờ Iran ở vịnh Oman hôm 20/5. Phương tiện được cho là đang tìm cách tiến vào một cảng tại Iran, vi phạm lệnh phong tỏa của Mỹ", Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, thông báo.
Video được công bố cho thấy binh sĩ Mỹ triển khai bằng trực thăng từ tàu đổ bộ, sau đó tiếp cận và đu dây xuống tàu Celestial Sea.
"Lực lượng Mỹ đã khám xét và thả tàu sau khi hướng dẫn thủy thủ đoàn chuyển hướng phương tiện", CENTCOM cho biết, nhưng không nêu lý do cụ thể khiến tàu bị nghi ngờ muốn cập cảng Iran.
Đây là tàu hàng thứ 5 bị đổ bộ, kiểm tra kể từ khi Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải nhằm vào Iran và là trường hợp thứ hai được trả tự do, sau tàu Blue Star III hồi cuối tháng 4. Ít nhất ba tàu gồm Touska, Tifani và Majestic X đã bị lực lượng Mỹ bắt giữ.
Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu. Iran đã gần như phong tỏa eo biển này, buộc các tàu thương mại xin phép hoặc nộp phí để đi qua và cấm các phương tiện có liên hệ với Mỹ, Israel cùng những bên tham gia xung đột.
Trong khi đó, hải quân Mỹ từ ngày 13/4 thực thi lệnh phong tỏa bên ngoài vịnh Oman, cảnh báo sẽ bắt giữ mọi tàu hàng đến hoặc rời đi từ cảng Iran, cũng như đã nộp phí cho Tehran. CENTCOM cho biết chiến dịch phong tỏa đã buộc 91 tàu thay đổi hành trình.
