Cây xanh cụt ngọn dưới nắng cháy Sài Gòn

Trong nhiều năm qua, giá nhà đất tại Hà Nội gần như chỉ biết đi lên. Từ những khu dân cư trung tâm đến các vùng ven đang đô thị hóa, mặt bằng giá liên tục được thiết lập ở những ngưỡng mới.

Không ít người mặc nhiên coi bất động sản là kênh đầu tư "không thể thua", nơi chỉ cần nắm giữ đủ lâu là tài sản sẽ tự tăng giá. Tâm lý ấy dần lan rộng, khiến những cơn sốt đất nối tiếp nhau xuất hiện, đẩy giá trị bất động sản ở nhiều khu vực vượt xa khả năng chi trả thực tế của phần lớn người dân.

Thế nhưng, cũng giống như mọi thị trường khác, bất động sản không thể mãi vận động theo một chiều. Sau giai đoạn tăng trưởng nóng kéo dài, những dấu hiệu điều chỉnh đang xuất hiện ngày càng rõ nét tại Hà Nội.

Từ đất nền vùng ven, nhà liền kề, shophouse đến nhà phố đầu tư, nhiều phân khúc từng được săn đón nay bắt đầu ghi nhận tình trạng giảm giá, thanh khoản suy yếu và thời gian giao dịch kéo dài. Trên các diễn đàn, mạng xã hội hay các sàn môi giới, những thông tin "bán gấp", "giảm sâu", "thu hồi vốn", "cắt lỗ" xuất hiện với tần suất dày đặc hơn trước. Giá bán nhà đất Hà Nội sụt giảm diện rộng.

Nếu nhìn ở góc độ ngắn hạn, sự sụt giảm này có thể khiến không ít nhà đầu tư lo lắng. Nhưng xét ở bình diện rộng hơn, đây lại là diễn biến mang tính tất yếu của một thị trường đang tự điều chỉnh để trở về trạng thái lành mạnh hơn.

Khi giá bất động sản bị đẩy lên quá nhanh so với tốc độ tăng thu nhập của người dân, vượt xa giá trị khai thác thực tế và nhu cầu ở thật, thị trường sớm hay muộn cũng phải trải qua quá trình sàng lọc. Những đợt điều chỉnh như hiện nay không đơn thuần là câu chuyện tăng hay giảm giá, mà phản ánh sự dịch chuyển từ kỳ vọng sang giá trị thực, từ tâm lý đầu cơ sang nhu cầu sử dụng thực chất.

Đằng sau những tấm biển rao bán giảm giá là áp lực tài chính của không ít nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tín dụng, là những khoản vốn bị "giam" trong tài sản kém thanh khoản, là sự thay đổi trong cách nhìn nhận về thị trường sau nhiều năm tăng trưởng nóng.

Nhưng ở một góc nhìn khác, đây cũng có thể là tín hiệu tích cực đối với hàng triệu người dân đang mong muốn sở hữu một chỗ ở phù hợp với khả năng tài chính của mình. Một thị trường bất động sản phát triển bền vững không phải là thị trường mà giá nhà liên tục lập đỉnh, mà là thị trường giúp người có nhu cầu ở thực có cơ hội tiếp cận nhà ở, đồng thời bảo đảm nguồn lực đất đai được phân bổ hiệu quả cho nền kinh tế.

Những biến động hiện nay cho thấy thị trường bất động sản Hà Nội đang bước vào giai đoạn thanh lọc mạnh mẽ nhất trong nhiều năm trở lại đây. Sau những năm tháng tăng trưởng dựa nhiều vào kỳ vọng, thị trường đang dần quay về với các yếu tố nền tảng như vị trí, hạ tầng, nhu cầu thực và khả năng khai thác thực tế của tài sản. Đây có thể là giai đoạn khó khăn đối với một bộ phận nhà đầu tư, nhưng lại là bước chuyển cần thiết để thị trường phát triển ổn định, minh bạch và bền vững hơn trong dài hạn.
Nếu nhìn lại giai đoạn 2021-2025, có thể thấy bất động sản Hà Nội trải qua một chu kỳ tăng giá hiếm có. Từ trung tâm thành phố đến các huyện ngoại thành, từ đất nền đến chung cư, từ những nơi có quy hoạch rõ ràng đến những khu vực chỉ mới xuất hiện tin đồn hạ tầng, giá đều tăng mạnh. Không ít địa phương vùng ven từng chứng kiến cảnh người dân kéo nhau đi xem đất đông như đi hội. Những lô đất mua hôm nay, vài tuần sau đã có người trả chênh hàng trăm triệu đồng. Những căn nhà trong ngõ nhỏ cũng được đẩy lên mức giá khiến chính người dân địa phương phải giật mình.

Trong tâm lý đám đông, nhiều người tin rằng bất động sản chỉ có tăng mà không thể giảm. Đó là lúc rủi ro bắt đầu hình thành. Lịch sử kinh tế thế giới đã chứng minh, bất cứ loại tài sản nào tăng nhanh hơn tốc độ tăng thu nhập của xã hội trong thời gian dài đều sẽ phải đối mặt với một giai đoạn điều chỉnh. Bất động sản Hà Nội không phải ngoại lệ.

Vì sao giá bắt đầu giảm? Nhiều người cho rằng giá nhà đất giảm đơn giản vì thị trường đã hết sốt. Tuy nhiên, nếu nhìn sâu hơn, đây không phải là sự thay đổi nhất thời của tâm lý đám đông mà là kết quả của hàng loạt yếu tố kinh tế tích tụ trong thời gian dài. Nói cách khác, thị trường đang phản ứng trước những giới hạn thực tế mà trước đó đã bị che mờ bởi kỳ vọng tăng giá liên tục.

Trước hết, sức mua thực của thị trường đang suy giảm rõ rệt. Trong nhiều năm qua, giá bất động sản tại Hà Nội tăng nhanh hơn rất nhiều so với tốc độ tăng thu nhập của người dân. Có những căn nhà chỉ trong vài năm đã tăng giá từ 10 tỷ lên 15 tỷ đồng, thậm chí cao hơn.

Trong khi đó, đồng lương của người lao động, dù có cải thiện, vẫn khó có thể chạy đua với tốc độ leo thang của giá đất. Khi khoảng cách giữa giá tài sản và khả năng chi trả ngày càng xa, người mua ở thực dần bị đẩy ra khỏi cuộc chơi. Thị trường vì thế không còn được nâng đỡ bởi nhu cầu an cư mà chủ yếu dựa vào các giao dịch đầu tư, mua đi bán lại giữa những người cùng kỳ vọng giá sẽ tiếp tục tăng. Đến khi dòng tiền đầu cơ chững lại, sự thiếu vắng người mua thực lập tức bộc lộ, khiến thanh khoản suy giảm và áp lực điều chỉnh giá xuất hiện.

Ở góc độ rộng hơn, những gì đang diễn ra không hẳn là một cuộc khủng hoảng, mà là quá trình thị trường tự điều chỉnh sau một thời gian dài tăng trưởng dựa nhiều vào kỳ vọng.

Giá bất động sản cuối cùng vẫn phải quay về gắn với những yếu tố nền tảng như nhu cầu thực, khả năng khai thác, chất lượng hạ tầng và sức khỏe của nền kinh tế. Sự điều chỉnh hiện nay có thể khiến một số nhà đầu tư chịu áp lực trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn lại là tín hiệu cần thiết để thị trường vận động lành mạnh hơn, giúp giá trị tài sản phản ánh đúng giá trị sử dụng thay vì chỉ được nâng đỡ bởi tâm lý đám đông.

Trong báo cáo thị trường mới đây, kênh thông tin địa ốc trực tuyến Batdongsan thuộc tập đoàn PropertyGuru cho biết thị trường nhà đất Hà Nội đang gặp áp lực giảm giá trải dài ở nhiều phân khúc và nhiều khu vực.

Với phân khúc chung cư, mặt bằng giá rao bán trên nền tảng này đạt 85 triệu đồng mỗi m2, tiếp đà giảm trong ba tháng gần đây.

Với nhà riêng lẻ, giá rao bán phố biển cũng giảm nhẹ 1% và có xu hướng tiếp tục đi xuống. Đà giảm trải dài ở nhiều quận trung tâm cũ như Ba Đình, Đống Đa, Hà Đông (giảm 3%), Nam Từ Liêm (2%), Hai Bà Trưng, Hoàng Mai (1%). Riêng nhà mặt phố, nhu cầu tìm mua giảm mạnh 10% so với tháng trước và sụt gần 50% so với cùng kỳ năm trước.

Giá bán giảm nhiệt song phần lớn người mua giữ tâm lý thận trọng. Kênh Batdongsan cho biết mức độ quan tâm toàn thị trường trong tháng 5 sụt 4% theo quý và giảm mạnh 36% so với cùng kỳ năm trước.

Tin Gốc: Vnexpress

Trong chiến lược phát triển hạ tầng quốc gia, hệ thống đường cao tốc và đại lộ được ví như những "mạch máu" kinh tế, thúc đẩy sự luân chuyển hàng hóa và hành khách với tốc độ cao. Tuy nhiên, thực tế vận hành mạng lưới này, theo tôi, đang bộc lộ những nghịch lý lớn.

Một trong những điểm nghẽn nghiêm trọng nhất không nằm ở chất lượng nhựa đường hay bề rộng mặt cắt, mà nằm ở sự xung đột giữa tư duy tổ chức tốc độ theo làn và nguyên tắc cốt lõi của giao thông đường bộ.

Từ bài học Đại lộ Thăng Long đến thực trạng "làn trống, làn kẹt"

Nhìn vào trục Đại lộ Thăng Long (Hà Nội) - tuyến đại lộ cao tốc cửa ngõ thủ đô người ta dễ dàng nhận thấy một bức tranh giao thông kỳ lạ. Vào các khung giờ cao điểm, các làn đường sát dải phân cách giữa (làn bên trái) luôn rơi vào tình trạng quá tải, các phương tiện nối đuôi nhau, trong đó có nhiều xe (có xe tải và cả xe tập lái) di chuyển chậm chạp.

Trong khi đó, làn đường sát mép phải (làn sát làn dừng khẩn cấp) lại thường xuyên trống trải một cách vô lý.

Sự lệch pha này là hệ quả trực tiếp của việc áp đặt biển báo tốc độ theo kiểu "phân bậc": làn bên trái quy định tốc độ tối đa cao nhất (100 km/h - 120 km/h). Cách quản lý này vô hình trung tạo ra một tâm lý e ngại.

Người lái xe lo sợ rằng nếu đi vào làn bên phải sẽ bị cản trở bởi các phương tiện xe tải nặng di chuyển chậm. Kết quả là, một lượng lớn phương tiện đổ dồn ra làn ngoài cùng bên trái, biến làn đường tốc độ cao thành một nút thắt cổ chai kéo dài.

Đi bên phải hay đi theo tốc độ?

Bất cập lớn nhất của cách phân làn này là nó đi ngược lại quy tắc phân luồng cơ bản của luật pháp Việt Nam và thông lệ quốc tế. Khoản 2 Điều 13 Luật Giao thông đường bộ 2008 đã quy định rất rõ ràng:
"Trên đường một chiều có vạch kẻ phân làn đường, xe di chuyển với tốc độ thấp hơn phải đi về bên phải."

Khi luật bắt buộc phương tiện đi chậm phải nhường đường và di chuyển sát về bên phải, thì hạ tầng lại định hình làn bên phải là làn có tốc độ giới hạn thấp hơn.

Điều này tạo ra một vòng lặp: Một chiếc xe muốn tuân thủ luật, đi đúng tốc độ cho phép và chủ động đi sát về bên phải sẽ ngay lập tức đối mặt với nguy cơ vi phạm lỗi chạy quá tốc độ cực hạn của chính làn đường đó khi cần tăng tốc vượt lên, hoặc phải giảm tốc độ đột ngột một cách bất hợp lý.

Tăng nguy cơ tai nạn do xung đột chuyển làn: Vì làn bên phải bị giới hạn tốc độ thấp hơn, các xe muốn duy trì tốc độ hành trình buộc phải liên tục thực hiện các thao tác chuyển làn, xi-nhan dạt trái rồi dạt phải để "điền vào chỗ trống". Trên môi trường cao tốc, việc chuyển làn liên tục ở tốc độ cao chính là ngòi nổ cho các vụ va chạm liên hoàn, đặc biệt là trong các điểm mù của xe lớn.

Giải pháp nào cho cao tốc? Theo tôi, để giải quyết triệt để bài toán này, tư duy tổ chức giao thông cần phải thay đổi theo hướng tiếp cận hiện đại và đồng bộ:

Đồng nhất tốc độ tối đa trên tất cả các làn đường: Cần bỏ việc chia nhỏ tốc độ tối đa thấp dần về bên phải. Tất cả các làn cao tốc (trừ làn dừng khẩn cấp) nên được áp dụng chung một mức tốc độ tối đa (ví dụ: đồng nhất 100 km/h hoặc 120 km/h).

Quản lý luồng theo bản chất "Làn đường để vượt": Thay vì quản lý bằng biển báo tốc độ, hãy quản lý bằng hành vi. Làn ngoài cùng bên trái chỉ được dùng để vượt. Sau khi vượt xong, phương tiện bắt buộc phải di chuyển về làn bên phải để trả lại không gian cho các xe di chuyển nhanh hơn.

Việc duy trì tốc độ tối đa đồng nhất ở các làn bên phải sẽ giúp tài xế yên tâm dạt phải mà không sợ bị phạt, từ đó dòng xe sẽ tự động được phân bổ đều và giải tỏa áp lực cho làn trái.

Tăng cường phạt nguội hành vi chiếm làn: Sử dụng hệ thống camera giám sát để phạt nặng các phương tiện đi chậm nhưng cố tình bám làn trái không chịu nhường đường, thay vì chỉ tập trung vào lỗi quá tốc độ.

Hạ tầng giao thông là nền tảng của phát triển, nhưng quy định quản lý giao thông mới là yếu tố quyết định nền tảng đó có phát huy được giá trị hay không. Đã đến lúc các cơ quan chức năng cần rà soát, khai tử những quy định phân làn tốc độ kiểu cũ, trả lại đúng bản chất vận hành tự nhiên cho cao tốc: An toàn, thông suốt và tối ưu.

Tin Gốc: Vnexpress

"Tôi thuộc thế hệ 9X đời đầu, sinh ra trong một gia đình không mấy dư dả. Hồi đó, bố mẹ từng định hướng tôi thi vào trường một ngành chỉ vì một lý do rất thực tế: không phải lo học phí và ra trường có công việc ổn định. Nhưng cuối cùng tôi lại chọn học Tài chính - Ngân hàng tại một trường đại học top đầu - một lựa chọn của tuổi trẻ, với mong muốn được theo đuổi ngành mình yêu thích. Chỉ có điều, khi bước vào giảng đường, tôi mới hiểu rằng cái nghèo không chỉ là chuyện thiếu tiền. Nó còn lấy đi của tôi hai thứ quý giá nhất: thời gian và cơ hội.

Trong khi nhiều bạn cùng trang lứa có thể dành thời gian học ngoại ngữ, tham gia câu lạc bộ, đi thực tập hoặc xây dựng các mối quan hệ, tôi phải đầu tắt mặt tối đi làm thêm để trang trải chi phí sinh hoạt. Tôi không có điều kiện đầu tư cho tiếng Anh - thứ gần như là 'tấm vé vào cửa' đối với ngành tài chính, ngân hàng. Khi tốt nghiệp, tôi hoàn toàn lép vế so với nhiều bạn đến từ RMIT hay Ngoại thương - những người đã được chuẩn bị tốt hơn cả về kỹ năng lẫn trải nghiệm.

Có một giai đoạn, tôi phải làm phục vụ tại quán cà phê chỉ để sinh tồn ở thành phố. Tôi nghĩ chỉ cần chăm chỉ làm việc là mọi thứ rồi sẽ ổn. Nhưng một câu hỏi của vị khách trong quán đã khiến tôi thay đổi suy nghĩ: 'Làm thế này thì bao giờ mới kiếm được công việc đúng chuyên môn?'.

Câu hỏi đó khiến tôi nhận ra mình đang mắc kẹt trong một cái bẫy mà nhiều người trẻ xuất thân khó khăn cũng gặp phải. Chúng tôi phải đi làm để có tiền trang trải cuộc sống, nhưng càng dành nhiều thời gian để kiếm tiền trước mắt thì chúng tôi càng mất đi cơ hội đầu tư cho tương lai của chính mình.

>> Cử nhân 'hết date' nếu 10 năm chạy xe ôm công nghệ, shipper

Thế rồi, tôi quyết định 'thắt lưng buộc bụng', dừng công việc làm thêm để học lại từ đầu những kỹ năng còn thiếu. Hành trình ấy không hề dễ dàng. Tôi mất đúng 7 năm trầy trật mới chuyển được sang công việc thuộc lĩnh vực mà mình mong muốn.

Chính vì đã trải qua điều đó, đến thế hệ của em gái mình, khi điều kiện gia đình đã khá hơn, tôi chủ động trở thành người dẫn dắt trong việc định hướng nghề nghiệp cho em. Tôi khuyến khích em đi làm tại doanh nghiệp ngay từ năm hai đại học để tích lũy kinh nghiệm thực tế. Kết quả, sau khi tốt nghiệp, em tôi có việc làm ngay. Quan trọng hơn, nếu chẳng may thất nghiệp, em vẫn có sự hỗ trợ của tôi và gia đình để có thể bình tĩnh tìm kiếm cơ hội mới, thay vì phải chấp nhận bất cứ công việc nào chỉ vì áp lực cơm áo.

Sự khác biệt nhiều khi không nằm ở năng lực hay sự chăm chỉ. Một người trẻ có thể rất giỏi, rất nỗ lực, nhưng nếu rơi vào hoàn cảnh 'ba không' - không gia thế, không mạng lưới quan hệ và không có công việc ổn định - thì hành trình đi đến thành công sẽ khó khăn hơn rất nhiều. Người trẻ không có 'khoản đệm' tài chính thường không được phép thất bại, hay từ chối những công việc không phù hợp. Họ buộc phải chọn công việc giúp mình sống được trước khi nghĩ đến việc sống đúng với năng lực và mong muốn của bản thân".

Đó là chia sẻ của độc giả Ponluvbigbang xung quanh câu chuyện về những người trẻ "ba không". Với những người trẻ có xuất phát điểm kém hơn về gia thế và quan hệ thì nỗ lực và bằng cấp là chưa đủ. Sự thiếu hụt vốn tài chính gia đình và quan hệ xã hội tạo ra cái bẫy kép, siết chặt từ hai phía: vừa triệt tiêu cơ hội việc làm, vừa âm thầm ăn dần sức khỏe tinh thần. Khi các cánh cửa đóng lại hết lần này đến lần khác, ban đầu là họ thất vọng. Rồi dần dần, thất vọng chuyển thành hoài nghi chính mình.

Tin Gốc: Vnexpress