Khi công bố trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) tại Hà Nội năm ngoái, Qualcomm chủ yếu nhắc đến AI. Nhưng sau một năm, kế hoạch hiện mở rộng sang bán dẫn, IoT và điện toán biên. Chia sẻ với VnExpress, ông Thiều Phương Nam, Tổng giám đốc Qualcomm Việt Nam, Lào và Campuchia, cho rằng Việt Nam không còn chỉ là thị trường tiêu thụ công nghệ hay nơi gia công phần mềm, mà dần tham gia sâu hơn vào cuộc chơi công nghệ.
– Qualcomm từng nói trung tâm R&D tại Việt Nam sẽ tập trung vào AI, điều gì thúc đẩy hãng mở rộng kế hoạch sang nhiều lĩnh vực khác?
– Từ lần công bố gần nhất năm ngoái, chúng tôi nhanh chóng nhận ra cơ hội phát triển tại Việt Nam không chỉ nằm ở AI. Việt Nam còn có tiềm năng lớn trong các lĩnh vực như bán dẫn, phần mềm, kết nối và kỹ thuật hệ thống – những lĩnh vực ngày càng gắn chặt với AI.
Tốc độ phát triển của hệ sinh thái công nghệ Việt Nam cũng vượt xa kỳ vọng ban đầu. Chúng tôi nhìn thấy nhiều yếu tố tích cực ở Việt Nam như chất lượng nguồn nhân lực, sự trưởng thành của hệ sinh thái công nghệ cũng như mong muốn của Việt Nam trong việc tham gia sâu vào phát triển các công nghệ tiên tiến.
Một điểm khác là khả năng thích ứng của kỹ sư Việt Nam. Vì vậy, trung tâm R&D của Qualcomm tại Hà Nội không chỉ tập trung vào AI, mà còn mở rộng sang bán dẫn, công nghệ ôtô, Internet vạn vật (IoT) và điện toán biên.
– Kỹ sư Việt Nam có những phẩn chất gì khiến Qualcomm tự tin giao thêm mảng nghiên cứu?
– Điều khiến chúng tôi ấn tượng nhất là khả năng thích ứng và tinh thần học hỏi của kỹ sư Việt. Trong bối cảnh công nghệ thay đổi rất nhanh, khả năng cập nhật kiến thức liên tục và làm việc linh hoạt giữa nhiều lĩnh vực quan trọng không kém nền tảng chuyên môn kỹ thuật.
Chúng tôi chứng kiến nhiều kỹ sư Việt Nam hòa nhập nhanh với môi trường R&D toàn cầu, tham gia vào các dự án ngày càng phức tạp liên quan đến AI, phần mềm, bán dẫn và kỹ thuật hệ thống. Một điểm mạnh của kỹ sư Việt là nền tảng toán học và kỹ thuật tốt, giúp họ nhanh chóng thích ứng và làm chủ các công nghệ phức tạp.
– Ông đánh giá khoảng cách và sự khác biệt giữa Việt Nam và các trung tâm công nghệ hàng đầu thế giới ra sao?
– Việt Nam đang dần khẳng định vị thế là một trung tâm công nghệ và đổi mới sáng tạo ở khu vực Đông Nam Á. Điều chúng tôi nhìn thấy không chỉ là tiềm năng của hệ sinh thái, mà còn là chất lượng kỹ sư, năng lực phát triển phần mềm và khả năng tham gia sâu vào các hoạt động thiết kế kỹ thuật.
Việt Nam cũng có nhiều ưu tiên phát triển trùng với xu hướng công nghệ thế giới như AI, bán dẫn, kết nối tiên tiến và hạ tầng số. Tuy nhiên, để tiến xa hơn, Việt Nam cần nâng cao năng lực R&D, phát triển công nghệ lõi và tạo ra tài sản trí tuệ. Với tốc độ hiện nay, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành một mắt xích chiến lược trong hệ sinh thái công nghệ.
– Đâu là mảng công nghệ Việt Nam có thể tạo ra sức ảnh hưởng tầm thế giới?
– Lĩnh vực chúng tôi đặc biệt tin tưởng ở Việt Nam là điện toán biên (edge computing), nơi AI được xử lý trực tiếp trên thiết bị và hệ thống, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào điện toán đám mây. Đây là xu hướng thiết yếu với smartphone, ôtô, IoT công nghiệp, robot và hạ tầng số.
Bán dẫn và kết nối tiên tiến đang phát triển rất nhanh. Đây là những công nghệ nền tảng cho các hệ thống thông minh thế hệ mới. Khi AI ngày càng tích hợp sâu vào sản phẩm và hạ tầng, khả năng tối ưu đồng thời phần cứng, phần mềm và kết nối sẽ trở nên đặc biệt quan trọng.
Trong tương lai, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành mắt xích chiến lược trong hệ sinh thái điện toán thông minh, đặc biệt ở các lĩnh vực liên quan đến AI, bán dẫn và công nghệ kết nối.
– Việt Nam lâu nay được biết đến với vai trò gia công phần mềm, việc chuyển sang làm công nghệ lõi liệu có khả thi?
– Tôi tin mọi hệ sinh thái công nghệ đều trải qua quá trình phát triển như vậy. Trên thực tế, rất ít quốc gia có thể sáng tạo ra công nghệ lõi ngay từ đầu.
Điều khiến chúng tôi tin tưởng vào Việt Nam là chất lượng nguồn nhân lực kỹ thuật và tốc độ phát triển nhanh của hệ sinh thái công nghệ. Chúng tôi đã thấy các kỹ sư Việt Nam tham gia trực tiếp vào những dự án tiên tiến về AI, bán dẫn, thiết kế vi mạch và kỹ thuật hệ thống.
Bên cạnh đó, Việt Nam hiện có nhiều doanh nghiệp công nghệ đủ tiềm lực và tham vọng để phát triển các công nghệ có khả năng cạnh tranh toàn cầu. Quan hệ hợp tác của chúng tôi với Viettel, VNPT và VinFast cho thấy doanh nghiệp Việt ngày càng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ.
Tuy nhiên, để phát triển công nghệ lõi cần sự kết nối chặt chẽ giữa trường học, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và hệ sinh thái công nghệ thực tế. Đó là lý do chúng tôi đang hợp tác với các trường đại học Việt Nam, tham gia vào việc kết nối các kỹ sư với đội ngũ R&D.
– Việt Nam đặt mục tiêu làm chủ 10 công nghệ chiến lược. Theo ông cần làm gì để hiện thực hóa mục tiêu này?
– Đây là định hướng phù hợp với xu hướng công nghệ cũng như thế mạnh hiện nay của Việt Nam, trong bối cảnh các lĩnh vực như AI, 6G, bán dẫn và Open RAN đang ngày càng đóng vai trò quan trọng.
Việt Nam hiện có nhiều doanh nghiệp công nghệ và đội ngũ kỹ sư giỏi. Minh chứng là trong dự án hợp tác giữa Qualcomm và Viettel về 5G Open RAN, họ là một trong những đối tác đầu tiên trên thế giới thương mại hóa và triển khai giải pháp ở quy mô lớn. Tương tự, VNPT cũng là một trong những đối tác đầu tiên đưa các sản phẩm tích hợp Wi-Fi 7 ra thị trường. Điều này cho thấy doanh nghiệp Việt có năng lực làm chủ và vận hành các công nghệ tiên tiến ở cấp độ cao.
Công nghệ là cuộc chơi toàn cầu. Vì vậy chỉ thành công trong nước chưa đủ. Các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam cần xây dựng tư duy mở và kết nối sâu hơn với các hệ sinh thái công nghệ quốc tế.
– Trong 5-10 năm tới, ông hình dung trung tâm R&D của Qualcomm tại Việt Nam đóng vai trò thế nào trong mạng lưới của tập đoàn?
– Chúng tôi kỳ vọng trung tâm R&D tại Việt Nam sẽ kết nối sâu hơn vào mạng lưới của Qualcomm. Mục tiêu không chỉ mở rộng quy mô nhân sự, mà còn xây dựng năng lực kỹ thuật đạt chuẩn thế giới ngay tại đây, đóng góp trực tiếp vào các thế hệ công nghệ tiếp theo.
Mỗi trung tâm kỹ thuật đều đóng góp những góc nhìn và bài toán thực tế khác nhau để định hình cách công nghệ phát triển và triển khai. Chúng tôi tin Việt Nam có thể đóng vai trò ngày càng quan trọng trong quá trình đó, đặc biệt ở các lĩnh vực như điện toán biên, AI trên thiết bị (on-device AI) và hệ thống kết nối.
Tôi mong sẽ nhìn thấy Việt Nam không chỉ trở thành thị trường công nghệ tiềm năng, mà còn là nơi tạo ra công nghệ và sở hữu năng lực kỹ thuật có ảnh hưởng toàn cầu.
Bốn công ty công nghệ lớn gồm Meta, Snap, ByteDance và Google đã đồng ý chi khoảng 27 triệu USD để dàn xếp vụ kiện của một học khu tại bang Kentucky (Mỹ), liên quan đến cáo buộc các nền tảng mạng xã hội góp phần gây ra cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần ở học sinh.
Theo hồ sơ tòa án, Meta - công ty mẹ của Facebook - sẽ chi 9 triệu USD. Snap (chủ sở hữu Snapchat) và ByteDance (chủ sở hữu TikTok) mỗi bên đóng góp 8 triệu USD. Google, công ty sở hữu YouTube, sẽ trả khoảng 2 triệu USD tiền mặt cùng các gói đào tạo và giấy phép phần mềm trị giá khoảng 900.000 USD.
Vụ kiện được khởi xướng bởi học khu Breathitt County, một học khu nông thôn ở phía đông bang Kentucky. Đây là vụ án thí điểm trong hơn 1.200 vụ kiện tương tự do các học khu trên khắp nước Mỹ đệ trình nhằm yêu cầu các công ty công nghệ chịu trách nhiệm về tác động của mạng xã hội đối với học sinh.
Nguyên đơn yêu cầu bồi thường hơn 60 triệu USD để triển khai chương trình chăm sóc sức khỏe tâm thần kéo dài 15 năm, đồng thời khắc phục những hệ lụy mà học sinh phải đối mặt như mất ngủ, căng thẳng cảm xúc và gia tăng xung đột.
Phiên tòa dự kiến diễn ra vào cuối tháng này tại Oakland, bang California, nhưng đã không còn cần thiết sau khi bốn công ty chấp nhận dàn xếp.
Ngoài khoản tiền mặt, Google cam kết hỗ trợ học khu bằng các chương trình đào tạo chuyên môn tại chỗ, giấy phép sử dụng phần mềm Google AI for Education trong ba năm, chương trình học tập cảm xúc - xã hội kéo dài bốn năm và hỗ trợ kỹ thuật cho các công cụ Google Workspace. Các bên đều không thừa nhận hành vi sai phạm trong thỏa thuận.
Giới quan sát nhận định thỏa thuận này có thể làm gia tăng áp lực buộc các công ty mạng xã hội phải giải quyết hàng loạt vụ kiện tương tự khác đang được thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers giám sát.
Các thỏa thuận dàn xếp được đưa ra trong bối cảnh các công ty công nghệ liên tiếp đối mặt với những phán quyết pháp lý bất lợi. Tháng 3 vừa qua, một bồi thẩm đoàn tại Los Angeles kết luận Meta và Google phải chịu trách nhiệm đối với tính chất gây nghiện của Instagram và YouTube.
Cùng tháng, một bồi thẩm đoàn ở bang New Mexico yêu cầu Meta bồi thường 375 triệu USD vì để trẻ vị thành niên tiếp xúc với nội dung không phù hợp và các đối tượng xâm hại tình dục.
Ngoài ra, hơn 30 bang của Mỹ cũng đang theo đuổi một vụ kiện riêng đối với Meta với các cáo buộc tương tự. Vụ việc có thể được đưa ra xét xử vào tháng 8 tới tại Oakland.
Theo các nguồn tin rò rỉ, iOS 27 có thể mang triết lý tương tự hệ điều hành Mac OS X 10.6 Snow Leopard ra mắt năm 2009, tập trung chủ yếu vào tối ưu hiệu năng và cải thiện độ ổn định thay vì thay đổi lớn về giao diện.
Bên cạnh đó, Apple được cho là sẽ đẩy mạnh tích hợp AI trên toàn hệ điều hành và nâng cấp trợ lý ảo Siri theo hướng giao tiếp tự nhiên hơn.
Theo Bloomberg, Apple đang thử nghiệm nhiều thay đổi liên quan đến Siri trên iOS 27. Khi Siri được kích hoạt, một hiệu ứng động dạng “viên thuốc” có thể xuất hiện tại khu vực Dynamic Island. Người dùng sẽ đặt câu hỏi hoặc giao tác vụ trực tiếp và nhận phản hồi dưới dạng hội thoại tương tự iMessage.
Ngoài ra, Apple được cho là đang phát triển một ứng dụng Siri độc lập, cho phép người dùng xem lại các cuộc trò chuyện trước đó và bắt đầu hội thoại mới.
Giao diện chính của ứng dụng này có thể hiển thị dạng lưới với phần tóm tắt các cuộc trò chuyện trước đó. Người dùng cũng có thể tải lên hình ảnh, tài liệu hoặc nhập liệu bằng giọng nói và văn bản.
Một số nguồn tin trước đó còn cho rằng Apple sẽ tích hợp sâu Siri vào ứng dụng Camera. Theo MacRumors, ứng dụng Camera trên iOS 27 có thể bổ sung chế độ Siri riêng, hoạt động song song với các chế độ chụp ảnh, quay video và chân dung.
Khi chế độ này được kích hoạt, nút chụp ảnh có thể được thay bằng biểu tượng AI của Apple, cho thấy thiết bị đã sẵn sàng sử dụng các tính năng thông minh.
Tính năng mới được kỳ vọng sẽ tận dụng nền tảng “nhận diện hình ảnh thông minh” mà Apple đang phát triển. Thay vì chỉ chụp ảnh, người dùng có thể hướng camera vào vật thể để nhận thông tin liên quan theo thời gian thực.
Khi bắt đầu xây dựng ngôi nhà thông minh, lựa chọn được nhiều chuyên gia khuyến cáo là hạn chế tối đa việc sử dụng Wi-Fi. Ngoại trừ máy chủ, chỉ có một số thiết bị như bộ điều khiển hệ thống điều hòa, thiết bị mở cửa gara hay loa thông minh là cần phụ thuộc vào Wi-Fi.
Việc sử dụng quá nhiều thiết bị có thể dẫn đến tình trạng quá tải cho mạng Wi-Fi. Router không dây là một trong những thiết bị dễ bị quá tải nhất trong nhà khi phải thường xuyên hoạt động mà không có thời gian nghỉ ngơi. Ngay cả những router tốt nhất cũng có thể gặp sự cố, khiến người dùng phải khởi động lại để khôi phục kết nối. Càng nhiều thiết bị kết nối, router càng phải làm việc vất vả hơn, dẫn đến nguy cơ gặp sự cố cao hơn.
Trong một ngôi nhà thông minh, số lượng thiết bị kết nối có thể lên đến hàng trăm. Các thiết bị phổ biến như ổ cắm thông minh, công tắc thông minh và bóng đèn thông minh đều yêu cầu kết nối riêng biệt. Khi thêm quá nhiều thiết bị, router có thể trở thành điểm yếu gây ra sự cố cho toàn bộ hệ thống. Khi router gặp sự cố, mọi thiết bị phụ thuộc vào nó, từ laptop đến Smart TV, đều ngừng hoạt động.
Đối với camera an ninh, mặc dù camera Wi-Fi đã phổ biến nhưng vẫn chưa phải là lựa chọn đáng tin cậy nhất. Các camera có dây thường cung cấp luồng phát trực tuyến ổn định hơn mà không bị gián đoạn do nhiễu sóng.
Ngược lại, các công nghệ không dây như Zigbee và Z-Wave cho phép các thiết bị hoạt động độc lập ngay cả khi router gặp sự cố. Các ổ cắm và cảm biến thông minh vẫn có thể hoạt động bình thường và người dùng có thể sử dụng ổ cắm thông minh không cần Wi-Fi để tự động khởi động lại router khi phát hiện sự cố.
Việc cho phép các thiết bị Wi-Fi ngẫu nhiên truy cập vào mạng có thể làm suy yếu tính bảo mật. Tốt nhất là nên tách biệt các thiết bị nhà thông minh trên một mạng riêng hoặc VLAN để bảo vệ các thiết bị quan trọng khác. Tuy nhiên, việc thiết lập VLAN thường yêu cầu router đắt tiền và mạng khách không cung cấp mức độ kiểm soát tương tự.
Một giải pháp đơn giản hơn là kết nối trực tiếp các thiết bị với máy chủ Home Assistant hoặc trung tâm nhà thông minh bằng công nghệ khác nhằm ngăn chặn quyền truy cập vào internet.
Cuối cùng, Mesh Wi-Fi công suất thấp như Zigbee, Z-Wave và Thread là giải pháp lý tưởng cho ngôi nhà thông minh. Những mạng này tiêu thụ ít năng lượng và có khả năng giao tiếp hiệu quả giữa các thiết bị. Việc lựa chọn giữa chúng phụ thuộc vào ngân sách và nhu cầu sử dụng của người dùng.
