Những ngày cuối tháng 5/2026, nắng nóng gay gắt bao trùm nhiều khu vực trên cả nước, đặc biệt tại miền Bắc, nền nhiệt liên tục duy trì ở mức cao khiến nhu cầu sử dụng điện tăng đột biến, tạo sức ép rất lớn lên công tác vận hành hệ thống điện quốc gia.
Theo báo cáo của Bộ Công Thương tại cuộc họp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương ngày 26/5, các cơ quan khí tượng trong nước và quốc tế đều nhận định năm 2026 đang đối mặt với nhiều dị thường khí hậu, trong đó nguy cơ xuất hiện hiện tượng “Siêu El Nino” từ tháng 7 tới lên tới khoảng 80%. Hiện tượng này có thể kéo theo nắng nóng kéo dài, hạn hán và suy giảm lượng nước về các hồ thủy điện.
Không chỉ tác động đến đời sống dân sinh, thời tiết cực đoan đang tạo áp lực chưa từng có lên hệ thống điện. Từ đầu tháng 4 đến nay, đặc biệt trong các đợt nắng nóng từ ngày 13-15/5 và 23-27/5, phụ tải điện toàn quốc liên tục xác lập các mức kỷ lục mới.
Số liệu từ Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO) cho thấy, đến ngày 25/5, công suất cực đại toàn hệ thống đã đạt 57.120 MW, tăng 13,5% so với cùng kỳ năm 2025; sản lượng tiêu thụ điện đạt 1,171 tỷ kWh, tăng 11,8%. Riêng miền Bắc, công suất cực đại đạt 29.667 MW, tăng tới 26,2% so với cùng kỳ năm trước; sản lượng điện tiêu thụ đạt 603 triệu kWh, tăng 20,2%.
Đặc biệt, đỉnh phụ tải hiện không còn tập trung vào ban ngày mà đã dịch chuyển mạnh sang khung giờ tối từ 20h đến 23h. Đây là thời điểm hệ thống điện chịu áp lực lớn nhất do nguồn điện mặt trời không còn phát điện, trong khi nhiều hồ thủy điện nhỏ thiếu nước, khả năng huy động nguồn bị hạn chế đáng kể.
Trong bối cảnh nền kinh tế bước vào giai đoạn tăng trưởng mới với mục tiêu tăng trưởng “hai con số”, nhu cầu điện dự báo sẽ tiếp tục tăng rất cao. Theo Bộ Công Thương, nếu GDP tăng trưởng trên 10%, nhu cầu phụ tải điện cũng sẽ tăng tương ứng hoặc cao hơn, tạo áp lực lớn đối với cả nguồn điện, lưới truyền tải và công tác điều độ hệ thống.
Trước áp lực phụ tải tăng cao, Bộ Công Thương đã chỉ đạo NSMO và các đơn vị điện lực triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định trong mùa cao điểm nắng nóng.
Theo đó, ngành điện đang tập trung nâng cao khả dụng của hệ thống truyền tải và phân phối điện, đặc biệt đối với các công trình cấp điện cho miền Bắc như nâng công suất máy biến áp AT1 Hòa Bình, đưa vào vận hành MBA AT1 T500 Phố Nối và AT7 T220 Hà Đông.
Đối với nguồn thủy điện, các hồ chứa được vận hành linh hoạt, ưu tiên tích nước và phát điện vào khung giờ cao điểm tối. NSMO cũng đã yêu cầu các nhà máy thủy điện nhỏ miền Bắc điều chỉnh biểu đồ phát điện để hỗ trợ hệ thống trong các khung giờ phụ tải cao. Đến nay, 301/301 nhà máy với tổng công suất khoảng 3.000 MW đã thực hiện điều chỉnh theo yêu cầu.
Với nhiệt điện than, các tổ máy khả dụng được huy động tối đa nhằm tăng dự phòng cho hệ thống. Các đơn vị phát điện được yêu cầu khẩn trương khắc phục sự cố, nâng công suất khả dụng để đáp ứng nhu cầu phụ tải tăng cao trong giờ cao điểm tối.
Trong khi đó, các nguồn điện khí và nhiệt điện dầu cũng được huy động linh hoạt. NSMO phối hợp với PV GAS tối ưu nguồn cấp khí, đồng thời chuyển đổi giữa khí nội địa, LNG và dầu DO nhằm bảo đảm khả năng phát điện và giảm chi phí hệ thống. Một số nguồn điện dầu giá thành cao như Ô Môn I, Thủ Đức, Cần Thơ cũng được huy động để bảo đảm an toàn cung ứng điện.
Đáng chú ý, nhằm phù hợp với đặc tính phụ tải mùa hè, NSMO đã đề xuất áp dụng khung giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường mới ngay trong tháng 6/2026 để điều tiết nhu cầu sử dụng điện, đặc biệt trong khung giờ từ 17h30 đến 22h30.
Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia năng lượng, trong bối cảnh phụ tải tăng trưởng nhanh, việc chỉ dựa vào các giải pháp kỹ thuật sẽ rất khó giảm áp lực cho hệ thống điện nếu thiếu sự đồng hành của người dân và doanh nghiệp trong sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả.
Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, thời gian gần đây, nắng nóng gay gắt, trong khi hoạt động sản xuất cũng đang gia tăng, gây áp lực lớn lên hệ thống điện.
Do đó, ngoài việc ngành điện tiếp tục triển khai các giải pháp để đảm bảo nhu cầu điện cho phát triển kinh tế – xã hội, Bộ Công Thương cũng rất mong người dân và các cơ sở sản xuất đồng hành trong việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Bên cạnh một số giải pháp đã được thể hiện rất rõ trong Chỉ thị 09 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương cũng đề xuất thêm một giải pháp. Cụ thể: Cần chuyển dịch thời gian sử dụng điện, tránh vào giờ cao điểm. Đây là giải pháp nhằm tạo điều kiện cho sản xuất, giảm áp lực cho hệ thống điện trong những thời điểm phụ tải tăng cao.
Cũng theo Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân, trước hết Nhà nước, các bộ, ngành và các cơ quan phải thực hiện thay đổi giờ hoạt động phù hợp. Bộ Công Thương đề nghị bên cạnh các doanh nghiệp thì các cơ quan nhà nước, cơ sở sử dụng điện lớn cùng tính toán phương án điều chỉnh thời gian hoạt động phù hợp với tình hình thực tế của phụ tải.
Bộ Công Thương đã giao các đơn vị làm việc với địa phương, đồng thời yêu cầu địa phương phối hợp với các cơ sở sản xuất, kinh doanh xây dựng phương án điều chỉnh kế hoạch sử dụng điện, hạn chế phụ tải vào giờ cao điểm.
Bộ cũng đã giao cho các cơ quan, đơn vị làm việc với địa phương, đồng thời yêu cầu các địa phương phối hợp với các cơ sở sản xuất, kinh doanh trong việc điều chỉnh kế hoạch sử dụng điện. Ví dụ, với các cơ sở sản xuất công nghiệp, thông thường sẽ có những phương án cân đối lại hoạt động sản xuất để hạn chế phụ tải vào giờ cao điểm.
Các công ty chứng khoán cho rằng thị trường đang trong giai đoạn tích lũy với thanh khoản ở mức thấp, phản ánh sự thận trọng của dòng tiền khi cơ hội đầu tư ngắn hạn chưa thực sự rõ nét.
Theo Chứng khoán SHS, thanh khoản thị trường tiếp tục suy giảm do áp lực bán ngắn hạn không còn lớn. Phần lớn nhóm ngành đã quay trở lại vùng giá đầu năm 2026, trong khi nhiều cổ phiếu bất động sản và khu công nghiệp vốn hóa trung bình cũng đã phục hồi về vùng giá của tháng 4/2025.
SHS cho rằng trong kịch bản tích cực, chất lượng thị trường có thể được cải thiện trong nửa cuối năm 2026 nhờ triển vọng tăng trưởng kinh tế và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp khả quan hơn so với nửa đầu năm.
Tuy nhiên, để xác nhận một xu hướng tăng mới, VN-Index cần vượt đường xu hướng giảm hiện tại cùng với sự cải thiện rõ rệt của thanh khoản. Nhà đầu tư được khuyến nghị duy trì danh mục cân bằng và chờ tín hiệu tích cực hơn từ dòng tiền.
Trong khi đó, Chứng khoán BIDV (BSC) cho biết VN-Index đóng cửa tại 1.798,61 điểm, giảm hơn 5 điểm so với phiên trước. Độ rộng thị trường nghiêng về phía giảm giá khi có 13/18 nhóm ngành đi xuống, trong đó hàng cá nhân và gia dụng, bán lẻ và công nghệ thông tin là những nhóm giảm mạnh nhất. Ở chiều ngược lại, nhóm hóa chất tiếp tục duy trì đà tăng.
BSC cũng lưu ý khối ngoại tiếp tục bán ròng trên cả ba sàn HOSE, HNX và UPCoM. Theo đánh giá của công ty chứng khoán này, VN-Index đang trong quá trình hình thành vùng đáy quanh mốc 1.800 điểm, trong bối cảnh dòng tiền luân chuyển nhanh giữa các nhóm cổ phiếu. Nhà đầu tư nên duy trì sự thận trọng trong các quyết định giao dịch.
Cùng quan điểm thận trọng, Chứng khoán Tiên Phong (TPBS) dự báo VN-Index nhiều khả năng tiếp tục dao động trong vùng 1.750 - 1.850 điểm trong thời gian tới. Trong đó, khu vực 1.820 - 1.850 điểm được xem là vùng kháng cự đáng chú ý của chỉ số trong ngắn hạn.
TPBS khuyến nghị nhà đầu tư ưu tiên quản trị rủi ro, duy trì tỷ trọng cổ phiếu ở mức hợp lý và hạn chế mua đuổi trong bối cảnh xu hướng ngắn hạn vẫn chưa thực sự cải thiện.
NBB: HĐQT CTCP Đầu tư Năm Bảy Bảy thông qua kế hoạch bán toàn bộ hơn 315.800 cổ phiếu quỹ trong thời gian từ ngày 1/7 đến 30/7 bằng phương thức thỏa thuận và khớp lệnh.
ADG: Ông Vương Quang Long đã mua hơn 1 triệu cổ phiếu ADG trong phiên 9/6, nâng tỉ lệ sở hữu lên 5,85%, qua đó trở thành cổ đông lớn của CTCP Clever Group.
TCI: Công ty TNHH Đầu tư Sài Gòn 3 Capital - công ty mẹ của CTCP Chứng khoán Thành Công, đăng ký bán hơn 21,56 triệu cổ phiếu TCI từ ngày 16/6 đến 15/7. Nếu giao dịch hoàn tất, tỉ lệ sở hữu sẽ giảm xuống còn 36,14%.
REE: Platinum Victory Pte Ltd đăng ký mua hơn 20,48 triệu cổ phiếu REE từ ngày 15/6 đến 14/7. Sau giao dịch, tổ chức này dự kiến nâng tỉ lệ sở hữu tại REE lên 44,99%.
Thông tin từ Ủy ban chứng khoán Nhà nước cho biết, trên cơ sở các điều kiện vận hành đã được hoàn thiện, Bộ Tài chính sẽ phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức lễ khai trương Sàn giao dịch carbon trong nước vào ngày 29.6. Việc đưa Sàn giao dịch carbon trong nước vào vận hành là dấu mốc quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam; góp phần thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính, thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế các-bon thấp và tạo thêm công cụ thị trường hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện mục tiêu phát triển bền vững.
Đến nay, các nội dung chuẩn bị về khuôn khổ pháp lý, quy chế nghiệp vụ, hàng hóa giao dịch, hạ tầng công nghệ thông tin, cơ chế thanh toán cơ bản hoàn tất, bảo đảm sẵn sàng cho việc vận hành thị trường theo đúng lộ trình đã được phê duyệt. Cụ thể, về khuôn khổ pháp lý, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư hướng dẫn về giám sát giao dịch trên sàn giao dịch carbon và chế độ báo cáo của Sở Giao dịch chứng khoán khoán và Tổng công ty Lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC). Song song, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 263/QĐ-TTg ngày 09/02/2026 phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính thí điểm giai đoạn 2025 - 2026. Trên cơ sở đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thực hiện phân bổ thí điểm hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho 110 cơ sở. Đồng thời, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư số 11/2026 Quy định quản lý, vận hành Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon, tạo cơ sở cho việc quản lý và giao dịch hàng hóa trên sàn giao dịch.
Về hạ tầng công nghệ thông tin, hệ thống giao dịch tại Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX), hệ thống lưu ký và thanh toán tại VSDC và Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon đã được hoàn thiện, kết nối đồng bộ và tổ chức kiểm thử toàn thị trường. Ủy ban chứng khoán Nhà nước đã hoàn thành việc lựa chọn ngân hàng thanh toán phục vụ hoạt động của Sàn giao dịch carbon trong nước theo quy định tại Nghị định số 29/2026, bảo đảm đáp ứng các yêu cầu về năng lực tài chính, kỹ thuật và nghiệp vụ. Song song với đó, các đơn vị thuộc Bộ Tài chính đã phối hợp tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo và chương trình tập huấn nhằm phổ biến quy định pháp luật, quy trình nghiệp vụ và cơ chế vận hành thị trường cho các tổ chức, cá nhân tham gia, góp phần nâng cao nhận thức và bảo đảm sự sẵn sàng của các chủ thể trên thị trường.
Chính quyền TP.HCM cho biết đang nghiên cứu điều chỉnh cấu trúc đô thị theo hướng giãn dân ra vùng ven. Chủ trương thành phố sẽ không xây mới chung cư cao tầng ở trung tâm, ưu tiên quỹ đất lớn cho công viên, không gian công cộng để giảm áp lực hạ tầng.
Ngoài việc hạn chế cao ốc ở khu vực lõi đô thị, TP.HCM cũng nghiên cứu mô hình nhà ở thương mại giá hợp lý tại các khu vực xa trung tâm. Đây không phải nhà ở xã hội hay nhà ở thuê mua, nhưng sẽ có mức giá phù hợp với khả năng chi trả của một bộ phận người dân.
Đầu tháng 1, HĐND TP.Hà Nội đã thông qua nghị quyết về điều chỉnh chương trình phát triển nhà ở thành phố giai đoạn 2021 - 2030. Nghị quyết xác định kiểm soát phát triển nhà ở tại khu vực nội đô lịch sử. Mục tiêu là hạn chế gia tăng dân số, giảm áp lực quá tải hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, từng bước cải thiện chất lượng không gian đô thị khu vực lõi.
Việc hạn chế tối đa xây chung cư mới trong nội đô là điều cần thiết và cũng là xu hướng chung của nhiều thành phố phát triển trên thế giới. Song trên thực tế, nhiều chung cư cao tầng đang tiếp tục được "nhồi" vào khu vực trung tâm trong Vành đai 3 Hà Nội.
Theo KTS Trần Huy Ánh, Ủyy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội, có nhiều bất cập trong quy hoạch đang bị các nhóm kinh doanh bất động sản "trục lợi thông tin". Ông cho rằng, chủ trương tái thiết thành phố, giải tỏa một số khu vực để phục vụ các dự án hạ tầng, không hoàn toàn là việc di dân vùng lõi ra vùng ven, như cách “tung tin” của nhiều “cò đất” để đẩy giá chung cư trung tâm cũng như vùng ven tăng lên.
“Quy hoạch Hà Nội 100 năm có rất nhiều vấn đề quan trọng khác như mở rộng không gian kết nối giữa các tỉnh, các vùng thì không được đề cập nhiều. Trong khi những điểm liên quan đến bất động sản như 9 trục, 9 cực, đa tầng, đa lớp lại được nhắc đến quá nhiều, khiến ngay cả người dân có đất có nhà sổ đỏ cũng hoang mang”, ông nêu.
Trên thực tế, việc hạn chế phát triển chung cư cao tầng tại khu vực nội đô vô hình trung lại khiến các dự án đang được xây dựng trong khu vực Vành đai 3 thành “hàng hiếm”, với lợi thế độc quyền tự nhiên về vị trí tạo hiệu ứng khan hàng, giá cao. Đây là lý do ngay khi xuất hiện thông tin dự án Masterise Cao Xà Lá sắp mở bán, các sàn và môi giới độc quyền đều quảng bá vị trí đắc địa cuối cùng của thủ đô trong Vành đai 3.
Mặt bằng giá chung cư trong khu vực Vành đai 3 trở vào đều đã ở mức trên 100 - 120 triệu đồng/m2, song các dự án mới như Cao Xà Lá, mức giá thậm chí 150 - 180 triệu đồng/m2 (thông thủy).
Tuy nhiên, đây có phải vị thế thực sự đắc địa và liệu việc “nhồi” tiếp cao ốc vào nội đô có đi ngược lại những chủ trương kéo giãn dân khỏi nội đô?
Trục đường Nguyễn Trãi - Ngã Tư Sở, một trong những điểm đen ùn tắc của thủ đô sắp tới sẽ tiếp tục được nhồi thêm khu đô thị phức hợp với 9 tòa chung cư cao tầng, dự kiến 35 - 46 tầng. Đây là khu vực trước đây thuộc 3 nhà máy cao su, xà phòng, thuốc lá (gọi tắt là Cao Xà Lá).
Việc Hà Nội di dời các nhà máy cũ gây ô nhiễm ra khu vực nội đô trong vành đai 3 từng được kỳ vọng sẽ giúp giảm áp lực ùn tắc cho một trong những trục đường huyết mạch. Hiện, thành phố cũng đang di dời hàng loạt hộ dân trên đường Nguyễn Trãi để làm đường Vành đai 2.
Tuy nhiên, dù mở thêm đường, thì với hàng loạt tòa chung cư cao tầng hai bên đường sắp sửa được xây dựng, trục đường Nguyễn Trãi - Ngã Tư Sở khó thoát được cảnh ùn tắc thời gian tới. Đáng nói, Hà Nội từng có bài học đắt giá khi trục đường Lê Văn Lương - Tố Hữu vỡ quy hoạch với mật độ chung cư dày đặc, khiến đây là một trong những điểm đen ùn tắc nghiêm trọng nhiều năm nay. Chỉ hơn 1,5 km đường Lê Văn Lương đã có hơn 30 tòa chung cư cao tầng…
Đề cập tới trường hợp xây dựng các khu dân cư quy mô lớn tại trục đường Nguyễn Trãi - Ngã Tư Sở tương tự như các trục đường lớn Sukhumvit và Silom (Bangkok, Thái Lan), theo KTS Trần Huy Ánh, vấn đề không phải là mật độ mà là quy hoạch Hà Nội nói về “phép mầu” TOD, nhưng hiện trạng tuyến đường lại khác hẳn.
Nhà đầu tư thì chỉ loay hoay xây nhà bán trong tường rào. Nhà quản lý thì loay hoay mở đường mà không tích hợp với đô thị: nhà làm đến đâu đường tắc đến đó. Hệ quả là đường mở tới đâu, được vài ngày thông thoáng lại ùn tắc, thậm chí ùn tắc trầm trọng hơn.
Trong khi đó, Bangkok xây nhà to dày đặc hai bên đường nhưng metro trên cao và đường bộ mặt đất đông xe gấp nhiều lần Hà Nội vẫn thông suốt. Do người đi bộ tiếp cận được nhà ga từ trên cao có cầu nối với các tòa nhà hai bên đường, các tòa nhà cũng nối với nhau. Nhiều chủ đầu tư tòa nhà còn làm sân rộng, sâu 20 năm khai thác chuyển giao lại không gian công cộng trên cao cho thành phố.
“Các nước phát triển đô thị đa tầng, đa lớp thực chất. Nhưng ngay tại đô thị lớn bên con đường lớn như Nguyễn Trãi thì nhà xây cao tầng bên cạnh tuyến đường sắt cao tầng mà không kết nối với nhau. Nếu chủ dự án có tầm nhìn, nhà quản lý có năng lực thì phải cùng nhau khai thác đa tầng, đa lớp tại đây”, ông Ánh nhấn mạnh.
TS Phan Lê Bình, chuyên gia giao thông, cũng cho rằng việc xây dựng các khu đô thị và quy hoạch giao thông công cộng đang bị tách biệt. "Định hướng phát triển mô hình TOD trên thế giới là khu vực nơi nhiều người dân sinh sống phải gắn với các nhà ga metro, tăng tính kết nối công cộng và giảm áp lực phương tiện cá nhân. Nhưng thực tế như Hà Nội, ngay cả khi đã có các tuyến metro thì kết nối của các dự án chung cư cao tầng tới các khu vực nhà ga vẫn rất kém, thậm chí không có kết nối", ông nêu.
Theo chuyên gia này, Hà Nội phải ra các đầu bài cho chủ đầu tư khi xây dựng những công trình khu đô thị lớn, là phải tạo kết nối cho người dân di chuyển bằng metro thuận tiện. Không lý gì thành phố bỏ hàng chục nghìn tỉ đồng để xây mỗi tuyến metro, nhưng vẫn trong tình cảnh "nhà ga một nơi, khu đô thị một nẻo" như hiện nay.
Một thành phố đáng sống không chỉ có nhiều tòa nhà cao tầng mà cần có không gian xanh, môi trường trong lành và hệ thống giao thông hợp lý để người dân được sinh sống thuận tiện, an toàn và bền vững hơn trong tương lai.
