Tại dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của luật Thuế thu nhập cá nhân, Bộ Tài chính đề xuất 2 phương án giảm trừ chi phí y tế, giáo dục – đào tạo vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế.
Phương án 1, người nộp thuế là cá nhân cư trú được giảm trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công các khoản chi cho y tế, giáo dục – đào tạo của người nộp thuế và người phụ thuộc, bao gồm: các khoản chi cho khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở y tế trong nước không quá 20 triệu đồng/năm; các khoản chi cho giáo dục – đào tạo tại cơ sở giáo dục – đào tạo trong nước không quá 21 triệu đồng/năm.
Phương án 2, các mức trần được giảm trừ tương ứng lần lượt là không quá 23 triệu đồng/năm và không quá 24 triệu đồng/năm.
Nhiều ý kiến cho rằng, đề xuất Bộ Tài chính đưa ra quá thấp, không sát thực tế đời sống.
Tại buổi họp báo thường kỳ quý 1 của Bộ Tài chính chiều 9.4, ông Lưu Đức Huy, Phó cục trưởng Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính), cho biết, dự kiến, nghị định sẽ có hiệu lực từ ngày 1.7.
Về bổ sung khoản giảm trừ đối với chi phí y tế và giáo dục, cơ sở tính toán được xây dựng trên số liệu thống kê năm 2024.
Cụ thể, năm 2024, chi tiêu y tế bình quân khoảng 3,5 triệu đồng/người/năm đối với khám, chữa bệnh ngoại trú và từ 10 – 12 triệu đồng/người/năm đối với điều trị nội trú; chi tiêu cho giáo dục và đào tạo bình quân khoảng 9,6 triệu đồng/người/năm.
Trên cơ sở tỷ lệ người phụ thuộc bình quân khoảng 0,8 người/người nộp thuế, cơ quan soạn thảo ước tính, tổng chi phí liên quan đến y tế và giáo dục cho cả người nộp thuế và người phụ thuộc khoảng 20,4 triệu đồng/năm đối với y tế và 19,2 triệu đồng/năm đối với giáo dục.
Bộ Tài chính tính toán, mức giảm trừ trong phương án 1 tương đương khoảng gấp 2 lần chi tiêu y tế nội trú và khoảng 2,2 lần chi tiêu giáo dục bình quân năm 2024.
Theo ông Huy, mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế hiện là 15,5 triệu đồng/tháng và mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng, thực chất đã tính toán trong đó bao gồm một phần chi phí sinh hoạt cơ bản (có chi cho y tế và giáo dục). Việc bổ sung khoản giảm trừ riêng lần này là hỗ trợ thêm.
“Nếu áp dụng phương án 2, dự kiến số giảm thu ngân sách khoảng gần 7.700 tỉ đồng. Theo tính toán, một cá nhân có thu nhập khoảng 28 triệu đồng/tháng và có một người phụ thuộc chưa phải nộp thuế thu nhập cá nhân; thu nhập từ khoảng 28,63 triệu đồng/tháng trở lên mới phát sinh nghĩa vụ thuế và phần thu nhập tăng thêm chỉ chịu thuế suất 5%”, ông Huy cho biết.
Theo dự thảo nghị định, để được giảm trừ các khoản chi phí giáo dục – y tế như đề xuất, người nộp thuế phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật. Riêng đối với chi phí y tế, cần có thêm bảng kê chi phí khám chữa bệnh theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.
Chứng từ phải thể hiện thông tin của người nộp thuế hoặc người phụ thuộc và không được chi trả từ các nguồn khác như tài trợ, hỗ trợ, ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm chi trả dưới các hình thức khác.
Trả lời câu hỏi về tính khả thi của chính sách, ông Huy khẳng định, việc thực hiện sẽ tuân thủ pháp luật về quản lý thuế. Theo quy định hiện hành, các khoản chi muốn được giảm trừ phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp.
Hiện nay, với việc áp dụng hóa đơn điện tử, các cơ sở kinh doanh có doanh thu năm từ 1 tỉ đồng trở lên bắt buộc phải xuất hóa đơn. Y tế và giáo dục là lĩnh vực ngành nghề kinh doanh có điều kiện, yêu cầu về hóa đơn, chứng từ càng phải được thực hiện nghiêm.
Không có lý do gì người dân đã chi trả chi phí hợp pháp lại không được cấp hóa đơn để làm căn cứ giảm trừ thuế. Trường hợp vi phạm quy định về hóa đơn, các bên liên quan đều có thể bị xử phạt theo quy định.
“Các phương án đang được lấy ý kiến và hoàn thiện. Bộ Tài chính sẽ tổng hợp, tiếp thu để chỉnh lý dự thảo, bảo đảm khi ban hành, chính sách vừa hỗ trợ người dân, vừa khả thi trong thực hiện”, ông Huy nói.
Theo Đề cương, giai đoạn 2024 - 2025, quy mô tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của TP.HCM đạt khoảng 100 tỉ USD, dân số thực tế (tính cả người nhập cư chưa đăng ký thường trú) dao động khoảng 10 - 14 triệu người và GRDP bình quân đầu người ở mức gần 7.500 USD/người/năm. Với mục tiêu GRDP dự kiến đến năm 2050 đạt khoảng 1.200 tỉ USD, đồng nghĩa nền kinh tế TP trong 25 năm tới tăng vọt gấp khoảng 12 lần. Về thu nhập bình quân đầu người, đến năm 2030 nếu đạt 14.000 USD thì mức tăng đạt gấp gần 2 lần hiện nay, đến năm 2035 chạm mốc 25.000 USD - gấp gần 3,5 lần, và đến năm 2045 tương đương mức tăng gấp 10 lần hiện nay, đạt 75.000 USD.
TS Nguyễn Văn Điển, Trưởng khoa Kinh tế chính trị, Học viện Chính trị khu vực II, đánh giá: mục tiêu tăng trưởng quy mô kinh tế và thu nhập bình quân đầu người của TP.HCM theo đề án tuy tham vọng nhưng hoàn toàn khả thi. Cơ sở cho niềm tin này đến từ những lợi thế địa kinh tế, địa chính trị và đặc biệt là bước đột phá về mặt thể chế khi T.Ư đã cho phép TP xây dựng luật Đô thị đặc biệt.
Ông Nguyễn Văn Điển chỉ rõ: TP.HCM hiện đã được phê duyệt đề án khu thương mại tự do, khu logistics thông minh tích hợp, rồi đã hình thành Trung tâm tài chính quốc tế. Đây không chỉ là những "cỗ máy" tạo ra giá trị thặng dư rất cao mà còn là hấp lực hút dòng vốn đầu tư mạnh mẽ từ các nền kinh tế lớn. Trong bối cảnh nhiều nước đã phải đối mặt với tình trạng thiếu nhân công lao động, già hóa dân số nên nguồn lực sẽ được đẩy về địa chỉ năng động với dân số trẻ, dân số "vàng" như TP.HCM. Các nguồn vốn, nguồn lực từ Singapore, Hồng Kông, Nhật Bản hoặc Mỹ cũng sẽ đổ về đây.
Cùng với đó, TP.HCM với vị thế chiến lược cho phép phát triển mạnh kinh tế biển chất lượng cao tại Cần Giờ, Cái Mép - Thị Vải; kết hợp cùng hạ tầng kết nối giữa đường sắt, đường sắt cao tốc, đường bộ, đường thủy sẽ tạo nên những "hub" kinh tế biển thu hút dân cư, nguồn lực, dòng vốn chất lượng cao. Đây sẽ là một trong những động lực thúc đẩy kinh tế tăng trưởng rất nhanh. Ngoài ra, TP.HCM cũng quy tụ được nguồn kiều hối lớn đổ về mỗi năm, tạo lực đẩy tăng trưởng đầu tư.
"Một lưu ý nữa là đối với những nước đang phát triển và có dư địa phát triển, dân số trẻ cùng tiềm năng thuận lợi thì tốc độ tăng trưởng luôn cao hơn các nước đã phát triển như Nhật Bản hoặc Mỹ. Tốc độ tăng trưởng của các cường quốc trung bình chỉ khoảng 1 - 3%/năm. Nghĩa là giai đoạn các nước phát triển trong 50 năm tới, TP.HCM vẫn hoàn toàn có thể đạt tới mức thu nhập bình quân đầu người vào top đầu của châu Á", TS Nguyễn Văn Điển nói.
TS Trần Việt Anh, Phó hiệu trưởng phụ trách Trường ĐH Hùng Vương TP.HCM, nhận xét việc TP.HCM vừa phê duyệt Đề cương quy hoạch là một bước đi rất đặc biệt, bởi đây không còn là một bản quy hoạch thông thường mà là một chiến lược định vị tương lai của đô thị lớn nhất cả nước. Theo đề cương, TP đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân tối thiểu 10%/năm trong suốt giai đoạn 2025 - 2050 và quy mô GRDP đến năm 2050 dự kiến đạt khoảng 1.200 tỉ USD. Nếu đặt trong tương quan quốc tế, mục tiêu GRDP 1.200 tỉ USD là rất tham vọng. Con số này cao gấp nhiều lần quy mô kinh tế hiện nay của TP.HCM và tương đương với GDP của nhiều nền kinh tế phát triển trên thế giới. Điều đó cho thấy TP không còn đặt mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế lớn nhất VN mà đang hướng đến vị thế của một cực tăng trưởng có tầm ảnh hưởng khu vực.
Tuy nhiên, TS Trần Việt Anh cho rằng vấn đề quan trọng không phải là GRDP đạt bao nhiêu mà là chất lượng của GRDP thế nào. Trong quy hoạch được Thủ tướng phê duyệt trước đó, TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 GRDP bình quân đầu người đạt khoảng 14.800 - 15.400 USD, khu vực dịch vụ chiếm trên 60% GRDP, kinh tế số đóng góp trên 40% GRDP, năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) đóng góp khoảng 60% vào tăng trưởng. Đây mới là những chỉ số phản ánh chất lượng phát triển và năng lực cạnh tranh thực sự của TP.
Điều đặc biệt của quy hoạch lần này là tầm nhìn 100 năm. Trên thế giới, rất ít đô thị xây dựng chiến lược phát triển với khoảng thời gian dài như vậy vì đòi hỏi tư duy vượt ra khỏi giới hạn của các nhiệm kỳ quản lý và các chu kỳ đầu tư thông thường. Theo đề cương mới, TP.HCM được định vị là đầu mối giao thương quốc tế, cửa ngõ kết nối ra biển của quốc gia, vận hành theo mô hình siêu đô thị đa trung tâm với hệ thống hạ tầng hiện đại và quản trị thông minh. Vì thế theo TS Trần Việt Anh, trong tầm nhìn 100 năm, TP.HCM cần xác định ba mục tiêu chiến lược. Thứ nhất, trở thành trung tâm tài chính và đổi mới sáng tạo hàng đầu châu Á. Nếu chỉ so với các địa phương trong nước thì tầm nhìn sẽ quá nhỏ. Đối tượng so sánh của TP.HCM phải là các trung tâm như Singapore, Thượng Hải (Trung Quốc) hay Seoul (Hàn Quốc).
Thứ hai, chuyển từ mô hình "thành phố đơn cực" sang "siêu vùng đô thị". Sau khi mở rộng không gian phát triển, phạm vi nghiên cứu quy hoạch TP.HCM đã bao trùm khu vực khoảng 6.772 km2 và liên kết với các địa phương xung quanh như Tây Ninh, TP.Đồng Nai, Đồng Tháp, Lâm Đồng cùng không gian biển liên quan. Đây là cơ sở để hình thành một đại đô thị vùng thay vì chỉ là một đô thị trung tâm như trước đây.
Thứ ba, lấy con người làm trung tâm. Theo quy hoạch hiện hành, dân số thường trú của TP.HCM dự kiến đạt khoảng 11 triệu người vào năm 2030 và khoảng 14,5 triệu người vào năm 2050. Một số kịch bản quy hoạch tổng thể mới còn dự báo quy mô dân số có thể lên tới khoảng 22 triệu người trong dài hạn. Điều đó cho thấy áp lực rất lớn về nhà ở, giao thông, giáo dục, y tế và môi trường sống.
"Tôi cho rằng giá trị lớn nhất của quy hoạch 100 năm không nằm ở mục tiêu GRDP 1.200 tỉ USD hay tăng trưởng hai con số. Những con số đó có thể thay đổi theo từng giai đoạn phát triển. Điều quan trọng hơn là TP.HCM đang bắt đầu trả lời một câu hỏi lớn hơn: Đến cuối thế kỷ 21, TP.HCM muốn được thế giới biết đến như một TP nào? Nếu câu trả lời là một trung tâm tài chính quốc tế, một cực đổi mới sáng tạo hàng đầu châu Á và một đô thị đáng sống của khu vực, thì mọi quy hoạch về hạ tầng, không gian đô thị, giáo dục, khoa học, công nghệ và thu hút nhân tài từ hôm nay đều phải được thiết kế để phục vụ mục tiêu đó. Đó mới là tinh thần cốt lõi của một quy hoạch 100 năm, không phải dự báo tương lai, mà là kiến tạo tương lai", TS Trần Việt Anh kỳ vọng.
Theo đó, Chủ tịch UBND TP.HCM thống nhất đề nghị của Sở Nông nghiệp và Môi trường về chủ trương xây dựng Quyết định quy định hệ số K trên địa bàn thành phố áp dụng từ ngày 1.7 theo trình tự, thủ tục rút gọn.
Việc này nhằm bảo đảm cơ sở triển khai thực hiện các thủ tục hành chính về đất đai, xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai trên địa bàn thành phố liên tục, kịp thời, đúng quy định.
UBND TP.HCM giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp Sở Tư pháp và các cơ quan, đơn vị liên quan khẩn trương rà soát cơ sở pháp lý, dữ liệu đầu vào, xây dựng dự thảo quyết định quy định hệ số điều chỉnh giá đất trên địa bàn thành phố.
Việc này thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục xây dựng, thẩm định văn bản quy phạm pháp luật theo quy định; bảo đảm nội dung tham mưu chặt chẽ, phù hợp tình hình thực tế và đúng quy định pháp luật.
Đồng thời, Chủ tịch UBND TP.HCM đề nghị Thuế TPHCM, các thuế cơ sở, Văn phòng Đăng ký đất đai thành phố và các chi nhánh, UBND 168 phường, xã, đặc khu và các cơ quan, đơn vị có liên quan khẩn trương phối hợp, cung cấp đầy đủ dữ liệu, hồ sơ, thông tin về giá đất, nghĩa vụ tài chính về đất đai và các nội dung liên quan.
Qua đó, phục vụ công tác rà soát, tổng hợp, xây dựng hệ số điều chỉnh giá đất trên địa bàn thành phố áp dụng từ ngày 1.7.
Theo Nghị quyết số 254 quy định việc tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tiền bồi thường khi nhà nước thu hồi đất là giá đất theo bảng giá đất và hệ số K.
Ngân hàng Nhà nước tăng tỷ giá trung tâm 8 đồng, lên 25.113 đồng/USD. Các ngân hàng thương mại tăng giá USD 8 đồng so với ngày trước đó. Vietcombank mua vào 26.108 - 26.138 đồng, bán ra 26.368 đồng. Vietinbank mua vào với giá 26.125 đồng, bán ra 26.368 đồng. ACB mua vào ở mức 26.110 - 26.140 đồng mỗi USD, bán ra 26.360 đồng… Các ngoại tệ khác giảm nhẹ. Tại Vietcombank, giá EUR giảm 97 đồng, mua vào ở mức 30.017 - 30.320 đồng, bán ra 31.600 đồng; bảng Anh giảm 30 đồng, mua vào 34.607 - 34.957 đồng, bán ra 36.076 đồng…
Giá USD thế giới tăng, chỉ số USD-Index thêm 0,21 điểm, lên 98,8 điểm. Đồng USD đang hướng tới một tuần tăng giá khi căng thẳng giữa Iran và Mỹ leo thang, làm tiêu tan hy vọng về một thỏa thuận hòa bình. Iran đã thể hiện quyền kiểm soát eo biển Hormuz, thông qua đoạn video cho thấy lực lượng đặc nhiệm nước này đột kích một tàu chở hàng lớn, sau khi các cuộc đàm phán hòa bình mà Washington kỳ vọng sẽ mở lại tuyến vận tải quan trọng nhất thế giới này bị đổ vỡ. USD đã thu hút nhu cầu trú ẩn an toàn trong bối cảnh bất ổn. Đồng tiền này tăng mạnh trong tháng 3 khi lo ngại xung đột leo thang, nhưng đã giảm bớt đà tăng trong tháng này.
Ngoài ra, Mỹ công bố số đơn xin trợ cấp thất nghiệp hằng tuần tăng nhẹ, nhưng vẫn phản ánh thị trường lao động ổn định. Các dữ liệu kinh tế gần đây cũng cho thấy nền kinh tế Mỹ vẫn vững vàng, điều này có thể khiến Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) ít có khả năng cắt giảm lãi suất, ngay cả khi xung đột được giải quyết. Hợp đồng tương lai lãi suất của Fed hiện chỉ dự đoán khoảng 24% khả năng cắt giảm lãi suất vào cuối năm, khi các nhà giao dịch cân nhắc rủi ro lạm phát do chiến tranh.
Một số ngoại tệ khác giảm giá so với USD như EUR giảm 0,08%, xuống 1,1694 USD; bảng Anh giảm 0,16%, xuống 1,3477 USD; yen Nhật suy yếu 0,04% so với USD, xuống mức 159,55 yen/USD, gần ngưỡng 160, đây là lằn ranh có thể kích hoạt can thiệp của cơ quan chức năng. Ngân hàng Trung ương Nhật Bản được kỳ vọng sẽ giữ nguyên lãi suất vào tuần tới, nhưng đã phát tín hiệu có thể tăng lãi suất vào tháng 6.
