Nhận định được các chuyên gia nêu tại tọa đàm trực tuyến về “Bức tranh đa chiều về vị thế của doanh nghiệp tư nhân TP HCM” do tạp chí Doanh Nhân Sài Gòn và Viện Sáng kiến Việt Nam tổ chức sáng 26/5.
Ông Đỗ Thiên Anh Tuấn, Giảng viên Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, chỉ ra số liệu đăng ký kinh doanh cho thấy bình quân vốn của một doanh nghiệp tại TP HCM rất thấp, khoảng vài tỷ đồng.
Nơi đây là cái nôi tinh thần kinh doanh sau Đổi Mới, nhiều thương hiệu vang bóng nhưng hiện các tập đoàn kinh tế nhà nước lớn, ngân hàng nhóm “Big 4” và những tập đoàn tư nhân đầu đàn chủ yếu tập trung ở phía Bắc.
“TP HCM đang thiếu những ‘nhà vô địch quốc gia’, tức doanh nghiệp dẫn dắt có tầm vóc quốc tế”, ông Tuấn nhận định. Thực tế, Top 500 Doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam (VNR500) của Vietnam Report ghi nhận Thành phố không có doanh nghiệp trong Top 10 doanh nghiệp lớn nhất và có 4 doanh nghiệp trong top 10 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất.
Ông Đinh Hồng Kỳ, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp (HUBA), nhận định thành phố có hệ sinh thái doanh nghiệp khá mạnh nhưng chưa đủ tạo các “sếu đầu đàn”, còn ít doanh nghiệp tầm cỡ Đông Nam Á.
TP HCM có khoảng 350.000 doanh nghiệp, chiếm 30,6% cả nước. Nhưng 80% quy mô vừa, nhỏ và siêu nhỏ, khả năng mở rộng rất yếu, theo ông Kỳ. “Ngay cả những doanh nghiệp tư nhân lâu năm, tuổi đời 30-40 năm, cũng có tốc độ mở rộng thấp trong những năm gần đây”, ông nói.
Chuyên gia chỉ ra loạt rào cản mở rộng quy mô của doanh nghiệp tại TP HCM.Theo ông Lê Phụng Hào, Chủ tịch công ty tư vấn Global AAA Consulting, nhiều doanh nghiệp nơi đây tập trung vào kinh tế số, công nghệ và dịch vụ cao cấp.
Họ chủ yếu sở hữu tài sản vô hình như thuật toán, dữ liệu khách hàng và giá trị thương hiệu thay vì hạ tầng vật lý, là “nút thắt” khi tìm kiếm vốn mở rộng. Bởi 93,5% khoản vay ngân hàng yêu cầu thế chấp bằng bất động sản, khiến doanh nghiệp sở hữu “chất xám” gần như không thể dùng tài sản trí tuệ để vay.
“Hệ quả là khi đạt quy mô tầm trung, họ thường chọn cách ‘bán mình’ cho các quỹ đầu tư ngoại vì thiếu vốn để thành ‘gã khổng lồ'”, ông nói. Riêng nhóm tư nhân từng vang bóng, nhiều nhà sáng lập sau 30-40 năm thành công cũng chọn bán cho nước ngoài vì khủng hoảng chuyển giao thế hệ trong gia đình.
Ông Đinh Hồng Kỳ dẫn chứng “Báo cáo Kinh tế tư nhân năm 2025” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố gần đây cho thấy thách thức hàng đầu của doanh nghiệp hiện nay là tìm kiếm vốn và khách hàng.
Cộng đồng doanh nghiệp còn đối mặt với chi phí đất đai, logistics và hạ tầng cao. Bên ngoài, tình hình thế giới bất ổn khiến doanh nghiệp khó xây dựng chiến lược dài hạn, việc đầu tư vào các dự án lớn, mang tính đột phá trở nên rủi ro.
Dẫu vậy, TP HCM vẫn được đánh giá là trung tâm kinh tế năng động, môi trường thuận lợi phát triển cho các doanh nghiệp. Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam (BPI) 2025 của VCCI xếp hạng thành phố dẫn đầu hiệu quả điều hành kinh tế tư nhân cả nước nhờ quy mô thị trường và độ sâu của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Bình quân địa phương có 4,33 doanh nghiệp thành lập mới và 23,75 doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân, cao nhất cả nước. “Đây là nơi có hệ sinh thái SME và startup năng động nhất, tinh thần kinh doanh và khả năng thích nghi cao”, ông Kỳ nhận xét.
Các chuyên gia khuyến nghị có chính sách tốt hơn cho hình thức vay tín chấp dựa trên hợp đồng và dòng tiền để hỗ trợ những doanh nghiệp mạnh về công nghệ nhưng thiếu đất đai. Nhằm hạn chế việc “bán mình” quá sớm, cần cơ chế hỗ trợ tín dụng phù hợp cho doanh nghiệp tầm trung đang trên đà lớn mạnh.
Theo Đỗ Thiên Anh Tuấn, TP HCM cần tăng tốc cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước trực thuộc. “Nếu cổ phần hóa và niêm yết, quy mô của một số doanh nghiệp tại địa phương sẽ không nhỏ”, ông nhận định. Chuyên gia khuyến nghị có chính sách đột phá, kết nối hệ sinh thái cho siêu đô thị sau sáp nhập, giúp doanh nghiệp có không gian và nguồn lực để cạnh tranh ở quy mô khu vực ASEAN và toàn cầu.
Với doanh nghiệp, ông Lê Phụng Hào khuyến nghị kiên định xây dựng năng lực lõi, tránh kinh doanh đa ngành theo phong trào; đồng thời, chủ động quản trị bằng dữ liệu, thâm nhập sâu vào hệ sinh thái liên vùng, chuỗi giá trị của FDI.
Riêng khủng hoảng thế hệ trong doanh nghiệp gia đình, chuyên gia Global AAA Consulting đề xuất cải tổ quản trị, theo hướng tách biệt quyền sở hữu và quyền điều hành thông qua mô hình “Hội đồng Gia tộc” đã phổ biến ở các nước. Hội đồng Gia tộc nên mạnh dạn thuê CEO, CFO chuyên nghiệp, minh bạch hóa tài chính qua mô hình holding để tách bạch vốn gia đình và vốn đầu tư kinh doanh.
Vụ án buôn lậu 28.000 viên kim cương đang được điều tra mở rộng, những tình tiết mới thu hút sự quan tâm của dư luận. Thêm một nhân sự tại P-Lab bị khởi tố khiến quan tâm đổ dồn về công ty P-Lab - công ty con của Công ty cổ phần Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (mã chứng khoán: PNJ).
Cổ phiếu PNJ theo đó cũng có phản ứng tiêu cực. Phiên ngày 15/7, PNJ giảm sàn trở lại, sau khi đã phục hồi sau loạt thông tin mua vào từ lãnh đạo nhằm củng cố niềm tin và bảo vệ giá trị cổ đông. Sáng nay (phiên 16/7), cổ phiếu PNJ tiếp tục chịu áp lực bán lớn, về mức 40.600 đồng/cổ phiếu, dư bán hàng triệu đơn vị.
Bà Cao Thị Ngọc Dung - Chủ tịch HĐQT PNJ - xuất hiện tại một sự kiện dành cho các cấp lãnh đạo sáng 16/7 tại TPHCM. Nói về các tin đồn, bà Dung nêu không có bình luận. Mọi thông tin chính thức sẽ được công ty PNJ công bố cho các đối tác, nhà đầu tư và khách hàng.
Về kế hoạch mua cổ phiếu quỹ, bà chia sẻ vẫn đang thực hiện theo công bố. Do PNJ vừa hoàn tất phát hành cổ phiếu thưởng nên đúng với quy định hiện hành thì sau 6 tháng doanh nghiệp mới tiến hành mua lại cổ phiếu quỹ được.
Trước đó, trong thư gửi cổ đông tối 3/7, bà Cao Thị Ngọc Dung cho biết doanh nghiệp có đủ nguồn lực để đối phó trong tình huống này. Tiếp tục xuất hiện công khai và trao đổi với nhà đầu tư, bà khẳng định 28.000 viên kim cương buôn lậu không vào hệ thống PNJ, nhấn mạnh những cam kết về chất lượng, giá cả, thu mua luôn được đảm bảo.
Về phía PNJ, ban lãnh đạo nhấn mạnh các sai phạm bị cáo buộc liên quan đến nguyên Giám đốc P-Lab thuộc trách nhiệm pháp lý cá nhân của người này, không phải trách nhiệm của công ty. Ban lãnh đạo cũng khẳng định toàn bộ kim cương do công ty phân phối đều được thu mua thông qua hai kênh gồm kim cương nhập khẩu chính ngạch, hợp pháp và kim cương mua lại từ khách hàng theo chương trình thu mua của công ty.
Lãnh đạo PNJ lần lượt thông báo mua vào cổ phiếu
Ngày 11/7, ông Phan Quốc Công - Thành viên HĐQT kiêm Tổng giám đốc PNJ - đã đăng ký mua vào 1 triệu cổ phiếu PNJ. Thời gian dự kiến thực hiện bắt đầu từ ngày 17/7 đến ngày 14/8.
Ngày 6/7, ông Cao Ngọc Duy - em trai của Chủ tịch HĐQT Cao Thị Ngọc Dung - cũng gửi thông báo đăng ký mua vào 300.000 cổ phiếu PNJ. Thời gian giao dịch dự kiến của ông Duy diễn ra từ ngày 10/7 đến ngày 7/8.
Công ty cũng ra thông báo về phương án mua lại cổ phiếu quỹ nhằm bảo vệ giá trị của công ty và lợi ích của cổ đông. Loạt thông tin tích cực giúp PNJ phục hồi trong phiên 13, thậm chí phiên 14 cổ phiếu đã tăng hết biên độ trước khi giảm trở lại.
Chiều 9/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng báo cáo Quốc hội tình hình thực kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội những tháng đầu năm 2026 và kế hoạch 5 năm.
Theo Thủ tướng, tình hình thế giới, khu vực tiếp tục biến động nhanh, phức tạp, nhất là việc điều chỉnh chính sách của nhiều quốc gia, xung đột quân sự leo thang. Cùng với đó, giá xăng, dầu tăng cao, kinh tế toàn cầu dự báo tăng trưởng chậm.
Năm nay, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số. Ông cho hay Chính phủ sẽ huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực để đạt mục tiêu này. Trong đó, Chính phủ yêu cầu thu ngân sách tăng 10%, tiết kiệm trên 10% và phấn đấu tiết kiệm chi thường xuyên thêm 5%; gỡ vướng nhanh cho các dự án tồn động kéo dài... Chỉ tiêu tăng trưởng với từng địa phương, tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước sẽ được Chính phủ giao cụ thể trong tháng 4.
"Kiên quyết không để xảy ra mất ổn định, khủng hoảng kinh tế trong mọi tình huống. Chính phủ sẽ tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, ngân sách và có giải pháp dự phòng để chủ động ứng phó với biến động", Thủ tướng nói.
Xung đột Trung Đông khiến thị trường năng lượng toàn cầu, trong đó có Việt Nam chịu tác động lớn, giá nhiên liệu tăng vọt. Thủ tướng nói Việt Nam
sẽ đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia cả trước mắt và lâu dài, nhất là nguồn cung dầu thô, khí đốt. Ông cũng yêu cầu tăng tiết kiệm năng lượng, bảo đảm không để thiếu điện trong bất cứ tình huống nào và nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện.
Theo kế hoạch, Chiến lược dự trữ năng lượng quốc gia và Đề án phát triển hạ tầng công nghiệp ứng dụng năng lượng nguyên tử sẽ được hoàn thành trong quý III. Việt Nam sẽ hình thành hệ thống kho dự trữ dầu thô quy mô lớn, nhằm đa dạng và duy trì nguồn cung ổn định ít nhất 90 ngày.
Hiện Việt Nam chưa có kho dự trữ xăng dầu quốc gia riêng biệt. Hàng dự trữ đang được tồn trữ tại kho của doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu lớn thông qua hợp đồng, trả phí theo định mức với các đơn vị. Mức dự trữ này chỉ khoảng 7-10 ngày tiêu thụ. Vừa qua, Chính phủ đã giao Bộ Công Thương sớm làm việc với các đối tác nước ngoài để triển khai ngay việc xây dựng kho dự trữ xăng dầu chiến lược tại Nghi Sơn (Thanh Hóa).
Từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu trong nước đã có 15 kỳ điều hành, hiện mỗi lít xăng RON 95-III là 23.540 đồng, dầu diesel 32.960 đồng. Trước đó, có thời điểm giá hai loại nhiên liệu này lên lần lượt gần 34.000 đồng và 45.000 đồng một lít.
Về phát triển các mô hình kinh tế mới, theo Thủ tướng, sàn giao dịch dữ liệu, tài sản mã hóa, tài sản kỹ thuật số sẽ được vận hành thí điểm từ quý III, sau khi nhà chức trách rà soát, bổ sung các chính sách, đề án phát triển.
Với các thị trường trọng yếu, trong đó có bất động sản, trái phiếu doanh nghiệp, tiền tệ... cũng phải được lành mạnh hóa. Ông cho biết đã trực tiếp chỉ đạo Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, yêu cầu cơ quan này phải có các biện pháp điều hành để ổn định mặt bằng lãi suất huy động và cho vay.
Thẩm tra báo cáo của Chính phủ, ông Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Tài chính nói kinh tế vĩ mô trong nước cơ bản ổn định nhưng dư địa chính sách còn hạn chế, trong khi rủi ro bên ngoài gia tăng. Theo ông Mãi, bối cảnh hiện tại đòi hỏi Chính phủ cần nâng cao năng lực dự báo và phản ứng chính sách kịp thời hơn.
Cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ theo dõi sát thị trường năng lượng và chính sách thuế, thương mại quốc tế nhằm kịp thời đánh giá tác động, xây dựng kịch bản điều hành phù hợp.
Tại khu chợ sầm uất Trionfale ở thủ đô Rome (Italy), những quầy rau củ đang chứng kiến một sự thay đổi chóng mặt. Trái cây sấy khô hay các loại quả mọng giờ đây bị nhiều khách hàng ví là "đắt như vàng".
Đó là hệ lụy trực tiếp khi những căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục leo thang. Chuỗi cung ứng đứt gãy đã nhanh chóng biến các mặt hàng thiết yếu hằng ngày trở thành gánh nặng tài chính đối với người tiêu dùng đại chúng.
Bà Anna Caruso, chủ một quầy nông sản tại chợ Trionfale, thừa nhận giá cả đã đồng loạt "đội" lên. Chi phí nhiên liệu đắt đỏ kéo theo cước vận tải tăng vọt, khiến các mặt hàng quen thuộc như bí xanh, cà tím hay trái cây đều thiết lập mặt bằng giá mới.
Hành vi của người tiêu dùng cũng lập tức xoay trục. Thay vì mua sắm thoải mái, khách hàng bắt đầu nâng lên đặt xuống. Những loại trái cây đắt tiền bị gạt khỏi giỏ hàng, nhường chỗ cho các lựa chọn "nhẹ ví" hơn như táo hay khoai tây.
"Với nhiều mặt hàng, khách nói thẳng là họ không kham nổi. Người có điều kiện thì vẫn mua, còn đa số đành phải cắt giảm", bà Caruso chia sẻ.
Thực tế này được ông Antonio Rosati, một cư dân địa phương, minh chứng rõ nét. Theo ông, nhóm người cao tuổi có thu nhập thấp đang phải tính toán từng đồng. Thay vì mua 300 gram phô mai Parmesan như trước, họ dè sẻn rút xuống chỉ còn 100 gram và chuyển sang các thực phẩm no lâu, giá rẻ như gạo, mì.
Dữ liệu từ Viện Thị trường Nông nghiệp Italy (ISMEA) cho thấy bức tranh chung khá ảm đạm. So với cùng kỳ năm 2025, giá lê đã tăng 8,5%, táo tăng 3,2%, dâu tây tăng 17% và kiwi tăng 1,8%.
Không riêng Italy, toàn châu Âu đang đối mặt với nguy cơ lạm phát thực phẩm bùng phát trở lại. Theo Euronews Business, việc giá dầu Brent liên tục vượt mốc 100 USD/thùng đang tạo ra một cú sốc dây chuyền.
Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) chỉ ra 3 kênh chính đang bóp nghẹt chuỗi cung ứng. Thứ nhất là chi phí năng lượng. Việc eo biển Hormuz bị ách tắc khiến giá dầu diesel và khí đốt tăng phi mã, đẩy cước logistics và chi phí vận hành trang trại lên cao.
Thứ hai là cú sốc phân bón. FAO cảnh báo giá phân bón toàn cầu có thể vọt thêm 15-20% trong nửa đầu năm 2026. Giá khí đốt đắt đỏ khiến chi phí sản xuất phân bón nội địa tại châu Âu tăng vọt. Nếu nông dân giảm bón phân để tiết kiệm, năng suất mùa vụ cuối năm sẽ sụt giảm, làm nguồn cung càng thêm khan hiếm.
Thứ ba là sự trỗi dậy của nhiên liệu sinh học. Giá dầu cao kích thích dòng vốn đổ vào sản xuất ethanol và biodiesel. Hàng loạt nông sản như ngô, dầu đậu nành bị chuyển hướng sang làm nhiên liệu thay vì thực phẩm, khiến bàn ăn của người dân càng thêm đắt đỏ.
Áp lực đang đè nặng lên các nhà sản xuất. Ông David Granieri, Phó chủ tịch Hiệp hội nông dân Italy Coldiretti, tính toán rằng những biến động từ Vùng Vịnh có thể "thổi bay" 25% ngân sách của một doanh nghiệp nông nghiệp tầm trung. Đây là một con số cực kỳ nặng nề.
Theo giới phân tích, những quốc gia là trung tâm logistics hoặc phụ thuộc mạnh vào nhiên liệu như Hà Lan, Bỉ, Đức, Pháp và Tây Ban Nha sẽ là những nơi dễ bị tổn thương nhất trước làn sóng tăng giá này.
Dù các chính phủ đang nỗ lực can thiệp, nhưng độ trễ của thị trường vẫn là điều đáng lo ngại. Theo bà Maria Castroviejo, chuyên gia phân tích tại Rabobank, nguồn cung hiện tại có thể vẫn tạm đủ, nhưng áp lực chi phí thực sự sẽ giáng xuống thị trường vào mùa thu tới.
Khi chi phí năng lượng ngấm trọn vẹn vào từng khâu sản xuất và vận chuyển, người tiêu dùng châu Âu có lẽ sẽ còn phải tiếp tục bài toán "thắt lưng buộc bụng" trong một thời gian dài.
