Nhận định được các chuyên gia nêu tại tọa đàm trực tuyến về “Bức tranh đa chiều về vị thế của doanh nghiệp tư nhân TP HCM” do tạp chí Doanh Nhân Sài Gòn và Viện Sáng kiến Việt Nam tổ chức sáng 26/5.
Ông Đỗ Thiên Anh Tuấn, Giảng viên Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, chỉ ra số liệu đăng ký kinh doanh cho thấy bình quân vốn của một doanh nghiệp tại TP HCM rất thấp, khoảng vài tỷ đồng.
Nơi đây là cái nôi tinh thần kinh doanh sau Đổi Mới, nhiều thương hiệu vang bóng nhưng hiện các tập đoàn kinh tế nhà nước lớn, ngân hàng nhóm “Big 4” và những tập đoàn tư nhân đầu đàn chủ yếu tập trung ở phía Bắc.
“TP HCM đang thiếu những ‘nhà vô địch quốc gia’, tức doanh nghiệp dẫn dắt có tầm vóc quốc tế”, ông Tuấn nhận định. Thực tế, Top 500 Doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam (VNR500) của Vietnam Report ghi nhận Thành phố không có doanh nghiệp trong Top 10 doanh nghiệp lớn nhất và có 4 doanh nghiệp trong top 10 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất.
Ông Đinh Hồng Kỳ, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp (HUBA), nhận định thành phố có hệ sinh thái doanh nghiệp khá mạnh nhưng chưa đủ tạo các “sếu đầu đàn”, còn ít doanh nghiệp tầm cỡ Đông Nam Á.
TP HCM có khoảng 350.000 doanh nghiệp, chiếm 30,6% cả nước. Nhưng 80% quy mô vừa, nhỏ và siêu nhỏ, khả năng mở rộng rất yếu, theo ông Kỳ. “Ngay cả những doanh nghiệp tư nhân lâu năm, tuổi đời 30-40 năm, cũng có tốc độ mở rộng thấp trong những năm gần đây”, ông nói.
Chuyên gia chỉ ra loạt rào cản mở rộng quy mô của doanh nghiệp tại TP HCM.Theo ông Lê Phụng Hào, Chủ tịch công ty tư vấn Global AAA Consulting, nhiều doanh nghiệp nơi đây tập trung vào kinh tế số, công nghệ và dịch vụ cao cấp.
Họ chủ yếu sở hữu tài sản vô hình như thuật toán, dữ liệu khách hàng và giá trị thương hiệu thay vì hạ tầng vật lý, là “nút thắt” khi tìm kiếm vốn mở rộng. Bởi 93,5% khoản vay ngân hàng yêu cầu thế chấp bằng bất động sản, khiến doanh nghiệp sở hữu “chất xám” gần như không thể dùng tài sản trí tuệ để vay.
“Hệ quả là khi đạt quy mô tầm trung, họ thường chọn cách ‘bán mình’ cho các quỹ đầu tư ngoại vì thiếu vốn để thành ‘gã khổng lồ'”, ông nói. Riêng nhóm tư nhân từng vang bóng, nhiều nhà sáng lập sau 30-40 năm thành công cũng chọn bán cho nước ngoài vì khủng hoảng chuyển giao thế hệ trong gia đình.
Ông Đinh Hồng Kỳ dẫn chứng “Báo cáo Kinh tế tư nhân năm 2025” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố gần đây cho thấy thách thức hàng đầu của doanh nghiệp hiện nay là tìm kiếm vốn và khách hàng.
Cộng đồng doanh nghiệp còn đối mặt với chi phí đất đai, logistics và hạ tầng cao. Bên ngoài, tình hình thế giới bất ổn khiến doanh nghiệp khó xây dựng chiến lược dài hạn, việc đầu tư vào các dự án lớn, mang tính đột phá trở nên rủi ro.
Dẫu vậy, TP HCM vẫn được đánh giá là trung tâm kinh tế năng động, môi trường thuận lợi phát triển cho các doanh nghiệp. Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam (BPI) 2025 của VCCI xếp hạng thành phố dẫn đầu hiệu quả điều hành kinh tế tư nhân cả nước nhờ quy mô thị trường và độ sâu của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Bình quân địa phương có 4,33 doanh nghiệp thành lập mới và 23,75 doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân, cao nhất cả nước. “Đây là nơi có hệ sinh thái SME và startup năng động nhất, tinh thần kinh doanh và khả năng thích nghi cao”, ông Kỳ nhận xét.
Các chuyên gia khuyến nghị có chính sách tốt hơn cho hình thức vay tín chấp dựa trên hợp đồng và dòng tiền để hỗ trợ những doanh nghiệp mạnh về công nghệ nhưng thiếu đất đai. Nhằm hạn chế việc “bán mình” quá sớm, cần cơ chế hỗ trợ tín dụng phù hợp cho doanh nghiệp tầm trung đang trên đà lớn mạnh.
Theo Đỗ Thiên Anh Tuấn, TP HCM cần tăng tốc cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước trực thuộc. “Nếu cổ phần hóa và niêm yết, quy mô của một số doanh nghiệp tại địa phương sẽ không nhỏ”, ông nhận định. Chuyên gia khuyến nghị có chính sách đột phá, kết nối hệ sinh thái cho siêu đô thị sau sáp nhập, giúp doanh nghiệp có không gian và nguồn lực để cạnh tranh ở quy mô khu vực ASEAN và toàn cầu.
Với doanh nghiệp, ông Lê Phụng Hào khuyến nghị kiên định xây dựng năng lực lõi, tránh kinh doanh đa ngành theo phong trào; đồng thời, chủ động quản trị bằng dữ liệu, thâm nhập sâu vào hệ sinh thái liên vùng, chuỗi giá trị của FDI.
Riêng khủng hoảng thế hệ trong doanh nghiệp gia đình, chuyên gia Global AAA Consulting đề xuất cải tổ quản trị, theo hướng tách biệt quyền sở hữu và quyền điều hành thông qua mô hình “Hội đồng Gia tộc” đã phổ biến ở các nước. Hội đồng Gia tộc nên mạnh dạn thuê CEO, CFO chuyên nghiệp, minh bạch hóa tài chính qua mô hình holding để tách bạch vốn gia đình và vốn đầu tư kinh doanh.
Tại hội thảo của Viện Milken - một tổ chức tư vấn kinh tế tại Mỹ - ngày 4/5, Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva nhận định tình hình hiện tại đồng nghĩa kịch bản xung đột ngắn hạn trong báo cáo tháng trước của họ không còn khả thi. Theo kịch bản này, tăng trưởng toàn cầu chậm lại, còn 3,1%. "Mỗi ngày trôi qua, kịch bản mà chúng tôi đã đưa ra lại càng xa vời", bà nói.
Thay vào đó, việc chiến sự vẫn tiếp diễn, giá dầu được dự báo quanh hoặc trên 100 USD một thùng, và áp lực lạm phát tăng tốc đồng nghĩa các kịch bản xấu hơn đã diễn ra. Hiện tại, lạm phát kỳ vọng vẫn được kìm hãm và điều kiện tài chính chưa bị thắt chặt. Tuy nhiên, những điều này có thể thay đổi nếu xung đột tiếp diễn.
"Nếu chiến sự kéo dài sang 2027 và giá dầu lên quanh 125 USD một thùng, hậu quả tồi tệ hơn rất nhiều. Lạm phát thực sẽ tăng, lạm phát kỳ vọng cũng khó kiểm soát", bà nói.
Tháng trước, IMF công bố báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới. Trong đó, tổ chức này đưa ra 3 kịch bản. Với kịch bản lạc quan nhất, giả sử chiến sự không kéo dài, tăng trưởng toàn cầu xuống 3,1% năm nay, giảm 0,2 điểm phần trăm so với báo cáo hồi tháng 1.
Còn theo "kịch bản bất lợi", chiến sự kéo dài hơn, giá dầu duy trì quanh 100 USD một thùng năm nay và 75 USD vào 2027. Tăng trưởng toàn cầu năm nay chỉ còn 2,5%.
Ở "kịch bản xấu nhất", xung đột kéo dài hơn nữa và giá dầu leo thang, gây xáo trộn lớn trên thị trường tài chính, tăng trưởng về 2%. "Đây là mức tiệm cận suy thoái toàn cầu", IMF cho biết. Lạm phát trong kịch bản này lên 5,8%.
Cũng tại sự kiện, Chủ tịch kiêm CEO hãng dầu khí Chevron (Mỹ) Mike Wirth cho biết tình trạng thiếu cung sớm lan ra toàn cầu, khi eo biển Hormuz bị phong tỏa hơn 2 tháng qua. Đây là tuyến đường thủy vận chuyển 20% dầu thô và khí hóa lỏng toàn cầu trước chiến sự. Wirth dự báo các nền kinh tế sẽ co lại, bắt đầu từ châu Á, do nhu cầu phải điều chỉnh giảm theo nguồn cung.
Bà Georgieva cho biết IMF đang theo dõi sát ảnh hưởng của xung đột lên chuỗi cung ứng. Giá phân bón toàn cầu đã tăng 30-40%, đẩy thực phẩm đắt thêm 3-6%. Nhiều ngành công nghiệp khác cũng chịu ảnh hưởng.
"Tôi muốn nhấn mạnh là tình hình thực sự nghiêm trọng", bà nói, bày tỏ lo ngại khi nhiều nhà hoạch định chính sách vẫn tin rằng cuộc khủng hoảng kết thúc trong vài tháng. Bà cho rằng việc giới chức tung ra các biện pháp hạn chế tác động lên người tiêu dùng và doanh nghiệp chỉ càng giữ nhu cầu dầu ở mức cao.
Báo cáo thường niên năm 2025 vừa được Tập đoàn Vingroup (mã chứng khoán: VIC) công bố đã hé lộ những thông tin đáng chú ý về một mảng kinh doanh hoàn toàn mới: Thương mại hóa các ứng dụng vệ tinh ngoài không gian vũ trụ.
Trước đó, hồi tháng 11/2025, giới đầu tư từng xôn xao trước thông tin Công ty cổ phần VinSpace chính thức được thành lập với vốn điều lệ ban đầu 300 tỷ đồng.
Doanh nghiệp này đăng ký hoạt động trong 6 nhóm ngành nghề cốt lõi, bao gồm: Nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trong lĩnh vực khoa học tự nhiên; nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật; sản xuất máy bay, tàu vũ trụ và máy móc liên quan; vận tải hàng hóa hàng không; hoạt động viễn thông vệ tinh và các hoạt động viễn thông khác.
Động thái này chính thức đánh dấu việc ông Phạm Nhật Vượng bước chân vào “cuộc chơi” công nghệ vũ trụ đầy tốn kém và thách thức. Tại thị trường trong nước, trước đây ông Nguyễn Đức Thụy cũng từng đánh tiếng tham gia lĩnh vực này nhưng kế hoạch đã tạm dừng. Còn trên thế giới, sân chơi này hiện chủ yếu nằm trong tay các tỷ phú công nghệ hàng đầu như Elon Musk hay Jeff Bezos.
Cụ thể, theo định hướng trong báo cáo thường niên, VinSpace sẽ tập trung vào hoạt động nghiên cứu, chế tạo chùm vệ tinh siêu nhỏ “Make in Vietnam”. Mục tiêu là cung cấp các ứng dụng viễn thông và viễn thám nhằm phục vụ cho sự phát triển kinh tế - xã hội.
VinSpace nhấn mạnh công ty đang từng bước làm chủ năng lực chế tạo và đặt mục tiêu đưa những vệ tinh tư nhân siêu nhỏ đầu tiên của Việt Nam lên quỹ đạo ngay trong năm 2027. Để hiện thực hóa mốc thời gian này, doanh nghiệp đang ráo riết xây dựng cơ sở vật chất phòng sạch, trang thiết bị thử nghiệm và hệ thống trạm mặt đất, bảo đảm dự án bám sát tiến độ đề ra.
Song song với quá trình tự nghiên cứu, VinSpace cũng đang đẩy mạnh hợp tác chuyển giao công nghệ vệ tinh với các đối tác chiến lược trong và ngoài nước nhằm phát triển một hệ sinh thái kỹ thuật - vận hành - khai thác hoàn chỉnh.
Dựa trên nền tảng đó, Vingroup hướng tới việc thương mại hóa các dịch vụ vệ tinh, từng bước mở rộng thị phần viễn thông không gian và tạo động lực tăng trưởng dài hạn mới, đồng thời góp phần nâng cao năng lực phòng thủ chung cho toàn bộ hệ sinh thái số của tập đoàn.
Tại họp báo Bộ Công Thương chiều 9-4, ông Nguyễn Thế Hữu - Phó cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) - thông tin về tình hình cung ứng điện trong cao điểm mùa nắng nóng và tác động của việc lượng xe điện tăng trưởng nhanh.
Theo ông Nguyễn Thế Hữu, xu hướng phát triển xe điện là khó có thể đảo ngược, đặc biệt trong thời gian gần đây khi giá xăng dầu tăng cao, biến động.
Theo số liệu thống kê mới nhất, tính đến hết năm 2025, cả nước có khoảng 215.000 ô tô và gần 2,6 triệu xe máy điện. Theo tính toán, nhu cầu sử dụng điện cho số xe này ước khoảng 652 triệu kWh (chiếm 0,2-0,3% tổng nhu cầu điện thương phẩm).
Dự báo đến năm 2030, sẽ có 1,6 triệu ô tô và 8-13 triệu xe máy điện trên toàn quốc. Nhu cầu sử dụng điện năng đạt 3,1-5,6 tỉ kWh (chiếm 0,68-1,1% nhu cầu điện thương phẩm).
"Con số này không phải quá lớn, nhưng nhu cầu điện cho giao thông không chỉ là tổng tiêu thụ mà cần chú ý công suất tức thời hệ thống phải đáp ứng", ông Hữu nói.
Thời gian tới, ngành điện lực sẽ nghiên cứu tập trung vào quy mô đặc tính phương tiện, đặc tính tiêu thụ, hành vi sạc (tần suất, khung giờ và công suất sạc) và độ tập trung trên địa bàn…
Ông lấy ví dụ với khoảng 100.000 ô tô điện cùng sạc trụ nhanh từ 60-120kWh, thì tổng công suất sạc tức thời phải đạt 6-12GWh - đây là một áp lực lớn đến hệ thống điện, đặc biệt là hệ thống điện trung áp.
Do vậy thách thức dài hạn không phải là tổng nhu cầu điện năng sử dụng, mà cần tập trung phát triển hệ thống lưới điện trung, hạ áp. Trong đó có thể xuất hiện tình trạng quá tải cục bộ tại những khu vực tập trung dân cư và các khu vực có trạm sạc công cộng.
Bộ Công Thương sẽ chỉ đạo các đơn vị thành viên có các giải pháp đồng bộ như: Có cơ chế, biểu giá phù hợp để khuyến khích sạc ngoài giờ cao điểm tránh quá tải cục bộ; triển khai trạm sạc thông minh giảm áp lực công suất tức thời.
Phó cục trưởng Cục Điện lực cũng cho biết theo dự báo từ cơ quan khí tượng thủy văn, thời tiết sẽ chuyển dần từ La-nina sang pha trung tính từ giữa tháng 5 đến tháng 7, sau đó chuyển sang pha El-nino vào mùa mưa năm nay.
Trong tháng 4 vào cao điểm mùa khô ở miền Nam, phụ tải điện ở khu vực này đã ở mức cao. Trong khi đó từ ngày 31-3 ở miền Bắc đã xuất hiện nắng nóng (sớm hơn mọi năm là từ cuối tháng 4 và kéo dài đến tháng 7), khiến phụ tải tăng cao, đạt khoảng 1,004,7 tỉ kWh/ngày.
Con số trên tuy chưa phải kỷ lục của hệ thống điện quốc gia bởi đã xuất hiện mức cao hơn trong năm 2025, tuy nhiên đây là con số kỷ lục của năm nay và đến ngày 7-4 tiếp tục tăng thêm. "Nguyên nhân do thời tiết nắng nóng, nhu cầu sử dụng tăng cao", ông lý giải.
Từ cuối năm 2025, Bộ Công Thương đã phê duyệt kế hoạch đảm bảo cung cấp điện 2026. Trong đó với phương án cơ sở là tăng 8,5% và phương án cực đoạn cho mùa khô có thể tăng cao nhất ở mức 14,1%.
Thực tế tăng trưởng phụ tải tích lũy hiện tại đạt hơn 6%, và vẫn nằm trong kế hoạch dự kiến.
Tuy nhiên kế hoạch đáp ứng nhu cầu phụ tải phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết. Trong trường hợp nắng nóng tiếp tục kéo dài, nhiệt độ tăng cao, nhu cầu sử dụng điện sẽ tăng đột biến và gây áp lực rất lớn lên hệ thống điện.
Bộ Công Thương đã triển khai nhiều giải pháp đảm bảo cung cấp điện. Bước đầu ghi nhận một số kết quả tích cực.
Hiện nay, hầu hết các hồ thủy điện lớn (đặc biệt ở miền Bắc) đều giữ mực nước rất cao, sẵn sàng đảm bảo cung ứng điện cho cao điểm mùa khô, thời tiết nắng nóng.
Về cung cấp nhiên liệu, PVGAS đã nâng khả năng tái hòa khí từ hơn 7 triệu m3/ngày lên 9,5 triệu m3/ngày. Điều này giúp tăng độ linh hoạt trong việc huy động các nguồn điện khí ở khu vực Đông Nam Bộ, đáp ứng nhu cầu phụ tải miền Nam vào cao điểm buổi chiều.
Ngoài ra, hệ thống cũng được bổ sung thêm 1.300MW từ Nhà máy nhiệt điện Vũng Áng 2...
Bộ Công Thương đồng thời lấy ý kiến để điều chỉnh khung giờ cao điểm và thấp điểm của hệ thống, theo hướng chuyển nhu cầu điện của khu vực sản xuất sắt thép, chế biến… từ giờ có giá cao sang giờ có giá thấp. Điều này giúp cân bằng áp lực cho hệ thống điện.
"Người dân và các doanh nghiệp cần tích cực triển khai chỉ thị của Thủ tướng về tiết kiệm điện. Nếu được, nên dịch chuyển việc sử dụng điện từ khung giờ cao điểm sang giờ thấp điểm hơn", ông Hữu khuyến cáo.
