Ngày 19-5-2026, thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký Nghị quyết số 09-NQ/TW về xây dựng và phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới. Một trong những yêu cầu quan trọng mà Bộ Chính trị đặt ra cho TP.HCM là phải tạo bước đột phá về hệ thống kết cấu hạ tầng, ưu tiên đầu tư hoàn chỉnh mạng lưới đường sắt đô thị…
Cụ thể, đến năm 2030 tập trung hoàn thành khoảng 200km metro và đến năm 2045 hoàn thành kết nối hệ thống đường sắt đô thị.
Trên thực tế, TP.HCM sau hợp nhất có mạng lưới đường sắt đô thị theo quy hoạch rất lớn gồm 27 tuyến với tổng cộng hơn 1.000km. Nhờ có các cơ chế đặc thù, đột phá chưa từng có tiền lệ, cùng khung pháp lý ngày càng hoàn thiện, TP.HCM đã tận dụng thời gian vàng, tăng tốc triển khai các dự án metro với quyết tâm rất cao.
Theo đó, ngày 10-1, Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM đã ban hành Nghị quyết 06 về triển khai đồng loạt nhiều tuyến metro theo mạng lưới đã quy hoạch, mục tiêu là giai đoạn 2025-2030 hoàn thành 6 tuyến.
Khi đó TP.HCM sẽ có tổng chiều dài đường sắt đô thị khoảng 187km, bao gồm metro số 1 đoạn Bến Thành – Suối Tiên dài 19,7km đã khai thác và được tiếp tục phát triển đô thị theo mô hình TOD.
Từ mục tiêu đề ra, thời gian qua TP.HCM đã tập trung triển khai các nhiệm vụ và đã đạt được một số kết quả tích cực.
Nổi bật là việc đã động thổ tuyến đường sắt Bến Thành – Cần Giờ; khởi công metro số 2 đoạn Bến Thành – Tham Lương và metro số 2 đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm.
Tiếp nối hành trình đó, tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành dài 44km dự kiến khởi công trước ngày 2-7-2026, theo hình thức BT.
Đồng thời, thành phố đang chuẩn bị thủ tục để đầu tư thêm 3 tuyến gồm metro TP mới Bình Dương – Suối Tiên, metro số 2 TP Thủ Dầu Một – TP.HCM và metro số 6 giai đoạn 1 (sân bay Tân Sơn Nhất – Phú Hữu).
Mục tiêu của thành phố là khởi công metro TP mới Bình Dương – Suối Tiên và metro số 6 giai đoạn 1 (sân bay Tân Sơn Nhất – Phú Hữu) trong năm 2026 để phấn đấu đưa vào khai thác trong năm 2030. Riêng với metro TP Thủ Dầu Một – TP.HCM nếu điều kiện thuận lợi cũng sẽ phấn đấu khởi công năm 2026 hoặc chậm nhất vào đầu năm 2027, hoàn thành năm 2032.
Nhìn tổng thể, với các dự án đang và sẽ triển khai, TP.HCM có cơ sở để đáp ứng mục tiêu 200km metro vào năm 2030 theo yêu cầu của Bộ Chính trị. Vấn đề then chốt còn lại là kiểm soát tiến độ thi công và quản trị dự án, nhằm đảm bảo các tuyến được đưa vào khai thác đúng kế hoạch.
Ngoài việc triển khai 6 dự án thuộc nhóm 187km, TP.HCM đang đẩy nhanh tiến độ nghiên cứu các tuyến còn lại. Mục tiêu là giai đoạn 2030-2035 dự kiến hoàn thành thêm 8 tuyến với khoảng 275km, nâng tổng số lên 14 tuyến, dài khoảng 462km. Giai đoạn 2035-2045 làm thêm 5 tuyến với khoảng 239km, nâng tổng quy mô lên 19 tuyến, dài khoảng 700km.
Trong khi đó, theo yêu cầu của Nghị quyết 09-NQ/TW của Bộ Chính trị, đến năm 2045 phải hoàn thành kết nối tổng thể hệ thống đường sắt đô thị. Điều này đồng nghĩa với việc TP.HCM cần tiếp tục nâng cấp mục tiêu, bảo đảm hoàn thiện mạng lưới theo quy hoạch trong giai đoạn 2036-2045, với khoảng 800km còn lại.
Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp tư nhân đang đầu tư các tuyến đường sắt đô thị tại TP.HCM như Tập đoàn Vingroup làm đường sắt Bến Thành – Cần Giờ, Tập đoàn THACO làm metro số 2 đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm và đã hoàn thiện nghiên cứu đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành.
Ngoài ra, Tập đoàn Masterise nghiên cứu metro số 3, Tập đoàn Sovico nghiên cứu metro số 4 và metro số 5; liên danh THACO – Becamex cũng đề xuất nghiên cứu hai tuyến metro đi Bình Dương cũ. Và các tập đoàn quốc tế cũng có mong muốn và đề xuất tham gia một số tuyến khác.
Sự tham gia của khu vực tư nhân là tín hiệu rất tích cực, tạo hiệu ứng lan tỏa trong hành trình khơi thông nguồn lực, đa dạng hóa phương thức đầu tư với một lĩnh vực đặc thù, phức tạp và đòi hỏi nguồn vốn lớn như metro. Đây là một yếu tố then chốt, nếu tiếp tục phát huy sẽ giúp TP.HCM phấn đấu đạt các mục tiêu mà Bộ Chính trị đề ra.
Đặc biệt, khi Luật Đô thị đặc biệt được thông qua, nhiều cơ chế mới sẽ được bổ sung nhằm giúp TP.HCM huy động tối đa nguồn lực, đáp ứng yêu cầu tăng tốc phát triển hạ tầng giao thông nói chung và hệ thống metro nói riêng.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã ký Quyết định số 1118/QĐ-TTg về việc bổ nhiệm Trung tướng Trương Mạnh Dũng, Tư lệnh Quân khu 1, giữ chức Phó tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam.
Trung tướng Trương Mạnh Dũng từng giữ các chức vụ Tư lệnh Quân đoàn 1, Tư lệnh Quân đoàn 12, Tư lệnh Quân khu 1. Cuối năm 2025, ông được Chủ tịch nước thăng quân hàm từ Thiếu tướng lên Trung tướng.
Bộ Tổng tham mưu là cơ quan chỉ huy, điều hành Quân đội nhân dân và Dân quân tự vệ; tổ chức, chỉ đạo sự phát triển của Quân đội nhân dân và Dân quân tự vệ, đồng thời chỉ huy các hoạt động quân sự.
Đại tướng Nguyễn Tân Cương hiện giữ chức vụ Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.
Các Phó tổng tham mưu trưởng gồm: Thượng tướng Phùng Sĩ Tấn, Thượng tướng Phạm Trường Sơn, Trung tướng Nguyễn Bá Lực, Trung tướng Lê Quang Đạo, Trung tướng Lê Văn Hướng và Trung tướng Trương Mạnh Dũng.
Bộ Tổng tham mưu có Tổng tham mưu trưởng, các Phó tổng tham mưu trưởng và các cục chức năng chịu trách nhiệm về tác chiến, huấn luyện chiến đấu, quân lực...
Tổng tham mưu trưởng - Thứ trưởng Bộ Quốc phòng là người thay thế Bộ trưởng Bộ Quốc phòng điều hành các hoạt động của Bộ Quốc phòng khi Bộ trưởng vắng mặt.
Tổng tham mưu trưởng chỉ đạo các cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ Tổng tham mưu xây dựng chiến lược quân sự; quy hoạch, kế hoạch phòng thủ đất nước, chủ trì phối hợp, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc các bộ, các cơ quan ngang bộ, UBND các cấp thực hiện các quy định pháp luật về quốc phòng; kiểm tra đôn đốc các đơn vị chấp hành kỷ luật quân đội, pháp luật của Nhà nước, mệnh lệnh của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.
Ngày 29-5, xã Bình Chánh (TP.HCM) công bố phương án bồi thường, hỗ trợ hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 1 (nay là đường Lê Khả Phiêu).
Dự án này phải thu hồi diện tích 260.465,4m², trong đó đất công do Nhà nước quản lý là 110.495,2m², có 828 trường hợp bị ảnh hưởng, gồm 295 hộ giải tỏa toàn bộ, 503 hộ giải tỏa một phần và 30 tổ chức.
Để hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi dự án, xã đã phát hồ sơ trực tiếp để hộ dân đăng ký sửa chữa, xin phép xây dựng nhà, chuyển mục đích sử dụng đất mà không phải đến Trung tâm phục vụ hành chính công nộp hồ sơ.
Thời gian giải quyết thủ tục, rút ngắn đáng kể so với quy trình hiện tại. Cấp giấy phép xây dựng tối đa 5 ngày làm việc (sớm hơn 5 ngày). Sửa chữa, cải tạo nhà tối đa 5 ngày làm việc (sớm hơn 2 ngày). Chuyển mục đích sử dụng đất tối đa 10 ngày làm việc (sớm hơn 5 ngày).
Đối với các trường hợp đặc thù, phòng chức năng của xã sẽ tham mưu UBND xã xem xét giải quyết theo từng trường hợp cụ thể, đảm bảo phù hợp quy định pháp luật và không ảnh hưởng tiến độ thực hiện dự án.
Có mặt tại buổi công bố phương án bồi thường, hỗ trợ hộ dân bị ảnh hưởng, ông Phạm Công Bằng (ngụ xã Bình Chánh) cho biết gia đình ông thuộc diện giải tỏa một phần bởi dự án.
"Địa phương đã hỗ trợ gia đình tôi làm lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hỗ trợ cấp giấy phép xây dựng. Tôi rất ủng hộ và đồng tình với sự quan tâm của địa phương", ông Bằng nói.
Bà Nguyễn Kim Mai - Phó chủ tịch UBND xã Bình Chánh - cho biết thời gian qua, xã đã niêm yết phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tổng thể và phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chi tiết đối với cá nhân, tổ chức bị ảnh hưởng bởi dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 1.
Bên cạnh đó, xã tổ chức gặp gỡ đối thoại trực tiếp để ghi nhận ý kiến thắc mắc của người dân, và tham mưu việc rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính đối với việc cấp giấy phép xây dựng; sửa chữa, cải tạo nhà; chuyển mục đích sử dụng đất cho người dân.
Theo bà Mai, đối với những công việc UBND xã đã và sắp thực hiện, với mong muốn tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các hộ dân, các tổ chức bị ảnh hưởng bởi dự án có điều kiện ổn định cuộc sống.
Từ đó người dân có sự đồng thuận cao, bàn giao mặt bằng sớm để đảm bảo tiến độ bàn giao cho thành phố trước ngày 30-6. "Đây là một trong những dự án trọng điểm của thành phố về giao thông kết nối giữa các tỉnh miền Tây với TP.HCM", bà Nguyễn Kim Mai nói.
Nội dung được Bộ Nông nghiệp và Môi trường nêu trong văn bản phản hồi đề nghị của UBND TP HCM về hỗ trợ hoàn thiện thủ tục nâng công suất Khu liên hợp xử lý chất thải Đa Phước, do Công ty TNHH Xử lý chất thải Việt Nam (VWS) làm chủ đầu tư.
Theo Bộ, báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) được phê duyệt năm 2005 và điều chỉnh năm 2015 đều xác định tổng công suất tiếp nhận của khu liên hợp là 24 triệu tấn. Thông số này không thay đổi trong các hồ sơ môi trường đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Tuy nhiên, đến nay bãi rác đã tiếp nhận khoảng 31,5 triệu tấn, vượt 7,5 triệu tấn so với công suất được duyệt. Bộ đánh giá việc này "chưa phù hợp với các hồ sơ, thủ tục về môi trường", đề nghị UBND TP HCM kiểm tra, xử lý vi phạm nếu có và báo cáo kết quả.
Trước đó, chính quyền thành phố đề nghị Bộ hỗ trợ VWS hoàn thiện thủ tục nâng năng lực tiếp nhận, chôn lấp rác sinh hoạt tại Đa Phước từ 24 triệu lên 41 triệu tấn; đồng thời điều chỉnh công nghệ chế biến phân bón với công suất 100 tấn sản phẩm mỗi ngày.
TP HCM cho rằng bãi chôn lấp được Bộ Xây dựng thẩm định năm 2006 và xác nhận lại năm 2024 với sức chứa 24 triệu m3. Dựa trên khả năng tiếp nhận thực tế, thành phố đề xuất quy đổi thể tích này thành khoảng 41 triệu tấn.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng hồ sơ xây dựng và hồ sơ môi trường có bản chất khác nhau. Thể tích trong thiết kế cơ sở chỉ phản ánh sức chứa tối đa về kỹ thuật của công trình, là căn cứ để ngành xây dựng đánh giá phương án dự án.
Trong khi đó, hoạt động của bãi rác phải tuân thủ quy mô được phê duyệt trong hồ sơ môi trường. Nếu muốn tăng lượng rác tiếp nhận, chủ đầu tư phải thực hiện thủ tục điều chỉnh theo quy định.
Trước đó, hồi tháng 8/2025, Bộ đã tạm dừng thẩm định hồ sơ ĐTM do VWS lập để nâng công suất, đồng thời yêu cầu doanh nghiệp bổ sung, chỉnh sửa.
Cơ quan quản lý cũng xác định VWS chưa trồng đủ 7,03 ha cây xanh cách ly theo ĐTM được duyệt năm 2015 và giấy xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường năm 2020. TP HCM được đề nghị đôn đốc doanh nghiệp hoàn thành hạng mục này nhằm giảm tác động đến khu vực xung quanh.
Theo Bộ, định hướng của Quốc hội và Chính phủ là giảm chôn lấp, ưu tiên tái chế và đốt rác phát điện. Tuy nhiên, năm 2025, khoảng 58,7% rác sinh hoạt tại TP HCM vẫn được chôn lấp trực tiếp.
Thành phố hiện có hai cơ sở đốt rác hoạt động, trong đó một nơi không thu hồi năng lượng. Nhiều dự án đốt rác phát điện đã hoàn tất thủ tục đầu tư nhưng chưa vận hành. Bộ đề nghị TP HCM đẩy nhanh các dự án này, đồng thời chủ động bố trí đất cho cơ sở xử lý chất thải bằng công nghệ hiện đại.
Khu liên hợp xử lý chất thải Đa Phước rộng 128 ha, vốn đầu tư hơn 107 triệu USD, vận hành từ năm 2007. Đây là bãi rác lớn nhất TP HCM, mỗi ngày tiếp nhận khoảng 4.000-5.000 tấn, chủ yếu được xử lý bằng phương pháp chôn lấp.
Nhiều năm qua, người dân khu Nam TP HCM thường xuyên phản ánh mùi hôi từ bãi rác ảnh hưởng sinh hoạt, khiến chính quyền nhiều lần yêu cầu chủ đầu tư khắc phục. Trước đây, lãnh đạo ngành môi trường thành phố dự kiến bãi rác đầy công suất và đóng cửa từ năm 2024.
