Chiều 26/5, dự báo viên Phạm Phương Chi, Phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia chia sẻ với Vietnamnet những ngày qua, nắng nóng xảy ra trên diện rộng ở hầu khắp cả nước, đặc biệt gay gắt tại khu vực đồng bằng Bắc Bộ, Phú Thọ và từ Thanh Hóa đến Quảng Trị.
Nhiệt độ cao nhất trong ngày phổ biến từ 38-40 độ, nhiều nơi vượt ngưỡng 40 độ.
Cụ thể, lúc 13h ngày 26/5, nhiều trạm khí tượng ghi nhận nhiệt độ trên 39 độ như Vĩnh Yên (Phú Thọ) 39,3 độ; Láng (Hà Nội) 40 độ; Đô Lương (Nghệ An) 39,9 độ; Hương Khê (Hà Tĩnh) 39,1 độ; Đồng Hới (Quảng Bình) 39,2 độ.
Dự báo trong ngày 27/5, do tiếp tục chịu ảnh hưởng của rìa nam rãnh áp thấp nối với vùng áp thấp nóng phía Tây, nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt vẫn duy trì tại đồng bằng Bắc Bộ, Phú Thọ và khu vực từ Thanh Hóa đến Huế.
Nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 38-40 độ, có nơi trên 40 độ.
Các khu vực khác ở Bắc Bộ và duyên hải Nam Trung Bộ có nhiệt độ cao nhất từ 36-38 độ, có nơi vượt 39 độ. Trong khi đó, khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ chỉ xuất hiện nắng nóng cục bộ.
Sang ngày 28/5, nhiệt độ tại hầu hết khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ có xu hướng giảm nhẹ. Nắng nóng ở Bắc Bộ thu hẹp dần, chủ yếu còn xuất hiện tại trung du và đồng bằng với nhiệt độ phổ biến 35-37 độ, có nơi trên 37 độ.
Riêng khu vực từ Thanh Hóa đến Huế vẫn duy trì nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt với nhiệt độ 37-39 độ, có nơi vượt 39 độ.
Đến ngày 29/5, nắng nóng ở Bắc Bộ có khả năng chấm dứt, trong khi khu vực Trung Bộ cũng dịu dần.
Như vậy, so với các dự báo trước đó, đợt nắng nóng diện rộng tại Bắc Bộ và Trung Bộ có thể kết thúc muộn hơn khoảng một ngày.
Cơ quan khí tượng lưu ý, nhiệt độ thực tế ngoài trời có thể cao hơn 2-4 độ, thậm chí cao hơn tại các khu vực đô thị do ảnh hưởng của bê tông, mặt đường nhựa và hiệu ứng đảo nhiệt.
Người dân được khuyến cáo hạn chế ra ngoài trong khung giờ từ 9-17h, thời điểm nắng nóng gay gắt nhất trong ngày.
Ngoài ra, nền nhiệt cao kéo dài, độ ẩm không khí thấp cùng nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh cũng làm gia tăng nguy cơ cháy nổ, hỏa hoạn và cháy rừng trong những ngày tới.
Nắng nóng kéo dài không chỉ gây cảm giác khó chịu mà còn làm tăng nguy cơ mất nước, kiệt sức và sốc nhiệt nếu cơ thể không được chăm sóc đúng cách. Trước tình trạng thời tiết cực đoan xuất hiện ngày càng nhiều, các chuyên gia khuyến cáo người dân nên điều chỉnh thói quen sinh hoạt, ăn uống và nghỉ ngơi hợp lý để bảo vệ sức khỏe trong mùa hè.
Bổ sung nước thường xuyên cho cơ thể
Trong thời tiết oi bức, cơ thể tiết nhiều mồ hôi khiến nước và khoáng chất bị thất thoát nhanh chóng. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mọi người nên uống nước đều đặn suốt cả ngày, kể cả khi chưa cảm thấy khát. Ngoài nước lọc, có thể bổ sung thêm nước điện giải, canh rau hoặc các loại trái cây mọng nước để giúp cơ thể duy trì cân bằng khoáng chất tự nhiên.
Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nắng nóng
Khoảng thời gian từ 10h đến 16h là lúc nhiệt độ và cường độ tia UV đạt mức cao nhất. Việc hoạt động lâu ngoài trời trong thời điểm này dễ khiến cơ thể bị kiệt sức hoặc sốc nhiệt. Nếu cần ra ngoài, nên mặc quần áo sáng màu, đội mũ rộng vành, đeo kính râm và sử dụng kem chống nắng để giảm tác động của nhiệt và tia cực tím.
Lựa chọn thực phẩm giúp giải nhiệt cơ thể
Chế độ ăn trong mùa nóng nên ưu tiên các món thanh mát, dễ tiêu hóa. Rau xanh và trái cây không chỉ bổ sung nước mà còn cung cấp vitamin cùng chất chống oxy hóa cần thiết cho cơ thể. Một số thực phẩm phù hợp gồm dưa hấu, cam, bưởi, dưa leo, rau luộc hay các món canh nhẹ. Ngược lại, đồ ăn nhiều dầu mỡ, cay nóng hoặc thức uống chứa nhiều cồn và caffeine có thể làm cơ thể mất nước nhanh hơn.
Sau khi đi ngoài trời nắng về, nhiều người có thói quen tắm nước lạnh hoặc ngồi ngay trước điều hòa. Tuy nhiên, việc thay đổi nhiệt độ quá nhanh có thể gây choáng, co mạch và ảnh hưởng đến tim mạch. Tốt nhất nên nghỉ ngơi ở nơi thoáng mát vài phút, lau khô mồ hôi rồi mới vào phòng lạnh hoặc tắm.
Nhận biết sớm các dấu hiệu sốc nhiệt
Các dấu hiệu thường gặp khi cơ thể bị ảnh hưởng bởi nắng nóng gồm đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, tim đập nhanh, da đỏ nóng hoặc mệt lả.
Nếu xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng như sốt cao, lú lẫn hay ngất xỉu, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến nơi mát, làm mát cơ thể và đưa đến cơ sở y tế để được xử lý kịp thời.
Quan tâm đặc biệt đến người già và trẻ nhỏ
Người cao tuổi, trẻ em và những người mắc bệnh tim mạch hoặc hô hấp là nhóm dễ bị ảnh hưởng khi thời tiết nắng nóng kéo dài. Những đối tượng này cần được nhắc uống nước thường xuyên, hạn chế ra ngoài trời và nghỉ ngơi đầy đủ để tránh các biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe.
Sáng 28/6, phát biểu tại sự kiện Ngày Dinh dưỡng cộng đồng lần thứ 7, TTƯT.GS.TS Trần Văn Thuấn - Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia nhấn mạnh, chương trình năm nay được tổ chức đúng vào Ngày Gia đình Việt Nam mang ý nghĩa sâu sắc. Điều này hướng toàn xã hội đến một mục đích chung: Khỏe từ mỗi cá nhân, lan tỏa đến mỗi gia đình và rộng ra toàn xã hội.
Thứ trưởng nhấn mạnh, trước thực trạng bệnh tật diễn biến phức tạp, việc kiện toàn hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu bắt buộc phải lấy nền tảng gia đình làm gốc rễ.
Tuy nhiên, theo lãnh đạo Bộ Y tế, nỗ lực của hệ thống y tế sẽ luôn phải đối mặt với nguy cơ quá tải nếu người dân không chú trọng chủ động phòng bệnh cho chính bản thân mình. Hiện nay, mô hình bệnh tật tại Việt Nam đang có sự dịch chuyển hết sức phức tạp. Các bệnh truyền nhiễm từng bước được kiểm soát, nhưng các bệnh không lây nhiễm đang ngày một nghiêm trọng hơn.
Theo báo cáo mới nhất của Tổ chức y tế thế giới (WHO), Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tỉ lệ thanh thiếu niên ít vận động cao nhất thế giới. Các số liệu thống kê chỉ ra rằng có tới hơn 87% thanh thiếu niên chưa đạt mức hoạt động thể chất được khuyến nghị, trong đó đáng báo động là 91% ở nữ và 82% ở nam.
Đây là những con số mang tính cảnh báo mức độ cao đối với toàn xã hội. Tình trạng lười vận động đặc biệt phổ biến trong độ tuổi từ 16 đến 30 tuổi, gây ảnh hưởng lớn đến sức bền và sức mạnh thể lực chung.
Cùng với đó, thói quen tiêu thụ thức ăn chế biến sẵn, thực phẩm chứa nhiều đường, muối và chất béo bão hòa đang âm thầm tạo ra một thế hệ đối diện sớm với các bệnh lý mãn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp, béo phì, và suy giảm chức năng chuyển hóa.
Nếu thiếu đi các biện pháp can thiệp quyết liệt ngay từ bây giờ, sự suy yếu về mặt thể lực này sẽ đe dọa trực tiếp đến chất lượng nguồn nhân lực của đất nước trong 2 đến 3 thập kỷ tới.
"Sự gia tăng của số lượng bệnh nhân mắc bệnh không lây nhiễm chắc chắn sẽ tạo ra gánh nặng kinh tế khổng lồ, làm tiêu hao ngân sách quốc gia và kéo lùi tốc độ phát triển kinh tế", Thứ trưởng Trần Văn Thuấn nhấn mạnh.
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, sức khỏe không phải là điều gì quá xa vời. Đôi khi, sức khỏe bắt đầu từ một bữa cơm đủ rau hơn, bớt mặn hơn, bớt đồ ngọt hơn. Bắt đầu từ việc cha mẹ bớt cầm điện thoại, cùng con đi bộ một vòng sau bữa tối. Bắt đầu từ việc ông bà, cha mẹ nhắc nhau đi khám sức khỏe định kỳ, không để đến khi đau ốm mới đi khám.
"Bộ Y tế đang thúc đẩy mạnh mẽ việc chăm sóc sức khỏe từ sớm, từ xa, lấy phòng bệnh làm trọng tâm. Nhưng để chủ trương ấy đi vào cuộc sống, cần sự đồng hành của từng người dân, từng gia đình, từng cộng đồng dân cư. Không ai hiểu cơ thể mình hơn chính mình, và cũng không ai có thể chăm sóc sức khỏe của gia đình mình tốt hơn những người thân trong gia đình", Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh.
Thứ trưởng Trần Văn Thuấn mong rằng, sau chương trình hôm nay, mỗi người có thể bắt đầu bằng một việc cụ thể cho gia đình mình cùng ăn uống lành mạnh hơn, cùng vận động nhiều hơn, cùng đi khám sức khỏe đúng hẹn hơn. Và quan trọng nhất là cùng nhắc nhau duy trì những việc tốt ấy mỗi ngày.
Nhà báo Trần Tuấn Linh – Tổng Biên tập Báo Sức khoẻ và Đời sống, Trưởng ban Tổ chức cho hay, thời gian qua, không ít người dân vẫn bị cuốn vào vòng xoáy của tin giả và các trào lưu "chữa lành" phản khoa học. Người dân hằng giờ vẫn phải tiếp nhận các hướng dẫn ăn kiêng cực đoan, các liệu trình thanh lọc cơ thể vô lý, hoặc các lời quảng cáo thổi phồng công dụng của thực phẩm chức năng trôi nổi, kém chất lượng.
Nhiều trường hợp đã phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng suy kiệt cơ thể, tổn thương chức năng gan, thận do áp dụng các công thức thực dưỡng sai lệch hoặc tin theo các bài thuốc truyền miệng trên mạng xã hội.
Với vai trò là cơ quan ngôn luận của Bộ Y tế, ông Trần Tuấn Linh cho biết, báo đã liên tiếp có các loạt bài điều tra để lật tẩy nhiều cơ sở, hội nhóm chữa bệnh tự phát và trục lợi từ sự cả tin của người bệnh. Có vụ việc cơ quan công an đã vào cuộc điều tra và bắt giữ nhiều đối tượng.
Do đó, ông cho rằng truyền thông về y tế, về sức khỏe phải có tính liên tục, phải đổi mới và ngày càng trực quan, trực diện hơn.
Nhà báo Trần Tuấn Linh tin rằng, khi mỗi người dân khỏe mạnh và được trang bị kiến thức đúng đắn về sức khỏe thì những kẻ lừa đảo từ nỗi sợ hãi bệnh tật sẽ dần vắng bóng trên môi trường mạng xã hội.
Từ lâu, cây xuyên tiêu (hay còn gọi là hoa tiêu Tứ Xuyên) được trồng chủ yếu để thu hoạch quả làm gia vị. Tuy nhiên, những năm gần đây, lá non của loại cây này bất ngờ trở thành mặt hàng có giá trị kinh tế, được nhiều người săn đón nhờ hương vị đặc trưng và giá trị dinh dưỡng cao.
Nhắc đến xuyên tiêu, phần lớn mọi người sẽ nghĩ ngay đến quả loại gia vị nổi tiếng tạo nên hương thơm cay tê đặc trưng của nhiều món ăn Trung Hoa, đặc biệt là lẩu Tứ Xuyên. Nhờ nhu cầu tiêu thụ ổn định, xuyên tiêu từ lâu đã trở thành cây trồng mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều nông hộ.
Ít ai biết rằng, ngoài quả, phần lá non của cây cũng có thể sử dụng như một loại rau cao cấp. Tại Trung Quốc, những chồi non này được gọi là mầm tiêu Tứ Xuyên, có mùi thơm nhẹ, vị cay tê đặc trưng và có thể ăn sống hoặc chế biến thành nhiều món hấp dẫn như: xào, trộn gỏi, nhúng lẩu, chiên giòn hay chiên cùng trứng.
Không chỉ mang hương vị độc đáo, lá xuyên tiêu còn chứa nhiều vitamin và dưỡng chất có lợi cho sức khỏe. Lá non sau khi thu hoạch có thể chế biến ngay hoặc phơi khô để làm gia vị, góp phần tăng hương thơm cho nhiều món ăn.
Trong đó, món trứng chiên lá xuyên tiêu được nhiều người yêu thích bởi hương thơm đặc biệt và giá trị dinh dưỡng cao. Đây được xem là món ăn dân dã nhưng giàu dưỡng chất, thường xuất hiện trong bữa cơm gia đình tại nhiều địa phương của Trung Quốc.
Mầm tiêu Tứ Xuyên đã được người Trung Quốc sử dụng từ thời nhà Hán. Do thời gian thu hoạch rất ngắn, sản lượng thấp nên trước đây loại thực phẩm này từng được xem là đặc sản quý hiếm, thậm chí được dùng làm cống phẩm trong cung đình.
Đến nay, mỗi năm mầm tiêu chỉ thu hoạch được từ một đến hai vụ nên nguồn cung vẫn khá hạn chế. Chính vì vậy, giá bán luôn ở mức cao.
Nhận thấy giá trị kinh tế của lá xuyên tiêu, nhiều nhà vườn đã đầu tư trồng cây trong nhà kính để chuyên thu hoạch lá non thay vì chỉ lấy quả như trước.
Dù kỹ thuật chăm sóc không quá phức tạp, cây ít sâu bệnh và rủi ro thấp, nhưng do năng suất mầm còn hạn chế nên giá bán vẫn khá cao. Tại Trung Quốc, mầm tiêu Tứ Xuyên đầu vụ có giá khoảng 40 Nhân dân tệ/kg (tương đương khoảng 140.000 đồng/kg). Sang vụ thứ hai, giá thường giảm còn khoảng một nửa nhưng vẫn mang lại lợi nhuận hấp dẫn cho người trồng.
Bên cạnh việc làm thực phẩm, lá xuyên tiêu còn được ứng dụng trong đời sống. Lá sau khi phơi khô có thể đặt trong thùng gạo để hỗ trợ hạn chế mọt nhờ mùi hương tự nhiên. Ngoài ra, nhiều người còn dùng lá đun nước ngâm chân với mong muốn giúp giảm mùi hôi và tình trạng đổ mồ hôi chân.
Từ một loại cây vốn chỉ được biết đến nhờ quả, xuyên tiêu ngày nay đã mở ra hướng khai thác mới khi lá non cũng trở thành đặc sản có giá trị, góp phần tăng thu nhập cho người trồng và đa dạng hóa nguồn lợi từ loại cây gia vị quen thuộc này.
Mới đây, các bác sĩ tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 vừa điều trị thành công cho bé gái 10 ngày tuổi mắc khối u quái (teratoma) vùng cùng cụt kích thước lớn, gây chèn ép nhiều cơ quan, dẫn đến suy hô hấp nặng và suy thận cấp.
Bé sinh thường, đủ tháng và hoàn toàn khỏe mạnh khi chào đời, được nuôi bằng sữa mẹ. Trong thai kỳ, các lần khám định kỳ không ghi nhận bất thường. Tuy nhiên, đến ngày thứ 10 sau sinh, trẻ bắt đầu có dấu hiệu bất thường như bụng chướng căng, bỏ bú, không đi tiêu, không tiểu được và nhanh chóng diễn tiến suy hô hấp nặng.
Khi nhập viện, bé trong tình trạng nguy kịch. Khối u lớn trong ổ bụng gây chèn ép khiến bụng căng chướng, trẻ khó thở nghiêm trọng. Đồng thời, khối u tiếp tục chèn ép hệ tiêu hóa và tiết niệu, gây tắc ruột, bí tiểu và suy thận cấp.
Điều đáng nói kết quả siêu âm, X-quang và CT cho thấy khối u kích thước khoảng 55 x 33 x 81 mm, kéo dài từ vùng bụng xuống vùng cùng cụt, chèn ép nhiều cơ quan trong ổ bụng. Xét nghiệm máu ghi nhận tình trạng tổn thương thận cấp nặng.
Ngay sau đó, ê-kíp bác sĩ đã tiến hành phẫu thuật khẩn cấp. Trong mổ, ghi nhận khối u quái xuất phát từ vùng cùng cụt, lan rộng vào ổ bụng, chèn ép bàng quang, niệu quản, tử cung, ruột và đại tràng.
Theo các bác sĩ, u quái vùng cùng cụt ở trẻ sơ sinh là bệnh lý hiếm gặp, với tần suất khoảng 1/35.000-1/40.000 ca sinh sống. Tiên lượng thường khả quan nếu được phẫu thuật cắt bỏ hoàn toàn, tuy nhiên nguy cơ tái phát vẫn khoảng 10-15%.
Đây là trường hợp đặc biệt phức tạp do khối u lớn, xâm lấn và gây chèn ép đa cơ quan, dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm.
Ê-kíp đã phải thực hiện phẫu thuật qua hai đường tiếp cận gồm đường bụng và đường cùng cụt để bóc tách trọn vẹn khối u, đồng thời bảo đảm an toàn cho các cơ quan nội tạng còn rất non nớt của trẻ.
Sau phẫu thuật, tình trạng bệnh nhi cải thiện rõ rệt. Trẻ tự thở tốt hơn, tiêu tiểu trở lại bình thường, chức năng thận hồi phục hoàn toàn, bú tốt và sức khỏe ổn định. Hiện bé đã được xuất viện và tiếp tục được theo dõi lâu dài.
