Tại Diễn đàn chuyển đổi số Việt Nam – châu Á (DX Summit 2026) ngày 27/5, các chuyên gia cho rằng, nguồn điện có thể trở thành nút thắt lớn với tham vọng phát triển AI và trung tâm dữ liệu (data center – DC) của Việt Nam.
Theo ông Phùng Việt Thắng, Giám đốc Quốc gia Intel Việt Nam, khi nhắc đến AI, nhiều người thường quan tâm đến năng lực tính toán hay các hệ thống siêu máy tính, nhưng chưa chú ý đúng mức đến bài toán năng lượng phía sau. “Không thể xây nhà máy điện nhanh bằng xây các nhà máy AI”, ông nói.
Thực tế này không chỉ ở Việt Nam, mà cả trên bình diện thế giới. Ông cho biết, với các trung tâm tính toán lớn, nhiều doanh nghiệp phải gấp rút xây dựng hệ thống điện mặt trời để bổ sung nguồn năng lượng cho AI Data Center, bởi tốc độ mở rộng hạ tầng AI hiện nhanh hơn đáng kể so với việc phát triển nguồn điện mới. Vì thế, năng lượng trở thành vấn đề quan trọng, cần được quan tâm lâu dài.
Nhận định này được nhiều chuyên gia tại diễn đàn đồng tình, trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển hạ tầng AI và trung tâm dữ liệu.
Theo báo cáo tháng 5/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ, cả nước hiện có 42 trung tâm dữ liệu với tổng công suất thiết kế khoảng 372,75 MW, tăng hơn gấp 4 lần so với năm 2021.
Tài liệu Phiên họp lần thứ năm của Ban chỉ đạo của Chính phủ về phát triển Khoa học, công nghệ, Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi số cũng chỉ ra rằng, Việt Nam đã hình thành hệ thống trung tâm dữ liệu và các cụm siêu máy tính AI, song vẫn tồn tại nhiều hạn chế như quy mô nhỏ, số lượng GPU hiệu năng cao còn ít, hạ tầng phân bố không đồng đều và thiếu nguồn điện ổn định công suất lớn.
Theo ông Nguyễn Tuấn Phong, Phó tổng giám đốc kỹ thuật VDI, thế giới và Việt Nam đang chứng kiến “mức độ đầu tư bùng nổ” cho AI. Tuy nhiên, AI Data Center khác hoàn toàn trung tâm dữ liệu truyền thống, đặc biệt ở mức tiêu thụ điện năng. Ông ví máy chủ thông thường như “một chiếc xe thông thường”, còn siêu máy tính AI giống “xe đua tốc độ cao”.
Ông Phong cho biết, mức tiêu thụ điện của các hệ thống AI hiệu năng cao có thể lớn gấp 10-15 lần máy chủ thông thường. Do đó, khi xây dựng AI Data Center, ngay từ khâu thiết kế đã phải tính toán kỹ về vấn đề khả năng đáp ứng nguồn điện, hệ thống làm mát.
Giải bài toán năng lượng
Ở góc độ hạ tầng năng lượng, TS Nguyễn Mạnh Cường, đại diện Phòng phát triển hệ thống điện, Viện Năng lượng, Bộ Công Thương, cho rằng nhu cầu điện cho AI và trung tâm dữ liệu tại Việt Nam sẽ còn tăng mạnh trong thời gian tới. “Tỷ lệ điện năng tiêu thụ của trung tâm dữ liệu chiếm ít nhất khoảng 0,5% tổng điện tiêu thụ quốc gia”, ông nói. Dẫn ví dụ tại Mỹ, ông cho biết tỷ lệ này hiện khoảng 2-6% tổng điện năng quốc gia. Điều đó cho thấy dư địa phát triển trung tâm dữ liệu tại Việt Nam còn lớn, đồng nghĩa áp lực lên hạ tầng điện cũng sẽ gia tăng.
Theo TS Cường, tổng công suất hệ thống điện Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 92 GW, nhưng nguồn điện nền chỉ khoảng 68 GW, tương đương 74%. Phần còn lại là năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời, với khoảng 24 GW, chiếm 26%. Ông cảnh báo nếu không cải thiện đầu tư nguồn điện, đặc biệt là điện nền, nguy cơ thiếu có thể sẽ xảy ra năm 2027.
Vị chuyên gia này cũng nhận định, nguy cơ thiếu điện nền hiện rõ hơn tại khu vực phía Bắc. Theo ông, các trung tâm dữ liệu của Việt Nam trong tương lai nên ưu tiên đặt tại miền Trung hoặc miền Nam, nơi có tiềm năng về năng lượng tái tạo cao hơn.
Bài toán điện cho các trung tâm dữ liệu không chỉ nằm ở nguồn phát, mà còn ở khả năng truyền tải. Theo TS Cường, hiện các đường dây và trạm biến áp của Việt Nam mang tải ở mức cao, khoảng 70-75%. Trong khi đó, ở các nước phát triển, ví dụ tại Đức, tỷ lệ mang tải của đường dây chỉ dưới 50%.
Theo TS Cường, doanh nghiệp đầu tư trung tâm dữ liệu tại Việt Nam có ba lựa chọn về nguồn điện. Đầu tiên là mua điện trực tiếp từ điện lực với yêu cầu công suất lớn và có nhiều nguồn cấp để đảm bảo an toàn. Tuy nhiên, giá điện giờ cao điểm “không hề rẻ”, có lúc lên tới khoảng 5.000 đồng mỗi kWh.
Phương án thứ hai là tự xây dựng nhà máy điện riêng như điện mặt trời, điện gió hoặc thủy điện để cấp cho trung tâm dữ liệu, sau đó mua thêm điện từ EVN nếu thiếu hụt.
Lựa chọn thứ ba là mua điện từ các dự án năng lượng ở nơi khác và sử dụng lưới điện quốc gia để truyền tải về trung tâm dữ liệu. Với phương án này, doanh nghiệp sẽ trả thêm chi phí dịch vụ hệ thống điện cho nhà nước. “Về mặt thể chế không thiếu, chủ yếu là bài toán kinh tế của doanh nghiệp”, ông nói.
Theo các chuyên gia, khi AI Data Center ngày càng tiêu thụ nhiều điện năng hơn, bài toán của Việt Nam không còn chỉ là đầu tư GPU hay siêu máy tính, mà còn là khả năng đảm bảo nguồn điện ổn định cho hạ tầng AI trong dài hạn.
OnePlus, thương hiệu nổi bật với cam kết cung cấp điện thoại di động chất lượng cao với mức giá hợp lý, đang đối mặt với những thay đổi lớn. Theo thông tin từ Digital Chat Station trên Weibo, OnePlus sẽ sáp nhập bộ phận sản phẩm và tiếp thị của mình với Realme để tạo thành thực thể duy nhất. Cả hai thương hiệu đều thuộc tập đoàn BBK Electronics Corporation, nơi OPPO là thương hiệu chủ lực.
Sự sáp nhập này diễn ra trong bối cảnh OnePlus đang phải đối mặt với những tổn thất tài chính kéo dài trên thị trường quốc tế. Li Jie sẽ lãnh đạo quá trình sáp nhập và báo cáo trực tiếp cho Pete Lau, người đứng sau thương vụ sáp nhập OPPO. Wang Wei và Xu Qi từ Realme sẽ phụ trách hoạt động và tiếp thị.
Việc sáp nhập thương hiệu OnePlus cao cấp hơn với thương hiệu giá rẻ Realme đang đặt ra nhiều câu hỏi về tương lai của thương hiệu này. Trước đây, việc sở hữu hai thương hiệu với các bộ phận riêng biệt đã mang lại lợi nhuận, nhưng điều này hiện không còn hiệu quả. Người dùng có thể cảm thấy thất vọng khi thương hiệu mà họ đã tin tưởng trong nhiều năm có nguy cơ bị xóa sổ.
Trong khi đó, người dùng Realme có thể tìm thấy sự an tâm khi một kỷ nguyên mới của điện thoại di động đang bắt đầu. Với khẩu hiệu tạm dịch "Không bao giờ thỏa hiệp", OnePlus đã thu hút được nhiều người dùng chán ngán với các thương hiệu cũ kỹ.
Giới công nghệ đang chờ đợi xem một thương hiệu mới có thể nổi lên từ sự hợp nhất này hay không. Hiện tại, Realme có khả năng sẽ tiếp tục thống trị thị trường, đặc biệt khi họ đã thiết lập được vị thế vững chắc. Nếu đang sở hữu một chiếc OnePlus, người dùng được khuyến cáo nên giữ lại vì nó sẽ trở thành một phần của lịch sử Android, thời những chiếc điện thoại 'flagship killer' đã được nhắc đến.
Mã QR, một phát minh bắt nguồn từ trò chơi cờ vây, đã phát triển thành một ngành công nghiệp trị giá 15,2 tỉ USD vào năm 2026, theo dự báo của Mordor Intelligence. Thị trường này dự kiến sẽ tăng gấp đôi vào năm 2031. Có 2 loại mã QR chính: mã tĩnh và mã động. Sự khác biệt lớn nhất giữa chúng là mã tĩnh không thể thay đổi sau khi được phát hành, trong khi mã động cho phép cập nhật thông tin bất cứ lúc nào.
Trước những lo ngại về lừa đảo "quishing" (loại tấn công mạng sử dụng mã QR để lừa người dùng) khi quét mã QR giả mạo, nhiều người đặt câu hỏi về độ an toàn của mã tĩnh và động. Mã QR tĩnh không thu thập dữ liệu trong quá trình quét, giúp bảo vệ thông tin cá nhân của người dùng.
Ngược lại, mã động có thể thu thập dữ liệu phân tích thông qua URL rút gọn, mang đến sự hữu ích cho doanh nghiệp. Mã QR động cũng cho phép doanh nghiệp áp dụng các biện pháp bảo mật như xác thực đa yếu tố (MFA) hoặc bảo vệ bằng mật khẩu, điều mà mã tĩnh không thể cung cấp. Do đó, nhiều doanh nghiệp ưa chuộng mã động vì tính linh hoạt và khả năng cập nhật thông tin dễ dàng. Ví dụ, các nhà hàng có thể cập nhật thực đơn hoặc giờ mở cửa mà không cần in lại mã QR.
Mặc dù mã QR tĩnh có thể là lựa chọn tốt cho những thông điệp không thay đổi, như vị trí sự kiện hay phiếu giảm giá, nhưng chúng thường không mất phí duy trì. Trong khi đó, mã QR động có chi phí khoảng 1 - 3 USD mỗi tháng, có thể cao hơn tùy thuộc số lần quét cũng như các tính năng bảo mật.
Cuối cùng, mã QR tĩnh không hết hạn, nhưng nếu trang web liên kết không còn hoạt động, người dùng sẽ chỉ thấy một liên kết không khả dụng. Ngược lại, mã QR động có thể hết hạn nếu không thanh toán phí duy trì.
Với những lợi ích và hạn chế của từng loại mã QR, doanh nghiệp và người dùng cần cân nhắc kỹ lưỡng để lựa chọn giải pháp phù hợp nhất cho nhu cầu của mình.
Đây là yêu cầu được đưa ra với nhà mạng tại điều 8, Thông tư 08 của Bộ Khoa học và Công nghệ về hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất. Thông tư có hiệu lực từ 15/4, trong đó riêng điều 8 có hiệu lực từ 15/6.
Theo thông tư, trong thời gian tối đa hai giờ khi hệ thống của nhà mạng phát hiện một thuê bao có hoạt động thay đổi thiết bị đầu cuối so với số đăng ký trước đó, doanh nghiệp viễn thông phải tiến hành rà soát, phát hiện và tạm dừng dịch vụ chiều đi của thuê bao, như gọi điện, nhắn tin. Trong thời gian này, nhà mạng đồng thời gửi thông báo yêu cầu chủ thuê bao thực hiện xác thực sinh trắc học khuôn mặt. Việc này sẽ được thực hiện qua hai cách, gồm qua dịch vụ xác thực điện tử hoặc đối chiếu trực tiếp. Trong đó, việc xác thực qua dịch vụ điện tử phải bảo đảm trùng khớp với dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu căn cước, Cơ sở dữ liệu quốc gia về xuất nhập cảnh, dữ liệu được lưu tại bộ phận lưu trữ thông tin được mã hóa của thẻ căn cước.
Với các đối chiếu trực tiếp, nhà mạng sẽ so sánh hình ảnh chụp trực tiếp khuôn mặt của thuê bao bảo đảm trùng khớp với thông tin sinh trắc học đã lưu giữ hợp pháp tại cơ sở dữ liệu thông tin thuê bao của doanh nghiệp.
"Doanh nghiệp viễn thông chịu trách nhiệm về tính chính xác và trùng khớp của thông tin sinh trắc học khuôn mặt", quy định nêu.
Thông tư cũng đặt ra các yêu cầu kỹ thuật đối với hệ thống xác thực khuôn mặt, như công nghệ được sử dụng phải đạt độ chính xác cao, với tỷ lệ từ chối sai dưới 5% và tỷ lệ chấp nhận sai 0,01%, theo tiêu chuẩn quốc tế FIDO. Bên cạnh đó, hệ thống phải có khả năng phát hiện các hình thức giả mạo sinh trắc học như sử dụng ảnh chụp, video hoặc mặt nạ 3D để vượt qua bước xác thực. Doanh nghiệp viễn thông cũng phải lưu lại thông tin chứng minh việc xác thực, bao gồm thời gian thực hiện của từng thuê bao.
Trong trường hợp người dùng không xác thực lại trong 30 ngày kể từ khi đổi máy, nhà mạng có thể tiến hành các biện pháp mạnh hơn, như khóa thuê bao hai chiều, chấm dứt hợp đồng.
Xác thực khuôn mặt khi đổi thiết bị là một trong những biện pháp tiếp theo nhằm ngăn chặn tình trạng sử dụng SIM không chính chủ. Theo chuyên gia, việc này nhằm hạn chế tình trạng SIM của người dùng bị người khác lợi dụng, hoặc tình trạng đăng ký SIM rồi bán lại, là một trong những nguyên nhân của cuộc gọi rác, lừa đảo thời gian qua.
Trước đó, Thông tư 08 có hiệu lực từ 15/4 cũng yêu cầu nhà mạng phải đảm bảo thuê bao di động có đủ bốn trường thông tin gồm số định danh cá nhân, họ tên, ngày tháng năm sinh, sinh trắc học ảnh khuôn mặt, và các dữ liệu này phải khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an. Cách làm mới được thực hiện là cho phép người dùng xác nhận SIM qua ứng dụng VNeID, sau đó yêu cầu xác thực lại đối với các thuê bao không chính chủ.
