Tại Diễn đàn chuyển đổi số Việt Nam – châu Á (DX Summit 2026) ngày 27/5, các chuyên gia cho rằng, nguồn điện có thể trở thành nút thắt lớn với tham vọng phát triển AI và trung tâm dữ liệu (data center – DC) của Việt Nam.
Theo ông Phùng Việt Thắng, Giám đốc Quốc gia Intel Việt Nam, khi nhắc đến AI, nhiều người thường quan tâm đến năng lực tính toán hay các hệ thống siêu máy tính, nhưng chưa chú ý đúng mức đến bài toán năng lượng phía sau. “Không thể xây nhà máy điện nhanh bằng xây các nhà máy AI”, ông nói.
Thực tế này không chỉ ở Việt Nam, mà cả trên bình diện thế giới. Ông cho biết, với các trung tâm tính toán lớn, nhiều doanh nghiệp phải gấp rút xây dựng hệ thống điện mặt trời để bổ sung nguồn năng lượng cho AI Data Center, bởi tốc độ mở rộng hạ tầng AI hiện nhanh hơn đáng kể so với việc phát triển nguồn điện mới. Vì thế, năng lượng trở thành vấn đề quan trọng, cần được quan tâm lâu dài.
Nhận định này được nhiều chuyên gia tại diễn đàn đồng tình, trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển hạ tầng AI và trung tâm dữ liệu.
Theo báo cáo tháng 5/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ, cả nước hiện có 42 trung tâm dữ liệu với tổng công suất thiết kế khoảng 372,75 MW, tăng hơn gấp 4 lần so với năm 2021.
Tài liệu Phiên họp lần thứ năm của Ban chỉ đạo của Chính phủ về phát triển Khoa học, công nghệ, Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi số cũng chỉ ra rằng, Việt Nam đã hình thành hệ thống trung tâm dữ liệu và các cụm siêu máy tính AI, song vẫn tồn tại nhiều hạn chế như quy mô nhỏ, số lượng GPU hiệu năng cao còn ít, hạ tầng phân bố không đồng đều và thiếu nguồn điện ổn định công suất lớn.
Theo ông Nguyễn Tuấn Phong, Phó tổng giám đốc kỹ thuật VDI, thế giới và Việt Nam đang chứng kiến “mức độ đầu tư bùng nổ” cho AI. Tuy nhiên, AI Data Center khác hoàn toàn trung tâm dữ liệu truyền thống, đặc biệt ở mức tiêu thụ điện năng. Ông ví máy chủ thông thường như “một chiếc xe thông thường”, còn siêu máy tính AI giống “xe đua tốc độ cao”.
Ông Phong cho biết, mức tiêu thụ điện của các hệ thống AI hiệu năng cao có thể lớn gấp 10-15 lần máy chủ thông thường. Do đó, khi xây dựng AI Data Center, ngay từ khâu thiết kế đã phải tính toán kỹ về vấn đề khả năng đáp ứng nguồn điện, hệ thống làm mát.
Giải bài toán năng lượng
Ở góc độ hạ tầng năng lượng, TS Nguyễn Mạnh Cường, đại diện Phòng phát triển hệ thống điện, Viện Năng lượng, Bộ Công Thương, cho rằng nhu cầu điện cho AI và trung tâm dữ liệu tại Việt Nam sẽ còn tăng mạnh trong thời gian tới. “Tỷ lệ điện năng tiêu thụ của trung tâm dữ liệu chiếm ít nhất khoảng 0,5% tổng điện tiêu thụ quốc gia”, ông nói. Dẫn ví dụ tại Mỹ, ông cho biết tỷ lệ này hiện khoảng 2-6% tổng điện năng quốc gia. Điều đó cho thấy dư địa phát triển trung tâm dữ liệu tại Việt Nam còn lớn, đồng nghĩa áp lực lên hạ tầng điện cũng sẽ gia tăng.
Theo TS Cường, tổng công suất hệ thống điện Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 92 GW, nhưng nguồn điện nền chỉ khoảng 68 GW, tương đương 74%. Phần còn lại là năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời, với khoảng 24 GW, chiếm 26%. Ông cảnh báo nếu không cải thiện đầu tư nguồn điện, đặc biệt là điện nền, nguy cơ thiếu có thể sẽ xảy ra năm 2027.
Vị chuyên gia này cũng nhận định, nguy cơ thiếu điện nền hiện rõ hơn tại khu vực phía Bắc. Theo ông, các trung tâm dữ liệu của Việt Nam trong tương lai nên ưu tiên đặt tại miền Trung hoặc miền Nam, nơi có tiềm năng về năng lượng tái tạo cao hơn.
Bài toán điện cho các trung tâm dữ liệu không chỉ nằm ở nguồn phát, mà còn ở khả năng truyền tải. Theo TS Cường, hiện các đường dây và trạm biến áp của Việt Nam mang tải ở mức cao, khoảng 70-75%. Trong khi đó, ở các nước phát triển, ví dụ tại Đức, tỷ lệ mang tải của đường dây chỉ dưới 50%.
Theo TS Cường, doanh nghiệp đầu tư trung tâm dữ liệu tại Việt Nam có ba lựa chọn về nguồn điện. Đầu tiên là mua điện trực tiếp từ điện lực với yêu cầu công suất lớn và có nhiều nguồn cấp để đảm bảo an toàn. Tuy nhiên, giá điện giờ cao điểm “không hề rẻ”, có lúc lên tới khoảng 5.000 đồng mỗi kWh.
Phương án thứ hai là tự xây dựng nhà máy điện riêng như điện mặt trời, điện gió hoặc thủy điện để cấp cho trung tâm dữ liệu, sau đó mua thêm điện từ EVN nếu thiếu hụt.
Lựa chọn thứ ba là mua điện từ các dự án năng lượng ở nơi khác và sử dụng lưới điện quốc gia để truyền tải về trung tâm dữ liệu. Với phương án này, doanh nghiệp sẽ trả thêm chi phí dịch vụ hệ thống điện cho nhà nước. “Về mặt thể chế không thiếu, chủ yếu là bài toán kinh tế của doanh nghiệp”, ông nói.
Theo các chuyên gia, khi AI Data Center ngày càng tiêu thụ nhiều điện năng hơn, bài toán của Việt Nam không còn chỉ là đầu tư GPU hay siêu máy tính, mà còn là khả năng đảm bảo nguồn điện ổn định cho hạ tầng AI trong dài hạn.
Để có chất lượng âm thanh tốt, người dùng cần đảm bảo độ kín âm tốt khi đeo tai nghe, vốn không chỉ giúp giảm tiếng ồn bên ngoài mà còn giữ cho âm thanh rõ ràng mà không cần phải tăng âm lượng. Ngay cả khi tắt tính năng khử tiếng ồn chủ động (ANC) để tiết kiệm pin, việc đeo đúng cách vẫn mang lại trải nghiệm âm thanh sống động hơn. Tuy nhiên, nhiều người thường đeo AirPods sai cách mà không hề hay biết.
Theo BGR, khi đeo AirPods, người dùng có thể chỉ cần nhét chúng vào tai và xoay cho đến khi cảm thấy thoải mái. Miễn là âm thanh chấp nhận được và tai nghe không bị rơi ra trong quá trình hoạt động, nhiều người có thể nghĩ rằng mọi thứ đều ổn.
Nhưng để đạt được hiệu quả tối ưu, người dùng cần xoay phần thân tai nghe về phía mặt để đầu tai nghe nằm gọn trong vành tai. Đối với AirPods Pro, hãy nhẹ nhàng đẩy tai nghe vào và điều chỉnh góc độ cho đến khi cảm thấy thoải mái và đạt được độ kín cần thiết, đặc biệt là với AirPods Pro 3, nhằm đo nhịp tim chính xác.
Được biết, AirPods Pro đi kèm với nhiều kích cỡ nút tai khác nhau để đảm bảo sự thoải mái. Trong khi đó, các mẫu AirPods tiêu chuẩn, như AirPods 4, không có nút tai thay thế. Nút tai được lắp sẵn trên AirPods Pro là cỡ M (trung bình), nhưng người dùng cũng có thể chọn các cỡ khác gồm XXS (cực nhỏ), XS (nhỏ), S (nhỏ) và L (lớn). Không có công thức chính xác nào để tìm ra kích cỡ phù hợp, vì điều này phụ thuộc vào sở thích cá nhân.
Người dùng nên đeo tai nghe trong 10 - 15 phút để cảm nhận sự thoải mái và kiểm tra xem chúng có giữ cố định khi thực hiện các hoạt động như chạy bộ hay tập thể dục hay không. Nếu quá lỏng, người dùng có thể cần cỡ lớn hơn, còn nếu quá chật, hãy thử cỡ nhỏ hơn.
Nếu vẫn còn nghi ngờ về độ vừa vặn, hãy sử dụng chức năng kiểm tra âm thanh tích hợp trên iPhone. Kết nối AirPods với iPhone hoặc iPad và làm theo các bước sau:
Nếu các đầu nút tai vừa khít, người dùng sẽ thấy thông báo "Good Seal" bên dưới mỗi tai nghe. Nếu không, hãy điều chỉnh AirPods và kiểm tra lại. Nếu vẫn không đạt yêu cầu, hãy thử các đầu nút tai có kích thước khác nhau.
Hôm nay, 26.6, Bộ KH-CN đã tổ chức lễ ra mắt Trung tâm quốc gia Hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn. Đây là trung tâm cấp quốc gia đầu tiên của Việt Nam hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, đóng vai trò kết nối nhu cầu nghiên cứu, thiết kế chip trong nước với hệ sinh thái sản xuất bán dẫn toàn cầu. Như vậy, Việt Nam trở thành một trong số ít quốc gia Đông Nam Á có hạ tầng hỗ trợ sản xuất thử chip ở cấp quốc gia.
Theo ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin, Bộ KH-CN, Việt Nam chưa có năng lực sản xuất chip bán dẫn ở quy mô công nghiệp, trong khi hạ tầng nghiên cứu và sản xuất thử trong nước còn hạn chế. Các cơ sở nghiên cứu, đào tạo và doanh nghiệp thiết kế chip chủ yếu phải đặt sản xuất thử tại các nhà máy nước ngoài, làm gia tăng chi phí, kéo dài thời gian triển khai và hạn chế khả năng thương mại hóa sản phẩm.
Chi phí chuyển từ bản thiết kế sang sản xuất thử chip (tape-out) hiện dao động từ 30.000 - 200.000 USD cho mỗi thiết kế, trong khi thời gian chờ sản xuất thường kéo dài từ 12 - 24 tháng. Trong khi đó, hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam đang phát triển nhanh với khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế chip, khoảng 7.000 kỹ sư thiết kế và 166 cơ sở giáo dục đại học triển khai các chương trình đào tạo về bán dẫn và lĩnh vực liên quan. Theo thống kê ban đầu, đã có 12 đơn vị đăng ký nhu cầu sản xuất thử khoảng 30.000 chip.
Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn được kỳ vọng sẽ tháo gỡ điểm nghẽn này. Thông qua mô hình Multi-Project Wafer (MPW) - cơ chế gộp nhiều thiết kế chip trên cùng một đợt chế tạo để giảm chi phí - trung tâm sẽ giúp rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm, giảm chi phí sản xuất thử và thúc đẩy sự ra đời của các sản phẩm chip "Make in Vietnam".
Tại lễ ra mắt, trung tâm cũng đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với 19 đối tác trong và ngoài nước, gồm: các tập đoàn công nghệ hàng đầu của chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu như Intel, Infineon, Amkor, Cadence, Synopsys; các đơn vị cung ứng dịch vụ sản xuất của Foundry hàng đầu thế giới TSMC, Global Foundries…; các trường đại học lớn của Việt Nam như 2 đại học quốc gia, ĐH Bách khoa Hà Nội…; các tập đoàn, doanh nghiệp công nghệ trong nước như Viettel, FPT, VSAP Lab…
Theo SCMP, trong nửa đầu năm, hơn 20 công ty chuyên về PCB như Victory Giant Technology, WUS Printed Circuit, Shennan Circuits và Suzhou Dongshan Precision Manufacturing liên tục công bố kế hoạch mở rộng năng lực sản xuất, dự kiến đầu tư hàng trăm triệu USD, đánh dấu giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ nhất trong ngành những năm gần đây. Nguyên nhân chuyển hướng được đánh giá do nhu cầu bo mạch chủ cho máy chủ AI tăng vọt.
iFeng cho biết, Victory Giant, công ty tại Huệ Châu, tỉnh Quảng Đông, đã nâng tổng chi tiêu vốn nửa đầu năm lên 3,6 tỷ nhân dân tệ (530 triệu USD), gấp nhiều lần so với 730,1 triệu nhân dân tệ (107,5 triệu USD) cùng kỳ năm ngoái. Các dây chuyền sản xuất mSAP (Modified Semi Additive Process - công nghệ chuyên dùng để tạo ra các đường mạch siêu nhỏ và khoảng cách cực hẹp cho PCB) đã đi vào sản xuất ổn định. Công ty cũng đang đẩy mạnh thương mại hóa sản phẩm CoWoP - công nghệ đóng gói tiên tiến cho phép gắn trực tiếp các cụm chip lên ngay trên PCB, bỏ qua lớp đế trung gian truyền thống.
WUS Printed Circuit ở Côn Sơn, tỉnh Giang Tô cũng đang đẩy mạnh mở rộng. Theo Securities Times, công ty đang nhân đôi vốn đầu tư từ 658,1 triệu nhân dân tệ (97 triệu USD) lên 1,5 tỷ nhân dân tệ (221 triệu USD). Hồi tháng 2, công ty này công bố dự án trị giá 3,3 tỷ nhân dân tệ (486 triệu USD) nhằm đáp ứng nhu cầu trung và dài hạn về mạch PCB cao cấp.
Tháng trước, Shennan Circuits tại Thâm Quyến cũng công bố đang huy động 4,88 tỷ nhân dân tệ (718 triệu USD) thông qua phát hành cổ phiếu riêng lẻ, trong đó phần lớn sẽ được đầu tư vào dự án mạch điện toán trí tuệ nhân tạo trị giá 4,54 tỷ nhân dân tệ (668 triệu USD) tại thành phố Vô Tích.
"Nhu cầu về sức mạnh tính toán của máy chủ AI đang trở thành động lực tăng trưởng quan trọng với ngành công nghiệp PCB", nhóm nhà phân tích từ hãng môi giới chứng khoán, quản lý tài sản, tư vấn doanh nghiệp China Securities viết trên blog ngày 8/7. "So với trước, nhu cầu cao từ AI thúc đẩy các sản phẩm mới cải tiến hơn về lớp vật liệu, mật độ, tốc độ và tổn hao năng lượng".
Cũng theo China Securities, việc xây dựng cơ sở hạ tầng AI đang thúc đẩy nhu cầu "cao hơn bao giờ hết" đối với bo mạch điện toán, hệ thống chuyển mạch và làm mát bằng chất lỏng. Xu hướng dẫn đến "sự chuyển dịch trong ngành từ số lượng sang chất lượng".
Gao Chengfei, Giám đốc công ty tư vấn Tiaoyuan tại Quảng Châu, đánh giá xu hướng sẽ tiếp tục trong nửa sau năm nay và có thể kéo dài hết năm tới. "Khoảng cách hiện tại giữa năng lực sản xuất PCB cao cấp trong nước và nhu cầu khá rõ ràng. Điểm mấu chốt nằm ở cơ cấu sản phẩm, không phải tổng sản lượng", ông nói trên SCMP.
Chengfei đánh giá, việc các hãng PCB Trung Quốc đồng loạt chuyển sang sản xuất bo mạch cho máy chủ AI một phần vì lợi nhuận, khi một PCB cho hệ thống trí tuệ nhân tạo có thể gấp 10 lần so với máy chủ truyền thống và nhiều lần loại bo mạch cho sản phẩm điện tử tiêu dùng. Tuy vậy, năng lực sản xuất hiện bị hạn chế bởi độ chính xác của thiết bị và sự thiếu hụt nguyên vật liệu.
Theo TTM Technologies, một trong những công ty PCB lớn nhất Mỹ, các bo mạch cho AI có thể được cấu tạo 1-140 lớp, giá dao động từ vài USD đến hơn 100.000 USD. "Trong bối cảnh Định luật Moore đang đi đến hồi kết, vi xử lý không thể tăng thêm bóng bán dẫn, việc kết hợp chúng lại với nhau thông suốt rất cần thiết. Đó là những gì chúng tôi đang làm", Edwin Roks, CEO TTM Technologies, nói với CNBC.
Trang công nghệ 21Jingji (Trung Quốc) cũng có nhận định tương tự khi cho biết máy chủ AI đặt ra yêu cầu cao hơn đáng kể đối với PCB so với máy chủ truyền thống. PCB máy chủ thông thường có 14-24 lớp, trong khi PCB máy chủ AI cao hơn nhiều. Số lượng lớp cao đòi hỏi cấu trúc kết nối phức tạp, yêu cầu khắt khe về tính toàn vẹn tín hiệu cũng như quản lý nhiệt nghiêm ngặt hơn.
Đầu tuần này, công ty nghiên cứu SemiAnalysis cho biết giá đỡ máy chủ Kyber NVL144 của Nvidia có thể bị trì hoãn đến năm 2028 do những thách thức trong sản xuất, gồm PCB. Nvidia sau đó phủ nhận, nhưng báo cáo được đánh giá vẫn "phủ bóng đen" lên các đối tác của hãng tại Trung Quốc như Victory Giant và WUS Printed Circuit.
Theo Chengfei, hiện có nhiều thách thức đối với các hãng PCB Trung Quốc khi tiến hành mở rộng năng lực sản xuất, gồm "rào cản kỹ thuật lớn làm kéo dài thời gian hoàn thành đường cong lợi nhuận, sự phụ thuộc nhà cung cấp nước ngoài về nguyên liệu đầu vào và áp lực địa chính trị gay gắt".
Số liệu từ Hiệp hội Bo mạch Mỹ (PCBAA) công bố tháng trước cho thấy, khoảng 30% nguồn cung PCB của thế giới trước đây đến từ Mỹ, nhưng hiện còn 4%. Nói với CNBC, Giám đốc PCBAA David Schild cho biết hiện có tới 60% PCB được sản xuất tại Trung Quốc.
Theo công ty nghiên cứu điện tử Prismark Partners, ngành công nghiệp PCB toàn cầu dự kiến tăng trưởng 12,5% năm nay, đạt gần 96 tỷ USD. Cuối thập kỷ này, con số được dự đoán tăng lên 123 tỷ USD.
AI bùng nổ thời gian qua đang "hút cạn" các sản phẩm điện tử vốn có nguồn cung ổn định, theo TechCrunch. Không chỉ đẩy giá GPU và chip nhớ lên cao, cơn sốt AI còn tạo ra "nút thắt cổ chai" mới khi tụ điện, tấm đồng hay vải thủy tinh trở nên khan hiếm, buộc các công ty đứng sau tăng giá.
