CLB Trường Tươi Đồng Nai vắng HLV trưởng trong trận quyết định cúp vô địch

Nhiều năm sau, Guardiola trở thành minh chứng hoàn hảo cho triết lý ấy.

Trong hơn một thập kỷ dẫn dắt Man City, HLV người Tây Ban Nha không những xây dựng một đội bóng thống trị nước Anh, còn tạo ra ảnh hưởng sâu rộng tới cách bóng đá hiện đại vận hành. Từ Ngoại hạng Anh, Champions League đến các sân bóng phong trào, dấu ấn chiến thuật của Guardiola hiện diện ở khắp nơi.

6 chức vô địch Ngoại hạng Anh, một Champions League, ba Cup FA, năm Cup Liên đoàn, cùng FIFA Club World Cup và Siêu Cup châu Âu giúp Guardiola trở thành HLV thành công nhất lịch sử Man City. Nhưng điều khiến Guardiola khác biệt là ông tạo ra một chuẩn mực bóng đá mới mà cả thế giới cố gắng học theo.

Guardiola luôn thừa nhận Cruyff có ảnh hưởng lớn nhất đến sự nghiệp của ông. HLV 55 tuổi từng nói bản thân không biết gì về bóng đá, trước khi làm việc dưới trướng huyền thoại Hà Lan tại đội một Barca trong 6 mùa giải từ 1990 đến 1996.

Đỉnh cao trong mối quan hệ giữa hai người đến năm 1992, khi Barca đoạt Cup C1 lần đầu sau trận thắng Sampdoria trên sân Wembley. Guardiola khi ấy là tiền vệ trưởng thành từ La Masia, sát cánh Ronald Koeman, Michael Laudrup hay Hristo Stoichkov trong "Dream Team" (Đội hình Trong mơ) trứ danh của Cruyff.

Nếu Cruyff thay đổi bóng đá Tây Ban Nha, Guardiola làm điều tương tự với bóng đá Anh. Ảnh hưởng của Guardiola không dừng ở đội một Man City hay các CLB hàng đầu châu Âu. Từ những học viện trẻ cho tới các giải hạng thấp, ngày càng nhiều HLV cố gắng tái hiện thứ bóng đá ông xây dựng tại Etihad.

Khả năng kiểm soát bóng trở thành nền tảng trong triết lý của Guardiola. Ông tin đội giữ bóng nhiều hơn sẽ giảm nguy cơ thất bại. Từ đó, Man City vận hành theo cách bóp nghẹt đối thủ bằng quyền kiểm soát thế trận, thay vì chỉ dựa vào tốc độ hay sức mạnh thể chất.

Guardiola từng giải thích: "Bạn vẫn có thể thua dù kiểm soát bóng, nhưng khả năng thất bại sẽ lớn hơn nếu không có bóng".

Tư duy ấy tạo nên sự đối lập rõ nét với phong cách tấn công giàu năng lượng của Jurgen Klopp tại Liverpool - đối thủ lớn nhất của Man City trong nhiều mùa giải. Guardiola chơi thứ bóng đá kiểm soát, chậm và chắc. Trong khi đó, HLV người Đức muốn đội của ông đá trực diện, với cường độ cao như một bản nhạc rock hạng nặng.

Tuy nhiên, ảnh hưởng lớn nhất Guardiola để lại nằm ở khía cạnh chiến thuật. Ngày nay, thủ môn chơi chân tốt gần như trở thành yêu cầu bắt buộc với các CLB lớn. Nhưng khi Guardiola tới Man City năm 2016, điều đó vẫn chưa phổ biến ở Anh. Quyết định gây tranh cãi đầu tiên của ông là loại Joe Hart - thủ môn số một tuyển Anh thời điểm đó - vì không phù hợp với yêu cầu triển khai bóng từ tuyến dưới.

Sau Guardiola, bóng đá Anh thay đổi nhanh chóng. Các đội bóng ưu tiên mẫu thủ môn có khả năng chuyền bóng, phát động tấn công và tham gia xây dựng lối chơi.

Không chỉ thay đổi vai trò thủ môn, Guardiola còn liên tục phá vỡ khái niệm truyền thống về vị trí trên sân. Ông từng kéo Lionel Messi xuống đá "số 9 ảo" ở Barca, khiến các trung phong không còn chỉ chờ ghi bàn trong cấm địa. Guardiola cũng đưa hậu vệ cánh bó vào trung lộ để tăng khả năng kiểm soát khu vực giữa sân, thay vì chỉ bám biên như trước.

Tại Bayern, hậu vệ cánh hàng đầu thế giới như Philipp Lahm được Guardiola chuyển vào đá tiền vệ phòng ngự. Ở Barca, Javier Mascherano từ tiền vệ trung tâm trở thành trung vệ đẳng cấp.

Tại Man City, John Stones là ví dụ tiêu biểu cho sự sáng tạo của Guardiola. Từ vị trí trung vệ, tuyển thủ Anh thường xuyên được đôn lên tuyến giữa trong quá trình triển khai bóng, trở thành cầu thủ lai giữa trung vệ và tiền vệ phòng ngự. Stones cho biết vị trí mời thay đổi tư duy chơi bóng của bản thân, giúp anh hiểu rõ hơn vai trò của các đồng đội.

Guardiola thậm chí còn sử dụng Stones như một tiền vệ con thoi trong trận chung kết Champions League 2023 với Inter Milan, để giúp Man City hoàn tất cú ăn ba lịch sử.

Gần đây, Matheus Nunes cũng được Guardiola kéo từ hàng tiền vệ xuống đá hậu vệ phải. Quyết định ấy từng bị chế giễu khi cầu thủ Bồ Đào Nha gặp khó khăn lúc đầu, nhưng cuối cùng vẫn mang lại hiệu quả.

Không phải mọi thử nghiệm của Guardiola đều thành công. Ông nhiều lần bị chỉ trích vì suy nghĩ quá phức tạp trong các trận cầu lớn, ví dụ như chung kết Champions League 2021 gặp Chelsea. Guardiola gây bất ngờ khi không sử dụng hai tiền vệ phòng ngự hàng đầu Fernandinho hay Rodri, mà tung ra đội hình thiên hẳn về tấn công. Man City sau đó thua 0-1.

Trận chung kết Champions League trên sân Dragao đó có thể là thất bại đau đớn nhất sự nghiệp cầm quân của Guardiola. Nhưng ngay cả những sai lầm ấy cũng phản ánh một phần tính cách chiến thuật của ông. Bởi HLV này luôn muốn tạo khác biệt và sẵn sàng đi ngược tư duy thông thường.

Di sản của Guardiola còn thể hiện qua thế hệ HLV chịu ảnh hưởng từ ông. Mikel Arteta bắt đầu sự nghiệp huấn luyện trong vai trò trợ lý tại Man City trước khi đưa Arsenal trở thành ứng viên vô địch Ngoại hạng Anh nhiều mùa giải liên tiếp. Enzo Maresca từng làm việc trong ban huấn luyện của Guardiola trước khi gây tiếng vang tại Leicester rồi Chelsea.

Vincent Kompany học hỏi trực tiếp từ Guardiola khi còn đeo băng đội trưởng Man City, trước lúc trở thành HLV Bayern. Xabi Alonso cũng có thời gian làm việc cùng Guardiola tại Bayern. Nhiều HLV ở các giải hạng dưới nước Anh cũng thừa nhận họ chịu ảnh hưởng mạnh từ Guardiola.

HLV Salford City, Karl Robinson kể rằng ông bị ám ảnh với cường độ làm việc của Guardiola, khi đối đầu Man City ở Cup Liên đoàn. Robinson thậm chí đùa rằng đội bóng của ông không chạm bóng nổi suốt 40 phút, nhưng Guardiola vẫn liên tục chỉ đạo từng quả ném biên bên ngoài sân. Ông như một nhạc trưởng, chỉ đạo một dàn hợp xướng.

Ở Guardiola, người ta thấy một HLV cầu toàn, ám ảnh chiến thuật và luôn tìm cách cải tiến bóng đá. Có thể các danh hiệu của ông sẽ bị vượt qua trong tương lai. Nhưng ảnh hưởng chiến thuật mà ông để lại nhiều khả năng còn tồn tại lâu hơn nhiều.

Guardiola khiến các HLV có can đảm thử những ý tưởng dị thường. Không chỉ bắt chước chiến thuật của ông, họ còn học tinh thần dám phá vỡ các quy ước, lẽ thường trong bóng đá. Đúng như lời Cruyff đã dạy: "Chiến thắng là nhất thời, danh vọng mới là mãi mãi".

Tin Gốc: Vnexpress

Suốt nhiều năm trời kể từ khi lên chơi V-League mùa 2000 - 2001, Becamex TP.HCM luôn là lá cờ đầu của bóng đá miền Nam, thậm chí thống trị V-League khi giữ kỷ lục 4 lần vô địch, vào đến bán kết AFC Cup cùng rất nhiều danh hiệu lớn nhỏ khác.

Ở giai đoạn hoàng kim, Becamex TP.HCM chính là điểm đến trong mơ với mọi cầu thủ, không chỉ bởi nguồn lực tài chính mạnh của "Chelsea Việt Nam" mà còn ở cách xây dựng dải ngân hà, với văn hóa quản trị ngôi sao ấn tượng.

Nhưng quy luật cuộc sống có thịnh ắt có suy, sau đỉnh cao với cú đúp vô địch V-League 2 mùa bóng 2014 và 2015 (năm 2015 giành cú ăn 3 danh hiệu V-League, Cúp quốc gia, Siêu cúp quốc gia) đội bóng có biệt danh Cơn lốc miền Đông đã sa sút thấy rõ.

Trong 2 năm 2016 và 2017, Becamex TP.HCM rơi xuống hạng 10 và 11 và sau đó quanh quẩn ở các vị trí tầm trung giữa bảng. Mùa 2023, Becamex TP.HCM thậm chí đối diện nguy cơ trụ hạng và may mắn thoát được cảnh rơi xuống hạng nhất.

Sau mùa 2023, Becamex TP.HCM - trước đó cho ra mắt linh vật là chú đại bàng - quyết đầu tư để đua vô địch nhưng gặp nhiều vấn đề, dẫn đến không thể tạo ra được sức bật cần thiết để trở lại tầm vóc của một đội bóng hàng đầu, chỉ xếp hạng 9 và 7 ở các mùa 2023 - 2024 và 2024 - 2025.

Khi sự kỳ vọng không còn, những ngôi sao lần lượt rời đi trong khi lớp trẻ do chính mình đào tạo không nhận được sự tin tưởng, dễ hiểu khi Becamex TP.HCM chỉ còn là cái bóng của chính mình.

Mùa bóng này, ám ảnh về cuộc đua trụ hạng đã trở lại, khi sau rất nhiều lần thay tướng Becamex TP.HCM đã bị kéo vào tâm bão của vòng xoay đua trụ hạng, chỉ còn hơn CLB Đà Nẵng vỏn vẹn 1 điểm khi giải chỉ còn 2 vòng đấu.

Sự thất vọng của đông đảo CĐV hiện rõ ở các diễn đàn, có người nhắc fanpage CLB phủ nhận việc đội bóng ngưng đầu tư để ám ý thuyết âm mưu về việc tập đoàn "chán bóng đá" và muốn buông đội bóng.

Nhiều người hâm mộ khác "không đau vì quá đau" lại nghiêm túc cho rằng thay vì sống mòn và cầu mong trụ hạng may mắn, Becamex TP.HCM nếu xuống hạng sẽ là cơ hội để tiến hành cuộc đại cải tổ để có thể trở lại mạnh mẽ hơn.

Cuộc đua ở V-League 2025 - 2026 vẫn chưa khép lại, phía trước Becamex TP.HCM vẫn còn 2 vòng đấu nữa, đầu tiên là chuyến làm khách trên sân Hàng Đẫy trong ngày CLB CAHN muốn tri ân chức vô địch với người hâm mộ, trước khi tiếp HAGL trên sân nhà.

Trong thời gian ngắn nhất tân HLV Hứa Hiền Vinh sẽ phải vực dậy tinh thần, kéo niềm tin trở lại với đội bóng để cùng nhau vượt qua khó khăn, nhất là khi sẽ không có sự phục vụ của Hồ Tấn Tài trong 2 vòng cuối sau tấm thẻ đỏ ở vòng 24.

Cơ hội vẫn còn và quyền tự quyết vẫn nằm trong tay Becamex TP.HCM nếu họ tìm được sự đồng lòng, nhất trí như mùa 2023. Nhưng sau đó Cơn lốc miền Đông sẽ hồi sinh mạnh mẽ hay "sập nguồn" như dàn đèn sân Bình Dương trận thua SLNA 0-1, sẽ là câu hỏi chờ lời giải rõ ràng...

Tin Gốc: Thanh Niên

"Thể thao va chạm" là một khái niệm rất phổ biến ở Samoa, quốc đảo nằm ở Nam Thái Bình Dương thuộc "tam giác Nam Đảo Polynesia".

Quần đảo có dân số vỏn vẹn 200.000 người này được phủ bởi một mạng lưới tuyển trạch viên đến từ các môn MMA, boxing, kickboxing, bóng bầu dục Mỹ, rugby - gọi chung là "thể thao va chạm".

Điểm chung của nhóm môn kể trên - dù ở 2 nhóm võ thuật và bóng, vô cùng dễ nhận ra - đó là "vai u thịt bắp". Từ hàng thập niên qua, người Samoa xây dựng nên hình tượng chiến binh thương hiệu từ nhóm những môn thể thao này.

Từ các sàn đấu MMA, WWE cho đến NFL, NBA, cái tên Samoa gần như đồng nghĩa với sức mạnh, độ lì đòn và khả năng va chạm cực kỳ dũng mãnh.

Dù đảo quốc Samoa chỉ có khoảng 200.000 người sinh sống, riêng cộng đồng người Samoa ở nước Mỹ lại lên đến gần 250.000.

Đó là gia đình, dòng tộc của các siêu sao tại những giải đấu kể trên, đổ bộ đến "thiên đường của giải trí" để tìm kiếm cơ hội tỏa sáng trên các sàn đấu đòi hỏi sức mạnh.

Trong thể thao Mỹ, người Samoa, hay rộng hơn là dân tộc Polynesia trở thành một hiện tượng thống kê thật sự.

Theo ESPN, người Polynesia chỉ chiếm dưới 0,1% dân số thế giới nhưng có thời điểm chiếm khoảng 2-3% cầu thủ tại NFL. Từng có nhiều bình luận rằng, nếu Samoa thực sự trở thành một quốc gia đông dân, họ có lẽ đã thống trị nhóm các môn va chạm.

ESPN từng gọi American Samoa (một khu vực tự trị tại Samoa) là "hòn đảo bóng bầu dục" - và dẫn nghiên cứu cho thấy nam giới tại vùng lãnh thổ này có khả năng vào NFL cao gấp khoảng 40 - 50 lần trung bình thanh niên Mỹ.

Trong bóng bầu dục rugby tại New Zealand và Úc, người Samoa và Tonga (cũng thuộc nhóm Nam Đảo Polynesia) cũng hiện diện dày đặc ở các đội tuyển quốc gia lẫn giải chuyên nghiệp.

Trong võ thuật đối kháng, cộng đồng Samoa - Polynesia tiếp tục để lại dấu ấn mạnh. Mark Hunt, người mang biệt danh “Super Samoan”, nổi tiếng vì khả năng chịu đòn gần như phi lý cùng những cú knockout hủy diệt.

Max Holloway, võ sĩ gốc Hawaii mang dòng máu Polynesia, được xem là một trong những tay đấm bền bỉ nhất lịch sử UFC. Các võ sĩ như Tai Tuivasa hay anh em Tafa được mệnh danh là “cỗ máy va chạm” đến từ Nam Thái Bình Dương.

Ở lĩnh vực vật giải trí, ảnh hưởng của Samoa thậm chí còn lớn hơn. Gia tộc Anoa’i gần như trở thành “hoàng tộc” của WWE với những cái tên như The Rock, Roman Reigns, The Usos hay Yokozuna.

"Bằng cách này hay cách khác, bạn sẽ phát hiện ra rằng mọi đô vật Mỹ đều có dòng máu Samoa trong người, từ cha, hoặc mẹ, hoặc ông bà của họ", một bình luận nổi tiếng trên Reddit.

Hình tượng chiến binh đảo Polynesia với sức mạnh dữ dội, tinh thần gia tộc và khả năng chiến đấu lì lợm trở thành một phần văn hóa đại chúng Mỹ suốt nhiều thập niên.

Giới khoa học thể thao cho rằng sự vượt trội này không phải ngẫu nhiên.

Một số nghiên cứu nhân trắc học tại New Zealand và Hawaii ghi nhận người Polynesia thường có khung xương lớn, mật độ cơ bắp cao và tỉ lệ khối cơ nạc vượt trung bình.

Đây là kiểu cơ thể rất phù hợp với các môn cần sức mạnh bùng nổ như football, rugby, vật và MMA.

Tiến sĩ Timothy Hewett, chuyên gia sinh học thể thao Mỹ, từng nhận xét trong một nghiên cứu về vận động viên Polynesia rằng: “Nhiều vận động viên Polynesia sở hữu tổ hợp cơ thể đặc biệt cho các môn va chạm: khối cơ lớn, nền tảng sức mạnh tốt và khả năng tạo lực bùng nổ rất nhanh.

Khi kết hợp với môi trường tập luyện cạnh tranh, họ trở thành những VĐV cực kỳ dũng mãnh ở các môn thể thao đòi hỏi nhiều va chạm".

Một giả thuyết nổi tiếng khác là “thrifty gene hypothesis” - giả thuyết gene tiết kiệm năng lượng. Nhiều nhà nhân chủng học cho rằng tổ tiên Polynesia từng phải vượt đại dương hàng ngàn kilomet bằng thuyền và sống trên các đảo biệt lập, nơi thức ăn không phải lúc nào cũng ổn định.

Trong môi trường đó, những người có khả năng tích trữ năng lượng hiệu quả và duy trì khối cơ tốt sẽ có lợi thế sinh tồn cao hơn. Một số chuyên gia tin rằng điều này góp phần hình thành thể trạng “thiên về sức mạnh” của người Polynesia hiện đại.

Giáo sư Yvonna Lincoln, nhà nghiên cứu văn hóa Polynesia, từng cho rằng: “Nếu chỉ nhìn người Samoa qua sức mạnh thể chất, chúng ta sẽ bỏ qua yếu tố quan trọng nhất: văn hóa cộng đồng và tinh thần tập thể”.

Theo bà, thể thao đối kháng tại Samoa không chỉ là hoạt động giải trí mà còn là con đường đổi đời, niềm tự hào gia đình và biểu hiện của danh dự cộng đồng.

Trong văn hóa Samoa truyền thống, tinh thần chiến binh vốn đã hiện diện từ hàng trăm năm trước. Người Polynesia nổi tiếng là những thủy thủ vĩ đại bậc nhất lịch sử nhân loại khi có thể di chuyển qua hàng nghìn kilomet đại dương bằng kỹ thuật định hướng cổ xưa.

Xã hội Samoa xưa đề cao chiến binh, danh dự gia tộc và khả năng chịu đựng gian khổ. Nhiều nghi lễ, hình xăm và điệu múa chiến tranh của họ vẫn còn tồn tại tới ngày nay.

Không ít huấn luyện viên rugby và MMA nhận xét các vận động viên Samoa có tinh thần thi đấu đặc biệt lì lợm. Nhà phân tích võ thuật Robin Black từng nói: “Nhiều võ sĩ Polynesia bước vào võ đài với tâm lý rất khác. Họ xem va chạm là điều tự nhiên, gần như là một phần bản sắc văn hóa. Điều đó tạo ra áp lực tâm lý rất lớn cho đối thủ”.

Dẫu vậy, chính nền sinh học “power athlete” này cũng mang tới mặt trái. Tỉ lệ béo phì và tiểu đường tuýp 2 ở nhiều cộng đồng Polynesia hiện đại thuộc nhóm cao nhất thế giới.

Hình ảnh to bè, chắc nịch của các võ sĩ Samoa tác động lớn đến trẻ em dân tộc này. Nhiều người từ nhỏ cố gắng cho con trẻ ăn uống theo chế độ nhiều đạm để xây dựng khối cơ dày, nhưng không phải gia đình nào cũng sản sinh ra các võ sĩ, VĐV xuất chúng.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ