Đại sứ Nga Vassily Nebenzia đã đề cập vấn đề trên tại cuộc họp của 15 thành viên Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc do Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị chủ trì hôm 26.5 (giờ New York), theo Reuters hôm 28.5.
Theo ông Nebenzia, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Alimov dự kiến tham gia cuộc họp này nhưng bất thành vì chủ nhà Mỹ không cấp thị thực.
Một nhà ngoại giao Liên Hiệp Quốc cũng nói Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã bị từ chối cấp thị thực để tham gia cùng cuộc họp trên. Tuy nhiên, một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định Washington không ngăn cản ông Araqchi đến New York.
Chủ đề của cuộc họp hôm 26.5 là giữ vững Hiến chương Liên Hợp Quốc và tăng cường hợp tác đa phương. Phiên thảo luận sẽ tiếp tục tại Hội đồng Bảo an hôm 28.5.
Bộ Ngoại giao và phái bộ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc chưa trả lời yêu cầu bình luận của báo giới về vụ Ngoại trưởng Iran Araqchi lẫn Thứ trưởng Nga Alimov.
Hồi đầu tuần, truyền thông nhà nước Iran dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao nước này cho biết chuyến đi của ông Araqchi đã bị hủy một phần do tình hình và phần còn lại là các vấn đề phát sinh liên quan quy trình thị thực Mỹ.
Còn Đại sứ Nga Nebenzia nói ông Alimov, người phụ trách các vấn đề liên quan đến Liên Hiệp Quốc của Nga, đã nhận lời mời họp từ Ngoại trưởng Vương Nghị.
Ông Nebenzia gọi việc Mỹ không cấp thị thực thể hiện sự thiếu tôn trọng một cách trắng trợn đối với Trung Quốc trên vai trò Chủ tịch Hội đồng Bảo an, đặc biệt khi chủ đề thảo luận là Hiến chương Liên Hiệp Quốc.
“Bất chấp mọi nỗ lực của chúng tôi nhằm thuyết phục phía Mỹ cấp thị thực cho ông ấy, cuối cùng thị thực vẫn không được cấp”, Đại sứ Nga cho biết.
Cũng theo ông Nebenzia, Thỏa thuận về trụ sở của Liên Hiệp Quốc quy định rõ mọi quan chức quốc gia thành viên cần được tạo điều kiện tiếp cận trụ sở Liên Hiệp Quốc ở thành phố New York, bang New York của Mỹ, và không có ngoại trừ.
Tại cuộc họp báo hôm 26.5, người phát ngôn Liên Hiệp Quốc Farhan Haq cho hay: “Chúng tôi kỳ vọng nước chủ nhà sẽ cấp thị thực cho tất cả những người cần tham gia các hoạt động của Liên Hiệp Quốc tại trụ sở của chúng tôi tại đây”.
Phát ngôn viên xác nhận ông Araqchi không đến New York và không gặp Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres hôm 26.5 theo kế hoạch.
“Iran, cũng như bất kỳ thành viên nào khác của Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân, có đầy đủ quyền làm giàu uranium vì mục đích hòa bình”, Ngoại trưởng Lavrov phát biểu tại buổi họp báo ở thủ đô Matxcơva.
Bên cạnh đó, nhà ngoại giao Nga nhấn mạnh Matxcơva sẽ không can thiệp vào tiến trình đàm phán hòa bình giữa Washington và Tehran.
“Chúng tôi sẽ ủng hộ bất kỳ nghị quyết nào được các bên đàm phán tự thỏa thuận và chấp thuận. Trong trường hợp này là Mỹ và Cộng hòa Hồi giáo Iran”, Hãng tin Interfax dẫn lời ông Lavrov.
Cùng ngày 18-5, một nguồn tin cấp cao của Iran tiết lộ với Hãng tin Reuters rằng Washington đã thể hiện sự linh hoạt trong việc cho phép Iran duy trì các hoạt động hạt nhân hòa bình hạn chế dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA).
Tuy nhiên chương trình hạt nhân và làm giàu uranium của Iran vẫn luôn là vấn đề khó khăn nhất trong tiến trình đàm phán, do đó hai bên đã quyết định hoãn lại để giải quyết ở các vòng đàm phán sau.
Đối với vấn đề tài sản đóng băng của Tehran, cho đến nay Mỹ mới chỉ đồng ý giải phóng 25% số tài sản đó theo từng giai đoạn.
Trong đề xuất mới nhất, Iran tiếp tục tập trung vào việc đảm bảo chấm dứt chiến tranh, mở lại eo biển Hormuz và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt hàng hải.
Trước đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết các cuộc đàm phán đang diễn ra thông qua bên trung gian là Pakistan. Cả Iran lẫn Mỹ đều đã gửi ý kiến của mình về đề xuất gần đây của Tehran.
Các yêu cầu của Iran trong các cuộc đàm phán với Mỹ bao gồm việc giải phóng các khoản tiền bị đóng băng của Iran và dỡ bỏ lệnh trừng phạt. Theo ông Baghaei, Iran đang tập trung vào mục tiêu chấm dứt chiến sự trong giai đoạn này.
Văn phòng Thủ tướng Israel ngày 13/5 cho biết ông Benjamin Netanyahu đã "bí mật đến thăm" Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và gặp Tổng thống Mohammed bin Zayed Al Nahyan, giữa lúc chiến sự với Iran đang diễn ra.
"Chuyến thăm mở ra bước đột phá trong quan hệ hai nước", Văn phòng Thủ tướng Israel cho biết, song không nêu rõ chi tiết về hoạt động.
Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao UAE sau đó tuyên bố "bác bỏ mọi thông tin liên quan chuyến thăm của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tới UAE, cũng như bất cứ đoàn quan chức quốc phòng nào trên lãnh thổ của chúng tôi".
"UAE muốn nhấn mạnh rằng quan hệ của chúng tôi với Israel hoàn toàn minh bạch, được xác lập trong khuôn khổ rõ ràng theo Hiệp ước Abraham, đồng nghĩa với không tiến hành qua các kênh bí mật", Bộ Ngoại giao UAE cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội.
Cơ quan này khẳng định thông tin về những chuyến thăm hoặc thỏa thuận liên quan "không có cơ sở sự thật", trừ khi được công bố trên các kênh chính thức của UAE.
Israel chưa bình luận về thông tin của Bộ Ngoại giao UAE.
Giới chức Iran cùng ngày cảnh báo sẽ "truy cứu trách nhiệm với những ai thông đồng cùng Israel". "Gây thù địch với dân tộc Iran vĩ đại là canh bạc ngớ ngẩn. Chúng tôi không thể tha thứ cho những bên cùng Israel làm như vậy", Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đăng trên X.
Trong bài đăng trước khi UAE phủ nhận thông tin, Ziv Agmon, cựu chánh văn phòng thủ tướng Israel, cho biết ông đã tháp tùng Thủ tướng Netanyahu và lãnh đạo Israel "được đón tiếp tại Abu Dhabi với nghi thức hoàng gia".
Sau khi xung đột Mỹ - Israel phát động chiến dịch tấn công ngày 28/2, Iran đã tập trung phần lớn hỏa lực đáp trả vào UAE với hơn 2.800 tên lửa và UAV, nhiều hơn mọi quốc gia liên quan, kể cả Israel. Các cuộc tập kích gây thiệt hại nặng nề cho giao thông hàng không, du lịch và thị trường bất động sản của UAE, dẫn đến nhiều đợt sa thải và cho nghỉ việc có thời hạn.
Israel và UAE nhất trí bình thường hóa quan hệ theo Hiệp ước Abraham ký tháng 9/2020. Quan hệ song phương vẫn được duy trì sau khi Israel bị các quốc gia Arab chỉ trích mạnh mẽ vì mở chiến dịch tấn công Dải Gaza vào tháng 10/2023.
Kênh CNN của Mỹ hồi đầu tháng đưa tin Thủ tướng Netanyahu đã lệnh cho quân đội Israel điều động tổ hợp phòng không Iron Dome (Vòm Sắt) và binh sĩ vận hành tới UAE. Các quan chức Israel giấu tên nói với trang tin Axios rằng hệ thống Vòm Sắt đã tham gia đánh chặn đòn tập kích của Iran ngày 4/5, nhưng chưa rõ bắn hạ được bao nhiêu mục tiêu.
Tại sự kiện ở trụ sở Liên Hợp Quốc ngày 11/5, đại sứ Mỹ Mike Walz cho biết Israel đã cung cấp nhiều hệ thống phòng thủ tiên tiến cho UAE, trong đó có lá chắn Vòm Sắt. "Chúng tôi đã thấy UAE sử dụng tổ hợp Vòm Sắt mà Israel chuyển cho họ", ông nói.
Bộ Ngư nghiệp và Đại dương Canada cho biết số lượng cá voi xám chết ngoài khơi tỉnh British Columbia của nước này đang gia tăng, trong bối cảnh nguồn thức ăn suy giảm tại các khu vực kiếm ăn ở Bắc Cực và cận Bắc Cực.
Từ đầu năm đến nay, khu vực này đã ghi nhận 5 con cá voi xám bị chết, trong đó riêng 10 ngày đầu tháng 4, có tới 4 con chết dọc bờ biển, tiến gần hơn tới mức kỷ lục 11 con của năm 2019.
Ông Paul Cottrell, điều phối viên về động vật có vú biển thuộc Bộ Ngư nghiệp và Đại dương Canada, cho biết nhiều con cá trong tình trạng suy kiệt nghiêm trọng và "gầy trơ xương". Theo ông, các kết quả khám nghiệm sẽ giúp xác định chính xác nguyên nhân khiến cá chết, song dấu hiệu chung là thể trạng kém do thiếu dinh dưỡng.
Cá voi xám thường di cư xuống vùng biển Mexico vào mùa đông để sinh sản và gần như không ăn trong giai đoạn này. Khi quay trở lại các vùng biển phía bắc vào mùa hè, chúng bắt đầu tích lũy năng lượng. Tuy nhiên dữ liệu cho thấy mùa kiếm ăn năm trước không thuận lợi, khiến nhiều con cá voi xám không tích lũy đủ lượng dinh dưỡng cần thiết.
Bà Wendy Szaniszlo, chuyên viên nghiên cứu động vật biển, cho biết nhiệt độ nước biển thay đổi đã ảnh hưởng đến nguồn thức ăn, bao gồm các loài giáp xác nhỏ mà cá voi xám thường tiêu thụ. Ngoài ra băng tan sớm hơn bình thường cũng làm suy giảm chất lượng và trữ lượng con mồi.
Tình trạng thiếu dinh dưỡng không chỉ làm tăng tỉ lệ tử vong mà còn ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Trong mùa sinh sản gần nhất tại khu vực Baja của Mexico, chỉ có 84 cá voi con được ghi nhận - mức thấp nhất từ trước đến nay.
Các hiện tượng tương tự cũng được ghi nhận dọc bờ Tây nước Mỹ, với 15 con chết trong vài tuần qua tại bang Washington, cùng nhiều trường hợp khác tại Oregon và California.
Các chuyên gia nhận định cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các khu vực kiếm ăn, không chỉ tại Bắc Cực mà cả vùng biển British Columbia, nơi có khoảng 250 con thuộc nhóm cá voi xám ven bờ Thái Bình Dương sinh sống, nhằm đánh giá đầy đủ tác động của biến đổi môi trường đối với quần thể loài này.
