Hôm 26/5, đại diện Bệnh viện Việt Đức, Hà Nội, cho biết từ năm lớp 6, cô gái mắc bệnh và trải qua hai ca phẫu thuật não. Dù tuổi thơ gắn liền với bệnh viện cùng những đợt điều trị kéo dài, thiếu nữ luôn giữ tinh thần lạc quan, thường chỉ nghỉ ngơi hai tuần sau mỗi lần mổ rồi xin bố mẹ đến trường.
Khi tình trạng chuyển biến xấu khiến cơ thể kiệt quệ, em nhiều lần nói với mẹ về mong muốn hiến mô tạng cho những người mòn mỏi chờ cơ hội sống.
“Dù một bên mắt nhìn không rõ sau phẫu thuật, con vẫn quả quyết sẽ trao phần mắt còn sáng cho người khác”, người mẹ kể.
Lúc bác sĩ thông báo tình trạng vô phương cứu chữa, bố mẹ em nén đau thương, hoàn thành di nguyện của con gái. Người mẹ tin rằng việc để lại một phần cơ thể giúp nhiều cuộc đời hồi sinh chính là cách con gái bà tiếp tục hiện diện trên thế gian.
Ngay sau đó, các bác sĩ Bệnh viện Việt Đức dùng trái tim của em ghép cho một bệnh nhân, chia lá gan cứu sống một người lớn cùng một trẻ nhỏ, và dùng hai quả thận mang lại cơ hội hồi sinh cho hai người suy thận giai đoạn cuối. Đội ngũ y tế cũng lấy phổi và giác mạc của thiếu nữ để thắp sáng hy vọng cho nhiều ca bệnh khác.
Từ nguồn tạng của cô gái và 2 người chết não khác trong tuần qua, Bệnh viện Việt Đức lập kỷ lục mới khi ghép thành công cho 21 bệnh nhân, là số ca ghép tạng nhiều nhất trong một tuần và nhiều loại tạng ghép phức tạp được triển khai.
Trong 21 bệnh nhân ghép tạng có 19 trường hợp ghép tạng của ba người hiến chết não, gồm 5 ca ghép gan (trong đó có 2 bệnh nhi), 2 ca ghép tim, một ghép phổi, 10 trường hợp ghép thận và một người ghép khí quản. Ngoài ra, 3 bệnh nhân còn lại ghép thận từ người cho còn sống.
Ghép tạng là một trong những thành tựu quan trọng nhất của y học nhân loại từ thế kỷ 20. Đây là biện pháp duy nhất để cứu sống người bệnh giai đoạn cuối. Đến nay, Việt Nam đã ghép được 6 loại bộ phận cơ thể người, với gần 10.000 ca ghép. Kỹ thuật ghép tạng của đội ngũ y tế Việt Nam đã tiệm cận trình độ của các nước phát triển. Hiện, cả nước có khoảng 30 trung tâm ghép tạng được Bộ Y tế cấp phép.
Cả nước có hơn 177.000 người đăng ký hiến mô, tạng sau khi qua đời. Năm 2025 ghi nhận 66 trường hợp chết não hiến tạng, tăng mạnh so với các năm trước.
Theo TS Lê Thị Hương Giang, Bệnh viện 19-8 (Hà Nội), một bát phở nóng hổi từ lâu đã trở thành lựa chọn tiện lợi, dễ ăn của nhiều người. Không ít người duy trì thói quen ăn phở mỗi ngày, thậm chí uống hết phần nước dùng để cảm nhận trọn vẹn hương vị.
Tuy nhiên dưới góc nhìn dinh dưỡng, vấn đề không nằm ở bánh phở hay thịt, mà chủ yếu đến từ nước dùng, phần có thể chứa nhiều thành phần ảnh hưởng đến sức khỏe nếu tiêu thụ thường xuyên.
Theo các phân tích khẩu phần, một bát phở trung bình có khoảng 400-500ml nước dùng, tương đương 2,5 - 5gam muối (1.000-2.000mg natri).
Trong khi đó, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến nghị người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5gam muối mỗi ngày.
Điều này đồng nghĩa với việc chỉ cần uống hết một bát nước phở vào buổi sáng, cơ thể đã gần như chạm ngưỡng muối khuyến nghị cho cả ngày. Đáng chú ý, vị mặn trong nước dùng thường bị "che lấp" bởi vị ngọt từ xương hầm và gia vị, khiến nhiều người khó nhận ra lượng muối mình đã nạp vào.
TS Giang cho biết thêm nước dùng ninh từ xương và thịt trong thời gian dài còn chứa nhiều hợp chất có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa.
Quá trình ninh xương làm giải phóng purin, chất có thể làm tăng acid uric trong máu, từ đó gia tăng nguy cơ mắc bệnh gout nếu tiêu thụ thường xuyên. Bên cạnh đó, chất béo từ tủy và mỡ xương hòa tan vào nước dùng cũng góp phần làm tăng lượng chất béo bão hòa, yếu tố liên quan đến nguy cơ bệnh tim mạch.
Ngoài ra một số nghiên cứu còn ghi nhận khả năng xuất hiện vi lượng kim loại nặng trong nước hầm xương. Dù ở mức thấp, nhưng việc tích lũy lâu dài vẫn là điều cần cân nhắc.
TS Giang cho hay những ảnh hưởng từ nước dùng không xảy ra ngay lập tức, nhưng nếu duy trì thói quen trong thời gian dài, nguy cơ có thể tích tụ và dẫn đến các bệnh lý mạn tính như tăng huyết áp, suy thận hay tim mạch.
Chuyên gia khuyến cáo một số nhóm đối tượng cần đặc biệt thận trọng, bao gồm người mắc tăng huyết áp, bệnh tim mạch; người có chức năng thận suy giảm; người đang điều trị bệnh gout hoặc có acid uric cao và người cao tuổi.
Theo TS Giang, không cần loại bỏ hoàn toàn phở khỏi thực đơn, nhưng nên điều chỉnh cách ăn để đảm bảo sức khỏe.
"Khi ăn phở, không nên dùng hết nước dùng, chỉ nên dùng lượng vừa phải để cảm nhận hương vị. Tăng cường rau xanh để bổ sung chất xơ và hỗ trợ cân bằng natri. Hạn chế thêm gia vị như nước mắm, bột canh. Không ăn phở, bún liên tục mỗi ngày, nên đa dạng thực đơn.
Một thay đổi nhỏ trong thói quen, như không uống cạn nước phở, có thể giúp giảm đáng kể lượng muối nạp vào cơ thể theo thời gian. Trong dinh dưỡng, sự điều độ và hiểu biết đóng vai trò quan trọng, giúp mỗi người vừa tận hưởng ẩm thực quen thuộc, vừa bảo vệ sức khỏe lâu dài", TS Giang khuyến cáo.
Hạch to bằng ngón tay cái xuất hiện ở vùng cổ bên phải, không đau, anh dùng nhang đang cháy để châm đốt trực tiếp vào vùng da có hạch. Hạch không tan mà vùng da cổ bị bỏng để lại nhiều vết sẹo rỗ lỗ chỗ. Hạch ngày càng phình to, biến dạng vùng cổ, anh đến Bệnh viện Ung bướu TP HCM kiểm tra.
TS.BS.CK2 Lâm Đức Hoàng, Trưởng khoa Xạ trị Đầu cổ, Bệnh viện Ung Bướu TP HCM, cho biết kết quả nội soi vòm hầu bệnh nhân phát hiện khối u sùi dễ chảy máu đã phát triển bít tắc hoàn toàn lỗ mũi trái. Hạch cổ xuất hiện ở cả hai bên (trái lớn hơn phải), dính chặt thành một khối to 6-7 cm.
Các kết quả chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu cho thấy bệnh đã tiến triển nặng. CT scan ghi nhận khối choán chỗ ở vòm hầu đã xâm lấn lên nền sọ giữa. Xạ hình xương phát hiện các tổn thương hủy xương vùng nền sọ. Xét nghiệm định lượng virus EBV - tác nhân liên quan mật thiết đến ung thư vòm hầu, tăng vọt.
Bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân mắc ung thư vòm hầu giai đoạn cuối. Khối u đã lớn và xâm lấn phức tạp, bệnh nhân được hóa trị trước nhằm kiểm soát bệnh và thu nhỏ khối bướu.
Theo bác sĩ Hoàng, các triệu chứng ung thư vòm hầu thường không đặc hiệu, dễ nhầm với bệnh tai mũi họng thông thường nên nhiều người bỏ qua "thời gian vàng".
Ung thư vùng đầu cổ có tốc độ nhân đôi và phát triển rất nhanh so với nhiều bệnh lý khác, có thể diễn tiến tại chỗ, tại vùng và di căn xa chỉ trong một thời gian ngắn. Phát hiện và can thiệp sớm, cơ hội điều trị hiệu quả rất cao, có thể khỏi bệnh. Trì hoãn điều trị hoặc áp dụng phương pháp thiếu khoa học như đốt thuốc, đắp lá... có thể kích thích khối u phát triển nhanh, tăng nguy cơ di căn.
Ù tai thường là dấu hiệu sớm và hay gặp nhất của ung thư vòm hầu, kèm theo nghe kém một hoặc hai bên tai. Bệnh có thể gây nghẹt mũi, chảy dịch mũi lẫn máu, nhức đầu, đau mặt giống viêm xoang. Ngoài ra, người bệnh dễ bị chảy máu cam tái diễn, đôi khi dẫn đến thiếu máu mạn tính.
Bác sĩ khuyến cáo không áp dụng các phương pháp thiếu chứng cứ khoa học như đắp lá, châm cứu hay "đốt nhang" vào các khối u, hạch bất thường trên cơ thể. Điều này có thể kích thích tế bào ung thư phát triển nhanh hơn, gieo rắc ra mô lành xung quanh và thậm chí đẩy tế bào ung thư di căn xa theo đường máu.
Cần đi khám sớm khi có dấu hiệu như ù tai, nghẹt mũi kéo dài, chảy máu mũi hoặc hạch cổ to dần, ít đau. Hạch nghi ngờ ung thư thường trên một cm, cứng chắc, không đau, di động kém cần được kiểm tra kịp thời.
Chuyên gia dinh dưỡng, Maya Feller, người sáng lập Trung tâm Dinh Dưỡng Maya Feller Nutrition (Mỹ), giải thích: Hầu hết mọi người có thể bắt đầu một bài tập nhẹ nhàng như đi bộ hoặc giãn cơ trong vòng 10 - 15 phút sau khi rời khỏi giường. Đối với các bài tập nặng hơn như tập tạ hoặc tập luyện cường độ cao ngắt quãng, hãy đợi ít nhất 30 - 90 phút để cơ thể có thể khởi động, bổ sung nước và nạp năng lượng, theo trang tin sức khỏe Eating Well.
Cơ thể trải qua rất nhiều thay đổi trong khi ngủ. Cơ bắp nguội đi, khớp cứng lại, huyết áp giảm và đĩa đệm cột sống chứa đầy dịch trong đêm. Tất cả khiến cơ thể cần một chút thời gian để chuẩn bị cho việc vận động, và khoảng thời gian đó thay đổi tùy thuộc vào loại bài tập bạn dự định thực hiện.
Tập thể dục ngay sau khi thức dậy là an toàn, nhưng cần phải bắt đầu từ từ. Nhiệt độ cơ thể ở mức thấp nhất vào buổi sáng sớm. Cơ bắp và gân cứng hơn so với sau đó trong ngày. Nghiên cứu năm 2019 được công bố trên Tạp chí Y học thể thao Anh cho thấy tập thể dục buổi sáng giúp cải thiện sự tập trung, khả năng học tập trực quan và khả năng ra quyết định suốt cả ngày. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng lưu ý rằng cần phải khởi động đúng cách để giảm nguy cơ chấn thương.
Hãy dành ít nhất 5 - 10 phút để khởi động trước bất kỳ buổi tập luyện buổi sáng nào. Nếu tập luyện sức mạnh nặng, hãy kéo dài thời gian khởi động lên 10 - 15 phút, theo FN Personal Trainer.
Các đĩa đệm cột sống hấp thụ dịch trong đêm và sẽ sưng lên nhiều hơn vào sáng sớm. Điều này khiến vùng lưng dưới dễ bị tổn thương hơn nếu bắt đầu ngay với các bài tập nâng tạ nặng hoặc squat. Nghiên cứu cho thấy độ cứng cột sống cao nhất trong giờ đầu tiên sau khi thức dậy. Vì vậy, nếu bạn dự định nâng tạ nặng, hãy dành ít nhất 30 - 60 phút để đứng thẳng và vận động nhẹ nhàng trước khi tác động lên cột sống.
Đối với các hoạt động như đi bộ, yoga nhẹ nhàng hoặc các bài tập giãn cơ bằng trọng lượng cơ thể, bạn có thể bắt đầu gần như ngay lập tức. Những hoạt động này thực sự giúp cơ thể bạn tỉnh táo nhanh hơn bằng cách tăng nhiệt độ cơ thể và tăng lưu lượng máu đến các cơ.
Mức cortisol đạt đỉnh điểm tự nhiên trong vòng 30 - 45 phút sau khi thức dậy. Tập thể dục trong hoặc ngay sau khi nồng độ cortisol tăng cao tự nhiên có nghĩa là cơ thể bạn đã sẵn sàng để đốt cháy năng lượng.
Nồng độ testosterone cũng cao nhất vào buổi sáng và giảm dần trong suốt cả ngày. Nghiên cứu cho thấy mức testosterone đạt đỉnh điểm từ 6 - 8 giờ sáng. Vì testosterone giúp sửa chữa và phát triển cơ bắp, nên tập luyện vào buổi sáng sẽ có lợi hơn.
