Đáng lo hơn, không ít thanh niên trẻ âm thầm chịu đựng, tự tìm thông tin trên mạng hoặc bị dẫn dắt bởi các quảng cáo “thuốc gia truyền”, “tăng bản lĩnh”, “tăng testosterone” không rõ nguồn gốc khiến việc điều trị bị chậm trễ.
Bệnh nhân T.N.V. (29 tuổi, ngụ TP.HCM) đã đến khám nam khoa tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định trong tình trạng lo lắng kéo dài vì khả năng “cương” giảm sút trong nhiều tháng qua.
Theo chia sẻ, anh V. đang trong giai đoạn công việc có nhiều áp lực, thường xuyên thức khuya để hoàn thành chỉ tiêu, ngủ không đúng giờ, tinh thần căng thẳng kéo dài. Ban đầu anh chỉ thấy hiện tượng cương buổi sáng giảm dần. Sau đó tình trạng khó duy trì độ cương khi gần gũi với vợ bắt đầu xuất hiện khiến anh càng thêm bất an.
Gần nửa năm nay, hai vợ chồng anh V. mong muốn có con đầu lòng, chủ động “thả” để có em bé nhưng chính tình trạng rối loạn cương khiến anh ngày càng e ngại gần gũi. Anh V. dần né tránh vợ và luôn trong tâm trạng lo âu, tự trách bản thân, tự ti, căng thẳng.
Đến bệnh viện, anh V. được các bác sĩ đánh giá kỹ về triệu chứng, thăm khám lâm sàng, siêu âm, xét nghiệm tinh dịch đồ và nội tiết. Kết quả cho thấy chưa ghi nhận bất thường cấu trúc đáng kể tại cơ quan sinh dục, tuy nhiên nồng độ testosterone ở ngưỡng tương đối thấp và các chỉ số tinh dịch đồ trong ngưỡng bình thường.
Bệnh nhân sau đó được tư vấn và điều trị cá thể hóa. Bên cạnh sử dụng thuốc, các bác sĩ còn tập trung vào điều chỉnh lối sống, khuyến khích tăng cường vận động thể thao và ngủ đủ giấc. Sau một thời gian điều trị, tình trạng của anh V. được cải thiện rõ rệt.
Hiện tượng cương buổi sáng dần trở lại ổn định hơn, khả năng duy trì độ cương được cải thiện, tâm lý nhẹ nhõm hơn và sự tự tin trong đời sống vợ chồng của anh V. cũng dần phục hồi mà không còn lệ thuộc vào thuốc. Niềm vui đến với gia đình anh gấp bội sau quá trình điều trị là vợ anh đã mang thai tự nhiên.
Một nam bệnh nhân (48 tuổi) là doanh nhân thành đạt đến phòng khám tại TP.HCM khám vì rối loạn cương kéo dài nhiều tháng trong giai đoạn áp lực công việc cao. Điểm đáng chú ý các chỉ số sau khi được các bác sĩ thăm khám hoàn toàn bình thường.
Qua trao đổi, bệnh nhân cho biết thường làm việc kéo dài, ít ngủ, hiếm khi nói ra cảm xúc mệt mỏi, luôn cố giữ hình ảnh “tôi vẫn ổn”.
Các bác sĩ điều trị tập trung vào phục hồi nền tảng: tái thiết giấc ngủ, giảm lịch tiếp khách và rượu bia trong vài tuần cao điểm, đưa vận động trở lại đều đặn và quan trọng nhất là “hạ mức cảnh giác” bằng cách học cách chia sẻ trạng thái thật với bạn đời để giảm áp lực phải luôn hoàn hảo. Sau vài tuần điều trị, tình trạng rối loạn cương dương giảm hẳn.
ThS.BS Nguyễn Huỳnh Đăng Khoa, Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP.HCM), cho biết ở nam giới trẻ, rối loạn cương không nên xem nhẹ hoặc quy hoàn toàn cho tâm lý. Stress kéo dài, thiếu ngủ và rối loạn nhịp sinh học có thể góp phần làm rối loạn trục nội tiết sinh dục, khiến nồng độ testosterone suy giảm về ngưỡng thấp.
Khi đó, người bệnh không chỉ bị ảnh hưởng về chức năng cương mà còn dễ rơi vào mệt mỏi, giảm năng lượng, giảm tự tin, rối loạn cảm xúc và giảm hiệu suất làm việc. Những yếu tố này tương tác lẫn nhau, tạo thành một vòng xoắn bệnh lý.
Theo bác sĩ Khoa, tỉ lệ nam giới trẻ tuổi bị rối loạn cương chiếm khoảng 8 – 15%, với dấu hiệu giảm cương buổi sáng là chi tiết quan trọng cần được lưu ý. Đây có thể là tín hiệu cho thấy cơ thể đang chịu tác động của stress kéo dài, rối loạn giấc ngủ hoặc thay đổi nội tiết, thậm chí có thể là dấu hiệu gợi ý bệnh lý chuyển hóa chứ không đơn thuần chỉ là mệt mỏi nhất thời.
Còn BS Nguyễn Gia Kỳ, phòng khám nam khoa, khoa ngoại thận – tiết niệu Bệnh viện Nhân dân Gia Định, cho hay rối loạn cương có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm và đánh giá đúng. Nam giới nên đi khám khi có các biểu hiện như giảm cương buổi sáng kéo dài, khó duy trì độ cương, giảm ham muốn, mệt mỏi, cảm giác thiếu năng lượng.
Đáng lưu ý, rối loạn cương nếu kéo dài còn có thể làm giảm tần suất quan hệ, từ đó ảnh hưởng cơ hội thụ thai tự nhiên và góp phần gây hiếm muộn ở một số cặp vợ chồng. Việc thăm khám sớm không chỉ giúp cải thiện chức năng tình dục mà còn giúp nhận diện những rối loạn nội tiết, tâm lý hoặc lối sống đang âm thầm tác động lên sức khỏe toàn diện.
Các bác sĩ khuyến cáo nam giới trẻ không nên xem nhẹ những thay đổi của cơ thể, đặc biệt trong bối cảnh áp lực công việc, thức khuya và căng thẳng ngày càng phổ biến. Rối loạn cương không phải là vấn đề đáng xấu hổ, càng không nên được xử lý bằng lời truyền miệng hay quảng cáo thiếu kiểm chứng. Khi có dấu hiệu bất thường về chức năng cương cần sớm đến cơ sở chuyên khoa để được đánh giá toàn diện và điều trị phù hợp, nhất là ở những cặp vợ chồng đang mong con.
ThS.BS Võ Thị Tố Hi, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Gia An 115, cho biết bữa sáng thường được xem là "bữa ăn quan trọng nhất trong ngày", song hiện nay quan điểm này được nhìn nhận linh hoạt hơn. Việc có ăn sáng hay không không phải yếu tố duy nhất quyết định sức khỏe, mà cần đặt trong tổng thể chế độ ăn, lối sống và tình trạng chuyển hóa của từng người.
Theo bác sĩ Hi, người có chế độ ăn cân đối, kiểm soát tốt tổng năng lượng nạp vào vẫn có thể duy trì sức khỏe ổn định dù không ăn sáng. Tuy nhiên, trên thực tế, phần lớn người bỏ bữa sáng lại không bù đắp dinh dưỡng hợp lý ở các bữa còn lại. Họ dễ ăn lệch nhịp sinh học, ăn nhiều vào buổi tối hoặc lựa chọn thực phẩm giàu năng lượng nhưng nghèo vi chất.
"Bỏ bữa sáng không phải là 'độc', nhưng rất dễ trở thành điểm khởi đầu của một chuỗi lựa chọn ăn uống kém lành mạnh trong ngày", bác sĩ nói.
Sau giấc ngủ qua đêm, cơ thể đã tiêu hao một phần glycogen dự trữ và bước vào trạng thái nhịn ăn sinh lý. Bữa sáng có vai trò cung cấp năng lượng để kích hoạt lại các hoạt động chuyển hóa, đặc biệt cho não bộ - cơ quan sử dụng glucose chính.
Khi thường xuyên bỏ bữa sáng, cơ thể không "tiết kiệm năng lượng" như nhiều người nghĩ. Ngược lại, nồng độ hormone gây đói ghrelin tăng cao hơn, trong khi tín hiệu tạo cảm giác no suy giảm. Điều này khiến nhiều người có xu hướng ăn nhiều hơn vào các bữa sau, nhất là cuối ngày.
Ngoài ra, việc dồn phần lớn năng lượng vào buổi tối - thời điểm cơ thể giảm nhạy cảm insulin - có thể làm tăng nguy cơ rối loạn đường huyết và tích lũy mỡ thừa. Một số nghiên cứu quan sát cũng ghi nhận thói quen bỏ bữa sáng liên quan nguy cơ thừa cân, hội chứng chuyển hóa và bệnh tim mạch, dù kết quả còn chịu tác động của nhiều yếu tố lối sống khác. Cơ thể không "quên" phần năng lượng bị bỏ qua, mà thường sẽ "đòi lại" vào thời điểm ít có lợi hơn cho chuyển hóa.
Việc bỏ bữa sáng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của nhiều người. Chẳng hạn, người mắc đái tháo đường hoặc tiền đái tháo đường cần duy trì đường huyết ổn định trong ngày, bỏ bữa sáng dễ làm tăng dao động glucose và ảnh hưởng kiểm soát bệnh.
Trẻ em, thanh thiếu niên đang trong giai đoạn phát triển cần nguồn năng lượng liên tục cho học tập và tăng trưởng thể chất. Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú cũng có nhu cầu dinh dưỡng cao hơn bình thường, nên dễ thiếu vi chất nếu thường xuyên nhịn ăn.
Ngoài ra, người làm việc trí óc cường độ cao vào buổi sáng hoặc có bệnh lý dạ dày cũng không nên bỏ bữa. Nhịn ăn kéo dài có thể làm tăng tiết acid dịch vị, gây khó chịu hoặc khiến triệu chứng tiêu hóa nặng hơn.
Nhịn ăn sáng để giảm cân có hiệu quả?
Nhiều người hiện áp dụng nhịn ăn gián đoạn với mục tiêu giảm cân. Tuy nhiên, theo bác sĩ Hi, hiệu quả của phương pháp này chủ yếu đến từ việc giảm tổng năng lượng nạp vào trong ngày, chứ không phải do riêng hành động bỏ bữa sáng.
Nếu nhịn ăn sáng nhưng ăn nhiều hơn vào buổi trưa hoặc tối, đặc biệt là thực phẩm giàu năng lượng, lợi ích giảm cân gần như không còn. Ngược lại, với những người kiểm soát tốt khẩu phần ăn, nhịn ăn gián đoạn có thể giúp cải thiện cân nặng và một số chỉ số chuyển hóa.
Tuy nhiên, phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người. Người có tiền sử rối loạn ăn uống, bệnh lý chuyển hóa hoặc khó kiểm soát cơn đói thường dễ gặp tác dụng ngược.
"Giảm cân không phụ thuộc vào việc có bỏ bữa sáng hay không, mà phụ thuộc vào tổng thể ăn bao nhiêu, ăn gì và phân bố bữa ăn ra sao trong ngày", bác sĩ Hi phân tích.
Bữa sáng tối thiểu nên ăn gì?
Trong thực tế, nhiều người bỏ bữa sáng đơn giản vì không có thời gian. Tuy nhiên, theo chuyên gia, một bữa sáng đầy đủ dinh dưỡng không nhất thiết phải cầu kỳ.
Về nguyên tắc, bữa sáng nên kết hợp ba nhóm chính gồm tinh bột hấp thu chậm để cung cấp năng lượng ổn định, nguồn đạm giúp duy trì cảm giác no và hỗ trợ khối cơ, cùng chất xơ từ rau hoặc trái cây để hỗ trợ tiêu hóa và điều hòa đường huyết.
Một số lựa chọn đơn giản như trứng luộc kèm bánh mì nguyên cám và trái cây, hoặc sữa chua ăn cùng yến mạch và các loại hạt, đã có thể đáp ứng nhu cầu cơ bản của cơ thể vào buổi sáng. Điều quan trọng không nằm ở việc bữa sáng phải hoàn hảo, mà là cơ thể cần được cung cấp nguồn năng lượng đủ và cân đối để bắt đầu ngày mới hiệu quả.
Đây là nguồn dinh dưỡng phong phú, hỗ trợ sức khỏe tim mạch, xây dựng cơ bắp, kiểm soát cân nặng và tiêu hóa. Chúng cũng cung cấp kẽm, magie và folate, góp phần giảm cholesterol và nguy cơ ung thư đại tràng.
Các loại đậu
Đây là nguồn dinh dưỡng phong phú, hỗ trợ sức khỏe tim mạch, xây dựng cơ bắp, kiểm soát cân nặng và tiêu hóa. Chúng cũng cung cấp kẽm, magie và folate, góp phần giảm cholesterol và nguy cơ ung thư đại tràng.
Rau xanh
Khi sang tuổi 30, nam giới nên ưu tiên nạp nhiều rau xanh như bina, cải xoăn, bông cải xanh... vào chế độ ăn hằng ngày. Chúng giàu vitamin A, chất chống oxy hóa mạnh có tác dụng chống viêm. Tình trạng viêm có thể tăng lên ở độ tuổi này, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim, đột quỵ và một số loại ung thư.
Khi sang tuổi 30, nam giới nên ưu tiên nạp nhiều rau xanh như bina, cải xoăn, bông cải xanh... vào chế độ ăn hằng ngày. Chúng giàu vitamin A, chất chống oxy hóa mạnh có tác dụng chống viêm. Tình trạng viêm có thể tăng lên ở độ tuổi này, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim, đột quỵ và một số loại ung thư.
Măng tây
Loại rau này chứa folate và vitamin B6 giúp tăng ham muốn, vitamin E hỗ trợ duy trì hormone testosterone. Các chất chống oxy hóa có thể góp phần bảo vệ sức khỏe tuyến tiền liệt. Folate còn đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển tế bào hồng cầu và tạo DNA mới.
Măng tây
Loại rau này chứa folate và vitamin B6 giúp tăng ham muốn, vitamin E hỗ trợ duy trì hormone testosterone. Các chất chống oxy hóa có thể góp phần bảo vệ sức khỏe tuyến tiền liệt. Folate còn đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển tế bào hồng cầu và tạo DNA mới.
Việt quất
Loại quả này có đặc tính chống viêm mạnh và cung cấp nhóm hợp chất gọi là polyphenol, giúp giảm viêm trong toàn cơ thể, ngủ ngon hơn. Trộn việt quất tươi với sữa chua, yến mạch cho bữa sáng hoặc thêm vào sinh tố để tận dụng tối đa lợi ích dinh dưỡng.
Việt quất
Loại quả này có đặc tính chống viêm mạnh và cung cấp nhóm hợp chất gọi là polyphenol, giúp giảm viêm trong toàn cơ thể, ngủ ngon hơn. Trộn việt quất tươi với sữa chua, yến mạch cho bữa sáng hoặc thêm vào sinh tố để tận dụng tối đa lợi ích dinh dưỡng.
Khoai tây
Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ USDA, khoai tây rất giàu kali. Một củ khoai tây cỡ vừa có thể cung cấp lượng kali gấp hơn hai lần so với một quả chuối, góp phần kiểm soát huyết áp.
Khoai tây
Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ USDA, khoai tây rất giàu kali. Một củ khoai tây cỡ vừa có thể cung cấp lượng kali gấp hơn hai lần so với một quả chuối, góp phần kiểm soát huyết áp.
Cà phê
Cà phê chứa chất chống oxy hóa cao có thể làm chậm quá trình lão hóa sinh học và kéo dài tuổi thọ. Uống một hoặc hai tách mỗi ngày sau tuổi 30 có lợi vì hỗ trợ bảo vệ cơ thể trước nhiều loại ung thư, bệnh tim mạch, sa sút trí tuệ, bệnh gan, thậm chí tiểu đường. Nên ưu tiên cà phê nguyên chất, không thêm đường, sữa hoặc chất béo nhân tạo.
Cà phê
Cà phê chứa chất chống oxy hóa cao có thể làm chậm quá trình lão hóa sinh học và kéo dài tuổi thọ. Uống một hoặc hai tách mỗi ngày sau tuổi 30 có lợi vì hỗ trợ bảo vệ cơ thể trước nhiều loại ung thư, bệnh tim mạch, sa sút trí tuệ, bệnh gan, thậm chí tiểu đường. Nên ưu tiên cà phê nguyên chất, không thêm đường, sữa hoặc chất béo nhân tạo.
Sữa chua
Khả năng hấp thụ canxi và mật độ xương giảm dần từ độ tuổi 25-30, do đó bổ sung đủ canxi góp phần duy trì sức khỏe tốt hơn. Không chỉ là nguồn chứa canxi mà sữa chua còn cung cấp vitamin K2 dồi dào, giúp đưa canxi vào xương, giữ cơ thể khỏe mạnh.
Sữa chua
Khả năng hấp thụ canxi và mật độ xương giảm dần từ độ tuổi 25-30, do đó bổ sung đủ canxi góp phần duy trì sức khỏe tốt hơn. Không chỉ là nguồn chứa canxi mà sữa chua còn cung cấp vitamin K2 dồi dào, giúp đưa canxi vào xương, giữ cơ thể khỏe mạnh.
