Theo thông tư hướng dẫn, chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận giữa cơ sở kinh doanh dược và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
Đây là hoạt động hỗ trợ tự nguyện theo khả năng của doanh nghiệp dược, không phải nghĩa vụ bảo đảm toàn bộ thuốc điều trị cho người bệnh.
Đồng thời quy định việc hỗ trợ thuốc phải bảo đảm nguyên tắc không thu tiền, không kèm điều kiện thương mại ràng buộc người bệnh và không được tác động đến việc lựa chọn phương pháp điều trị hay chỉ định sử dụng thuốc của bác sĩ.
Thuốc được hỗ trợ phải là thuốc lưu hành hợp pháp tại Việt Nam. Việc chỉ định và kê đơn phải phù hợp với tờ hướng dẫn sử dụng thuốc đã được Bộ Y tế phê duyệt, hướng dẫn chẩn đoán điều trị của Bộ Y tế, hướng dẫn điều trị của bệnh viện hoặc Dược thư Quốc gia.
Thông tư cũng nêu rõ chỉ các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có phạm vi hoạt động chuyên môn phù hợp với chỉ định của thuốc mới được triển khai chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí.
Đối tượng được hỗ trợ là người bệnh đã được chẩn đoán xác định bệnh, có chỉ định sử dụng thuốc phù hợp và tự nguyện tham gia chương trình.
Bộ Y tế khuyến khích ưu tiên hỗ trợ cho các nhóm yếu thế như người có công với cách mạng, hộ nghèo, cận nghèo, người dân tộc thiểu số, người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ em, học sinh, sinh viên, người hưởng trợ cấp xã hội, người lao động có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn hoặc bệnh nhân có bảo hiểm y tế nhưng vẫn chịu gánh nặng chi phí lớn.
Quỹ Bảo hiểm y tế không thanh toán đối với phần thuốc miễn phí đã được hỗ trợ cho người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế.
Thông tư yêu cầu cơ sở kinh doanh dược và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải ký văn bản thỏa thuận thực hiện chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí.
Văn bản này phải thể hiện đầy đủ các nội dung như: thông tin thuốc hỗ trợ, số lượng thuốc, hình thức hỗ trợ, đối tượng sử dụng, thời gian triển khai, quyền và nghĩa vụ của các bên cũng như phương án bảo đảm quyền lợi cho người bệnh khi chương trình kết thúc. Các bên có thể bổ sung thêm các nội dung khác nhưng không được trái quy định pháp luật.
Để tránh thất thoát, lạm dụng hoặc sử dụng sai mục đích, Bộ Y tế quy định thuốc thuộc chương trình hỗ trợ miễn phí phải được bảo quản, lưu trữ riêng và có ký hiệu nhận biết.
Trong hồ sơ bệnh án hoặc đơn thuốc cũng phải ghi rõ thuốc được cấp từ chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí.
Việc tiêu hủy thuốc hết hạn, thuốc hỏng hoặc thuốc người bệnh trả lại phải tuân thủ đúng quy định của pháp luật về dược.
Trách nhiệm và kinh phí tiêu hủy phải được xác định rõ trong văn bản thỏa thuận giữa doanh nghiệp dược và bệnh viện.
Thông tư đồng thời yêu cầu cơ sở kinh doanh dược bảo đảm nguồn gốc hợp pháp và chất lượng thuốc; còn cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải bảo đảm việc quản lý, cấp phát công bằng, minh bạch và hiệu quả.
Theo thông tư, các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh triển khai chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí phải công khai thông tin chương trình trên website hoặc tại cơ sở khám chữa bệnh để người dân biết.
Đồng thời bệnh viện phải xây dựng quy trình nội bộ nhằm bảo đảm sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả, tránh lạm dụng và lãng phí.
Cơ sở khám chữa bệnh cũng có trách nhiệm tư vấn đầy đủ cho người bệnh về phác đồ điều trị, hiệu quả thuốc, tác dụng không mong muốn, chi phí thuốc trong phác đồ cũng như quyền lợi khi tham gia chương trình hỗ trợ.
Căn cứ vào số lượng thuốc được hỗ trợ, bệnh viện phải xây dựng kế hoạch cấp phát phù hợp với nhu cầu điều trị thực tế.
Thông tư nêu rõ cơ sở kinh doanh dược không được sử dụng chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí để quảng cáo, tiếp thị, khuyến mại cho bệnh viện hoặc người bệnh. Doanh nghiệp cũng không được lợi dụng hoạt động hỗ trợ thuốc nhằm tạo lợi thế cạnh tranh trái quy định pháp luật trong hoạt động cung ứng thuốc.
Đối với các chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí đã được Bộ trưởng Bộ Y tế phê duyệt trước khi thông tư có hiệu lực và vẫn còn thời hạn triển khai, sẽ được tiếp tục thực hiện đến hết thời hạn đã được phê duyệt.
Từ ngày thông tư có hiệu lực, các chương trình này phải áp dụng các quy định mới liên quan đến quản lý sử dụng thuốc, báo cáo, lưu trữ hồ sơ và trách nhiệm thực hiện.
Trong trường hợp muốn thay đổi đơn vị triển khai hoặc tăng thêm số lượng thuốc hỗ trợ, các bên phải báo cáo Bộ Y tế xem xét giải quyết, đồng thời bảo đảm người bệnh không bị gián đoạn điều trị.
Trong Thông tư 13/2026 vừa được Bộ Y tế ban hành, phế cầu và HPV là hai trong 4 loại vaccine mới được bổ sung vào chương trình tiêm chủng quốc gia giai đoạn 2024-2030. Trước đó, vaccine ngừa virus Rota đã được thử nghiệm quy mô nhỏ từ cuối năm 2024 và sẽ mở rộng vào năm 2026; vaccine ngừa cúm dự kiến áp dụng từ năm 2030.
Như vậy, từ năm 2026, số bệnh truyền nhiễm có vaccine miễn phí sẽ tăng lên 13 bệnh, bao gồm: viêm gan B, lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, bệnh do Hib, sởi, rubella, viêm não Nhật Bản B, tiêu chảy do virus Rota, các bệnh do phế cầu và ung thư cổ tử cung..
Phế cầu khuẩn là nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết ở trẻ nhỏ, có thể dẫn tới tử vong hoặc di chứng thần kinh nặng. Trong khi đó, HPV là tác nhân chính gây ung thư cổ tử cung và nhiều bệnh lý đường sinh dục ở cả nam lẫn nữ.
Theo Bộ Y tế, vaccine phế cầu giúp giảm nguy cơ mắc bệnh nặng và hạn chế tình trạng kháng kháng sinh. Với vaccine HPV, tiêm chủng ở độ tuổi 9-14 cho hiệu quả bảo vệ trên 90% đối với các tổn thương tiền ung thư.
Về lộ trình tiêm chủng, ngành y tế dự kiến triển khai tiêm vaccine phế cầu quy mô nhỏ từ quý I/2026 tại một số địa phương như Bắc Kạn, Lạng Sơn, Quảng Nam, Đắk Nông, Sóc Trăng, Tuyên Quang, Lào Cai, Cao Bằng, Sơn La và Quảng Ngãi.
Vaccine HPV sẽ được thí điểm từ quý III/2026 tại các vùng khó khăn. Bốn tỉnh đầu tiên tiêm miễn phí cho bé gái 11 tuổi gồm Tuyên Quang, Quảng Ngãi, Đắk Lắk và Vĩnh Long. Dự kiến giai đoạn 2026-2028 sẽ có khoảng 18.000 trẻ mỗi năm được hưởng chính sách này.
Hiện vaccine HPV có giá khoảng 3-6 triệu đồng cho đủ ba liều, trong khi vaccine phế cầu khoảng 1,2 triệu đồng mỗi mũi. Việc đưa hai vaccine vào diện miễn phí được kỳ vọng giúp trẻ em, đặc biệt ở vùng khó khăn, tiếp cận công bằng hơn với dịch vụ y tế dự phòng.
Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia được triển khai từ năm 1985. Sau gần 40 năm, Việt Nam đã thanh toán bệnh bại liệt vào năm 2000, loại trừ uốn ván sơ sinh năm 2005 và duy trì tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ cho trẻ dưới một tuổi ở mức trên 90%.
Ngày 24/4, tại hội thảo “Cập nhật một số điểm mới trong sàng lọc, điều trị bệnh lý đột quỵ não cấp” diễn ra tại Cà Mau, các chuyên gia, bác sĩ đến từ Cà Mau và TPHCM đã nhấn mạnh hậu quả nghiêm trọng của đột quỵ.
Theo các chuyên gia, đột quỵ là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn phế. Trong cấp cứu đột quỵ, thời gian là yếu tố then chốt, quyết định khả năng cứu sống, phục hồi và giảm nguy cơ biến chứng cho người bệnh.
Từ góc độ chuyên gia, PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng, Phó Chủ tịch Hội Đột quỵ Việt Nam, cho rằng việc mỗi địa phương có bệnh viện hoặc trung tâm đạt chứng nhận điều trị đột quỵ sẽ giúp nhiều bệnh nhân khu vực lân cận được hưởng lợi.
“Khi bệnh nhân bị đột quỵ, thời gian rất quan trọng. Nếu từ Bạc Liêu, Cà Mau di chuyển đến các thành phố lớn, bệnh nhân sẽ mất nhiều thời gian. Điều này khiến khả năng hồi phục và kết quả điều trị giảm đáng kể, so với việc có thể triển khai các kỹ thuật điều trị ngay tại địa phương”, ông Thắng nhấn mạnh.
Theo các chuyên gia, với bệnh nhân đột quỵ, mỗi phút trôi qua có hàng triệu tế bào não bị tổn thương. Vì vậy, việc rút ngắn thời gian từ khi nhập viện đến lúc tiêm thuốc tiêu sợi huyết (door-to-needle) xuống ≤60 phút là yếu tố quyết định.
Để đạt được điều này, các cơ sở y tế cần sự phối hợp nhịp nhàng giữa các chuyên khoa, cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại và quy trình chuẩn hóa, nhằm nâng cao hiệu quả điều trị và cơ hội hồi phục cho người bệnh.
Chia sẻ tại hội thảo, ThS.BS Phạm Thanh Vũ, Chủ tịch Hội đồng quản trị Bệnh viện Đa khoa Thanh Vũ Medic Bạc Liêu, cho biết đến nay bệnh viện đã điều trị khoảng 190 ca đột quỵ trong “giờ vàng”, với tỷ lệ thành công gần 80%, trong đó can thiệp nội mạch chiếm khoảng 20%.
Theo bác sĩ Vũ, trong bối cảnh hiện nay, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong chẩn đoán hình ảnh, cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại, giúp rút ngắn thời gian đánh giá tổn thương não, hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định điều trị nhanh và chính xác hơn.
Ông cũng cho rằng, việc kết hợp công nghệ hiện đại với quy trình cấp cứu chuẩn hóa đã góp phần nâng cao hiệu quả điều trị, đồng thời giảm nguy cơ di chứng cho người bệnh.
“Việc xây dựng hệ thống điều trị đột quỵ hiệu quả ngay tại địa phương có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với người dân khu vực Đồng bằng sông Cửu Long”, bác sĩ Vũ nhấn mạnh, đồng thời cho biết bệnh viện vừa nhận giải thưởng vàng trong điều trị đột quỵ não cấp từ Tổ chức Đột quỵ Thế giới.
Cập nhật về điều trị đột quỵ năm 2026, BS.CKI Trần Quốc Tuấn, phụ trách Đơn nguyên Can thiệp nội mạch thần kinh - Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, đã trình bày các điểm mới trong sàng lọc, chẩn đoán hình ảnh và chiến lược điều trị theo khuyến cáo quốc tế.
Theo bác sĩ Tuấn, việc nhận diện sớm, tối ưu quy trình cấp cứu trong “giờ vàng”, kết hợp ứng dụng chẩn đoán hình ảnh và cá thể hóa điều trị là chìa khóa để nâng cao cơ hội sống và phục hồi cho bệnh nhân.
Ngày 17.4, Sở Y tế Cà Mau vừa ban hành văn bản về việc chấn chỉnh hoạt động quảng cáo trong tiêm chủng, nhằm ngăn chặn tình trạng thông tin sai lệch gây hoang mang dư luận.
Theo nội dung văn bản, thời gian qua, tại một số cơ sở tiêm chủng xuất hiện tình trạng quảng cáo, giới thiệu dịch vụ quá mức. Không ít nội dung sử dụng hình ảnh ngành y tế, thông điệp truyền thông theo hướng gán ghép, thổi phồng, thậm chí tạo cảm giác nghiêm trọng không đúng thực tế về tình hình dịch bệnh để thu hút người dân. Những cách làm này không chỉ gây hiểu nhầm mà còn trực tiếp làm gia tăng tâm lý lo lắng trong cộng đồng.
Trong bối cảnh địa phương đã ghi nhận 2 trường hợp dương tính với bệnh viêm não mô cầu, việc quảng cáo sai lệch càng tiềm ẩn nguy cơ làm nhiễu thông tin, ảnh hưởng đến công tác phòng, chống dịch của ngành y tế tại Cà Mau.
Để kịp thời chấn chỉnh, Giám đốc Sở Y tế yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương rà soát toàn bộ nội dung quảng cáo, truyền thông về tiêm chủng vắc xin trên mọi kênh, từ bảng hiệu, tờ rơi, áp phích đến website, fanpage và các nền tảng mạng xã hội. Nghiêm cấm việc truyền tải thông tin khiến người dân hiểu rằng tiêm vắc xin có thể thay thế hoàn toàn các biện pháp phòng bệnh khác.
Sở Y tế Cà Mau yêu cầu các cơ sở phải đảm bảo nội dung truyền thông đúng chuyên môn, đúng quy định pháp luật, nêu rõ chỉ định, đối tượng sử dụng, khuyến cáo y tế và các lưu ý cần thiết theo hướng dẫn hiện hành. Các đơn vị phải chủ động kiểm tra, tự chỉnh sửa hoặc gỡ bỏ những nội dung chưa phù hợp, không để phát sinh vi phạm làm ảnh hưởng đến uy tín ngành y tế và quyền lợi người dân tại Cà Mau.
Thực tế ghi nhận, sau khi xuất hiện các ca bệnh viêm não mô cầu, lượng người dân đến tiêm chủng vắc xin tại các cơ sở trên địa bàn Cà Mau tăng mạnh, có thời điểm rơi vào tình trạng quá tải. Sự gia tăng đột biến này trở thành "đất" cho các thông tin quảng cáo dễ bị đẩy đi xa hơn giới hạn chuyên môn, làm dấy lên những lo ngại về kiểm soát nội dung trong lĩnh vực nhạy cảm như y tế.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Trần Hiến Khóa, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cà Mau, lưu ý người dân không nên quá hoang mang. Trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh Cà Mau đã tăng cường truyền thông qua các kênh chính thống như website, báo, đài địa phương để người dân nắm bắt thông tin chính xác, tránh bị dẫn dắt bởi các nội dung quảng cáo thiếu kiểm chứng.
Ngành y tế cũng khuyến cáo người dân cần chủ động phòng bệnh tại chỗ bằng các biện pháp cơ bản nhưng hiệu quả như giữ vệ sinh tay chân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và đeo khẩu trang ở nơi đông người để hạn chế nguy cơ lây lan vi khuẩn.
