Nga cho biết hôm 27/5 rằng họ đã cảnh báo Armenia rằng Moscow sẽ đình chỉ hoặc chấm dứt việc cung cấp dầu, khí đốt và kim cương thô giá rẻ nếu Yerevan tiếp tục thúc đẩy nỗ lực gia nhập EU.
Moscow đưa ra cảnh báo trước thềm cuộc bầu cử quốc hội ngày 7/6, trong bối cảnh các cuộc thăm dò cho thấy đảng Civil Contract của Thủ tướng Nikol Pashinyan đang nắm lợi thế so với các đối thủ. Ông Pashinyan đã tăng cường quan hệ với phương Tây trong thời gian qua.
“Đại sứ quán Nga đã chính thức chuyển một bức thư nêu rõ rằng nếu tiến trình gia nhập EU của Armenia tiếp tục, phía Nga sẽ đình chỉ hoặc đơn phương chấm dứt Thỏa thuận Hợp tác về cung cấp khí đốt tự nhiên, sản phẩm dầu mỏ và kim cương thô”, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova nói với hãng tin RIA.
Armenia, quốc gia không giáp biển với khoảng 3 triệu dân, từ lâu có quan hệ chặt chẽ với Nga và là thành viên của Liên minh Kinh tế Á-Âu do Nga dẫn dắt.
Nước này có các căn cứ quân sự của Nga trên lãnh thổ và phụ thuộc lớn vào nguồn cung năng lượng từ Moscow. Theo Interfax, 82% lượng khí đốt mà Armenia nhập khẩu năm ngoái đến từ Nga.
Moscow cho rằng việc gia nhập EU sẽ không tương thích với tư cách thành viên của Armenia trong Liên minh Kinh tế Á-Âu.
Thỏa thuận hợp tác mà Nga cảnh báo có thể chấm dứt cho phép Armenia mua dầu, khí đốt và kim cương thô mà không phải chịu thuế xuất khẩu, đồng thời được hưởng các điều kiện ưu đãi rất lớn.
Moscow cho biết thư cảnh báo do Bộ trưởng Năng lượng Nga Sergei Tsivilev gửi tới Bộ Quản lý Lãnh thổ và Cơ sở hạ tầng Armenia. Theo nội dung bức thư được báo Kommersant của Nga đăng tải, ông Tsivilev cho rằng xu hướng ngả về EU của Armenia “không phù hợp với bản chất quan hệ đối tác giữa chính phủ và các thực thể kinh tế của 2 nước”.
Armenia lên tiếng
Phát biểu tại một cuộc vận động tranh cử, ông Pashinyan cho biết Armenia chưa có kế hoạch rời Liên minh Kinh tế Á-Âu và việc là thành viên của khối này không mâu thuẫn với nguyện vọng gia nhập EU.
“Hiện tại, Armenia có thể vừa là thành viên Liên minh Kinh tế Á-Âu vừa tiến hành các cải cách để đạt tiêu chuẩn châu Âu. Chúng tôi đang đi theo con đường đó”, các hãng tin Nga dẫn lời ông.
“Khi đến lúc phải lựa chọn, chúng tôi sẽ lựa chọn. Chúng tôi cần có một phương án thay thế để không ai có thể nói về Armenia rằng, ai cần nước này, và nước này đang đi đâu?”, ông nói.
Quan hệ giữa Moscow và Yerevan bị ảnh hưởng sau khi Azerbaijan giành được quyền kiểm soát khu vực Karabakh vào tháng 9/2023. Khu vực này được cộng đồng quốc tế công nhận là lãnh thổ của Azerbaijan, nhưng khi đó là nơi sinh sống của cộng đồng gốc Armenia. Sau sự việc, cộng đồng người gốc Armenia đã di tản khỏi khu vực nói trên.
Khi đó, Armenia tỏ ra không hài lòng vì cho rằng Nga đã không bảo vệ đồng minh. Kể từ đó, Armenia đã tìm cách tăng cường quan hệ với phương Tây, đồng thời đình chỉ tham gia một liên minh phòng thủ khu vực do Nga dẫn đầu.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã thăm Yerevan hồi đầu tuần và ký thỏa thuận đối tác chiến lược, cho thấy quan hệ song phương đang ấm lên. Armenia năm ngoái cũng đã thông qua luật khởi động tiến trình gia nhập EU.
Tổng thống Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm 27/5 rằng ông Pashinyan có “sự ủng hộ hoàn toàn” của mình trong cuộc bầu cử ngày 7/6, gọi ông là “một người bạn tuyệt vời và một nhà lãnh đạo xuất sắc”.
Cũng theo ISNA, giá trị tiền rial của Iran đã giảm gần 15% trong 2 ngày qua, sau nhiều tuần ổn định do nhu cầu đối với các loại tiền tệ khác bị hạn chế bởi tình hình xung đột giữa Mỹ-Israel với Iran, và kỳ nghỉ tết cổ truyền của Iran.
Các trang web theo dõi tiền tệ của Iran cho thấy tỷ giá dao động từ 1.760.000 đến 1.810.000/USD, theo Reuters.
Sự gia tăng đột biến về giá trị của các loại tiền tệ nước ngoài, trong đó có euro và dirham của UAE, sẽ ổn định trở lại khi những hợp đồng tiền tệ giữa các tổ chức Iran được kích hoạt và nhiều ngoại tệ mạnh hơn được đưa ra thị trường mở.
Một thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã có hiệu lực từ ngày 8.4. Tuy nhiên, việc Washington quay trở lại chính sách gây áp lực kinh tế bằng cách phong tỏa hoạt động vận chuyển hàng hóa đến và đi từ các cảng của Iran ở vùng Vịnh đã khiến Tehran khó thu được ngoại tệ thông qua xuất khẩu.
Các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào cơ sở hạ tầng ở Iran cũng đã gây thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế bằng cách buộc Tehran phải tạm ngừng xuất khẩu thép và các sản phẩm hóa dầu, vốn là những nguồn thu ngoại tệ quan trọng đối với quốc gia đang hứng phải nhiều lệnh cấm vận này, theo Reuters.
Theo ngân hàng trung ương Iran, tỷ lệ lạm phát hằng năm trong 30 ngày từ ngày 20.3 đến ngày 20.4 là 65,8%, một xu hướng có khả năng tăng vọt khi tiền Iran suy yếu và Tehran phải đối mặt với nhu cầu tái thiết.
Trong năm ngoái, nhiều yếu tố như bất ổn địa chính trị đã khiến tiền rial của Iran mất khoảng 70% giá trị so với USD, dẫn tới các cuộc biểu tình chống chính phủ trên toàn quốc, theo Reuters.
"Đơn vị đặc biệt Prymary thuộc Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR) đã thực hiện những cuộc tập kích thành công nhằm vào hai tàu đổ bộ cỡ lớn của đối phương, gồm tàu Yamal và Nikolai Filchenkov, ở bán đảo Crimea vào đêm 18, rạng sáng 19/4", GUR thông báo hôm nay.
Tình báo Ukraine cho biết hai tàu thuộc biên chế Hạm đội Biển Đen hải quân Nga và đang neo đậu ở cảng Sevastopol vào thời điểm bị tấn công, khẳng định cả hai tàu đã bị vô hiệu hóa. "Trong khuôn khổ chiến dịch tại Sevastopol, các đơn vị trinh sát còn phá hủy một đài radar Podlet-K1. Giá trị của tổ hợp radar này là xấp xỉ 5 triệu USD", GUR tuyên bố.
Video đăng kèm cho thấy thiết bị bay không người lái (drone) Ukraine lần lượt lao vào tàu Yamal, Nikolai Filchenkov và radar Podlet-K1. Video bị cắt ngay trước khi drone va chạm với mục tiêu và không có hình ảnh xác nhận hậu quả, nên chưa thể đánh giá thiệt hại cụ thể.
Bộ Quốc phòng Nga chưa đưa ra bình luận.
Tàu Yamal thuộc Đề án 775, được Ba Lan chế tạo cho hải quân Liên Xô vào năm 1988, có chiều dài 112 m và khả năng chở 500 tấn hàng hóa, trong đó có thiết giáp và binh sĩ. GUR tuyên bố giá trị ước tính của chiến hạm này là hơn 80 triệu USD.
Tàu Nikolai Filchenkov thuộc Đề án 1171, được đóng tại nhà máy Yantar ở vùng lãnh thổ Kaliningrad và hạ thủy năm 1975, có tải trọng hàng hóa lên tới 1.000 tấn. Tình báo Ukraine nói rằng chiến hạm có giá trị ước tính hơn 70 triệu USD.
Nga phát triển radar Podlet-K1 từ năm 2009, thử nghiệm một năm sau đó và biên chế hệ thống đầu tiên vào năm 2015. Tổ hợp này có nhiệm vụ cảnh giới, phát hiện mục tiêu bay thấp, hỗ trợ cho các tổ hợp phòng không S-300PMU-2 và S-400.
Đây không phải lần đầu tiên Ukraine tuyên bố tập kích tàu đổ bộ Yamal. Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) hôm 18/4 tuyên bố đã đánh trúng chiến hạm này, bên cạnh tàu đổ bộ Azov và một tàu chiến chưa rõ chủng loại ở bán đảo Crimea. Dù vậy, SBU không công bố video về các cuộc tập kích.
Hạm đội Biển Đen của Nga đã hứng chịu nhiều tổn thất sau hơn 4 năm xung đột. Bộ Quốc phòng Ukraine hôm 17/4 cho biết Nga đã mất 9 tàu chiến cỡ lớn, 6 tàu tuần tra, 6 tàu tiếp tế, ba tàu vận tải hoặc đổ bộ và một tàu ngầm kể từ khi chiến sự bùng phát.
Do Chính phủ Cộng hòa Liên bang Đức viện trợ không hoàn lại thông qua Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ), dự án hợp tác Việt - Đức có tên chính thức là "Hỗ trợ Bộ Xây dựng thực hiện NDC (Đóng góp do quốc gia tự quyết định) của Việt Nam trong khuôn khổ Sáng kiến Giao thông vận tải NDC tại châu Á (NDC-TIA) giai đoạn 2" (gọi tắt là NDC-TIA 2).
NDC-TIA 2 hướng đến mục tiêu tăng cường năng lực và hỗ trợ kỹ thuật cho lĩnh vực giao thông vận tải nhằm tạo dựng các điều kiện thuận lợi để triển khai khung chính sách phát triển giao thông phát thải carbon thấp.
Trong quá trình triển khai, các bên tập trung thúc đẩy phát triển phương tiện giao thông chạy bằng điện và phương tiện sử dụng năng lượng xanh, qua đó góp phần thực hiện các cam kết của Việt Nam trong NDC.
Đánh giá về tầm quan trọng của dự án, ông Ngô Anh Tuấn, Giám đốc Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng, cho biết đây là nguồn lực hỗ trợ kỹ thuật rất quan trọng đối với Bộ Xây dựng nói chung và Học viện nói riêng.
Theo ông, dự án tập trung vào các nội dung thiết thực như: hỗ trợ nghiên cứu hoàn thiện quy định, tiêu chuẩn kỹ thuật đối với phương tiện giao thông điện; tăng cường trao đổi kinh nghiệm, đối thoại chính sách và tài chính nhằm thúc đẩy điện khí hóa phương tiện thương mại; nghiên cứu các giải pháp phát triển hạ tầng sạc, hệ sinh thái xe điện và triển khai xe điện thương mại tại đô thị.
Bà Alexandra Westwood, Tùy viên Phòng Kinh tế và Hợp tác phát triển thuộc Đại sứ quán Đức, cũng cho hay Dự án NDC-TIA 2 được thiết kế với mục tiêu cốt lõi là tăng cường năng lực, hỗ trợ kỹ thuật cho ngành giao thông vận tải cải thiện các điều kiện thực hiện khung chính sách chuyển dịch vận tải theo hướng carbon thấp.
Bên cạnh quá trình chuyển đổi phương tiện cá nhân sang xe điện đang diễn ra sôi động tại Việt Nam, Dự án NDC-TIA 2 còn tập trung hỗ trợ thúc đẩy chuyển đổi xanh cho hệ thống vận tải thương mại bằng đường bộ cả trên mạng lưới giao thông quốc gia và đô thị.
Theo bà, dự án tiếp tục là minh chứng rõ nét cho mối quan hệ đối tác tin cậy và bền vững Việt – Đức, không những mang lại lợi ích thiết thực cho người dân Việt Nam, mà còn là tiền đề vững chắc cho các chương trình hợp tác sâu rộng hơn nữa giữa hai quốc gia trong tương lai.
