Những ngày gần đây, từ khóa “nổ lốp trên cao tốc” đặc biệt được nhiều người quan tâm. Ngày 25.5 vừa qua, tuyến cao tốc Hà Nội – Hải Phòng ghi nhận một xe tải bị nổ lốp khi đang lưu thông. Sự cố tương tự liên tục xảy ra tại nhiều tuyến đường khác như cao tốc Vĩnh Hảo – Phan Thiết, hay vụ xe container nổ lốp trên đường Hồ Chí Minh thời gian gần đây.
Nguyên nhân dẫn đến những vụ việc này một phần đến từ thời tiết nắng nóng gay gắt tại nhiều địa phương trên cả nước, khiến nhiệt độ mặt đường tăng lên khoảng 40 – 60 độ C. Thậm chí cao hơn ở một số thời điểm trong ngày.
Khi ô tô di chuyển liên tục ở dải tốc độ 100 – 120 km/giờ, lực ma sát lớn khiến nhiệt độ tại bề mặt lốp xe tăng cao, khiến áp suất bên trong lốp giãn nở mạnh. Điều này làm tăng nguy cơ nổ lốp đối với các loại phương tiện tải trọng lớn như xe khách, xe tải hay xe container…
Lãnh đạo Đội 6 (Đội Tuần tra kiểm soát giao thông đường bộ cao tốc số 6, Phòng 6, Cục CSGT) cho biết, một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng nổ lốp là do chủ phương tiện và lái xe chưa quan tâm đến việc kiểm tra, bảo dưỡng lốp xe trước khi lưu thông. Nhiều trường hợp vẫn sử dụng lốp đã mòn quá giới hạn cho phép, lốp bị nứt, phồng hoặc đã hết hạn sử dụng nhưng không thay thế.
Đáng chú ý, việc chở quá tải trọng cũng là một trong những nguy cơ hàng đầu dễ dẫn đến tình trạng nổ lốp khi xe đang di chuyển trên cao tốc. Khi phương tiện chở vượt tải trọng cho phép, áp lực dồn lên lốp tăng cao, kết hợp với nhiệt độ lớn từ mặt đường và ma sát khi di chuyển sẽ khiến lốp nhanh quá nhiệt, dễ nổ lốp.
“Hiện nay, các lối vào cao tốc đã có hệ thống cân kiểm soát tải trọng, nhằm phát hiện và xử lý kịp thời các phương tiện chở quá tải, tiềm ẩn nguy cơ gây mất an toàn giao thông”, lãnh đạo Đội 6 nói thêm.
Theo anh Chu Thiện Trung, kỹ thuật viên chuyên về lốp ô tô tại TP.HCM, nhiều tài xế hiện nay vẫn có thói quen chỉ kiểm tra lốp khi xuất hiện dấu hiệu bất thường. Tuy nhiên, lốp là bộ phận chịu tải trực tiếp và làm việc liên tục ở nhiệt độ cao nên cần được kiểm tra định kỳ, nhất là trước khi di chuyển trên cao tốc.
Anh Trung cho biết, áp suất lốp là yếu tố quan trọng nhưng thường bị bỏ qua. Nếu bơm lốp non hơi, cấu trúc lốp sẽ yếu hơn, làm tăng diện tích tiếp xúc với mặt đường và nhanh mòn ở vai lốp. Ngược lại, bơm quá căng khiến áp suất trong lốp giãn nở mạnh, có thể dẫn đến nổ lốp khi chạy tốc độ cao liên tục dưới trời nắng.
Ngoài áp suất, người dùng cũng cần quan sát bề mặt lốp để phát hiện các dấu hiệu bất thường như nứt hông, phồng lốp, mòn không đều hoặc có dị vật cắm vào gai lốp. Với những bộ lốp đã sử dụng nhiều năm hoặc có dấu hiệu lão hóa cao su, nên thay mới, không nên tiếp tục sử dụng để tiết kiệm chi phí.
“Khi xe thường xuyên chạy cao tốc, người dùng nên đảo lốp và cân bằng động định kỳ để lốp mòn đều, giúp xe vận hành ổn định hơn. Đây là những hạng mục đơn giản nhưng có thể giảm đáng kể nguy cơ nổ lốp khi chạy tốc độ cao”, anh Trung khuyến cáo.
Các chuyên gia cũng lưu ý, khi phát hiện lốp có dấu hiệu bất thường trong lúc di chuyển trên cao tốc như rung vô-lăng, xe bị lệch lái hoặc xuất hiện tiếng động lạ từ bánh xe, tài xế cần bật đèn cảnh báo, giảm tốc độ và đưa xe vào làn khẩn cấp để kiểm tra thay vì tiếp tục cố di chuyển.
Tình huống giao thông: Xe máy đang đi vào vòng xuyến gặp ôtô ra khỏi vòng xuyến, cả hai đều không có dấu hiệu giảm tốc nhường đường dù không gian phía trước đều rất thoáng. Ôtô con húc ngã người đi xe máy. May mắn không có phương tiện khác đi tới nên không xảy ra va chạm liên hoàn.
Ô tô đời mới ngày càng được các nhà sản xuất trang bị nhiều tính năng, công nghệ hiện đại, tuy nhiên chính điều này cũng khiến số lượng xe bị lỗi, gặp sự cố đặc biệt liên quan đến phần mềm tăng cao. Cùng với hàng trăm ngàn xe ô tô mới bán ra tại Việt Nam, trong nửa đầu năm các thương hiệu ô tô tại Việt Nam cũng đã triển khai hàng chục chương trình triệu hồi để khắc phục lỗi cho hàng chục ngàn xe bị ảnh hưởng.
Số liệu được PV Thanh Niên tổng hợp từ dữ liệu của Cục Đăng kiểm Việt Nam cho thấy, trong 6 tháng đầu năm 2026, các nhà sản xuất, phân phối ô tô tại Việt Nam đã triển khai 26 đợt triệu hồi ô tô bị lỗi để khắc phục, tăng 18 đợt so với cùng kỳ năm ngoái. Đặc biệt, số lượng ô tô bị lỗi được các nhà sản xuất, phân phối triệu hồi để kiểm tra, sửa chữa lên tới 30.338 xe, tăng 4.439 xe, tương đương 14,6% so với nửa đầu năm 2025.
Kết quả này cho thấy, số lượng các chương trình triệu hồi cũng như lượng ô tô bị ảnh hưởng phải triệu hồi tại Việt Nam đang có xu hướng gia tăng trở lại. Dù chất lượng ô tô xuất xưởng ngày càng được các hãng xe chú trọng trước khi tung ra thị trường, tuy nhiên việc ô tô ngày càng được hiện đại hoá, trang bị nhiều tính năng công nghệ khiến tỉ lệ phát sinh lỗi xuất hiện trong quá trình sử dụng ngày càng cao, đặc biệt các lỗi liên quan đến phần mềm.
Trong tổng số 26 đợt triệu hồi được các hãng xe triển khai trong nửa đầu năm 2026, có hơn một nửa các đợt triệu hồi liên quan đến phần mềm điều khiển các hệ thống khác nhau trên xe. Ngoài ra, cũng có những vụ triệu hồi do lỗi túi khí, ghế ngồi, đèn chiếu sáng, thanh giằng…
Trong số các thương hiệu ô tô đang sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam, Ford, Toyota và Nissan là những hãng xe triển khai nhiều đợt triệu hồi nhất trong nửa đầu năm 2026. Theo dữ liệu từ Cục Đăng kiểm Việt Nam, Nissan triển khai 7 đợt triệu hồi nhưng số lượng xe bị ảnh hưởng chỉ hơn 300 chiếc, đều liên quan đến hệ thống túi khí. Trong khi đó, Ford đã triển khai 7 đợt triệu hồi khác nhau nhưng số lượng xe bị ảnh hưởng lên đến 3.680 xe, tức nhiều gấp 10 lần số lượng xe Nissan phải triệu hồi.
Đáng chú ý, trong 7 đợt triệu hồi do Ford triển khai trong nửa đầu năm 2026, có tới hơn 3 đợt triệu hồi liên quan đến mẫu ô tô điện Ford Mustang Mach-E gặp vấn đề liên quan đến mô-đun điều khiển hệ thống chiếu sáng LED (LDCM). Ngoài ra, các mẫu mã như Ford Explorer, Everest, Ranger… cũng bị triệu hồi do các vấn đề liên quan đến thanh giằng, phần mềm điều khiển màn hình, gạt mưa…
Toyota triển khai 4 đợt triệu hồi, trong đó có 2 đợt triệu hồi liên quan đến các dòng xe sang thuộc thương hiệu Lexus. Đợt triệu hồi ô tô có số lượng lớn nhất được hãng xe Nhật Bản triển khai vào tháng 3.2026 liên quan đến hơn 2.000 chiếc do lỗi liên quan đến hệ thống camera.
Theo dữ liệu từ Cục Đăng kiểm Việt Nam, đợt triệu hồi ô tô có số lượng xe bị ảnh hưởng nhiều nhất do Hyundai thực hiện từ trung tuần tháng 6.2025 liên quan đến 13.628 xe Hyundai Tucson thuộc các phiên bản khác nhau. Đợt triệu hồi này liên quan đến phần mềm điều khiển camera trước của hệ thống hỗ trợ tránh va chạm phía trước (FCA).
Có thể thấy, số lượng ô tô dính lỗi kỹ thuật tại Việt Nam đang có xu hướng gia tăng trong nửa đầu năm 2026, bên cạnh đó cũng cho thấy trách nhiệm của nhà sản xuất với sản phẩm sau khi phân phối đến tay người dùng.
"Mở hé nắp ca-pô cho mát máy" là lời khuyên, truyền miệng phổ biến trong giới tài xế, đặc biệt là những người chạy xe dịch vụ. Hàm ý cụ thể, tài xế chỉ cần đóng nắp ca-pô đến chốt khóa an toàn, để hở một khoảng nhỏ từ 1 - 2 cm nhằm giúp không khí lưu thông vào khoang máy để làm mát động cơ hiệu quả hơn. Thậm chí, một số người còn áp dụng cách này với ô tô điện vì cho rằng giúp giảm nhiệt cho pin, mô-tơ điện.
Về mặt cơ cấu, nắp ca-pô có hai cấp khóa gồm khóa cố định và khóa an toàn. Trong đó, khóa an toàn chỉ đóng vai trò dự phòng sau khi người lái kéo lẫy mở ca-pô trong cabin hoặc hỗ trợ giữ nắp ca-pô trong trường hợp khóa chính chưa cài hết.
Điều này đồng nghĩa khóa an toàn không được thiết kế để chịu lực liên tục khi xe di chuyển ở tốc độ cao. Nếu chỉ đóng đến khóa an toàn, luồng gió tác động lên nắp ca-pô sẽ khiến cơ cấu khóa phải chịu tải lớn hơn bình thường. Trong trường hợp khóa bị mòn, hư hỏng hoặc cơ cấu lò xo yếu, nắp ca-pô có thể bật lên, che khuất tầm nhìn của tài xế và làm tăng nguy cơ tai nạn.
Chia sẻ với PV Thanh Niên, anh Huỳnh Thanh Phong (kỹ thuật viên ô tô tại TP.HCM) cho biết: "Các nhà sản xuất đã tính toán rất kỹ tính khí động học khi thiết kế phương tiện để tối ưu hiệu quả làm mát. Đối với ô tô sử dụng động cơ đốt trong, không khí được dẫn qua lưới tản nhiệt, đi qua két nước, kết hợp với quạt làm mát rồi thoát ra ngoài theo hướng đã được tính toán từ trước nên việc mở hé nắp ca-pô sẽ làm thay đổi luồng không khí lưu thông, không đảm bảo hiệu quả làm mát".
Đối với ô tô điện, nhiều người cho rằng mở hé nắp ca-pô sẽ giúp làm mát pin hoặc mô-tơ điện. Tuy nhiên, thực tế bộ pin trên phần lớn ô tô điện được bố trí dưới sàn xe, còn mô-tơ điện thường đặt gần các trục dẫn động tùy cấu hình của từng mẫu xe. Cả hai bộ phận này đều được làm mát thông qua hệ thống quản lý nhiệt do nhà sản xuất thiết kế.
Do đó, việc mở hé nắp ca-pô không phải giải pháp trực tiếp giúp giảm nhiệt cho pin hoặc mô-tơ điện như nhiều người vẫn nghĩ.
Theo anh Phong, tài xế có thể nhận biết động cơ quá nhiệt thông qua đèn cảnh báo nhiệt độ nước làm mát, áp dụng với xe máy xăng, dầu. Còn đối với ô tô điện, thông tin về nhiệt độ pin sẽ hiển thị trên màn hình trung tâm hoặc bảng đồng hồ. Người lái có thể theo dõi các ký hiệu và thông tin này để nhận biết dấu hiệu bất thường.
Thay vì áp dụng những kinh nghiệm truyền miệng chưa được kiểm chứng, các chuyên gia khuyến cáo người dùng ô tô nên vận hành xe theo đúng thiết kế, cấu tạo của nhà sản xuất. Điều này giúp đảm bảo hiệu quả vận hành và hạn chế rủi ro tai nạn trong quá trình lưu thông.
