Dù đề thi không quá khó, nhưng mỗi năm vẫn có rất nhiều bài thi môn văn lớp 10 bị trừ điểm vì những lỗi lặp đi lặp lại. Những lỗi này không nằm ở kiến thức mà chủ yếu thuộc về kỹ năng và thói quen làm bài.
Không đọc kỹ đề là lỗi lỗi phổ biến nhất và cũng đáng tiếc nhất. Chẳng hạn, nhiều thí sinh không phân biệt được yêu cầu “trình bày cảm nhận” với “phân tích”; viết cả bài văn trong khi đề chỉ yêu cầu viết đoạn; bỏ sót ý nhỏ trong câu hỏi đọc hiểu… do đọc không kỹ đề. Hậu quả là bài làm bị lệch hướng, thiếu ý hoặc sai trọng tâm. Chỉ một lỗi đọc đề sai có thể khiến mất từ 0,5 đến 1,5 điểm, thậm chí nhiều hơn ở phần nghị luận văn học. Cách khắc phục là trước khi làm bài, thí sinh cần đọc đề ít nhất hai lần, gạch chân từ khóa.
Viết lan man, không bám sát văn bản là lỗi phổ biến thứ hai. Chẳng hạn, ở phần đọc hiểu và nghị luận văn học, nhiều thí sinh mắc lỗi kể lại nội dung văn bản thay vì phân tích; viết dài nhưng không có ý rõ ràng; đưa ra nhận xét chung chung, không dẫn chứng cụ thể. Trong khi đó, nguyên tắc chấm bài là mọi nhận xét đều phải xuất phát từ văn bản. Viết hay nhưng không bám văn bản vẫn không được điểm cao. Ví dụ, thay vì nói “bài thơ rất hay và cảm động”, học sinh cần chỉ ra cụ thể: hình ảnh nào, chi tiết nào, biện pháp nghệ thuật nào tạo nên sự cảm động đó.
Lỗi nghị luận xã hội sáo rỗng, thiếu chiều sâu cũng khiến bài làm điểm không cao. Nhiều bài nghị luận xã hội hiện nay mắc tình trạng là lặp lại những câu quen thuộc như “chúng ta cần cố gắng”, “mỗi người phải nỗ lực”… đây là lối hành văn sáo rỗng. Không có dẫn chứng thực tế; lập luận rời rạc, thiếu logic… cũng khiến bài viết thiếu sức thuyết phục và khó đạt điểm cao. Một bài nghị luận xã hội tốt cần xác định rõ vấn đề, giải thích ngắn gọn, phân tích và bàn luận có chiều sâu. Phải có dẫn chứng cụ thể từ đời sống, xã hội, cá nhân. Phải rút ra bài học nhận thức và hành động. Không cần viết quá dài, nhưng phải “trúng” và “chắc”.
Phân bổ thời gian không hợp lý cũng là lỗi phổ biến của nhiều thí sinh. Không ít thí sinh dành quá nhiều thời gian cho phần đọc hiểu, viết đoạn văn quá dài nhưng đến phần nghị luận văn học thì vội vàng, viết sơ sài. Trong khi đó, nghị luận văn học thường chiếm số điểm lớn nhất. Nếu phần này làm không tốt, tổng điểm sẽ bị kéo xuống đáng kể.
Ngoài ra, các lỗi phổ biến mà thí sinh cũng cần tránh là: diễn đạt yếu, mắc lỗi chính tả và ngữ pháp (như viết sai chính tả, dùng từ không chính xác, câu văn lủng củng, lặp từ, lặp ý…). Lỗi lệ thuộc vào văn mẫu. Nhiều học sinh vẫn giữ thói quen học thuộc bài mẫu. Điều này có thể hữu ích trong một số trường hợp, nhưng lại trở thành “con dao hai lưỡi” khi gặp đề lạ không biết viết hoặc áp dụng máy móc sai lệch nội dung, thiếu cá tính và sáng tạo. Trong khi đó, đề thi TP.HCM luôn hướng đến việc đánh giá năng lực cá nhân, không khuyến khích việc sao chép.
Thí sinh cũng hay mắc lỗi thiếu kỹ năng lập luận và dẫn chứng. Bài viết có ý nhưng không triển khai hợp lý, không biết sắp xếp ý theo trình tự, thiếu dẫn chứng hoặc dẫn chứng không phù hợp…
Thí sinh có thể dùng AI trong quá trình ôn tập. Tuy nhiên, các em cần sử dụng khôn khéo, linh hoạt, hiệu quả.
Chẳng hạn khi chưa hiểu một vấn đề trong môn ngữ văn, các em có thể nhờ AI phân tích để hiểu theo nhiều cách khác nhau. Lợi thế là thể ôn tập mọi lúc, mọi nơi, chủ động kiểm tra kiến thức và nhận phản hồi ngay lập tức. Việc luyện đề cũng trở nên hiệu quả hơn khi AI có thể tạo ra các dạng bài tương tự đề thi thật, đồng thời phân tích lỗi sai giúp học sinh rút kinh nghiệm. Nó giúp học sinh định hình cấu trúc bài viết tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả ôn tập.
Tuy vậy, AI cũng tiềm ẩn không ít rủi ro nếu bị lạm dụng. Nguy cơ lớn nhất là học sinh trở nên phụ thuộc vào công cụ này. Khi AI có thể đưa ra lời giải nhanh chóng, một số em dễ hình thành thói quen sao chép mà không thực sự hiểu bản chất vấn đề, mất khả năng tư duy độc lập. Trong khi đó, theo hướng dẫn của lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM những năm gần đây, kỳ thi vào lớp 10 luôn chú trọng đến kỹ năng, sáng tạo của thí sinh.
Một vấn đề khác cũng cần lưu ý là AI không phải lúc nào cũng chính xác. Nếu học sinh thiếu kỹ năng kiểm chứng, việc tiếp thu kiến thức sai lệch là điều khó tránh khỏi. Việc lạm dụng AI có thể khiến bài viết trở nên khuôn mẫu, thiếu cảm xúc và dấu ấn cá nhân. Trong khi đó, xu hướng ra đề hiện nay ngày càng đề cao tư duy độc lập và khả năng sáng tạo. Đây là những yếu tố mà AI không thể thay thế con người, tư duy của các em.
Với thời gian ôn tập còn lại không nhiều, các học sinh lớp 9 cần ôn đúng trọng tâm theo hướng dẫn của giáo viên ở trường; bám sát mẫu đề thi minh họa của Sở GD-ĐT; tham khảo kỹ đề thi và đáp án của kỳ thi các năm trước; nắm chắc kiến thức, đặc biệt là rèn kỹ năng làm bài và chỉ nên coi AI là công cụ hỗ trợ.
Chủ trì họp báo là ông Trần Mạnh Lợi, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận tỉnh ủy và ông Nguyễn Mạnh Tuấn, Phó chủ tịch thường trực UBND tỉnh. Ngoài ra còn có lãnh đạo Ban tổ chức, Ban nội chính tỉnh ủy, Công an, Viện kiểm sát nhân dân, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh.
Theo chương trình, Đại tá Trần Anh Tuấn, Trưởng phòng Tham mưu Công an tỉnh, sẽ thông tin kết quả bước đầu điều tra, xác minh vụ việc liên quan kỳ thi tốt nghiệp 2026 tại trường THPT chuyên Tuyên Quang.
* Tiếp tục cập nhật
Điểm thi Toán của học sinh trường THPT chuyên Tuyên Quang gây chú ý sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố điểm thi tốt nghiệp sáng 1/7.
Hơn 290 trong số 328 thí sinh, thuộc dải số báo danh từ 080163xx đến 080166xx, đạt từ 9 điểm Toán trở lên; trong đó hơn 140 em đạt điểm tuyệt đối. Điểm trung bình của nhóm này là 9,58, cao nhất cả nước.
Tối 5/7, Bộ cho biết tổ công tác do Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng chủ trì bước đầu chưa phát hiện sai sót trong in sao, vận chuyển, bảo quản đề thi, bài thi và chấm thi. Tuy nhiên, tổ nhận định kết quả thi môn Toán là bất thường, cần tiếp tục được xác minh, làm rõ, nhất là đối với công tác coi thi.
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhận định sự việc ở Tuyên Quang ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết quả thi tốt nghiệp, yêu cầu tỉnh có phương án xử lý trước 10/7, đúng pháp luật và nhân văn trong giáo dục.
Liên quan sự việc, hôm 8/7, Nguyễn Hà Duy, 28 tuổi, giáo viên trường THPT chuyên Tuyên Quang, bị khởi tố để điều tra tội Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Ngày 12/7, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ngãi thông tin, kết quả kiểm tra quy trình tổ chức, phân tích dữ liệu điểm cho thấy không có dấu hiệu bất thường, tiêu cực trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 trên địa bàn tỉnh.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại Quảng Ngãi có 21.607 thí sinh. Toàn tỉnh có 49 điểm thi với 934 phòng thi, 3.749 người được huy động phục vụ kỳ thi. Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ngãi đã rà soát toàn diện hồ sơ tổ chức thi, hồ sơ coi thi, chấm thi, biên bản tại các điểm thi, việc bàn giao bài thi cũng như việc thực hiện nhiệm vụ của cán bộ.
Kết quả kiểm tra cho thấy, công tác chuẩn bị, coi thi, chấm thi đều được thực hiện đúng quy định. Không có cán bộ coi thi hoặc thí sinh vi phạm quy chế. Qua phân tích kết quả thi, điểm trung bình của thí sinh Quảng Ngãi đạt 5,7 điểm. Toàn tỉnh có 66 thí sinh đạt điểm 10, trong đó có 65 thí sinh lớp 12 và 1 thí sinh tự do, thấp hơn nhiều so với mặt bằng chung cả nước.
Kết quả rà soát cũng cho thấy độ lệch giữa điểm trung bình học bạ lớp 12 và điểm thi tốt nghiệp của thí sinh Quảng Ngãi là 2,12 điểm, tương đồng với mặt bằng chung của cả nước. Phổ điểm các môn thi tương đối đều, không xuất hiện biến động bất thường. Các thí sinh đạt điểm 10 phân bố ở nhiều trường và nhiều điểm thi khác nhau.
Theo đánh giá của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ngãi, kết quả thi phù hợp với năng lực học tập và quá trình ôn tập của học sinh, bảo đảm khách quan, công bằng và minh bạch. Sở sẽ lưu trữ hồ sơ, theo dõi, rà soát khi có yêu cầu của Bộ Giáo dục và Đào tạo hoặc cơ quan có thẩm quyền.
Tại Trường tiểu học Đống Đa (P.Tân Hòa, TP.HCM), cụm chuyên môn 3 tổ chức tiết dạy minh họa môn khoa học lớp 5 và báo cáo chuyên đề "Ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI trong dạy học".
Được biết, sau sáp nhập, vận hành chính quyền 2 cấp, không còn phòng GD-ĐT các quận, huyện, ngành giáo dục thành phố phân chia các trường ở các cấp học thành 16 cụm quản lý chuyên môn. Trong đó, cụm chuyên môn 3 bao gồm các trường học tại các phường như Tây Thạnh, Tân Sơn Nhì, Phú Thọ Hòa, Tân Phú, Phú Thạnh (quận Tân Phú cũ); phường Tân Sơn Hòa, Tân Sơn Nhất, Tân Hòa, Bảy Hiền, Tân Bình, Tân Sơn (quận Tân Bình cũ).
Tại hoạt động chuyên môn của cụm chuyên 3 tổ chức sáng nay, thực hiện tiết dạy minh họa môn khoa học lớp 5 với nội dung các giai đoạn phát triển của con người, cô Nguyễn Thị Hòa, giáo viên lớp 5/4, Trường tiểu học Đống Đa, đã khởi động học sinh bằng trò chơi "mảnh ghép bí ẩn".
Lớp học chia thành nhiều nhóm, lần lượt các nhóm lật các mảnh ghép trên màn hình để trả lời các câu hỏi đuổi hình bắt chữ, nghe nhạc đoán tên bài hát… Sau khi hoàn thành các mảnh ghép, màn hình hiện ra bức tranh hoàn chỉnh về các giai đoạn phát triển của con người.
Bên cạnh đó, học sinh còn tham gia nhiều hoạt động như quét mã QR chơi game để tìm hiểu kiến thức, thực hiện phiếu bài tập cá nhân, thuyết trình sản phẩm học tập cá nhân… Học sinh lần lượt trải nghiệm các góc học tập gồm: Góc đọc (đọc văn bản giấy hoặc sách điện tử), Góc quan sát (xem phim ngắn), Góc trải nghiệm (chơi trò chơi trực tuyến) và Góc chuyên gia (hỏi trợ lý ảo về nội dung bài học).
Tại "Góc chuyên gia", một học sinh lớp 5/4, cho biết: "Em đã sử dụng ChatGPT từ cuối năm học lớp 4 để tìm kiếm thông tin và đối chiếu đáp án khi làm bài tập. Ngoài ra, em cũng sử dụng công cụ Gemini, trợ lý ảo của Google, để làm sơ đồ tư duy hệ thống kiến thức bài học".
Sau tiết dạy minh họa, cán bộ quản lý và giáo viên các trường tiểu học của cụm chuyên môn 3 đã chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dạy học.
Chia sẻ kinh nghiệm sau tiết dạy, cô Nguyễn Thị Hòa cho biết để học sinh sử dụng "mượt mà" các công cụ AI và thiết bị công nghệ (như máy tính, ipad), giáo viên và học sinh cần được nhà trường tạo điều kiện tiếp cận từ trang thiết bị, đường truyền internet, năng lực chuyên môn. Ngoài ra, còn thêm các hoạt động lồng ghép khác như học tập trên thư viện số, đưa nội dung giáo dục AI vào dạy học cho học sinh phổ thông, dạy học tin học theo chuẩn quốc tế...
Tham luận chuyên đề "Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dạy học", giáo viên Bùi Thị Thu Hà, Trường tiểu học Đống Đa chia sẻ công cụ AI giúp giáo viên tiết kiệm nhiều thời gian thông qua việc hỗ trợ thiết kế bài dạy, tạo hệ thống câu hỏi kiểm tra, thiết kế hình ảnh và học liệu. Ngoài ra, ứng dụng AI còn giúp phân bổ bài tập phù hợp với khả năng tiếp nhận kiến thức của từng nhóm đối tượng học sinh; tạo môi trường học tập tương tác sôi nổi thông qua trò chơi; đánh giá sát năng lực thực tế của học sinh.
Tuy nhiên, các giáo viên cũng cho rằng cần sử dụng AI đúng mục đích. Giáo viên phải là người tổ chức, dẫn dắt lớp học, dành thời gian quan tâm, tương tác với học sinh. Đặc biệt, các thầy cô phải kiểm soát nội dung, đảm bảo tính chính xác, kiến thức phù hợp lứa tuổi học sinh bởi AI có thể cung cấp thông tin sai lệch.
Tham dự tại buổi báo cáo của cụm chuyên môn 3, ông Lưu Phương Thanh Bình, chuyên viên Phòng Giáo dục phổ thông Sở GD-ĐT TP.HCM, nhận định, ứng dụng AI vào dạy học là một trong những nội dung triển khai của mô hình trường học chất lượng cao, tiên tiến, hội nhập.
Tuy nhiên, việc ứng dụng AI cần phù hợp điều kiện thực tế của từng trường về cơ sở vật chất, năng lực giáo viên, khả năng tiếp nhận của học sinh; phù hợp nội dung bài học, môn học, đảm bảo thời lượng chương trình; sử dụng đồng thời nhiều phương pháp đổi mới dạy học, không nên lạm dụng AI, không để AI làm thay vai trò của giáo viên.
