Xương thường chỉ được chú ý khi xuất hiện cảm giác đau nhức, loãng xương hoặc gãy xương ở tuổi trung niên. Tuy nhiên, mật độ xương thực tế bắt đầu suy giảm từ sau tuổi 40, đặc biệt ở phụ nữ trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh.
Xương là mô sống, liên tục được tái tạo. Chế độ ăn uống, vận động và lối sống hàng ngày đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe xương. Đặc biệt duy trì những thói quen tốt mỗi ngày cũng có thể giúp giảm nguy cơ loãng xương.
Tập luyện đều đặn giúp kích thích tạo xương
Theo Verywell Health, vận động là một trong những cách đơn giản hỗ trợ tăng cường mật độ xương mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào thực phẩm bổ sung.
Các bài tập chịu trọng lượng như đi bộ nhanh, chạy bộ, nhảy dây hoặc khiêu vũ tạo áp lực tích cực lên hệ xương, kích thích cơ thể hình thành mô xương mới. Trong khi đó, các bài tập sức mạnh như squat, plank, chống đẩy hoặc tập tạ giúp cơ và xương phối hợp hoạt động tốt hơn.
Trang Times of India cũng nhấn mạnh vai trò của tập luyện thường xuyên không chỉ giúp tăng khối lượng xương mà còn cải thiện khả năng giữ thăng bằng và phối hợp vận động – yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ té ngã ở người lớn tuổi.
Ăn đủ thực phẩm giàu canxi
Canxi là khoáng chất quan trọng nhất đối với hệ xương vì phần lớn lượng canxi trong cơ thể được lưu trữ ở xương và răng. Thiếu canxi kéo dài có thể làm tăng nguy cơ loãng xương, xương giòn yếu, dễ gãy.
Các nguồn thực phẩm giàu canxi gồm sữa, sữa chua, phô mai. Một cốc sữa ít béo có thể chứa hơn 300 mg canxi, trong khi một cốc sữa chua không béo nguyên chất có thể cung cấp gần 500 mg canxi.
Ngoài thực phẩm từ sữa, các loại rau lá xanh như cải xoăn, cải thìa, cải bẹ xanh, cùng đậu phụ và hạnh nhân cũng chứa lượng canxi đáng kể. Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH) khuyến nghị người trưởng thành nên bổ sung khoảng 1.000-1.200 mg canxi mỗi ngày.
Bổ sung vitamin D để tăng hấp thụ canxi
Vitamin D đóng vai trò quan trọng trong quá trình hấp thụ canxi và khoáng hóa xương. Nếu thiếu vitamin D, cơ thể có thể không tận dụng được lượng canxi nạp vào dù chế độ ăn đầy đủ. Ánh nắng mặt trời là nguồn vitamin D tự nhiên. Chỉ cần tiếp xúc ánh nắng nhẹ khoảng 10-15 phút mỗi ngày cũng có thể hỗ trợ cơ thể tự tổng hợp vitamin D.
Ngoài ra, các thực phẩm như cá hồi, cá mòi, cá ngừ, lòng đỏ trứng hoặc sữa tăng cường vitamin D cũng giúp cải thiện lượng vitamin D trong cơ thể. Trang Prevention lưu ý rằng nhiều người hiện nay khó bổ sung đủ vitamin D từ ánh nắng vì phần lớn thời gian trong ngày đều ở trong nhà hoặc làm việc văn phòng.
Hạn chế rượu bia, thuốc lá và quá nhiều caffeine
Lối sống có thể ảnh hưởng trực tiếp đến mật độ xương. Hút thuốc lá có liên quan đến giảm khối lượng xương và tăng nguy cơ gãy xương, đặc biệt ở người lớn tuổi. Uống quá nhiều rượu bia có thể cản trở hấp thụ canxi và ảnh hưởng đến hormone tham gia quá trình tạo xương. Ngoài ra, tiêu thụ quá nhiều caffeine cũng có thể làm tăng đào thải canxi nếu chế độ ăn thiếu dưỡng chất.
Các chuyên gia khuyến nghị nên hạn chế rượu bia, tránh hút thuốc và duy trì lượng caffeine ở mức hợp lý để bảo vệ sức khỏe xương lâu dài.
Ngủ đủ giấc và duy trì tư thế đúng
Giấc ngủ cũng liên quan đến mật độ xương. Theo Times of India, thiếu ngủ kéo dài có thể làm tăng hormone cortisol – yếu tố cản trở quá trình tái tạo xương. Các chuyên gia khuyến nghị người trưởng thành nên ngủ đủ 7-9 tiếng mỗi đêm và kiểm soát căng thẳng bằng thiền, hít thở sâu hoặc vận động nhẹ.
Duy trì tư thế đúng và khả năng giữ thăng bằng tốt cũng góp phần bảo vệ hệ xương khi tuổi tác tăng lên. Mỗi người nên giữ dáng đứng thẳng, mở vai và tập những bài cải thiện thăng bằng như tập yoga hoặc đứng một chân để giảm nguy cơ té ngã, chấn thương.
Mỗi sáng thức dậy, chị N.T.H. (40 tuổi, Hà Nội) lại bắt đầu ngày mới bằng cảm giác đau mỏi vùng cổ vai gáy. Là nhân viên văn phòng, công việc của chị gắn liền với máy tính và điện thoại từ sáng đến tối.
Ban đầu chỉ là những cơn đau âm ỉ, nhưng theo thời gian tình trạng ngày càng nặng hơn. Cổ cứng, khó xoay đầu, đau mỏi kéo dài khiến chị thường xuyên mất tập trung trong công việc.
"Tôi đã đi khám ở nhiều nơi, dùng thuốc, dán cao và tập luyện nhưng chỉ đỡ được một thời gian ngắn rồi lại tái phát. Có lúc tôi cảm thấy rất mệt mỏi vì những cơn đau cứ đeo bám dai dẳng", chị H. chia sẻ.
Qua giới thiệu của người quen, chị tìm đến khoa y học cổ truyền Bệnh viện Bạch Mai. Sau khi được thăm khám và xác định nguyên nhân, các bác sĩ chỉ định điều trị bằng xoa bóp bấm huyệt kết hợp châm cứu trong giai đoạn đầu, sau đó tiếp tục cấy chỉ để duy trì hiệu quả và hạn chế tái phát.
Chỉ sau khoảng hai tuần điều trị, các cơn đau giảm rõ rệt, vùng cổ vai gáy trở nên linh hoạt hơn, việc xoay đầu không còn khó khăn như trước.
"Tôi cảm giác như được giải phóng khỏi những cơn đau kéo dài suốt nhiều năm. Không chỉ đỡ đau, tinh thần cũng thoải mái hơn rất nhiều", chị H. cho biết.
Theo bác sĩ Nguyễn Phương Đông, khoa y học cổ truyền Bệnh viện Bạch Mai, đau cổ vai gáy là một trong những bệnh lý cơ xương khớp phổ biến nhất hiện nay.
Bệnh thường gặp ở nhân viên văn phòng, người thường xuyên sử dụng máy tính, điện thoại hoặc phải duy trì một tư thế trong thời gian dài.
Ngoài ra, tình trạng này còn có thể liên quan đến thoái hóa cột sống cổ, thoát vị đĩa đệm, chấn thương vùng cổ vai gáy, tập luyện sai cách hoặc nhiễm lạnh kéo dài.
Các biểu hiện thường gặp gồm đau vùng cổ vai gáy, đau tăng khi ngồi lâu hoặc vận động cổ, cảm giác cứng cổ, hạn chế quay đầu. Một số trường hợp đau lan xuống vai, cánh tay, kèm theo tê bì ngón tay, ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống.
Bên cạnh đó, đau cổ vai gáy không phải lúc nào cũng đơn thuần là bệnh lý cơ xương khớp. Đây có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý khác như tổn thương cột sống, bệnh lý thần kinh, rối loạn nội tiết hoặc thậm chí là khối u. Vì vậy, người bệnh cần được thăm khám chuyên khoa để xác định chính xác nguyên nhân trước khi điều trị.
Theo quan niệm của y học cổ truyền, đau cổ vai gáy thuộc phạm vi chứng tý, thường do phong, hàn, thấp xâm nhập hoặc khí huyết lưu thông kém khiến kinh lạc bế tắc, gây đau nhức, co cứng cơ và hạn chế vận động.
Bác sĩ Đông cho biết ưu điểm nổi bật của y học cổ truyền là không chỉ tập trung giảm triệu chứng mà còn hướng tới giải quyết căn nguyên gây bệnh, giúp lưu thông khí huyết, thư giãn cơ, phục hồi chức năng vận động và hạn chế tái phát.
Tại đây, người bệnh được điều trị bằng nhiều phương pháp chuyên sâu như châm cứu theo cận tam châm pháp giúp giảm đau nhanh, rút ngắn thời gian điều trị. Ôn châm kết hợp chườm ngải giúp làm ấm kinh lạc, tăng lưu thông khí huyết. Xoa bóp bấm huyệt và nắn chỉnh cột sống giúp giải phóng co cứng cơ, cải thiện vận động.
Giác hơi hỗ trợ thông kinh hoạt lạc, giảm đau. Thuốc Đông y được cá thể hóa theo từng thể bệnh. Cấy chỉ tự tiêu giúp kéo dài hiệu quả điều trị, đặc biệt phù hợp với người bệnh ở xa hoặc thường xuyên tái phát.
Bên cạnh đó, khoa còn kết hợp các phương pháp vật lý trị liệu hiện đại như sóng xung kích và sóng siêu âm đa tần nhằm nâng cao hiệu quả điều trị.
Sự phối hợp giữa y học cổ truyền và công nghệ hiện đại đã giúp nhiều người bệnh giảm đau rõ rệt, phục hồi khả năng vận động và hạn chế phụ thuộc vào thuốc giảm đau kéo dài.
Trứng nhiều protein, thích hợp với các bữa ăn sáng để cung cấp năng lượng cho ngày mới. Trứng có 2 thành phần, lòng trắng trứng chủ yếu chứa nước và protein (đạm), gần như không có chất béo hay cholesterol đáng kể. Đây là nguồn đạm chất lượng cao, phù hợp với người cần tăng protein nhưng muốn hạn chế chất béo.
Còn lòng đỏ chứa nhiều dưỡng chất quan trọng nhất như chất béo, vitamin A, D, E, K, vitamin nhóm B, selen, choline cùng các chất chống oxy hóa như lutein và zeaxanthin tốt cho mắt. Tùy vào sở thích mỗi người để lựa chọn. Lưu ý không nên ăn quá nhiều lòng đỏ hay lòng trắng, nên ăn cân bằng để hấp thụ tối đa dinh dưỡng.
Hạn chế rán trứng với nhiều dầu, bơ hoặc mỡ động vật khiến năng lượng và chất béo bão hòa trong món ăn tăng đáng kể. Hạn chế ăn trứng lòng đào hoặc chưa chín kỹ, đặc biệt là trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người lớn tuổi và người suy giảm miễn dịch để tránh nhiễm khuẩn.
Những người có nguy cơ như thừa cân, béo phì hoặc có tiền sử cholesterol cao nên kiểm soát lượng trứng tiêu thụ.
Ngày 7/5, TS.BS Nguyễn Đình Minh, Trưởng Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ và Tái tạo, Bệnh viện Đại học Y Dược cơ sở Linh Đàm, cho biết bệnh nhân vào viện trong tình trạng khuyết môi phức tạp do mất nhiều phần gây biến dạng, ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng khép miệng, phát âm, ăn nhai và thẩm mỹ khuôn mặt. Người nhà không tìm thấy mảnh môi rời để nối lại.
Bác sĩ quyết định sử dụng kỹ thuật tạo hình bằng vạt Abbe nhằm tái tạo phần môi đỏ và phục hồi liên tục cơ vòng môi.
Ưu điểm quan trọng của vạt Abbe là khả năng tái tạo gần như đầy đủ các thành phần giải phẫu của môi, bao gồm môi đỏ, môi trắng, niêm mạc và đặc biệt là cơ vòng môi. Đây là điểm khác biệt lớn so với ghép da hay các phương pháp che phủ đơn thuần.
Nhờ phục hồi cơ vòng môi, bệnh nhân cải thiện hình thể môi, bảo tồn chức năng khép miệng, phát âm và ăn uống.
Bệnh nhân phải trải qua hai cuộc phẫu thuật để chỉnh sửa môi cân đối, hài hòa. Trong thời gian chờ mổ, việc ăn uống, vệ sinh và sinh hoạt có thể gặp nhiều bất tiện do hai môi còn dính với nhau.
ThS.BS Nguyễn Ngọc Tuấn, Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ và Tái tạo, cho biết vết thương do người cắn là một dạng tổn thương rất đặc biệt và "bẩn" tương đương với vết thương do súc vật cắn, nguy cơ nhiễm trùng cực cao.
Để sơ cứu, cần rửa sạch vết thương và cầm máu tại chỗ. Tuyệt đối không được khâu kín hay băng bó quá chặt ngay từ đầu. Bịt kín vết thương sẽ tạo môi trường yếm khí, khiến vi khuẩn phát triển mạnh và dẫn đến nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng.
Nếu bị chó mèo cắn, ưu tiên hàng đầu là tiêm phòng dại. Với vết thương do người cắn, bệnh nhân vẫn nên cân nhắc việc tiêm phòng uốn ván hoặc kiểm tra các bệnh truyền nhiễm qua đường máu nếu vết cắn sâu và người cắn có nguy cơ cao.
