Không phải ngẫu nhiên mà Singapore triển khai hai chương trình học bổng lớn – ASEAN Scholarship và A*STAR Scholarship – hướng trực tiếp vào học sinh Việt Nam độ tuổi 14-16.
Hằng năm, các giáo viên từ Trường trung học Singapore bay sang Hà Nội và TP.HCM để tổ chức thi tuyển tại chỗ, cấp học bổng toàn phần bao gồm học phí, ký túc xá, sinh hoạt phí và vé máy bay khứ hồi trong suốt bốn năm.
Mục tiêu trước mắt của họ: đưa những học sinh xuất sắc của ASEAN vào học chung với học sinh nội địa, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông. Mục tiêu lâu dài, không kém phần rõ ràng: đào tạo bậc đại học và giữ lại nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây là chiến lược quốc gia, được tính toán bài bản từ nhiều năm trước.
Anh, Mỹ, Úc cũng có những cơ chế tương tự từ lâu ở bậc đại học và sau đại học – học bổng toàn phần, chương trình visa ưu đãi cho sinh viên quốc tế xuất sắc muốn ở lại làm việc sau khi tốt nghiệp. Các em vào, học giỏi, được giữ lại. Cách làm hiệu quả cao.
Câu chuyện trong nước lại có phần khác. Ví dụ như đối với học sinh các trường phổ thông năng khiếu, trường chuyên – những em được chọn lọc kỹ càng từ top đầu của hệ thống giáo dục – lẽ ra nên được miễn học phí toàn bộ.
Các trường đại học trong nước chưa có nhiều chính sách hấp dẫn để thu hút những học sinh ưu tú nhất. Trong khi đó học sinh dẫn đầu luôn được săn tìm, chào đón của các đại học hàng đầu nước ngoài.
Nghịch lý là: ngay ở trong các trường chuyên, trường năng khiếu – nơi nỗ lực chọn lọc và đào tạo xuất sắc – là môi trường mà việc tìm học bổng nước ngoài, ra đi và ở lại làm việc ngoài nước gần như là một mặc định không cần bàn cãi.
Có học bổng nước ngoài còn được xem như thành công của trò lẫn trường. Không ai nói thẳng “đừng về” nhưng không ai thuyết phục được “tại sao phải về”, còn “cần phải đi” thì là điều mặc nhiên.
Khi văn hóa được định vị như thế thì những lời động viên đi học để về phát triển quốc gia tự nhiên trở thành lạc lõng, viển vông.
Thật đáng tiếc! Các bậc phụ huynh có con em xuất sắc cũng đắn đo khi một bên là môi trường làm việc đẳng cấp quốc tế với mức đãi ngộ tương xứng, một bên là hệ thống trong nước với ít nhiều rào cản vô hình. Vì thế những học sinh giỏi nhất vẫn lựa chọn ra đi là điều gần như không cần bàn thêm.
Hồi đầu năm 2026, tiến sĩ Phạm Hy Hiếu – cựu học sinh Trường phổ thông Năng khiếu TP.HCM, từng giành huy chương bạc Olympic toán học, tốt nghiệp Stanford, lọt Forbes 30 Under 30 Việt Nam – thông báo rời OpenAI về nước.
Câu chuyện của anh tạo ra nhiều cảm xúc khác nhau: hiểu áp lực công việc của môi trường AI đỉnh cao và sự nể phục tài năng và trân trọng khi anh quyết định trở về Việt Nam cùng gia đình để hồi phục và làm việc.
Nhưng ẩn dưới đó là một câu hỏi mà không phải ai cũng dám đặt thẳng: Chừng nào thì những nhà khoa học, những người trẻ xuất sắc sớm về Việt Nam?
Hành trình của Phạm Hy Hiếu là hành trình của rất nhiều người giỏi thế hệ anh và trước anh: xuất phát từ trường chuyên, giành học bổng, ra đi, trở thành nhân tài ở nước người. Khi họ trở về, nếu có, thường là vì những lý do khác chứ không phải vì có một lực hút đủ mạnh từ quê hương.
Mỗi học sinh xuất sắc ra đi khi còn trẻ là một khoản đầu tư dài hạn mà xã hội đã bỏ ra (qua hệ thống giáo dục phổ thông, qua trường chuyên, qua sự kỳ vọng) nhưng lợi tức lại chảy về nơi khác. Điều đó không sai trái với từng cá nhân.
Nhưng với quốc gia, đó là bài toán cần lời giải: từ năng lực xuất sắc cá nhân (đã sẵn), định hướng cống hiến đất nước, lòng tin được trọng dụng (có đủ chắc chắn không). Và điều cần nhất là môi trường làm việc thuận lợi nhất để phát triển bản thân khi người giỏi trở về.
Câu hỏi không phải là “tại sao họ ra đi?” mà là: chúng ta làm gì đủ hấp dẫn để họ muốn ở lại học trong nước hoặc muốn trở về khi học xong ở nước bạn?
Ghi nhận tại các điểm thi, đa số thí sinh nhận xét đề thi tiếng Anh thi lớp 10 năm nay có độ khó vừa phải, bám sát nội dung ôn tập và không có quá nhiều câu hỏi gây bất ngờ.
Nguyệt Anh, học sinh Trường THCS Đống Đa, cho biết đề thi tương đối dễ và tương đương các đề thi thử mà em đã làm trong quá trình ôn tập. Các dạng câu hỏi khá quen thuộc nên em làm bài thuận lợi. "Nếu không có sai sót gì thì em nghĩ mình có thể được 10 điểm", Nguyệt Anh nói.
Chung nhận định, Thái Hòa, học sinh Trường THCS Lam Sơn, đánh giá đề thi năm nay không quá khó và nằm trong khả năng của phần lớn học sinh đã ôn tập kỹ. Theo em, độ khó của đề tương đương với các đề thi thử trước kỳ thi, thậm chí dễ hơn. Đề có nhiều câu hỏi quen thuộc nên em làm xong bài trong khoảng 30 phút.
"Đề thi tiếng Anh năm nay khá vừa sức, không có nhiều bẫy đánh đố như tụi em lo lắng. Phần ngữ pháp khá căn bản, phần đọc hiểu cũng không có quá nhiều từ vựng mới. Em làm xong còn dư khoảng 15 phút để dò lại bài và tự tin mình được khoảng 8,5 đến 9 điểm", em Hoàng Anh, Trường THCS Ngô Tất Tố chia sẻ.
Lê Mai Anh (điểm thi THPT Phú Nhuận) nhận xét đề thi có độ phân hóa nằm ở phần từ vựng và một số câu cuối của bài đọc: "Những bạn học lực trung bình khá hoàn toàn có thể lấy điểm 6, 7 một cách dễ dàng. Riêng những câu hỏi mang tính phân hóa để lấy điểm 9, 10 thì yêu cầu tụi em phải nắm thật chắc ngữ cảnh và có vốn từ vựng mở rộng một chút".
Tại điểm thi Trường THCS Phan Tây Hồ (phường An Hội Đông), nhiều sĩ tử đánh giá đề thi vừa sức. Phạm Vân Khánh (Trường THCS An Nhơn) cười tươi vì hoàn thành bài thi khá tốt.
Nữ sinh cho biết dạng đề đã được ôn tập nhiều ở trường, và bám sát đề tham khảo: "Em thấy đề khá vừa vặn với mình và có tính phân hóa. Em chỉ mất 60 phút hoàn thành. Phần đúng/sai và bài đục lỗ nhiều đánh đố với em nhất".
Tương tự, Lâm Thị Hoàng Hoa (Trường THCS Phan) đánh giá đề thi dễ, vừa sức với mình. Hoa chỉ mất 50 phút hoàn thành bài thi. Phần "làm khó" em là wordform (cấu tạo từ). Hoa tự đánh giá mình có thể đạt 7,75-8 điểm.
Tại điểm thi Trường THCS Nguyễn Trãi, nhiều thí sinh cho rằng đề thi năm nay tương đối vừa sức, bám sát kiến thức đã được ôn tập. "Đề có 40 câu hỏi với độ khó ở mức phù hợp, nằm trong khả năng làm bài của học sinh", em Cẩm Ly, học sinh Trường THCS Tân Sơn, nói.
Trong khi đó, em Gia Minh, học sinh Trường THCS Phạm Văn Chiêu, chia sẻ: "Ban đầu em nghĩ đề sẽ khó hơn, nhưng khi làm bài em thấy khá dễ. Nếu nhận diện được dạng đề thì sẽ làm bài thuận lợi". Theo Minh, đề thi năm nay có phần dễ hơn so với một số đề của các năm trước nhờ cấu trúc quen thuộc và ít câu hỏi đánh đố.
Tại khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ), nhiều thí sinh vui mừng vì làm được bài. Với nụ cười tươi, nhiều em tự tin đạt điểm 9-10 môn tiếng Anh.
Rời điểm thi tại Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, em Trần Minh Trí - học sinh Trường THCS Nguyễn Gia Thiều (phường Phước Thắng, TP.HCM) hớn hở chạy đến chia vui cùng mẹ đang đứng đợi trước cổng trường.
Trí cho biết đề thi môn tiếng Anh năm nay cơ bản giống với đề thi các năm trước, chỉ có phần đọc hơi khó tí. Tuy nhiên, nam sinh tự tin có thể đạt điểm 9, thậm chí điểm 10.
Từng lo lắng sau khi sáp nhập về TP.HCM đề thi sẽ khó hơn, em Nguyễn Lê An Nhiên (lớp 9/1, Trường THCS Nguyễn Thái Bình, phường Rạch Dừa) bất ngờ khi đề thi chiều nay dễ hơn dự kiến. "Em làm bài trong khoảng 30 phút là xong, thời gian còn lại rà soát lại bài nhiều lần để đảm bảo không sai sót", An Nhiên chia sẻ.
Tương tự, nhiều thí sinh tại điểm thi Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn đánh giá đề thi môn tiếng Anh khá vừa sức, dễ đạt điểm trung bình khá. Những em chuyên có thể đạt điểm 9-10 môn thi này.
Nhiều thí sinh tại các điểm thi khu vực Bình Dương (cũ) cũng cho biết đề khá vừa sức. Em Trần Doãn Anh Phúc (điểm thi tại phường Thủ Dầu Một, TP.HCM) nói cả hai môn ngữ văn và tiếng Anh trong ngày thi đầu tiên đều phù hợp năng lực, em làm bài khá tốt.
Sở GD&ĐT TPHCM vừa thông báo chậm nhất trước 17h ngày 19/6 sẽ công bố điểm thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026-2027.
Đây là mốc thời gian được hàng trăm nghìn phụ huynh, học sinh đặc biệt quan tâm sau khi kết thúc kỳ thi có quy mô lớn nhất từ trước đến nay.
Tối 13/6, Sở GD&ĐT TPHCM thông báo về việc tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ tại Hội đồng thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026-2027.
Theo đó, sau khi tạm dừng quá trình chấm thi lớp 10 để tập trung cho kỳ thi tốt nghiệp THPT, các công đoạn so dò, ráp phách sẽ được thực hiện từ ngày 15/6. Theo kế hoạch, chậm nhất trước 17h ngày 19/6 sẽ công bố điểm thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026-2027.
Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 TPHCM năm 2026 có quy mô hơn 151.000 thí sinh dự thi, trở thành kỳ thi có quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Đây cũng là kỳ thi tuyển sinh đầu tiên của TPHCM sau sáp nhập cùng Bình Dương và Bà Ria-Vũng Tàu.
Chỉ tiêu vào lớp 10 tại 176 trường THPT công lập năm học 2026-2027 của TPHCM là 117.355 học sinh.
Sở GD&ĐT TPHCM cho biết, do số lượng thí sinh tăng mạnh, công tác dò phách, ráp phách và soát phách phải được thực hiện nghiêm ngặt, đảm bảo kiểm tra đầy đủ 100% theo chỉ đạo của Chủ tịch Hội đồng chấm thi.
Vì vậy, Sở đề nghị các phòng ban, đơn vị có cán bộ, giáo viên tham gia công tác chấm thi tạo điều kiện để lực lượng này tham gia đầy đủ, đúng giờ theo kế hoạch; đồng thời yêu cầu không tự ý thay đổi nhân sự nếu chưa có sự đồng ý của Phòng Quản lý chất lượng.
Bên cạnh đó, các trường THCS có học sinh dự thi được yêu cầu thông báo kịp thời lịch trình chấm thi đến phụ huynh và học sinh, giúp gia đình yên tâm về tiến độ xử lý bài thi.
Sở GD&ĐT cũng khuyến nghị phụ huynh, học sinh theo dõi thông tin từ các kênh chính thống, đặc biệt là cổng tuyển sinh lớp 10 của thành phố và website chính thức của ngành giáo dục để tránh tiếp cận thông tin sai lệch hoặc chưa được kiểm chứng.
Cổng thông tin điện tử tuyển sinh lớp 10 của Sở GD&ĐT TPHCM tại địa chỉ https://ts10.hcm.edu.vn/hoặc trang thông tin điện tử của Sở.
10 chuyên đề ôn tập môn hóa học thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Phạm Lê Thanh, Trường THPT Nguyễn Hiền (P.Bình Thới, TP.HCM) thực hiện được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=9etTKHmHJvc
Trong chuyên đề 4 - Cân bằng trong dung dịch nước, giáo viên hệ thống lý thuyết trọng tâm phần điện li và pH. Tập trung vào bản chất thuyết Acid-Base của Bronsted và các dạng bài tập tính toán nồng độ ion, giúp học sinh không còn lúng túng trước các câu hỏi vận dụng.
Trước đó, vào ngày 28.4, trong chuyên đề 3 - Cấu hình electron liên hệ với vị trí bảng tuần hoàn, giáo viên Phạm Lê Thanh cùng học sinh ôn luyện mối quan hệ cấu hình electron và vị trí nguyên tố trong bảng tuần hoàn, tối ưu thời gian làm bài trắc nghiệm.
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Lịch phát sóng tuần từ 27.4 đến 2.5 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026:
