Ông Nguyễn Chí Anh – người dân nuôi tôm công nghiệp ở xã Vân Khánh (tỉnh An Giang) – cho biết gia đình ông trước đây làm mô hình “con tôm ôm cây lúa” (vụ tôm – vụ lúa) đời sống ổn định.
Sau này do điều kiện đất ven biển, bị ảnh hưởng hạn mặn gay gắt nên ông chuyển đổi sản xuất và nuôi tôm thẻ quy mô lớn theo hình thức công nghiệp. Với diện tích 2ha, ông Anh có hướng nuôi khá phù hợp, đặc biệt là quyết tâm làm ra con tôm sạch (không kháng sinh) để nâng cao giá trị sản phẩm.
Để cho ra sản phẩm tôm sạch, ông có cách làm riêng, hoàn toàn theo hướng “sinh thái”. Cụ thể trong 1ha nuôi tôm công nghiệp, anh sẽ sử dụng 0,9ha để trữ và xử lý nước, 0,1ha còn lại là diện tích nuôi tôm thẻ chân trắng.
Chính cách nuôi thay đổi nước liên tục trên đã giúp ông vừa đảm bảo môi trường nước sạch, tôm hầu như không bệnh, lớn nhanh, đạt chất lượng xuất bán ra thị trường.
Tuy nhiên việc chuyển sang nuôi tôm thẻ chân trắng, ông Anh cũng gặp rất nhiều khó khăn trong vấn đề xử lý nước, đảm bảo năng suất tôm. Khi có giải pháp xử lý nước tốt, tôm nuôi của ông lớn nhanh, khỏe, đảm bảo an toàn.
Do đó công ty thủy sản lớn ở An Giang thu mua tôm nuôi của gia đình bán thị trường trong nước và xuất khẩu. “Năm 2019 cho đến nay gia đình tôi chuyển hẳn sang nuôi tôm thẻ chân trắng theo hướng công nghiệp. Nuôi theo hình thức này tập trung với số lượng lớn. Một năm tôi thu hoạch đạt sản lượng khoảng 1 tấn tôm thương phẩm. Tôi tới đây vẫn hướng đến nuôi tôm sạch, an toàn để nâng cao giá trị lợi nhuận, ổn định đời sống gia đình”, ông Anh chia sẻ thêm.
Ông Phan Hữu Phước – Trưởng Phòng Kinh tế xã Vân Khánh – thông tin xã Vân Khánh tổng diện tích nuôi trồng thủy sản đạt gần 20.000ha, trong đó mô hình tôm – lúa có khoảng 3.311ha và mô hình tôm – lúa cải tiến có diện tích hơn 1.381ha.
Tổng sản lượng tôm thu về hơn 2.500 tấn. Mô hình này thời gian qua đã chứng minh được hiệu quả kinh tế và giúp cho nhiều người dân địa phương ổn định cuộc sống. Địa phương đang định hướng để bà con làm ra lúa thơm, tôm sạch không chỉ nâng cao giá trị lợi nhuận mà còn đáp ứng nhu cầu thị trường.
Địa phương cũng đang kiến nghị cấp thẩm quyền sớm đầu tư hạ tầng thủy lợi, công trình ứng phó biến đổi khí hậu, ứng dụng khoa học, dự báo thị trường và kết nối, hợp tác với doanh nghiệp xuất khẩu để dân yên tâm sản xuất và nhân rộng mô hình tôm – lúa.
Trung tâm Khuyến nông tỉnh An Giang thông tin An Giang thời gian qua có nhiều doanh nghiệp và cơ sở nuôi tôm đạt chứng nhận GlobalGAP, chứng nhận ASC, chứng nhận BAP và VietGAP với tổng diện tích hơn 3.473ha.
Ông Lê Văn Dũng – Phó giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh An Giang – cho hay xác định con tôm là thế mạnh, kinh tế chủ lực nên An Giang thời gian tới tập trung thực hiện chương trình hành động nâng cao hiệu quả và phát triển bền vững ngành tôm và thực hiện đề án thúc đẩy phát triển nuôi trồng thủy sản ứng dụng công nghệ cao…
Ngoài ra địa phương đầu tư nghiên cứu cải tiến quy trình nuôi tôm đạt các chứng nhận và tổ chức lại sản xuất theo hướng hình thành vùng nuôi quy mô lớn có sự quản lý của cộng đồng và sản xuất theo chuỗi giá trị, xây dựng thương hiệu và đẩy mạnh xúc tiến thương mại mở rộng thị trường.
Đơn vị liên quan đặc biệt ứng dụng và chuyển giao khoa học – kỹ thuật trong sản xuất, kiểm soát dư lượng kháng sinh, hóa chất cấm, đảm bảo nguồn tôm sạch chất lượng cung ứng ra thị trường trong và ngoài nước.
Từ “cánh đồng tôm sạch”, ở An Giang hiện nay và Sóc Trăng cũ (nay là thành phố Cần Thơ) đã có những “trang trại gà sạch”, nói không với kháng sinh, được thị trường đón nhận tích cực, thậm chí không đủ để xuất khẩu.
Giới thiệu với phóng viên, ông Nguyễn Minh Thức, Trưởng Ấp Ngã Bát, xã An Minh (tỉnh An Giang) chia sẻ trang trại nuôi gà không kháng sinh khép kín của Techpal Group có mặt tại ấp từ năm 2019 đến nay không gây ô nhiễm cho bà con xung quanh và mang lại hiệu quả rất cao.
“Mô hình này ứng dụng khoa học công nghệ và người dân ở đây rất đồng thuận, doanh nghiệp có đóng góp cho địa phương cũng rất nhiều”, ông Thức nói.
Nói về việc “ứng dụng khoa học công nghệ rất nhiều”, ông Trần Vũ Linh – Trưởng Ban quản lý dự án Kiên Giang 1 (Công ty Techpal Group) – cho biết trong 90 ngày nuôi đến khi xuất chuồng hoàn toàn trong một chu trình khép kín để đảm bảo gà sạch cung cấp ra thị trường.
Đầu tiên, giống gà trước khi nhập về phải được kiểm tra nguồn gốc và thực hiện theo quy trình kiểm dịch nghiêm ngặt. Khi đã xác định gà không vấn đề gì thì mới đưa vô trại để chăn nuôi và việc này phải trải qua một lớp khử khuẩn cặn kẽ nữa để tránh mầm bệnh phát sinh.
Đến trại, gà sẽ được kiểm tra kỹ thuật một lần nữa để phát hiện mầm bệnh, nếu không có gì thì mới “chính thức” được chăn nuôi theo một quy trình hoàn toàn tự động từ cho ăn, khử mùi hôi, xử lý nước…
Trong quá trình này số gà nuôi được liên tục kiểm tra, khi phát hiện gà có vấn đề nhẹ thì sẽ được tách ra khu vực riêng để theo dõi, chữa trị để đảm bảo không lây lan bệnh sang gà khác. Chính quy trình chặt chẽ và kỹ lưỡng như vậy hầu như gà không bệnh, không phải dùng kháng sinh, khi đưa ra thị trường sẽ có gà “sạch” hoàn toàn.
Theo ông Linh, trang trại tại ấp Ngã Bát có tổng diện tích gần 3ha, phía trên làm hệ thống năng lượng mặt trời cung cấp điện sạch cho toàn bộ trang trại. Lượng gà “sạch” tại đây mỗi năm cung cấp ra thị trường hơn 1 triệu con, trong đó 60% ra thị trường miền Đông và miền Tây, còn lại xuất sang thị trường Campuchia.
Hiện Techpal Group đang mở rộng mô hình nuôi gà “sạch” tương tự tại phường Vĩnh Châu, thành phố Cần Thơ (khu vực tỉnh Sóc Trăng cũ).
Ông Dương Văn Nghĩa – Phó chủ tịch UBND xã An Minh – cho biết mô hình chăn nuôi gà, kết hợp điện áp mái của Techpal Group đã góp phần thúc đẩy kinh tế và giải quyết việc làm cho nhiều lao động.
Theo ông Nghĩa, ngay từ khi Techpal Group tìm hiểu cơ hội đầu tư, địa phương đã hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp triển khai dự án.
“Do áp dụng kỹ thuật tiến bộ, không chỉ đạt hiệu quả kinh tế, mô hình chăn nuôi của Techpal Group còn thân thiện với môi trường. Từ kết quả của mô hình này, chúng tôi sẽ quan tâm, kêu gọi các nhà đầu tư có tiềm lực đến làm ăn, khai thác lợi thế sẵn có để phát triển kinh tế – xã hội cho địa phương”, ông Nghĩa nói.
Ông Vũ Ngọc Đỉnh, Tổng giám đốc Công ty Techpal Group, khẳng định sẽ không “độc quyền” mô hình nuôi gà không kháng sinh, mà muốn được chia sẻ để người tiêu dùng được hưởng lợi ở mức tốt nhất.
“Techpal đang được Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ hỗ trợ, thông qua Techpal cấp kinh phí cho Đại học Cần Thơ phối hợp triển khai mô hình trang trại của Techpal, sau đó Đại học Cần Thơ đưa vào chương trình đào tạo để nhân rộng ra toàn Đồng bằng sông Cửu Long và rộng hơn, việc đó Techpal không giới hạn.
Chúng tôi xây dựng giá trị của mình bằng cách đi tiên phong, được thị trường biết đến. Thứ hai là sẽ làm trên cơ sở vật chất, hệ thống trang trại quy mô, hiện đại thì các đơn vị khác muốn làm cũng phải tuân theo tiêu chuẩn đó.
Cuối cùng chúng tôi xác định bền vững là mình làm bây giờ, sau nay bà con ứng dụng công nghệ này thì mình lại nâng cấp công nghệ khác vì đó là xu thế chứ không cần thiết phải giữ riêng cho mình”, ông Đỉnh nói thêm.
Chiều 6-4, lãnh đạo UBND thành phố Cần Thơ có buổi làm việc với các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu trên địa bàn thành phố để nghe báo cáo khó khăn, vướng mắc về tình hình cung ứng xăng dầu và đề xuất giải pháp.
Báo cáo tại buổi làm việc, Phó giám đốc Sở Công Thương thành phố Cần Thơ Huỳnh Thanh Sử cho biết bối cảnh hết sức khó khăn nhưng trên tinh thần chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công Thương, UBND thành phố, các thương nhân cơ bản đáp ứng được các yêu cầu bình ổn, đảm bảo không đứt gãy nguồn cung xăng dầu.
Ông Sử kiến nghị UBND thành phố Cần Thơ tiếp tục chỉ đạo Công an thành phố phối hợp Sở Công Thương tăng cường công tác kiểm tra, giám sát để xử lý nghiêm các trường hợp găm hàng, tăng giá.
"Lực lượng quản lý thị trường hiện có 13 đội nhưng lực lượng mỏng, đề nghị Công an thành phố chỉ đạo công an phường, xã phối hợp lực lượng quản lý thị trường để quản lý cho tốt. UBND các phường xã cũng phối hợp nắm tình hình, phản ảnh, làm sao đảm bảo kinh doanh xăng dầu cho sản xuất, kinh doanh, nhất là mùa vụ", ông Sử nói.
Ngoài ra, ông Sử cũng kiến nghị cơ quan chức năng xem xét có phương án cho phép xe chở nhiên liệu của các đơn vị cung ứng xăng dầu được lưu thông trong giờ cao điểm (hiện tại thành phố Cần Thơ cấm xe tải lưu thông vào một số khung giờ cao điểm ở khu vực trung tâm), nhất là trong giai đoạn khó khăn về nguồn cung.
Phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc, Phó chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Vương Quốc Nam cho rằng một số cửa hàng phân phối có tình trạng găm hàng, bán nhỏ giọt và thành phố đã xử phạt 3 trường hợp, tuy nhiên tình hình chung là đảm bảo cung hàng kịp thời, không có đầu cơ.
Ông Nam yêu cầu các sở, ban, ngành, nhất là Sở Công Thương chủ trì nắm tình hình cung cầu thị trường để có giải pháp tham mưu UBND thành phố có sự lãnh đạo, phối hợp với tổng công ty, tập đoàn trong đảm bảo mặt hàng xăng dầu; tăng cường công tác kiểm tra, xử lý vi phạm.
Ông Nam cũng đồng tình với việc cấp phép cho xe vận chuyển nhiên liệu lưu thông vào giờ cao điểm nhưng chỉ giới hạn một số lượng xe nhất định và xe có tải trọng vừa phải.
Ở những ngày cuối cùng trước khi World Cup khép lại ở Mỹ, áo phông, bình nước và mũ bóng chày chính thức của FIFA - những mặt hàng từng phủ kín kệ tại các hiệu thuốc, cửa hàng quần áo và siêu thị đã được giảm giá tới 85%. Động thái này nhằm giúp mọi mặt hàng lưu niệm giải đấu phải được bán hết.
Tuy nhiên, theo Financial Times, FIFA đang có một cách tiếp cận khá khác biệt đối với hoạt động bán lẻ ở chặng cuối giải đấu. Trong nỗ lực thu về từng đồng USD cuối cùng, FIFA dường như không bỏ sót bất kỳ cơ hội nào để tiếp cận ví tiền của người hâm mộ.
Khán giả năm nay sẽ được tham dự cuộc họp báo diễn ra trước trận chung kết ở New York - trước đây vốn chỉ dành riêng cho báo chí. Người hâm mộ chỉ cần mua vé tham dự Fanatics Fest - sự kiện thể thao kéo dài bốn ngày tại New York với giá 80 USD - là có thể trực tiếp theo dõi buổi họp báo của tuyển Tây Ban Nha và Argentina.
FIFA cũng cho phép MetLife - sân diễn ra trận tranh cup vàng - mở cửa trước khi bóng lăn 4 giờ - sớm hơn thông thường 1 tiếng. Việc này sẽ giúp đơn vị vận hành dịch vụ ẩm thực, bán đồ lưu niệm tại sân gia tăng doanh số. Theo Sports Business Journal, doanh số F&B và đồ lưu niệm trận chung kết World Cup có thể đạt 11 triệu USD.
Giữa hai hiệp đấu, thay vì chỉ nghỉ 15 phút, FIFA tổ chức thêm show diễn dài khoảng 11 phút, quy tụ nhiều ngôi sao như Madonna, Justin Bieber, Shakira, BTS, Burna Boy, dàn hợp xướng PS22 Chorus cùng ban nhạc Coldplay.
FIFA nói rằng show diễn giữa hiệp là điều khán giả tại Mỹ quen thuộc, mong muốn và sẵn sàng chi tiền. "Đây là cơ hội có một không hai để kiếm thêm tiền từ nền kinh tế lớn nhất thế giới. Không một xu nào nên bị bỏ lại trên bàn", Financial Times bình luận.
Việc này có thể không giúp FIFA thu thêm nhiều tiền, nhưng lại gia tăng đáng kể giá trị thương mại của trận chung kết World Cup. Các nhà đài có thêm thời gian bán quảng cáo bù đắp lại chi phí bản quyền truyền hình. Đồng thời, FIFA cũng có cơ sở để bán bản quyền phát sóng, gói tài trợ, thương mại tại các giải đấu sau với giá cao hơn.
Theo TalkSport, chỉ riêng quảng cáo trong quãng nghỉ uống nước 3 phút giữa hiệp đã giúp Fox Sports thu hơn 250 triệu USD. Tờ báo này cho rằng FIFA đang tìm cách khai thác thêm những khoảng thời gian trước đây gần như không tạo ra dòng tiền.
Năm nay, FIFA cũng lần đầu trao thêm nhẫn cho đội vô địch cùng cup vàng và huy chương. Tại Mỹ, các nhà vô địch cũng luôn nhận nhẫn tại các giải Super Bowl hoặc World Series.
Bộ sưu tập nhẫn vô địch World Cup năm nay sẽ có 2.026 chiếc. Đội giành chiến thắng trong trận chung kết sẽ nhận 30 chiếc. FIFA sẽ bán 1.996 chiếc còn lại, nhưng chưa tiết lộ mức giá.
Sau khi trận đấu kết thúc, những mảnh cỏ trên sân thi đấu cũng được bán với giá từ 450 USD cho người hâm mộ tại Mỹ và châu Âu. Sản phẩm độc lạ này cũng đã "cháy hàng" từ tuần trước và có thể mang về cho FIFA thêm 11 triệu USD.
Trong suốt giải đấu, đội ngũ thương mại của FIFA đã hoạt động hết công suất để tối đa hóa doanh thu và nắm bắt hoàn toàn cách làm ăn kiểu Mỹ, từ những phút nghỉ uống nước cho đến giá vé cao ngất ngưởng.
Doanh thu từ World Cup năm nay được dự báo vượt 10 tỷ USD, gấp hơn hai lần giải đấu ở Qatar 4 năm trước. Đây cũng là lần đầu tiên trong lịch sử doanh thu một giải đấu thể thao vượt mốc này.
FIFA vốn thường quảng bá "quá mức" về các giải đấu của mình, nhưng The Athletic cho rằng thực tế, hiện nay không sự kiện nào có thể sánh với World Cup. Olympic từng là đối thủ, nhưng kỳ gần nhất đạt doanh thu hơn 5 tỷ USD. Với bóng đá, Euro 2024 tại Đức cũng chỉ ghi nhận doanh thu 2,9 tỷ USD.
Đáng chú ý, khác với các giai đoạn sàng lọc công nghệ thông thường, dòng tiền lần này không đổ dồn về một vài "kẻ thắng cuộc". Vốn đầu tư đang tỏa ra khắp hệ sinh thái, nâng đỡ cả những cách tiếp cận lượng tử mới mẻ vẫn còn ở giai đoạn đầu chu kỳ phát triển.
Ngày 17-2, công ty nghiên cứu vi tính lượng tử Infleqtion (Mỹ) chính thức giao dịch trên sàn chứng khoán New York thông qua một thương vụ mua lại với mục đích đặc biệt (SPAC) trị giá khoảng 1,8 tỉ USD, huy động thêm hơn 540 triệu USD. Một tháng sau, Horizon Quantum (Singapore) lên sàn Nasdaq qua thương vụ SPAC tương tự, thu về khoảng 120 triệu USD.
Đến cuối tháng 3, đến lượt Xanadu Quantum Technologies (Canada) - công ty từng công bố thương vụ SPAC trị giá 3,6 tỉ USD hồi tháng 11-2025 - chính thức giao dịch trên sàn Nasdaq.
Theo Reuters, cùng thời điểm, IQM Quantum Computers (Phần Lan) công bố nhận khoản tài trợ vốn 50 triệu euro (57,6 triệu USD) từ các quỹ do Tập đoàn BlackRock quản lý, ngay trước thềm thương vụ niêm yết kép tại Mỹ và Helsinki với định giá khởi điểm 1,8 tỉ USD.
Làn sóng đầu tư trên cho thấy khi cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) còn chưa hết nóng, giới đầu tư đã bắt đầu tìm đến những công nghệ "tương lai" hơn nữa.
Ông Velu Sinha - chuyên gia tại công ty tư vấn Bain & Company (Mỹ) - nhận định với CNBC ngày 30-3: "Câu chuyện đã chuyển từ một dự án khoa học sang vấn đề thương mại, và các công ty đang tận dụng đúng cửa sổ thời cơ này".
Theo ước tính của Bain, quy mô thị trường máy tính lượng tử khi trưởng thành hoàn toàn có thể đạt 100 - 250 tỉ USD - đủ lớn để thuyết phục dòng vốn "kiên nhẫn" bỏ qua những biến động ngắn hạn.
Cơn sốt trên thị trường vốn không phải vô cớ. Trong 18 tháng qua, công nghệ máy tính lượng tử đã chứng kiến hàng loạt đột phá kỹ thuật, đặc biệt ở mảng sửa lỗi lượng tử - rào cản vốn được xem là gai góc nhất của ngành.
Tháng 4-2024, Microsoft và Quantinuum (Mỹ) công bố chạy thành công hơn 14.000 thí nghiệm liên tiếp không lỗi, tạo ra 4 qubit logic đáng tin cậy từ chỉ 30 qubit vật lý. Thành tựu này được giới chuyên môn mô tả là "những qubit logic đáng tin cậy nhất từng được ghi nhận". Ông Ilyas Khan, Giám đốc sản phẩm Quantinuum, khẳng định kỹ thuật này "đã rút ngắn lộ trình ít nhất hai năm".
Cuối năm 2024, chip Willow của Google trở thành hệ thống đầu tiên chứng minh nguyên lý "sửa lỗi dưới ngưỡng": càng tăng số qubit vật lý thì tỉ lệ lỗi của qubit logic càng giảm thay vì tăng lên như trước. Đến tháng 11-2025, IBM công bố chip Loon, khẳng định thiết kế này đã vạch ra con đường để có máy tính lượng tử đưa vào thực tiễn vào năm 2029.
Những tiến bộ kỹ thuật đó đang bắt đầu thẩm thấu vào ứng dụng thực tế. Tháng 9-2025, Ngân hàng HSBC công bố kết quả thử nghiệm dùng máy tính lượng tử IBM Heron để dự đoán xác suất khớp lệnh trong giao dịch trái phiếu doanh nghiệp châu Âu. Kết quả cho thấy cho độ chính xác cải thiện đến 34% so với phương pháp cổ điển.
Trong lĩnh vực y dược, theo phân tích của McKinsey, máy tính lượng tử có thể mô phỏng cấu trúc phân tử ở cấp độ mà siêu máy tính cổ điển chỉ có thể tính gần đúng, hứa hẹn rút ngắn quy trình sàng lọc thuốc từ nhiều năm xuống còn vài tháng.
Các hãng dược lớn như Roche, Boehringer Ingelheim và Moderna đã hợp tác với các công ty lượng tử như IBM hoặc PsiQuantum để thăm dò mô phỏng phân tử, phản ứng hóa học và các bài toán liên quan đến phát triển thuốc, bao gồm cả các ứng dụng cho bệnh Alzheimer và mRNA.
Dù mới ở giai đoạn nghiên cứu, McKinsey cho rằng các bước thử nghiệm này đang định hình "điểm khởi đầu" của ngành dược lượng tử trong thập niên tới.
Tuy vậy máy tính lượng tử vẫn còn một chặng đường dài phía trước. Ông Sinha cảnh báo ngưỡng để chứng minh "lợi thế lượng tử thương mại" đầu tiên là khoảng 100 qubit logic - mức mà toàn ngành dự kiến chỉ đạt được trong giai đoạn 2028 - 2029.
"Để có tác động quy mô lớn như khám phá thuốc mới hay tối ưu logistics toàn cầu, chúng ta cần 1.000 đến 10.000 qubit logic, nhiều khả năng phải đến giữa thập niên 2030", ông Sinha chỉ ra.
Phản ứng thị trường cũng cho thấy tiềm năng ngành vẫn còn phải "chứng minh bản thân". Hầu hết cổ phiếu các công ty lượng tử đều biến động mạnh sau khi mới niêm yết, có mã giảm hai con số chỉ vài tuần sau ngày lên sàn.
Ông Marc Einstein, Giám đốc nghiên cứu tại Counterpoint Research, cho rằng viễn cảnh mỗi gia đình sở hữu một máy tính lượng tử trên bàn làm việc "có lẽ còn cách xa nhiều thập niên". Trong bối cảnh đó, mô hình lượng tử dưới dạng dịch vụ (Quantum-as-a-Service) có thể là bước đầu tiên để người dùng "chạm" đến công nghệ này.
Mô hình này tương tự cách hầu hết người dùng AI hiện nay không tự vận hành các trung tâm dữ liệu tại nhà. Thay vào đó, các tập đoàn lớn sở hữu hạ tầng lượng tử và cho doanh nghiệp, nhà nghiên cứu khác truy cập từ xa.
Cuộc đua máy tính lượng tử, vì thế, chưa phải là cuộc đua tốc độ, mà là cuộc đua bền bỉ. Những diễn biến nóng đầu năm 2026 chỉ là vạch khởi đầu của một hành trình rất dài phía trước.
