Phía Iran hôm 3.4 tuyên bố đã bắn hạ một chiến đấu cơ F-15, trong khi truyền thông Mỹ đưa tin lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã giải cứu được một trong 2 thành viên phi hành đoàn nhưng người còn lại vẫn mất tích, theo AFP.
Sau đó, chuẩn tướng nghỉ hưu Houston Cantwell, đang làm việc tại Viện Nghiên cứu Hàng không Vũ trụ Mitchell (Mỹ), chia sẻ với AFP về khoảnh khắc một phi công có thể trải qua sau khi máy bay bị địch bắn hạ và cách phi công được huấn luyện để thoát hiểm.
“Bạn sẽ nghĩ, “Ôi Chúa ơi, chỉ 2 phút trước tôi còn đang ở trong một chiếc chiến đấu cơ, bay với tốc độ 800 km/giờ, và một quả tên lửa vừa phát nổ, chỉ cách đầu tôi 4,5 m””, ông Cantwell nói.
Tuy nhiên, quá trình huấn luyện của phi công, được gọi là sinh tồn, né tránh, kháng cự và thoát hiểm (SERE), có thể sẽ phát huy tác dụng trước khi họ nhảy dù xuống đất. “Tầm nhìn tốt nhất của bạn về nơi bạn muốn đến hoặc nơi bạn muốn tránh là khi bạn đang rơi xuống bằng dù”, ông Cantwell chia sẻ.
Việc nhảy dù xuống đất tiềm ẩn nguy cơ chấn thương ở bàn chân, mắt cá chân và cẳng chân. “Có rất nhiều câu chuyện về những người sống sót từ Việt Nam bị thương nặng, gãy xương phức tạp, chỉ do việc nhảy dù”, ông Cantwell nói.
Vị cựu phi công Mỹ nói thêm rằng sau khi tiếp đất, “hãy tự kiểm tra tình trạng bản thân để xem, mình đang ở trong tình trạng nào? Mình có thể cử động được không? Mình có còn khả năng di chuyển không?”. Sau đó, các phi công sẽ xác định vị trí của mình, liệu có ở phía sau chiến tuyến của địch hay không, nơi nào họ có thể ẩn nấp và cách thức liên lạc.
“Cố gắng tránh bị địch bắt giữ càng lâu càng tốt. Và nếu tôi ở trong môi trường sa mạc, tôi sẽ cố gắng tìm nước”, ông Cantwell nhấn mạnh.
Cùng lúc, các đội Tìm kiếm và Cứu hộ chiến đấu (CSAR), những binh sĩ và phi công được huấn luyện một cách bài bản và luôn trong tình trạng báo động, sẽ được huy động.
“Điều đó mang lại cho bạn sự an tâm, khi biết rằng họ sẽ làm mọi thứ có thể để đến cứu bạn. Nhưng đồng thời, họ sẽ không đến trong một nhiệm vụ tự sát”, ông Cantwell nói.
Thành viên phi hành đoàn cần tìm nơi ẩn nấp để có thể làm tăng khả năng được giải cứu an toàn. “Ưu tiên hàng đầu của tôi là ẩn nấp, vì tôi không muốn bị bắt. Tôi muốn cố gắng đến một địa điểm mà tôi có thể được đưa ra ngoài”, ông Cantwell chia sẻ.
Trong thành phố, đó có thể là trên mái nhà, còn ở vùng nông thôn, đó có thể là một cánh đồng, nơi trực thăng có thể hạ cánh. Di chuyển vào ban đêm là tốt nhất, theo ông Cantwell.
Trong khi đó, tại một “phòng sẵn sàng”, các binh sĩ CSAR như thượng sĩ về hưu Scott Fales trong tình trạng sẵn sàng tham gia nhiệm vụ giải cứu phi công lái chiến đấu cơ bị địch bắn hạ.
Các chuyên gia như ông Fales, một lính nhảy dù cứu hộ đóng vai trò quan trọng trong cuộc đột kích của lực lượng đặc nhiệm Mỹ ở thủ đô Mogadishu (Somalia) vào năm 1993, luôn túc trực bất cứ khi nào máy bay Mỹ bay trên lãnh thổ địch.
“Trước khi bất kỳ hoạt động nào được tiến hành… luôn có một kế hoạch CSAR”, ông Fales nói với AFP. Cùng lúc, một lượng lớn thông tin tình báo được thu thập và phân tích về vị trí và tình trạng của phi công mất tích.
“Mọi thứ từ thông tin tình báo từ con người đến thông tin tình báo hình ảnh, cho đến tất cả các loại máy bay không người lái mà chúng tôi đang sử dụng để tìm kiếm – thông tin tình báo tín hiệu. Tất cả đều được sử dụng để cố gắng tìm kiếm người này”, ông Fales cho hay.
Khi phi công mất tích được xác định vị trí, một kế hoạch cứu hộ được lập ra ngay lập tức bên trong trực thăng. “Các xạ thủ đang tìm kiếm các mối đe dọa, còn các phi công đang tìm kiếm một nơi để hạ cánh, chúng tôi đang liên lạc với vị phi công bị bắn hạ”, ông nói.
Trên mặt đất, họ phải đảm bảo tìm đúng phi công, và tiến hành đánh giá về mối đe dọa so với nhu cầu chăm sóc y tế.
Ông Fales cho hay những suy tính khi đó của họ là: “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa tức thì gì? Chúng ta có bao nhiêu thời gian để đưa người này ra ngoài? Họ bị thương như thế nào? Và sau đó chúng ta sẽ quyết định loại hình và mức độ điều trị cần thiết tại chỗ – hay chúng ta chỉ cần đưa người đó đi ngay tùy thuộc vào mối đe dọa?”.
Với một đồng đội vẫn đang mất tích ở tây nam Iran, cựu chuẩn tướng Fales nói ông “rất hy vọng” phi công này sẽ được tìm thấy. “Tôi hy vọng những người bạn đã tìm thấy cậu ấy và đang che giấu cậu ấy. Hoặc cậu ấy vẫn đang lẩn trốn”, ông cho hay.
Lực lượng vũ trang Ukraine (AFU) cho biết trong tháng 3, Kyiv đã kiểm soát nhiều lãnh thổ hơn so với phần bị mất - lần đầu tiên kể từ tháng 10.2025.
Cụ thể, Ukraine đã tái kiểm soát khoảng 9 km2 lãnh thổ, trong bối cảnh đà tiến công của Nga chững lại trên toàn tuyến, theo AFP ngày 3.4 dẫn báo cáo của Viện Nghiên cứu chiến tranh (ISW - Mỹ). Dù con số không lớn, đây được xem là dấu hiệu đảo chiều xu hướng sau nhiều tháng Ukraine liên tục bị thu hẹp không gian kiểm soát.
Tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrsky cho biết lực lượng Kyiv đang dần giành lại thế chủ động. Trong cuộc phỏng vấn với kênh ICTV ngày 2.4, ông nói quân đội Ukraine từ cuối tháng 1 đã tiến công chậm nhưng liên tục, với các đòn phản công cục bộ, đặc biệt tại khu vực Olesandrivka - Zaporizhzhia. "Thành công nằm ở việc giành lại lãnh thổ… chúng ta đã kiểm soát khoảng 480 km2 kể từ tháng 1", ông Syrsky nhấn mạnh.
Trong khi đó, tháng 3 là lần đầu tiên sau hơn 2 năm rưỡi, quân đội Nga không ghi nhận bước tiến đáng kể về lãnh thổ tại tiền tuyến Ukraine, theo báo cáo của ISW. Xu hướng chững lại này đã xuất hiện từ cuối năm 2025, khi diện tích Nga kiểm soát thêm giảm mạnh, từ khoảng 319 km2 trong tháng 1 xuống còn 123 km2 trong tháng 2, trước khi gần như không tăng trong tháng 3.
Tại khu vực phía nam tiền tuyến, giữa 2 vùng Donetsk và Dnipropetrovsk, vùng kiểm soát của Nga cũng thu hẹp đáng kể, từ hơn 400 km2 vào cuối tháng 1 xuống còn khoảng 144 km2 trong tháng 3.
Theo trang Kyiv Post, sự chững lại của Nga một phần đến từ hiệu quả các đòn phản công của Ukraine, cùng với những yếu tố kỹ thuật như hạn chế sử dụng Starlink và việc siết kiểm soát các nền tảng liên lạc như Telegram, ảnh hưởng đến khả năng phối hợp tác chiến của lực lượng Nga. Phía Nga chưa bình luận về các thông tin trên.
Dù xuất hiện một số tín hiệu tích cực trên chiến trường, Ukraine vẫn đối mặt áp lực quân sự lớn từ Nga, đặc biệt trên không. Theo Euronews ngày 3.4 dẫn dữ liệu từ không quân Ukraine, Nga đã triển khai ít nhất 6.462 máy bay không người lái (UAV) tầm xa trong tháng 3, tăng 28% so với tháng trước. Có thời điểm, hơn 1.000 UAV được phóng chỉ trong một ngày, cho thấy cường độ tấn công ở mức rất cao.
Áp lực này đi kèm với các đánh giá về tổn thất của Ukraine. Theo TASS dẫn số liệu từ Bộ Quốc phòng Nga, ước tính lực lượng Ukraine mất hơn 35.000 binh sĩ trong tháng 3, cùng nhiều khí tài như máy bay, trực thăng, UAV và hệ thống pháo. Tuy nhiên, các con số này chưa được phía Ukraine xác nhận.
Trên thực địa, Ukraine hiện gặp khó khăn tại một số hướng then chốt, đặc biệt ở miền bắc Donetsk - khu vực có ý nghĩa chiến lược với các đô thị lớn như Kramatorsk và Sloviansk, theo AFP. Trong bối cảnh Nga vẫn kiểm soát khoảng 19 - 20% lãnh thổ Ukraine, việc Moscow tuyên bố kiểm soát hoàn toàn vùng Lugansk từ ngày 1.4 được xem là bước đi nhằm củng cố thêm vị thế tại Donbass.
Theo các chuyên gia, khi một trong những khu vực trọng yếu tại Donbass (gồm Donetsk và Lugansk) được kiểm soát, Nga có thể gia tăng sức ép cả về quân sự lẫn đàm phán đối với Ukraine, đặc biệt nếu xung đột kéo dài.
Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov hôm 1.4 khẳng định lực lượng Nga vẫn "tiến công dọc toàn tuyến", đồng thời cho rằng Ukraine đang ở thế bất lợi và kêu gọi Kyiv rút khỏi Donbass.
"Chính phủ Mỹ hoàn toàn không có tính chính danh lẫn quyền tài phán để đưa ra cáo buộc như vậy. Đây là hành vi khiêu khích chính trị ô nhục, dựa trên sự thao túng đối với sự cố dẫn đến việc bắn rơi hai máy bay vào tháng 2/1996", báo Granma, cơ quan ngôn luận của đảng Cộng sản Cuba, ngày 20/5 đăng tuyên bố của chính phủ Cuba.
Tuyên bố được đưa ra sau khi Bộ Tư pháp Mỹ ngày 20/5 thông báo truy tố cựu chủ tịch Cuba Raul Castro với các cáo buộc liên quan đến vụ bắn rơi hai máy bay xuất phát từ Florida năm 1996. Sự việc khiến 4 người thiệt mạng và quan hệ Mỹ - Cuba lao dốc.
Theo chính phủ Cuba, hai máy bay này là do tổ chức khủng bố Hermanos al Rescate, trụ sở ở Miami, Florida, vận hành và đã nhiều lần xâm phạm không phận Cuba với mục đích thù địch.
Havana cho hay Washington đã bóp méo sự thật lịch sử, bỏ qua nhiều chi tiết, trong đó có các khiếu nại chính thức mà Cuba đã nhiều lần gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ, Cục Hàng không Liên bang Mỹ và Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế, về hơn 25 vụ xâm phạm không phận Cuba do Hermanos al Rescate thực hiện trong giai đoạn 1994-1996.
Cuba cũng cáo buộc chính phủ Mỹ khi đó phớt lờ các cảnh báo chính thức và công khai của giới chức Cuba, cũng như các thông điệp cảnh báo được chuyển trực tiếp tới tổng thống Mỹ về tính nghiêm trọng và những hệ quả có thể xảy ra từ các hành vi vi phạm này.
"Phản ứng của Cuba đối với hành vi xâm phạm không phận là hành động tự vệ chính đáng, được bảo vệ bởi Hiến chương Liên Hợp Quốc, Công ước Chicago năm 1944 về Hàng không Dân dụng Quốc tế, cũng như các nguyên tắc về chủ quyền không phận và tính tương xứng", tuyên bố có đoạn.
Cuba tái khẳng định cam kết hòa bình và quyết tâm thực hiện quyền tự vệ bất khả xâm phạm, cũng như sự ủng hộ vô điều kiện và không thay đổi đối với ông Raul Castro.
Chủ tịch Cuba Miguel Diaz Canel cũng viết trên X rằng các cáo buộc mà Bộ Tư pháp Mỹ đưa ra không có cơ sở pháp lý và "góp thêm vào hồ sơ mà Washington đang dựng lên để biện minh cho ý đồ quân sự nhằm vào Cuba".
Ông Raul Castro, 94 tuổi, là em trai của cố lãnh tụ Fidel Castro, từng dẫn dắt các cuộc đàm phán lịch sử của Cuba với chính quyền cựu tổng thống Mỹ Barack Obama vào năm 2014, dẫn đến việc mở lại các đại sứ quán và thiết lập lại quan hệ ngoại giao hai nước.
Năm 2018, ông thôi chức Chủ tịch Hội đồng Nhà nước, người kế nhiệm là ông Diaz-Canel. Năm 2021, ông từ chức Bí thư thứ nhất đảng Cộng sản Cuba để chuyển giao quyền lực cho ông Diaz-Canel.
Ông Diaz-Canel hồi tháng 3 cho hay ông Raul Castro "vẫn là lãnh đạo lịch sử của cuộc cách mạng, dù không còn nắm giữ chức vụ" và vẫn là người có uy tín cao với nhân dân thông qua "sự công nhận lịch sử mà không ai có thể phủ nhận".
Hàng trăm nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp và người dân đã tập trung tại nhiều địa điểm gần sân bay quốc tế Bắc Kinh để ghi lại một trong những biểu tượng dễ nhận biết nhất của Tổng thống Mỹ, chuyên cơ Không lực Một.
Chỉ vài phút sau khi chiếc máy bay xuất hiện, mạng xã hội Trung Quốc đã tràn ngập video và hình ảnh cảnh chuyên cơ hạ cánh, được quay từ nhiều góc độ khác nhau dưới mặt đất.
Một số người đam mê hàng không còn đăng các bài phân tích chi tiết về chuyên cơ tổng thống, gọi đây là “Nhà Trắng trên không”, trong khi những người khác theo dõi toàn bộ hành trình từ Washington, chia sẻ lộ trình bay cùng video cất và hạ cánh khi tiếp nhiên liệu tại Alaska.
Trên đường băng ở Bắc Kinh, một sĩ quan Trung Quốc với vẻ mặt nghiêm nghị đã nhận được nhiều lời khen trên mạng xã hội trong và ngoài nước. Đoạn video anh đứng nghiêm hoàn toàn lúc chiếc Không lực Một lăn bánh ngang qua ở phía sau đã lan truyền mạnh trên mạng xã hội.
Một phóng viên nước ngoài mô tả: Người này thậm chí không chớp mắt dù tiếng động cơ cực lớn.
Âm thanh đó phát ra từ 4 động cơ phản lực General Electric, mỗi động cơ có lực đẩy 25.700kg, trên chiếc máy bay có trọng lượng cất cánh tối đa 374.850kg, tầm bay 12.550km. Nó có khả năng tiếp nhiên liệu trên không và tốc độ tối đa hơn 1.000km/h.
Được định danh chính thức là VC-25A, chiếc Boeing 747-200B màu xanh - trắng được cải tiến này có kích thước khổng lồ: dài 70,7m, cao 19,3m và sải cánh gần 60m.
Trong khi một chiếc Boeing 747 thông thường có thể chở hơn 300 hành khách, Air Force One được cấu hình cho 70 khách và 30 thành viên phi hành đoàn.
Máy bay được trang bị các hệ thống điện tử và liên lạc tối tân nhằm bảo đảm kết nối an toàn cho tổng thống, hoạt động như một trung tâm chỉ huy di động có khả năng truyền mã hạt nhân.
Dù nhiều tính năng phòng thủ vẫn được giữ bí mật, trang web Nhà Trắng cho biết “hệ thống điện tử trên máy bay được gia cố để chống xung điện từ”.
Ngoài ra, còn có các thông tin cho rằng máy bay sở hữu khả năng đánh lạc hướng tên lửa không đối không và đất đối không, cũng như các hệ thống gây nhiễu nhằm vô hiệu hóa radar và cảm biến đối phương.
Không gian nội thất rộng khoảng 372m² trải dài trên 3 tầng, bao gồm khu phòng tổng thống với văn phòng riêng và phòng họp. Trong tình huống khẩn cấp, khu y tế đầy đủ nhân viên có thể hoạt động như một phòng phẫu thuật. Máy bay cũng có khu vực dành cho các cố vấn cấp cao, mật vụ, báo chí tháp tùng và các khách khác.
Trong chuyến đi Trung Quốc lần này, hàng chục cố vấn, bộ trưởng nội các và lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu đã cùng tổng thống di chuyển trên Không lực Một. Phái đoàn nổi bật gồm ông Elon Musk của Tesla, CEO Jensen Huang của Nvidia và Tim Cook của Apple.
Hai khu bếp trên máy bay có thể phục vụ tới 100 người. Hôm 12/5, cố vấn truyền thông của ông Trump là Margo Martin đã chia sẻ thực đơn đặc biệt kiểu Trung Quốc trên chuyên cơ tổng thống, gồm món bò xào, chả giò và bánh may mắn.
Sự chú ý về chuyến thăm Bắc Kinh của ông Trump thực tế đã bắt đầu từ nhiều ngày trước, khi cư dân mạng theo dõi nhiều máy bay vận tải C-17 Globemaster III của Không quân Mỹ hạ cánh xuống Bắc Kinh.
Các xe SUV bọc thép hạng nặng của Mật vụ Mỹ, bao gồm limousine tổng thống “quái thú”, cũng nhanh chóng bị bắt gặp trên các tuyến đường ở thủ đô Trung Quốc, với hình ảnh và video lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội.
