Phía Iran hôm 3.4 tuyên bố đã bắn hạ một chiến đấu cơ F-15, trong khi truyền thông Mỹ đưa tin lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã giải cứu được một trong 2 thành viên phi hành đoàn nhưng người còn lại vẫn mất tích, theo AFP.
Sau đó, chuẩn tướng nghỉ hưu Houston Cantwell, đang làm việc tại Viện Nghiên cứu Hàng không Vũ trụ Mitchell (Mỹ), chia sẻ với AFP về khoảnh khắc một phi công có thể trải qua sau khi máy bay bị địch bắn hạ và cách phi công được huấn luyện để thoát hiểm.
“Bạn sẽ nghĩ, “Ôi Chúa ơi, chỉ 2 phút trước tôi còn đang ở trong một chiếc chiến đấu cơ, bay với tốc độ 800 km/giờ, và một quả tên lửa vừa phát nổ, chỉ cách đầu tôi 4,5 m””, ông Cantwell nói.
Tuy nhiên, quá trình huấn luyện của phi công, được gọi là sinh tồn, né tránh, kháng cự và thoát hiểm (SERE), có thể sẽ phát huy tác dụng trước khi họ nhảy dù xuống đất. “Tầm nhìn tốt nhất của bạn về nơi bạn muốn đến hoặc nơi bạn muốn tránh là khi bạn đang rơi xuống bằng dù”, ông Cantwell chia sẻ.
Việc nhảy dù xuống đất tiềm ẩn nguy cơ chấn thương ở bàn chân, mắt cá chân và cẳng chân. “Có rất nhiều câu chuyện về những người sống sót từ Việt Nam bị thương nặng, gãy xương phức tạp, chỉ do việc nhảy dù”, ông Cantwell nói.
Vị cựu phi công Mỹ nói thêm rằng sau khi tiếp đất, “hãy tự kiểm tra tình trạng bản thân để xem, mình đang ở trong tình trạng nào? Mình có thể cử động được không? Mình có còn khả năng di chuyển không?”. Sau đó, các phi công sẽ xác định vị trí của mình, liệu có ở phía sau chiến tuyến của địch hay không, nơi nào họ có thể ẩn nấp và cách thức liên lạc.
“Cố gắng tránh bị địch bắt giữ càng lâu càng tốt. Và nếu tôi ở trong môi trường sa mạc, tôi sẽ cố gắng tìm nước”, ông Cantwell nhấn mạnh.
Cùng lúc, các đội Tìm kiếm và Cứu hộ chiến đấu (CSAR), những binh sĩ và phi công được huấn luyện một cách bài bản và luôn trong tình trạng báo động, sẽ được huy động.
“Điều đó mang lại cho bạn sự an tâm, khi biết rằng họ sẽ làm mọi thứ có thể để đến cứu bạn. Nhưng đồng thời, họ sẽ không đến trong một nhiệm vụ tự sát”, ông Cantwell nói.
Thành viên phi hành đoàn cần tìm nơi ẩn nấp để có thể làm tăng khả năng được giải cứu an toàn. “Ưu tiên hàng đầu của tôi là ẩn nấp, vì tôi không muốn bị bắt. Tôi muốn cố gắng đến một địa điểm mà tôi có thể được đưa ra ngoài”, ông Cantwell chia sẻ.
Trong thành phố, đó có thể là trên mái nhà, còn ở vùng nông thôn, đó có thể là một cánh đồng, nơi trực thăng có thể hạ cánh. Di chuyển vào ban đêm là tốt nhất, theo ông Cantwell.
Trong khi đó, tại một “phòng sẵn sàng”, các binh sĩ CSAR như thượng sĩ về hưu Scott Fales trong tình trạng sẵn sàng tham gia nhiệm vụ giải cứu phi công lái chiến đấu cơ bị địch bắn hạ.
Các chuyên gia như ông Fales, một lính nhảy dù cứu hộ đóng vai trò quan trọng trong cuộc đột kích của lực lượng đặc nhiệm Mỹ ở thủ đô Mogadishu (Somalia) vào năm 1993, luôn túc trực bất cứ khi nào máy bay Mỹ bay trên lãnh thổ địch.
“Trước khi bất kỳ hoạt động nào được tiến hành… luôn có một kế hoạch CSAR”, ông Fales nói với AFP. Cùng lúc, một lượng lớn thông tin tình báo được thu thập và phân tích về vị trí và tình trạng của phi công mất tích.
“Mọi thứ từ thông tin tình báo từ con người đến thông tin tình báo hình ảnh, cho đến tất cả các loại máy bay không người lái mà chúng tôi đang sử dụng để tìm kiếm – thông tin tình báo tín hiệu. Tất cả đều được sử dụng để cố gắng tìm kiếm người này”, ông Fales cho hay.
Khi phi công mất tích được xác định vị trí, một kế hoạch cứu hộ được lập ra ngay lập tức bên trong trực thăng. “Các xạ thủ đang tìm kiếm các mối đe dọa, còn các phi công đang tìm kiếm một nơi để hạ cánh, chúng tôi đang liên lạc với vị phi công bị bắn hạ”, ông nói.
Trên mặt đất, họ phải đảm bảo tìm đúng phi công, và tiến hành đánh giá về mối đe dọa so với nhu cầu chăm sóc y tế.
Ông Fales cho hay những suy tính khi đó của họ là: “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa tức thì gì? Chúng ta có bao nhiêu thời gian để đưa người này ra ngoài? Họ bị thương như thế nào? Và sau đó chúng ta sẽ quyết định loại hình và mức độ điều trị cần thiết tại chỗ – hay chúng ta chỉ cần đưa người đó đi ngay tùy thuộc vào mối đe dọa?”.
Với một đồng đội vẫn đang mất tích ở tây nam Iran, cựu chuẩn tướng Fales nói ông “rất hy vọng” phi công này sẽ được tìm thấy. “Tôi hy vọng những người bạn đã tìm thấy cậu ấy và đang che giấu cậu ấy. Hoặc cậu ấy vẫn đang lẩn trốn”, ông cho hay.
AFP hôm nay 26.4 dẫn lời người phát ngôn Hải quan Sri Lanka thông báo nhóm nhà sư trong ngày vừa quay về nước sau 4 ngày ở Bangkok (Thái Lan). Họ đã giấu một loại cần sa có tên Kush trong hành lý.
"Mỗi nhà sư mang theo khoảng 5 kg chất cần sa, được giấu trong các ngăn bí mật của vali", theo người phát ngôn, thêm rằng phía hải quan đã bàn giao những nhà sư này cho cảnh sát.
Sau đó cùng ngày, nhóm nhà sư ra trình diện trước thẩm phán tại tòa. Theo giới hữu trách, những nhà sư bị bắt chủ yếu là các tăng sinh trẻ đến từ nhiều ngôi chùa trên khắp Sri Lanka và đi Thái Lan du lịch thông qua chương trình tài trợ của một doanh nhân.
Phía hải quan xác nhận đây là vụ bắt giữ cần sa Kush lớn nhất từng được ghi nhận tại sân bay quốc tế chính của quốc gia Nam Á.
Hồi tháng 5.2025, một nữ hành khách 21 tuổi người Anh đã bị chặn lại ở cùng sân bay khi mang theo 46 kg cần sa. Vào thời điểm đó, đối tượng vừa đến sân bay Colombo từ Bangkok.
Trong những năm gần đây, nhà chức trách Sri Lanka cũng phát hiện một số vụ vận chuyển trái phép heroin và những loại ma túy khác với số lượng lớn, bằng đường biển, cụ thể là các tàu cá nhỏ.
Còn ở Thái Lan, sau 3 năm hợp pháp hóa cần sa, chính quyền Bangkok vào năm ngoái siết chặt quy định và chỉ còn cho phép sử dụng cần sa vì mục đích y tế. Kết quả là hơn 7.000 cửa hàng kinh doanh cần sa phải đóng cửa trong năm 2025.
Hôm qua, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã gia hạn hiệp ước hữu nghị và hợp tác song phương, và chứng kiến một loạt thỏa thuận ở nhiều lĩnh vực được ký kết trong chuyến thăm Bắc Kinh của ông Putin từ ngày 19 - 20.5.
Tân Hoa xã dẫn lời Chủ tịch Tập cho biết năm nay đánh dấu 25 năm ký kết Hiệp ước hữu nghị và hợp tác láng giềng giữa hai nước. Cả ông Tập lẫn ông Putin đều nhất trí rằng quan hệ hai nước đang ở mức chưa từng có, và là hình mẫu về quan hệ giữa các nước trong thế giới hiện đại, theo RT và CCTV. Ông Tập nhận định hiện quan hệ song phương đã bước sang giai đoạn mới với nhiều thành tựu lớn hơn và tốc độ phát triển nhanh hơn.
Sau cuộc gặp thượng đỉnh, lãnh đạo hai nước ký tuyên bố chung về việc tăng cường hơn nữa hợp tác chiến lược toàn diện và làm sâu sắc quan hệ hữu nghị giữa hai nước. Tổng cộng hơn 20 thỏa thuận đã được ký kết, trong đó có các thỏa thuận về nghiên cứu nhiệt hạch, đào tạo nhân lực ngành năng lượng hạt nhân. Theo Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov, Nga - Trung đã đạt được thỏa thuận về các chi tiết then chốt của dự án đường ống khí đốt "Sức mạnh Siberia 2", bao gồm tuyến đường và công tác xây dựng. "Một số chi tiết vẫn còn trong quá trình hoàn thiện", ông Peskov nói thêm, có nghĩa hai bên vẫn chưa hoàn tất dự án kéo dài nhiều năm qua.
Nga và Trung Quốc cũng nhất trí tăng cường hợp tác thực chất trong lĩnh vực không gian, bao gồm cùng nhau xây dựng Trạm nghiên cứu mặt trăng quốc tế. Hai nước sẽ làm sâu sắc hơn hợp tác trong lĩnh vực định vị bằng vệ tinh, và đảm bảo hai hệ thống định vị của Nga và Trung Quốc là Glonass và Bắc Đẩu có sự bổ trợ lẫn nhau. Moscow và Bắc Kinh sẽ mở rộng các hoạt động diễn tập quân sự chung, tuần tra trên không, trên biển, và cùng xây dựng ứng dụng quân sự của trí tuệ nhân tạo (AI).
Hai nước cũng quyết định gia hạn chính sách miễn thị thực cho công dân lẫn nhau đến hết năm 2027, áp dụng cho thị thực diện du lịch, công tác, thương mại và giao lưu. Về khía cạnh giáo dục, hiện hai nước có hơn 80.000 sinh viên đang trao đổi học tập. Và Tổng thống Putin cho biết hai nước sẽ tiếp tục thúc đẩy sự hợp tác trong lĩnh vực giáo dục.
Về vấn đề CHDCND Triều Tiên, tuyên bố chung nêu rõ hai nước phản đối các biện pháp trừng phạt kinh tế, gây sức ép và những động thái đe dọa dọa an ninh của Bình Nhưỡng. Moscow và Bắc Kinh sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ nhằm thúc đẩy giải pháp chính trị cho những vấn đề trên bán đảo Triều Tiên.
Hai nước cùng chỉ trích Mỹ vô trách nhiệm khi không thúc đẩy một hiệp ước thay thế cho thỏa thuận kiểm soát hạt nhân (New START), và hệ thống "Vòm Vàng" được Mỹ xúc tiến là mối đe dọa cho ổn định chiến lược trên toàn cầu.
Ông Putin cho biết Nga sẵn sàng hợp tác với các đối tác, bao gồm Mỹ, và đã thảo luận khả năng này trong cuộc gặp với ông Tập. Về phần mình, ông Tập chia sẻ kết quả cuộc gặp thượng đỉnh với Tổng thống Mỹ Donald Trump cho ông Putin, theo Tân Hoa xã.
Sau cuộc gặp chính thức, ông Yuri Ushakov, trợ lý chính sách đối ngoại Điện Kremlin, cho biết ông Tập và ông Putin chuyển sang dùng trà và tiếp tục thảo luận về những điểm nóng của thế giới, như tình hình Iran, Ukraine và quan hệ với Mỹ, theo TASS.
Vụ cháy bùng phát hôm nay tại khu vực đặt máy phát điện của nhà máy điện hạt nhân Barakah ở vùng Al Dhafra thuộc Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), sau khi khu vực này trúng đòn tập kích bằng máy bay không người lái. Địa điểm xảy ra hỏa hoạn nằm gần vành đai an ninh vòng trong của nhà máy.
Cơ quan Quản lý Hạt nhân Liên bang (FANR) của UAE khẳng định sự việc không ảnh hưởng đến mức độ an toàn của nhà máy điện, cũng không tác động đến những hệ thống thiết yếu, toàn bộ tổ máy đều hoạt động bình thường. Không có thương vong trong vụ tập kích, nhưng chưa rõ ngọn lửa đã được khống chế hay chưa.
UAE chưa cáo buộc bên nào đứng sau vụ tấn công, cũng chưa có cá nhân hay tổ chức nào nhận trách nhiệm về sự việc.
Nhà máy điện hạt nhân Barakah có trị giá 20 tỷ USD, là dự án hợp tác giữa UAE và Hàn Quốc, bắt đầu hoạt động từ năm 2020. Đây là nhà máy điện hạt nhân đầu tiên và duy nhất trên bán đảo Arab, cung cấp khoảng 1/4 nhu cầu điện cho UAE.
Cuộc tập kích ngày 17/5 đánh dấu lần đầu nhà máy Barakah bị nhắm mục tiêu từ khi xung đột Trung Đông bùng phát cuối tháng 2. Sự việc xảy ra giữa lúc căng thẳng giữa UAE và Iran đang ở mức cao.
Iran đã tập trung phần lớn hỏa lực đáp trả nhằm vào UAE với hơn 2.800 tên lửa và UAV, nhiều hơn mọi quốc gia liên quan, kể cả Israel. Các cuộc tập kích gây thiệt hại nặng nề cho giao thông hàng không, du lịch và thị trường bất động sản của UAE, dẫn đến nhiều đợt sa thải và cho nghỉ việc có thời hạn.
Giới chức vùng Vịnh cho biết hành động của Iran đã thúc đẩy UAE thay đổi cơ bản chiến lược, chuyển sang coi Iran là "thế lực bất hảo, tìm cách phá hoại mô hình kinh tế - xã hội của UAE, vốn dựa trên nhân tài nước ngoài và danh tiếng về sự an toàn, ổn định".
Iran vẫn gần như đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến đường biển trọng yếu tại khu vực. Mỹ đang phong tỏa các cảng biển Iran để đáp trả, trong khi đàm phán hòa bình giữa hai bên không đạt được tiến triển mới.
Một số cuộc giao tranh và tập kích đã nổ ra xung quanh eo biển Hormuz trong vài tuần qua, làm dấy lên lo ngại xung đột quy mô lớn có thể bùng phát trở lại nếu lệnh ngừng bắn hiện tại giữa Iran và Mỹ sụp đổ.
