Làng cổ Lộc Yên, xã Thạnh Bình, TP Đà Nẵng (trước đây thuộc xã Tiên Cảnh, huyện Tiên Phước, Quảng Nam) được công nhận là di tích cấp quốc gia, trong đó có 8 ngôi nhà cổ có niên đại từ 80 – 150 năm.
Các ngôi nhà cổ ở đây được đánh giá là quần thể có giá trị cao về mặt kiến trúc, kỹ xảo và mỹ thuật.
Lộc Yên là một làng cổ, hình thành từ thế kỷ 15 – 16. Làng Lộc Yên ngày trước cho đến hôm nay vẫn ở trong một thung lũng bao quanh là những đồi cây chen với đá.
Kiến trúc nhà cổ mang đặc trưng của vùng trung du, tọa lạc trong một không gian xanh, hay đúng hơn hòa hợp trong cây xanh của vườn – rừng được bao quanh bởi những khu vườn đồi có bờ ngăn bằng đá.
Các lối dẫn vào cổng nhà đều xếp bằng đá, các bậc lên xuống thấp cao cũng được xếp từ đá tạo thành ngõ đá, bờ đá cổ kính.
Làng Lộc Yên là một trong những điển hình về văn hóa làng của vùng quê Quảng Nam.
Ở đó có thể tìm thấy được “hồn Việt” thông qua những hình ảnh rất giản dị với những ngôi nhà cổ, những ngõ đá đẹp và kỹ xảo, giếng nước trong vắt, những hàng chè tàu thẳng tắp, xanh mướt, cánh đồng lúa bậc thang quyến rũ.
Bức tranh quê vừa tĩnh vừa động, cùng với những phong tục, tập quán, ẩm thực, lối sống thuần Việt, phong cách ứng xử ấm áp, chu đáo, tận tình, rất đặc trưng “Quảng Nam” của người dân địa phương đã làm nên không gian văn hóa nhà vườn đặc sắc và thú vị.
Trong làng những cổng, ngõ và bờ rào đá được xếp đặt thủ công, tạo nên diện mạo riêng của một không gian làng truyền thống.
Ngoài chức năng che chắn, tường đá còn ngăn đất đá từ sườn đồi sạt xuống, bảo vệ nhà, ruộng vườn phía dưới. Người dân tận dụng những phiến đá phẳng, vuông vức để xếp thành tường, cổng, ngõ mà không cần vôi vữa kết dính.
Ngôi nhà cổ của ông Đồng Viết Mão (88 tuổi) hơn 150 năm, tọa lạc trên một đồi thấp với hệ thống ngõ, bờ rào đều làm bằng đá xếp chồng lên nhau, được trồng chè tàu xanh ngắt.
Những viên đá rất cổ xếp chồng lên nhau, qua thời gian hơn trăm năm hiện lên vẻ cổ kính, rêu mọc nhiều, trước sân là cây mai cổ thụ rất to.
Ông Mão kể hệ thống ngõ, tường rào bằng đá được cha ông làm từ thuở xưa, chọn những viên đá vuông vức, bằng phẳng xếp chồng lên nhau, không dùng vữa, xi măng mà chỉ là đất và đá.
Bà Nguyễn Thị Minh Toán, chuyên viên Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công xã Thạnh Bình, cho biết khi đến làng cổ Lộc Yên thì hình ảnh đầu tiên bắt gặp là những ngõ đá có tuổi đời 100-150 năm, xây dựng chỉ đơn giản là đá được người dân sắp xếp thành những tầng, lớp, không có vật liệu kết dính nào.
“Họ đã khéo léo tận dụng các góc cạnh phiến đá, sắp xếp thành những những ngõ, bờ tường thẳng tắp. Cùng với hàng chè tàu, hàng cau điểm xuyết thêm cho những ngôi nhà cổ ở đây càng thêm thơ mộng”, bà Toán nói thêm.
Ông Dương Đức Lin, Chủ tịch UBND xã Thạnh Bình, cho biết qua thời gian, những cấu kiện kiến trúc gỗ ở các ngôi nhà cổ bị mối mọt, xuống cấp rất nhiều.
Trước đây HĐND tỉnh Quảng Nam có nghị quyết về trùng tu các di tích, huyện Tiên Phước lúc đó cũng xin hỗ trợ trùng tu một số nhà cổ.
Hiện nay sau khi vận hành chính quyền 2 cấp, việc hỗ trợ các hộ dân trùng tu gặp nhiều khó khăn do cần nguồn lực lớn, mà nguồn lực của xã thì không có để hỗ trợ cho người dân.
Vừa qua người dân kiến nghị, xã đã làm tờ trình gửi Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đề xuất thành phố hỗ trợ tu bổ cấp thiết các ngôi nhà cổ ở Lộc Yên. Trong thời gian tới xã cũng sẽ vận động người dân giữ được nét truyền thống của các nhà cổ và mong muốn thành phố quan tâm hỗ trợ kinh phí, kỹ thuật tiếp tục trùng tu các nhà cổ ở đây.
Ông Lin cho hay hiện nay trong đề án phát triển du lịch của xã cũng đã xây dựng các phương án bảo tồn, phát huy giá trị các di tích, di sản, cảnh quan thiên nhiên trong quần thể làng cổ Lộc Yên, nhà cổ, ngõ đá.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đắk Lắk vừa ban hành kế hoạch tổ chức chương trình kích cầu du lịch dịp lễ 30-4, 1-5 với chủ đề "Cá ngừ Đắk Lắk - Tinh hoa câu vàng", diễn ra từ ngày 30-4 đến 3-5.
Theo đó chương trình nghệ thuật kích cầu du lịch diễn ra lúc 20h ngày 30-4 tại quảng trường Phú Yên, phường Tuy Hòa, với thời lượng 107 phút.
Chương trình được dàn dựng kể về hành trình con người mở mang không gian sống, từ quá trình hình thành cộng đồng đến dấu mốc thống nhất đất nước năm 1975, rồi vươn ra biển lớn bằng nghề câu cá ngừ đại dương, phát triển trong thời đại mới.
Ngoài biểu diễn ca múa nhạc còn có công nghệ trình chiếu 3D mapping và hiệu ứng hiện đại.
Điểm nhấn đặc biệt từ ngày 30-4 đến 3-5, tại quảng trường Phú Yên sẽ diễn ra không gian trưng bày, trình diễn chế biến cá ngừ và không gian ẩm thực các món ngon miền biển.
Hoạt động này được kỳ vọng trở thành điểm đến hút khách khi quy tụ nhiều phân khu trải nghiệm gắn với nghề biển và chuỗi giá trị cá ngừ đại dương.
Trước hết là không gian trình diễn chế biến cá ngừ đại dương, nơi các nghệ nhân, đầu bếp hoặc ngư dân sẽ trình diễn kỹ thuật xẻ cá ngừ nguyên con ngay tại sự kiện. Giới thiệu quy trình bảo quản từ khi cá được câu dưới biển đến khi trở thành sản phẩm đạt tiêu chuẩn phục vụ tiêu dùng và xuất khẩu.
Kế đến là không gian ẩm thực các món ngon miền biển, nơi các món ăn từ cá ngừ và hải sản được giới thiệu theo hướng kết hợp với gia vị đặc trưng của cao nguyên cùng các sản phẩm OCOP địa phương...
Ngoài yếu tố ẩm thực, ban tổ chức còn dành một phần không gian cho trưng bày trải nghiệm văn hóa nghề câu với các ngư cụ truyền thống, ngư cụ hiện đại…
Ngoài ra còn có giải chạy việt dã "Chinh phục núi Đá Bia Sky Run" năm 2026, diễn ra lúc 7h ngày 3-5 tại xã Hòa Xuân, với khoảng 800 vận động viên tham gia.
Giải chạy không chỉ tạo sân chơi thể thao lành mạnh trong dịp lễ mà còn là hoạt động quảng bá danh thắng núi Đá Bia và hình ảnh một điểm đến năng động, thân thiện.
Theo ông Trần Hồng Tiến - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đắk Lắk, chuỗi hoạt động được tổ chức nhằm chào mừng ngày lễ lớn của đất nước, đồng thời quảng bá hình ảnh điểm đến, thu hút du khách, kích cầu du lịch theo hướng bền vững.
Hình ảnh những người phụ nữ trùm kín người, đội nón lá và ngồi bên lề đường nướng cá đã trở thành hình ảnh quen thuộc dọc trên tuyến đường ven biển đi qua 3 xã Cửa Việt, Bến Hải và Cửa Tùng (Quảng Trị). Những con cá trích thơm ngon được nướng chín, vàng ươm và có thể thưởng thức ngay sau khi "ra lò" sẽ mang lại trải nghiệm thú vị cho những du khách khi đặt chân đến đây.
Có hơn 30 năm làm nghề bán cá nướng và cũng tự mình ra khơi đánh bắt, bà Trương Thị Lài (55 tuổi, trú tại xã Bến Hải) cho biết từ tháng giêng đến tháng 6 âm lịch, vào mùa cá trích, ngoài việc bán tươi thì gia đình bà còn nướng để bán cho những vị khách muốn thưởng thức.
"Những con cá này được gia đình tôi ra khơi từ 2 giờ sáng để đánh bắt, vào mùa mỗi ngày có thể bắt được hơn 1 tạ cá trích. Sau 3 - 4 giờ ngoài khơi, chúng tôi trở về và lựa cá. Những con cá còn nguyên vẹn, to, béo sẽ được chọn lọc lại để nướng. Số cá bị dập nát thì chúng tôi bán cho những người đi câu làm mồi câu", bà Lài nói.
Cá trích là loại cá rất giàu dinh dưỡng cùng hương vị thơm ngon. Để kiếm thêm thu nhập, ngoài việc nhập cá tươi cho các thương lái, gia đình bà Lài mỗi ngày đều soạn sửa bếp than đặt bên đường rồi các chị em cùng nhau ra nướng cá bán cho khách.
"Cá tươi, chúng tôi bán với giá 30.000 đồng/kg. Cá nướng xong có giá 60.000 đồng/kg nếu khách ăn tại nơi và 50.000 đồng/kg nếu khách mua mang về. Ở đây, chúng tôi chuẩn bị sẵn nước chấm, bàn ghế cho du khách muốn thưởng thức", bà Lài nói thêm.
Mỗi ngày, gia đình bà Lài có thể nướng và bán từ 40 - 50 kg cá trích, nếu bán được hết trong ngày sẽ mang lại thu nhập từ 1,5 - 2 triệu đồng.
Anh Bùi Huy Quyền (du khách từ thành phố Hạ Long) cho biết mặc dù cũng là dân biển nhưng khi thưởng thức cá trích nướng tại biển Quảng Trị đã cảm nhận hương vị lạ hơn, rất thơm ngon.
"Tôi cùng gia đình vào đây du lịch, đi ngang qua điểm bán cá nướng này thấy mùi thơm quá phải dừng chân ghé vào. Hương vị cá trích nướng rất ngon, ngọt. Ăn cùng nước chấm và thưởng thức tại nơi ngay khi cá vừa chín là một trải nghiệm rất thú vị", anh Quyền chia sẻ.
Ngoài cá trích, nhiều loại cá khác như cá nục, bạc má... cũng được gia đình bà Lài nướng bán cho du khách thưởng thức. Đây là ngón nghề đơn giản để những ngư dân kiếm thêm thu nhập ngoài việc đánh bắt hải sản dọc biển.
Trong những ngày nghỉ lễ 30.4- 1.5, nhiều người dân và du khách đã lựa chọn di chuyển dọc theo tuyến QL49B hướng về các xã Ngũ Điền cũ nay là các phường Phong Hải, Phong Phú và Phong Quảng… thuộc thành phố Huế. Đây là khu vực ven biển và đầm phá Tam Giang nổi tiếng với vẻ đẹp trong lành, mộc mạc và nhịp sống chậm rãi của những người dân hiền hòa chuyên nghề nông, nuôi trồng thủy sản.
Trên hành trình khám phá những vùng đất này, du khách không chỉ bị thu hút bởi những vùng biển bình yên mà còn ấn tượng bởi các hồ sen đang bung nở. Đặc biệt, trước cổng làng Thế Chí Tây (phường Phong Phú) một hồ sen lớn đang vào mùa nở rộ, tô điểm sắc hồng rực rỡ giữa màu vàng của những cánh đồng đang kỳ thu hoạch. Tạo nên một "bức tranh" sống động.
Ông Văn Công Hiệp (48 tuổi, người dân làng Thế Chí Tây), chủ hồ sen này cho biết, bắt đầu từ sau Tết khi ông xuống giống để trồng Sen. Đến đầu tháng 4, những búp sen đầu tiên bắt đầu bung nở rực rỡ. Đối với người dân nơi đây, trồng sen không chỉ để tạo phong cảnh mà còn là một nghề phụ kiếm thêm thu nhập, bên cạnh việc làm ruộng.
Theo ông Hiệp, những ngày qua, lượng người ghé lại "check-in" và chụp ảnh rất đông. Ông luôn vui vẻ đón tiếp du khách vì sự yêu thích của mọi người đối với hình ảnh của làng là niềm tự hào của cư dân địa phương. Tuy nhiên, để bảo vệ sinh kế, ông cũng phải cắm biển cấm hái hoa nhằm đảm bảo năng suất hạt cho kỳ thu hoạch tới.
Không chỉ ở làng Thế Chí Tây, với phong cảnh làng quê mộc mạc và các tuyến đường hoa xanh tươi, bãi biển đẹp, tuyến đường ven biển này trở thành một gợi ý thú vị cho cho du khách trong dịp lễ này.
