Chia sẻ với Tuổi Trẻ Online, ThS.BS Phan Trần Trúc Ly – Phó trưởng khoa khám bệnh Bệnh viện An Bình (TP.HCM) – cho biết tại các thành phố lớn, mật độ bê tông, nhựa đường và phương tiện giao thông cao khiến nhiệt bị hấp thụ và giữ lại nhiều hơn.
Đồng thời lượng cây xanh hạn chế cũng làm giảm khả năng làm mát tự nhiên. Vì vậy nhiệt độ cảm nhận thực tế ngoài trời thường cao hơn so với nhiệt độ dự báo, đặc biệt vào buổi trưa và đầu giờ chiều. Đây là lý do người dân cảm thấy oi bức, ngột ngạt hơn và nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe cũng tăng lên rõ rệt.
Nắng nóng kéo dài không chỉ gây cảm giác khó chịu mà còn ảnh hưởng toàn diện đến sức khỏe.
Theo đó khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể phải tăng tiết mồ hôi để điều hòa thân nhiệt, tim đập nhanh hơn để duy trì huyết áp ổn định. Nếu không bổ sung đủ nước và điện giải, người dân rất dễ rơi vào tình trạng mất nước, kiệt sức, thậm chí say nắng và sốc nhiệt.
Thời tiết khắc nghiệt còn làm giảm sức đề kháng, tạo điều kiện cho các loại vi khuẩn, vi rút phát triển (gây tiêu chảy, ngộ độc thực phẩm do thức ăn nhanh ôi thiu, hoặc các bệnh hô hấp do sử dụng máy lạnh quá chênh lệch nhiệt độ).
Ngoài ra hệ thần kinh cũng bị ảnh hưởng, gây ra trạng thái lờ đờ, giảm khả năng tập trung và phản xạ. Đặc biệt, tại khu vực phía Nam, nắng nóng thường đi kèm độ ẩm thấp và chỉ số tia UV ở mức “nguy hại”, trực tiếp gây tổn thương tế bào da và giác mạc nếu không được bảo vệ.
BS.CKI Võ Trường Quang Huy – quyền điều hành khoa da liễu Bệnh viện An Bình – cũng cho biết từ tiết thanh minh (tháng 3-4) sang lập hạ (tháng 5), tia cực tím tại Nam Bộ chạm đỉnh cực đại nên làn da dễ bị “sốc nhiệt”, dẫn đến tình trạng mất nước và đứt gãy collagen ồ ạt.
Do đó cần giặm lại kem chống nắng phổ rộng mỗi 3 giờ, kết hợp cấp ẩm sâu để làm dịu và phục hồi làn da khỏe mạnh.
BS Trúc Ly cho biết thêm thời điểm nắng nóng đỉnh điểm thường kéo dài từ 11h – 16h. Đây là lúc cường độ tia UV và bức xạ nhiệt đạt mức cao nhất. Với thời tiết hiện nay có 3 nhóm người cần đặc biệt lưu tâm:
Trẻ em và người cao tuổi: Trẻ em thì hệ thống điều hòa nhiệt chưa hoàn thiện, trong khi người già lại có khả năng thích ứng với nhiệt giảm sút. Cả hai nhóm này thường không nhạy bén với cảm giác khát, khả năng điều hòa thân nhiệt kém, dẫn đến tình trạng mất nước trầm trọng trước khi kịp nhận ra.
Người có bệnh lý nền (tim mạch, huyết áp, đái tháo đường): Nắng nóng là “kẻ thù” của huyết áp. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột có thể gây co giãn mạch bất thường, dẫn đến nguy cơ đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.
Người lao động đặc thù: Công nhân xây dựng, shipper, người bán hàng rong, bảo vệ, lao công… phải tiếp xúc với bức xạ nhiệt trực tiếp trong thời gian dài, ít có điều kiện nghỉ ngơi, nên nguy cơ thường gặp nhất là mất nước và rối loạn điện giải do cơ thể tiết nhiều mồ hôi nhưng không được bù nước đầy đủ.
Ngoài ra nắng nóng còn có thể làm tăng nguy cơ tai nạn lao động và tai nạn giao thông do cơ thể mệt mỏi, phản xạ chậm, giảm sự tỉnh táo khi làm việc hoặc di chuyển ngoài đường.
Bệnh viện Mắt tỉnh Phú Thọ cho biết, mới đây, các bác sĩ của bệnh viện tiếp nhận và điều trị cấp cứu nam bệnh nhân H.N.D (41 tuổi, ở Phú Thọ) bị lưỡi câu ghim thẳng vào mắt phải gây rách giác mạc, kết mạc cương tụ, xuất huyết tiền phòng.
Ngay sau khi tiếp nhận trường hợp người bệnh H.N.D, các bác sĩ đã nhanh chóng thăm khám lấy dị vật (lưỡi câu) và khâu phục hồi giác mạc cho bệnh nhân. Nhờ được cấp cứu kịp thời, tình trạng mắt phải của bệnh nhân D. đã ổn định.
Theo bệnh nhân D., tai nạn xảy ra trong lúc quăng cần, do bất cẩn nên lưỡi câu đã vung ngược trở lại với lực rất mạnh và cắm chặt vào mắt.
Bệnh viện Mắt tỉnh Phú Thọ lưu ý, chấn thương mắt do lưỡi câu là một dạng tai nạn đặc biệt nguy hiểm. Lưỡi câu thường có ngạnh sắc nhọn, dễ gây rách các tổ chức trong mắt và mang theo nhiều vi khuẩn từ môi trường sông nước, dẫn đến nguy cơ nhiễm trùng.
Để đảm bảo an toàn khi đi câu, người dân cần lưu ý: luôn đeo kính bảo hộ. Có thể trang bị kính mát hoặc kính bảo hộ không số để bảo vệ đôi mắt khỏi lưỡi câu hoặc dây cước đứt văng trúng.
Đồng thời, chú ý khoảng cách an toàn. Khi quăng cần câu, nên quan sát kỹ không gian xung quanh, đảm bảo khoảng cách an toàn với người khác và tránh các chướng ngại vật dễ gây vướng mắc dây câu.
Xử trí đúng cách nếu không may bị lưỡi câu cắm vào mắt, tuyệt đối không tự ý giật ra vì ngạnh lưỡi câu sẽ làm tổn thương mắt nghiêm trọng hơn. Cần cố định dị vật bằng gạc sạch hoặc cốc úp, sau đó nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được xử lý kịp thời.
Hôm 26/5, đại diện Bệnh viện Việt Đức, Hà Nội, cho biết từ năm lớp 6, cô gái mắc bệnh và trải qua hai ca phẫu thuật não. Dù tuổi thơ gắn liền với bệnh viện cùng những đợt điều trị kéo dài, thiếu nữ luôn giữ tinh thần lạc quan, thường chỉ nghỉ ngơi hai tuần sau mỗi lần mổ rồi xin bố mẹ đến trường.
Khi tình trạng chuyển biến xấu khiến cơ thể kiệt quệ, em nhiều lần nói với mẹ về mong muốn hiến mô tạng cho những người mòn mỏi chờ cơ hội sống.
"Dù một bên mắt nhìn không rõ sau phẫu thuật, con vẫn quả quyết sẽ trao phần mắt còn sáng cho người khác", người mẹ kể.
Lúc bác sĩ thông báo tình trạng vô phương cứu chữa, bố mẹ em nén đau thương, hoàn thành di nguyện của con gái. Người mẹ tin rằng việc để lại một phần cơ thể giúp nhiều cuộc đời hồi sinh chính là cách con gái bà tiếp tục hiện diện trên thế gian.
Ngay sau đó, các bác sĩ Bệnh viện Việt Đức dùng trái tim của em ghép cho một bệnh nhân, chia lá gan cứu sống một người lớn cùng một trẻ nhỏ, và dùng hai quả thận mang lại cơ hội hồi sinh cho hai người suy thận giai đoạn cuối. Đội ngũ y tế cũng lấy phổi và giác mạc của thiếu nữ để thắp sáng hy vọng cho nhiều ca bệnh khác.
Từ nguồn tạng của cô gái và 2 người chết não khác trong tuần qua, Bệnh viện Việt Đức lập kỷ lục mới khi ghép thành công cho 21 bệnh nhân, là số ca ghép tạng nhiều nhất trong một tuần và nhiều loại tạng ghép phức tạp được triển khai.
Trong 21 bệnh nhân ghép tạng có 19 trường hợp ghép tạng của ba người hiến chết não, gồm 5 ca ghép gan (trong đó có 2 bệnh nhi), 2 ca ghép tim, một ghép phổi, 10 trường hợp ghép thận và một người ghép khí quản. Ngoài ra, 3 bệnh nhân còn lại ghép thận từ người cho còn sống.
Ghép tạng là một trong những thành tựu quan trọng nhất của y học nhân loại từ thế kỷ 20. Đây là biện pháp duy nhất để cứu sống người bệnh giai đoạn cuối. Đến nay, Việt Nam đã ghép được 6 loại bộ phận cơ thể người, với gần 10.000 ca ghép. Kỹ thuật ghép tạng của đội ngũ y tế Việt Nam đã tiệm cận trình độ của các nước phát triển. Hiện, cả nước có khoảng 30 trung tâm ghép tạng được Bộ Y tế cấp phép.
Cả nước có hơn 177.000 người đăng ký hiến mô, tạng sau khi qua đời. Năm 2025 ghi nhận 66 trường hợp chết não hiến tạng, tăng mạnh so với các năm trước.
Đây là mối nguy sức khỏe khó nhận biết, bởi khi ăn phải thịt heo không bảo đảm chất lượng, các triệu chứng thường nhẹ, diễn tiến âm thầm, dễ bị nhầm với rối loạn tiêu hóa thông thường và có thể tích lũy theo thời gian.
Theo bác sĩ chuyên khoa 1 Trần Hùng Dũng, Trưởng khoa Nhi và Hồi sức Sơ sinh, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), trong thực phẩm bẩn có thể tồn tại các độc tố nguy hiểm do vi khuẩn sinh ra hoặc do tồn dư kháng sinh, hóa chất bảo quản, nitrat, nitrit, aflatoxin. Việc nấu chín có thể tiêu diệt phần lớn vi khuẩn, nhưng một số độc tố đã hình thành trước đó không bị phá hủy hoàn toàn ở nhiệt độ nấu ăn thông thường. Nguy cơ nhiễm chéo trong quá trình chế biến cũng có thể khiến thực phẩm tái nhiễm khuẩn ngay cả sau khi đã được nấu chín.
Bác sĩ Dũng cho biết, việc trẻ tiếp xúc lặp lại với thịt kém an toàn có thể dẫn đến các hậu quả:
Suy giảm miễn dịch lâu dài và chậm phát triển thể chất: Những đợt nhiễm khuẩn tái đi tái lại làm hệ tiêu hóa tổn thương, kém hấp thu dinh dưỡng.
Tổn thương các cơ quan nội tạng (gan, thận): Tích tụ độc tố từ hóa chất bảo quản, dư lượng thuốc kháng sinh trong thực phẩm làm suy giảm chức năng gan, thận.
Nguy cơ ung thư và các bệnh mãn tính: Tế bào có thể bị tổn thương bởi các chất độc như nitrat, nitrit, aflatoxin; việc ăn thịt còn dư lượng kháng sinh có thể góp phần làm gia tăng tình trạng kháng kháng sinh trong cơ thể.
Ảnh hưởng tới thần kinh và não bộ: Do ký sinh trùng như giun xoắn, sán dây hoặc độc tố hóa học.
“Trong thực tế, nhiều trẻ có biểu hiện rất nhẹ nên dễ bị bỏ qua, có thể gồm đau bụng lâm râm, đầy hơi, chướng nhẹ; buồn nôn thoáng qua, ăn kém; phân hơi lỏng, đi ngoài nhiều lần hơn nhưng chưa rõ tiêu chảy; sốt nhẹ 37,5 - 38°C hoặc ớn lạnh thoáng qua. Trẻ cũng có thể mệt mỏi, ít chơi. Một số trường hợp hiếm có đau cơ nhẹ (có thể liên quan ký sinh trùng) hoặc đau đầu, khó tập trung. Dù không đặc hiệu và dễ nhầm với rối loạn tiêu hóa hoặc cảm cúm nhẹ, đây vẫn có thể là dấu hiệu sớm của nhiễm khuẩn thực phẩm”, bác sĩ Dũng nói.
Khi nghi ngờ trẻ đã ăn phải thịt bẩn hoặc thực phẩm nhiễm bệnh, bác sĩ Hùng Dũng khuyên phụ huynh cần theo dõi sát tình trạng của trẻ trong 24 - 48 giờ đầu, vì đây là khoảng thời gian các triệu chứng thường xuất hiện rõ nhất.
Nếu trẻ đi ngoài từ 3 lần/ngày trở lên, phân lỏng, có nhầy hoặc có máu, kèm theo đau bụng từng cơn hoặc âm ỉ, buồn nôn hay nôn, cần đặc biệt lưu ý vì đây là những biểu hiện thường gặp khi nhiễm vi khuẩn đường ruột như Salmonella hoặc E. coli.
Trẻ có thể sốt nhẹ từ 37,5 - 38°C hoặc sốt cao trên 38,5°C, kèm ớn lạnh, run. Sốt càng cao càng gợi ý tình trạng nhiễm khuẩn rõ rệt và cần được theo dõi kỹ hơn.
Một dấu hiệu nguy hiểm khác là mất nước, đặc biệt dễ xảy ra ở trẻ nhỏ. Phụ huynh cần quan sát nếu trẻ khô môi, khô miệng, ít đi tiểu (6 - 8 giờ không tiểu), mắt trũng, da nhăn, trẻ lừ đừ và ít chơi hơn bình thường.
Nếu xuất hiện các dấu hiệu thần kinh như lơ mơ, ngủ li bì, co giật hoặc đau đầu nhiều, đây là dấu hiệu cảnh báo nặng, có thể gặp trong nhiễm độc nghiêm trọng hoặc nhiễm vi khuẩn nguy hiểm như Listeria monocytogenes.
Phụ huynh không nên chờ đủ 48 giờ mà cần đưa trẻ đi khám ngay nếu thấy trẻ nôn liên tục không uống được nước, tiêu chảy nhiều kèm dấu hiệu mất nước, sốt cao trên 39°C, phân có máu hoặc trẻ lừ đừ, khó đánh thức.
