Gần 100 hộ kinh doanh, doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn TPHCM đã được tiếp cận các thông tin trên tại tọa đàm “Từ hộ kinh doanh đến doanh nghiệp đổi mới sáng tạo trong nền kinh tế số” do Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TPHCM phối hợp với VCCI TPHCM và UBND phường Vũng Tàu tổ chức ngày 29/5.
Xu thế chuyển đổi tất yếu
Theo ThS Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM, sau sáp nhập, TPHCM đã trở thành siêu đô thị và đầu tàu kinh tế lớn nhất cả nước, với GRDP bình quân đầu người đạt 8.944 USD – cao gấp 1,74 lần mức trung bình quốc gia. Thành phố đóng góp 36,7% ngân sách nhà nước, chiếm 23,1% kim ngạch xuất nhập khẩu và 17,4% tổng vốn đầu tư xã hội cả nước.
Giai đoạn 2026-2030, TPHCM đặt mục tiêu tăng trưởng trên 10%, tập trung phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và xây dựng thành phố thành trung tâm đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ hàng đầu quốc gia. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi từ hộ kinh doanh sang doanh nghiệp đổi mới sáng tạo đang trở thành xu hướng tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
Theo Báo cáo Chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo toàn cầu 2026 của StartupBlink, TPHCM tăng 12 bậc lên vị trí 98 thế giới, lần đầu lọt Top 100 toàn cầu, đồng thời xếp thứ 5 Đông Nam Á về hệ sinh thái chung và thứ 2 khu vực về mức độ trưởng thành khởi nghiệp. Hệ sinh thái này hiện được định giá 7,4 tỷ USD, thu hút hơn 260 triệu USD vốn đầu tư mạo hiểm và quy tụ gần 50% startup cả nước.
Bà Lê Thị Bé Ba, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo TPHCM, cho biết qua quá trình đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, thành phố xác định tài chính và thị trường là hai nhu cầu cấp thiết nhất của các startup và doanh nghiệp mới chuyển đổi, từ đó đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ mang tính thực chất và đột phá.
Cụ thể, thông qua Nghị quyết số 98/2023/QH15 của Quốc hội về cơ chế đặc thù cho TPHCM, thành phố đã chủ động triển khai nhiều chính sách hỗ trợ như: hỗ trợ tài chính không hoàn lại, miễn giảm thuế, kích hoạt cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các mô hình kinh doanh mới; đồng thời áp dụng chính sách đãi ngộ đặc biệt nhằm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho hoạt động khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Tính đến cuối năm 2025, TPHCM đã giải ngân khoảng 23 tỷ đồng vốn hỗ trợ không hoàn lại cho hơn 150 dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết số 20/2023/NQ-HĐND của HĐND Thành phố. Trong thời gian tới, cùng với định hướng mở rộng không gian phát triển liên vùng, các chính sách này cũng đang được nghiên cứu mở rộng triển khai trên địa bàn Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ) và Bình Dương (cũ).
Nhiều chính sách ưu đãi hấp dẫn
Theo VCCI Chi nhánh TPHCM, hiện nay cả nước có khoảng 5 triệu hộ kinh doanh. Chỉ cần khoảng 20% trong số này phát triển thành doanh nghiệp thì đã góp phần rất lớn vào việc hoàn thành mục tiêu chiến lược quốc gia. Điều đó cho thấy hộ kinh doanh chính là lực lượng tiềm năng, là nền tảng quan trọng cho sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân trong tương lai.
Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình chuyển đổi này, thời gian qua, Nhà nước đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ thiết thực thông qua Nghị quyết số 68-NQ/TW, Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội và Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp năm 2025.
Theo đó, các doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh sẽ được hưởng nhiều chính sách ưu đãi nổi bật, như: Miễn lệ phí môn bài từ ngày 1/1, miễn 100% thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đầu đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa thành lập mới; hỗ trợ phát triển nền tảng số, phần mềm dùng chung, đào tạo quản trị, kế toán, thuế, nhân sự và pháp lý; Hỗ trợ chuyển đổi số, đổi mới công nghệ, tiếp cận vốn và mở rộng thị trường.
Đặc biệt, các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo còn được hưởng nhiều chính sách ưu đãi sâu hơn về thuế và đầu tư.
Mới nhất, ngày 25/5, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đã ký ban hành Quyết định số 926/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình hỗ trợ kinh doanh bền vững giai đoạn 2026-2030. Chương trình hướng đến mục tiêu hỗ trợ khoảng 25.000 doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã trên cả nước phát triển mô hình kinh doanh bền vững, đồng thời xây dựng ít nhất 20 mô hình điển hình để lan tỏa tinh thần phát triển bền vững trong cộng đồng doanh nghiệp.
Điểm đáng chú ý là chương trình không chỉ tập trung vào tăng trưởng kinh tế mà còn nhấn mạnh sự cân bằng giữa hiệu quả kinh doanh với trách nhiệm xã hội, bảo vệ môi trường, thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững SDGs và cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Việt Nam.
Có thể nói, đây là cơ hội rất lớn để các hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ từng bước chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực quản trị và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị mới của nền kinh tế xanh và kinh tế số.
Các chuyên gia xác định rằng quá trình chuyển đổi từ hộ kinh doanh sang doanh nghiệp không chỉ đơn thuần là thay đổi mô hình pháp lý, mà là hành trình nâng cấp tư duy quản trị, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, tiếp cận các đối tác lớn, mở rộng hoạt động xuất khẩu và phát triển dài hạn trong môi trường kinh tế số.
Giá vàng nhẫn 9999 thấp hơn giá vàng miếng SJC 300.000 đồng/lượng, bán ra 149,7 triệu đồng/lượng, mua vào 146,7 triệu đồng/lượng. Chênh lệch giá mua - bán lên đến 3 triệu đồng/lượng. Trong khi những ngày trước mức chênh lệch là 100.000 đồng/lượng.
Tại tiệm vàng Mi Hồng, giá bán vàng miếng SJC là 150 triệu đồng/lượng, mua vào 148,2 triệu đồng/lượng. Chênh lệch giá mua - bán giảm còn 1,8 triệu đồng/lượng.
So với giá vàng thế giới quy đổi, giá vàng miếng SJC đang cao hơn 17 triệu đồng/lượng.
Theo phân tích, giá vàng thế giới hồi phục vì triển vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất đã giảm bớt và quỹ vàng khổng lồ SPDR Gold Trust có động thái mua ròng.
Thị trường lãi suất tương lai đang đặt cược khả năng khoảng 57% Fed tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 9, giảm khoảng 10% so với đầu tuần trước.
Một thông tin quan trọng được nhà đầu tư chờ đợi trong tuần này là biên bản cuộc họp tháng 6 của Fed, theo dự kiến sẽ được công bố vào ngày thứ Tư.
Theo phân tích của các chuyên gia, diễn biến hiện tại đang là dấu hiệu tích cực cho sự phục hồi của giá vàng.
Tại diễn đàn năng lượng và môi trường sáng 8/7, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho rằng doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế là động lực quyết định sự thành bại của lộ trình phát thải ròng bằng 0 (Net Zero).
Phó thủ tướng lưu ý sàn giao dịch carbon trong nước đã vận hành thí điểm cuối tháng 6. Ông yêu cầu cộng đồng doanh nghiệp rà soát công nghệ, minh bạch dữ liệu môi trường và chủ động tham gia thị trường carbon. Về dài hạn, doanh nghiệp cần tiên phong xây dựng lộ trình giảm phát thải, tích hợp tiêu chí ESG (môi trường, xã hội, quản trị) vào chiến lược kinh doanh.
"Cộng đồng doanh nghiệp cần xác định chuyển đổi xanh, quản trị ESG là chiến lược sống còn và cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh", Phó thủ tướng nói. Chính phủ sẽ tiếp tục vận hành và hoàn thiện sàn giao dịch carbon trong nước, nhằm tạo cơ chế định giá carbon minh bạch, hiệu quả.
Cuối tháng trước, sàn giao dịch carbon Việt Nam ghi nhận những giao dịch đầu tiên, với giá đóng cửa ở mức 130.000 đồng một tấn CO2. Với lượng hạn ngạch phân bổ lên tới hơn 511 triệu tấn CO2, giới chuyên gia tính toán vốn hóa toàn thị trường ở mức 66.500 tỷ đồng.
Thứ trưởng Nông Nghiệp và Môi trường Lê Công Thành cho biết phát triển sàn carbon là định hướng lớn trong lộ trình Net Zero của Việt Nam. Sàn giao dịch là công cụ hỗ trợ thực hiện mục tiêu giảm phát thải, giúp doanh nghiệp chủ động tham gia vào các cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ carbon, tiếp cận nguồn lực tài chính xanh trong tương lai.
Ông Thành cho hay Bộ cam kết chủ động tháo gỡ các rào cản chính sách, nâng cao năng lực thực thi, tối ưu hóa quy trình nhằm tạo thuận tiện hơn cho doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, chuyển dịch năng lượng là trọng tâm của lộ trình giảm thải, khi ngành này được dự kiến chiếm 73% tổng phát thải cả nước theo kịch bản thông thường. Ngành năng lượng đang đứng trước mục tiêu kép về giảm thải và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026-2030 từ 10% một năm.
Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng khẳng định chuyển dịch năng lượng cần thực hiện theo lộ trình phù hợp, không "loại bỏ đột ngột các nguồn năng lượng truyền thống", như nhiệt điện than.
Theo ông, việc sử dụng điện than cần hướng tới nâng cao hiệu quả, áp dụng công nghệ mới để kiểm soát chặt chẽ phát thải, từng bước giảm dần tỉ trọng trong cơ cấu điện. Ông cho biết Chính phủ kiên định nguyên tắc không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng. Phó thủ tướng đề nghị các tổ chức quốc tế, quốc gia phát triển hỗ trợ Việt Nam thiết thực hơn, nhằm hiện thực hóa mục tiêu giảm thải theo lộ trình đặt ra.
Gần đây, một binh sĩ Lục quân Mỹ đã bị truy tố vì cá cược vụ bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro. Trong những tuần trước khi ông Maduro bị bắt, binh sĩ này đã sử dụng thông tin mật để đặt cược trên nền tảng Polymarket rằng lực lượng Mỹ sẽ tiến vào Venezuela và ông Maduro sẽ mất chức. Kết quả, người này thắng 400.000 USD. Đây được xem là một vụ bê bối cá biệt trong thị trường dự đoán.
Polymarket là nền tảng thị trường dự đoán phi tập trung lớn nhất thế giới, được xây dựng trên blockchain, cho phép người dùng đặt cược bằng tiền số vào kết quả của các sự kiện chính trị, thể thao hay kinh tế. Nền tảng này và thị trường dự đoán đang tạo ra những ảnh hưởng sâu rộng đến tâm lý chung của nhà đầu tư, dần trở thành một trong những "la bàn" để giới tài chính toàn cầu tham khảo trước khi đưa ra quyết định.
Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây cho thấy đây có thể là một dấu hiệu đáng lo ngại hơn: một nhóm nhỏ các nhà giao dịch "có thông tin" trở thành bên quyết định giá cả trên thị trường, trong khi số đông nhà đầu tư lại thua lỗ.
Nghiên cứu này là một phần của bản thảo học thuật do các nhà nghiên cứu từ London Business School và Yale thực hiện, nhằm kiểm chứng giả định cốt lõi của ngành rằng thị trường dự đoán có hoạt động hiệu quả nhờ "trí tuệ đám đông" hay không. Bằng cách phân tích toàn bộ giao dịch trên Polymarket từ năm 2023 đến 2025, nhóm tác giả kết luận rằng thực tế không phải đám đông, mà chính một nhóm nhỏ nhà giao dịch (trader) có hiểu biết và nắm bắt thông tin tốt mới là những người dẫn dắt giá cả.
Họ phân tích 1,72 triệu tài khoản với tổng khối lượng giao dịch 13,76 tỷ USD và phát hiện chỉ khoảng 3% trader là những người hiểu chuyện và đặt lệnh đúng, nên chính họ mới là người quyết định giá đúng hay sai. Nhóm này thường xuyên dự đoán chính xác và hành động sớm.
Ngược lại, phần lớn 97% còn lại không làm được điều trên. Họ đóng vai trò cung cấp thanh khoản và tạo khối lượng giao dịch cho thị trường, nhưng xét tổng thể lại đang ở phía thua lỗ.
Một vấn đề quan trọng là làm sao phân biệt giữa kỹ năng và may mắn. Với hơn 1 triệu người tham gia, việc có nhiều người thắng lớn chỉ nhờ may mắn là điều dễ xảy ra.
Để loại bỏ yếu tố này, các tác giả chạy lại mỗi giao dịch 10.000 lần, giữ nguyên mọi yếu tố trừ hướng giao dịch. Cùng thị trường, cùng thời điểm, cùng số tiền, nhưng việc mua hay bán được quyết định bằng cách tung đồng xu. Điều này tạo ra một mốc so sánh: Nếu kết quả thực tế vượt trội một cách nhất quán so với mô hình "tung đồng xu", đó là kỹ năng; nếu không, đó là may mắn.
Kết quả cho thấy trong số những người thắng lớn nhất tính theo lợi nhuận tuyệt đối, chỉ khoảng 12% thực sự vượt qua được chuẩn này. Nhiều người thắng chỉ nhờ may mắn khi khoảng 60% trong số đó trở thành người thua.
Dù vậy, nhóm giao dịch có kỹ năng lại đóng vai trò quan trọng trong việc giúp thị trường chính xác hơn. Khi tỷ trọng giao dịch của họ tăng lên, giá cả thường tiến gần hơn với kết quả đúng, đặc biệt trong giai đoạn sát thời điểm sự kiện diễn ra. Họ cũng là những người phản ứng nhanh nhất khi có thông tin mới, chẳng hạn như thông báo từ Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) hay báo cáo lợi nhuận doanh nghiệp, trong khi phần lớn nhà giao dịch khác không có phản ứng nhất quán.
Tuy nhiên, chính lợi thế thông tin này cũng đặt ra một vấn đề lớn: điều gì xảy ra khi thông tin đó không phải là công khai hoặc không được phép sử dụng? Cả Polymarket và Kalshi đều khẳng định việc giao dịch dựa trên thông tin nội bộ là bị cấm, nhưng nghiên cứu cho thấy rủi ro này là có thật.
Một ví dụ được nêu ra là sự kiện Mỹ bắt Tổng thống Venezuela vào tháng 1. Trước khi sự kiện xảy ra, 3 tài khoản mới đã đặt cược lớn vào khả năng ông Maduro bị lật đổ, khi thị trường lúc đó chỉ định giá xác suất khoảng 10%. Các tài khoản này đặt lệnh rất lớn trước khi giá kịp phản ứng. Khi sự kiện xảy ra, họ thu về hơn 630.000 USD. Sau đó, hai tài khoản ngừng giao dịch hoàn toàn, tài khoản còn lại gần như không hoạt động. Tuy không có bằng chứng cho thấy có hành vi sai phạm, nhưng đây là một trường hợp đáng chú ý.
Các giao dịch dựa trên thông tin nội bộ, nếu xảy ra, có tác động mạnh hơn nhiều so với giao dịch thông thường - có thể gấp 7 đến 12 lần về mức độ ảnh hưởng tới giá. Tuy nhiên, chúng hiếm khi xảy ra và chỉ tập trung vào một số sự kiện cụ thể. Phần lớn thời gian, độ chính xác của thị trường vẫn phụ thuộc vào những người giao dịch có kỹ năng, những người liên tục dự đoán tốt hơn số đông.
Kết luận của nghiên cứu thách thức quan điểm phổ biến rằng thị trường dự đoán hoạt động hiệu quả nhờ trí tuệ tập thể. Thực tế cho thấy, điều quan trọng không phải là số đông nghĩ gì, mà là ai trong số đó thực sự có thông tin và hiểu biết.
