Gần 100 hộ kinh doanh, doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn TPHCM đã được tiếp cận các thông tin trên tại tọa đàm “Từ hộ kinh doanh đến doanh nghiệp đổi mới sáng tạo trong nền kinh tế số” do Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TPHCM phối hợp với VCCI TPHCM và UBND phường Vũng Tàu tổ chức ngày 29/5.
Xu thế chuyển đổi tất yếu
Theo ThS Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM, sau sáp nhập, TPHCM đã trở thành siêu đô thị và đầu tàu kinh tế lớn nhất cả nước, với GRDP bình quân đầu người đạt 8.944 USD – cao gấp 1,74 lần mức trung bình quốc gia. Thành phố đóng góp 36,7% ngân sách nhà nước, chiếm 23,1% kim ngạch xuất nhập khẩu và 17,4% tổng vốn đầu tư xã hội cả nước.
Giai đoạn 2026-2030, TPHCM đặt mục tiêu tăng trưởng trên 10%, tập trung phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và xây dựng thành phố thành trung tâm đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ hàng đầu quốc gia. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi từ hộ kinh doanh sang doanh nghiệp đổi mới sáng tạo đang trở thành xu hướng tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
Theo Báo cáo Chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo toàn cầu 2026 của StartupBlink, TPHCM tăng 12 bậc lên vị trí 98 thế giới, lần đầu lọt Top 100 toàn cầu, đồng thời xếp thứ 5 Đông Nam Á về hệ sinh thái chung và thứ 2 khu vực về mức độ trưởng thành khởi nghiệp. Hệ sinh thái này hiện được định giá 7,4 tỷ USD, thu hút hơn 260 triệu USD vốn đầu tư mạo hiểm và quy tụ gần 50% startup cả nước.
Bà Lê Thị Bé Ba, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo TPHCM, cho biết qua quá trình đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, thành phố xác định tài chính và thị trường là hai nhu cầu cấp thiết nhất của các startup và doanh nghiệp mới chuyển đổi, từ đó đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ mang tính thực chất và đột phá.
Cụ thể, thông qua Nghị quyết số 98/2023/QH15 của Quốc hội về cơ chế đặc thù cho TPHCM, thành phố đã chủ động triển khai nhiều chính sách hỗ trợ như: hỗ trợ tài chính không hoàn lại, miễn giảm thuế, kích hoạt cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các mô hình kinh doanh mới; đồng thời áp dụng chính sách đãi ngộ đặc biệt nhằm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho hoạt động khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Tính đến cuối năm 2025, TPHCM đã giải ngân khoảng 23 tỷ đồng vốn hỗ trợ không hoàn lại cho hơn 150 dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết số 20/2023/NQ-HĐND của HĐND Thành phố. Trong thời gian tới, cùng với định hướng mở rộng không gian phát triển liên vùng, các chính sách này cũng đang được nghiên cứu mở rộng triển khai trên địa bàn Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ) và Bình Dương (cũ).
Nhiều chính sách ưu đãi hấp dẫn
Theo VCCI Chi nhánh TPHCM, hiện nay cả nước có khoảng 5 triệu hộ kinh doanh. Chỉ cần khoảng 20% trong số này phát triển thành doanh nghiệp thì đã góp phần rất lớn vào việc hoàn thành mục tiêu chiến lược quốc gia. Điều đó cho thấy hộ kinh doanh chính là lực lượng tiềm năng, là nền tảng quan trọng cho sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân trong tương lai.
Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình chuyển đổi này, thời gian qua, Nhà nước đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ thiết thực thông qua Nghị quyết số 68-NQ/TW, Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội và Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp năm 2025.
Theo đó, các doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh sẽ được hưởng nhiều chính sách ưu đãi nổi bật, như: Miễn lệ phí môn bài từ ngày 1/1, miễn 100% thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đầu đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa thành lập mới; hỗ trợ phát triển nền tảng số, phần mềm dùng chung, đào tạo quản trị, kế toán, thuế, nhân sự và pháp lý; Hỗ trợ chuyển đổi số, đổi mới công nghệ, tiếp cận vốn và mở rộng thị trường.
Đặc biệt, các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo còn được hưởng nhiều chính sách ưu đãi sâu hơn về thuế và đầu tư.
Mới nhất, ngày 25/5, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đã ký ban hành Quyết định số 926/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình hỗ trợ kinh doanh bền vững giai đoạn 2026-2030. Chương trình hướng đến mục tiêu hỗ trợ khoảng 25.000 doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã trên cả nước phát triển mô hình kinh doanh bền vững, đồng thời xây dựng ít nhất 20 mô hình điển hình để lan tỏa tinh thần phát triển bền vững trong cộng đồng doanh nghiệp.
Điểm đáng chú ý là chương trình không chỉ tập trung vào tăng trưởng kinh tế mà còn nhấn mạnh sự cân bằng giữa hiệu quả kinh doanh với trách nhiệm xã hội, bảo vệ môi trường, thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững SDGs và cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Việt Nam.
Có thể nói, đây là cơ hội rất lớn để các hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ từng bước chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực quản trị và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị mới của nền kinh tế xanh và kinh tế số.
Các chuyên gia xác định rằng quá trình chuyển đổi từ hộ kinh doanh sang doanh nghiệp không chỉ đơn thuần là thay đổi mô hình pháp lý, mà là hành trình nâng cấp tư duy quản trị, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, tiếp cận các đối tác lớn, mở rộng hoạt động xuất khẩu và phát triển dài hạn trong môi trường kinh tế số.
VN-Index duy trì sắc xanh suốt phiên giao dịch đầu tiên của tháng 4. Chỉ số đại diện cho sàn TP HCM có lúc tăng 40 điểm khi dòng tiền chảy mạnh vào rổ VN30, sau đó thu hẹp còn 28 điểm và đóng cửa sát 1.703 điểm. Phiên tăng mạnh giúp chỉ số lấy lại mốc tâm lý quan trọng, đồng thời lên mức cao nhất nửa tháng qua.
Theo nhóm phân tích Công ty Chứng khoán ACB, vượt 1.700 điểm là tín hiệu xác nhận xu hướng ngắn hạn đổi chiều từ giằng co sang tăng.
Sàn TP HCM hôm nay có gần 210 mã tăng, gấp đôi mã giảm. Rổ VN30 phân hóa mạnh hơn khi có đến 28 mã tăng, trong khi chỉ 2 mã giảm và giữ nguyên tham chiếu.
Các cổ phiếu liên quan đến Tập đoàn Vingroup chi phối chỉ số, khi đóng góp đến 17 trong số 28 điểm. VHM và VRE đồng loạt tăng trần, chốt phiên trong trạng thái không có bên bán sau khi doanh nghiệp công bố kế hoạch kinh doanh và chia cổ tức tích cực. Còn VIC tăng 4,4% lên 141.000 đồng, giúp VN-Index tích lũy 10 điểm.
Bên cạnh nhóm Vingroup, cổ phiếu của Vietjet cũng tác động tích cực đến VN-Index. Mã này hôm nay chốt phiên tại mức trần 166.900 đồng và dư mua hơn 300.000 đơn vị.
Xét theo ngành, chứng khoán có trạng thái đồng thuận nhất khi hầu hết tăng hơn 1% so với tham chiếu. Các mã trụ như SSI, HCM, VCI, VND... khởi sắc hơn với mức tăng dao động 3-4%. VPX của Công ty Chứng khoán VPBank là cổ phiếu duy nhất lội ngược dòng, đóng cửa trong sắc đỏ.
Ở nhóm ngân hàng, hai cổ phiếu đầu ngành gồm VCB và BID đóng vai trò dẫn sóng với mức tăng hơn 1,5%. Các mã vốn hóa lớn như VPB, HDB, CTG, TCB đều đi lên, nhưng biên độ đều không quá 1%.
Cổ phiếu dầu khí có sự phân hóa mạnh. GAS và PLX lần lượt tăng 2,2% và 0,7%, trong khi bên giảm có hàng loạt mã như BSR, OIL, PVS, PVT.
Thanh khoản cải thiện theo đà tăng của VN-Index. Tổng giá trị khớp lệnh hôm nay đạt trên 29.000 tỷ đồng, cao hơn phiên trước khoảng 5.000 tỷ đồng. SHB và SSI là hai mã có giá trị sang tay nghìn tỷ, sau đó đến HPG, VIX và FPT.
Nhà đầu tư trong nước tiếp tục là trụ đỡ cho thị trường, giữa lúc khối ngoại không ngừng bán ròng. Nhóm này đang kéo dài chuỗi xả hàng sang 15 phiên liên tiếp, nâng giá trị rút ròng lũy kế từ đầu năm lên gần 32.000 tỷ đồng.
VIC tăng mạnh nhưng đối mặt áp lực xả hàng quyết liệt từ nhà đầu tư nước ngoài, thể hiện qua khối lượng rút ròng gần 9 triệu cổ phiếu. MBB, BSR và FPT lần lượt xếp sau trong danh sách này với mức bán ròng khoảng 2-3 triệu cổ phiếu.
Trong cuộc phỏng vấn ngày 10/5 với NBC News, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nhận được câu hỏi liệu ông có ủng hộ tạm ngừng thu thuế xăng liên bang hay không. Wright trả lời: "Chính phủ ủng hộ mọi biện pháp có thể hạ giá xăng bán lẻ và giảm chi phí cho người Mỹ".
Khi được hỏi liệu Tổng thống Mỹ Donald Trump có ủng hộ không, Wright cho biết: "Chúng tôi cởi mở với mọi ý tưởng. Tất nhiên mọi giải pháp đều phải chấp nhận đánh đổi".
Thuế xăng liên bang của Mỹ hiện ở mức 18 cent một gallon (0,05 USD một lít). Hồi tháng 3, các nghị sĩ Dân chủ tại Quốc hội Mỹ đã đề xuất tạm ngừng thu thuế này đến tháng 10.
Giá xăng tại Mỹ đã tăng hơn 50% kể từ đầu chiến sự, chạm mốc trung bình 4,52 USD một gallon (1,19 USD một lít) hôm 10/5, theo số liệu của Hiệp hội Ôtô Mỹ (AAA).
Wright từ chối dự báo liệu giá xăng trung bình nước này có thể lên 5 USD một gallon (1,32 USD mỗi lít) hay không. "Tôi không thể dự báo giá năng lượng trong ngắn hạn hay trung hạn", ông nói, nhưng nhấn mạnh "Mỹ hiện ở vị thế rất thuận lợi", với sản lượng dầu và khí tự nhiên lớn.
Hồi tháng 3, Wright từng dự báo giá xăng "nhiều khả năng" xuống dưới 3 USD một gallon vào hè này. Tuy nhiên, sau 8 tuần, giá xăng vẫn tiếp tục tăng và chưa có dấu hiệu sớm quay về mức trước chiến sự, trong bối cảnh Iran tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz.
Các chuyên gia cho rằng dù việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran có thể làm giảm nguồn thu dầu mỏ của nước này, Tehran nhiều khả năng vẫn chịu đựng được áp lực này trong nhiều tháng.
Việc Mỹ sắp bước vào mùa hè - cao điểm sử dụng nhiên liệu, được đánh giá là một rào cản lớn với Tổng thống Trump và đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11. Khi chiến sự chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, giới phân tích cho rằng giá nhiên liệu tại Mỹ có thể tiếp tục vượt các kỷ lục cũ.
Diễn biến này đặt ra câu hỏi: liệu thị trường còn phản ánh đúng giá trị nội tại của doanh nghiệp hay đang bị chi phối bởi những yếu tố khác?
Ông Trần Trương Mạnh Hiếu, Trưởng phòng phân tích chiến lược chứng khoán KIS Việt Nam, cho biết đặc điểm nổi bật của thị trường chứng khoán Việt Nam là tỉ trọng giao dịch của nhà đầu tư cá nhân chiếm ưu thế, dao động khoảng 80%.
Tuy nhiên, nhiều nhà đầu tư cá nhân giao dịch theo tin tức ngắn hạn, chịu ảnh hưởng lớn từ yếu tố cảm xúc và hành vi thay vì nghiên cứu sâu về nội tại doanh nghiệp. Bởi vậy nhiều cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, lợi nhuận ổn định nhưng lại không tăng giá tương xứng hoặc chịu áp lực điều chỉnh "vô cớ".
Ngược lại, một số nhóm cổ phiếu lại ghi nhận mức tăng đáng kể trong thời gian ngắn, dù kết quả kinh doanh chưa thực sự có đột phá tương ứng hoặc định giá đã quá cao. Sự lệch pha này cho thấy yếu tố nội tại doanh nghiệp không còn là biến số duy nhất trong việc định giá cổ phiếu.
"Nhiều người có tâm lý vừa mua xong là cổ phiếu phải tăng ngay, sau T+2 tài khoản phải có lãi 5-7%. Nếu cổ phiếu đi ngang, họ dễ chán nản và bán ra" - ông Trương Hiền Phương, Giám đốc cấp cao chứng khoán KIS Việt Nam, bổ sung.
Cũng bởi vậy, các cổ phiếu có mức biến động thấp dù doanh nghiệp làm ăn hiệu quả, lại khó thu hút dòng tiền ngắn hạn. Ngược lại, dòng tiền thường đổ vào các mã đang "có sóng", bất chấp rủi ro định giá quá cao.
"Hệ quả khi dòng tiền đầu cơ rút đi, giá cổ phiếu có thể rơi vào trạng thái đi ngang kéo dài, dù doanh nghiệp vẫn duy trì kết quả kinh doanh sau đó có tích cực", ông Phương nêu thực tế.
Một xu hướng khác là việc nhiều nhà đầu tư giao dịch theo tin tức ngắn hạn, thậm chí theo từng diễn biến trong ngày. Lấy ví dụ ở nhóm ngành dầu khí, khi xuất hiện thông tin giá dầu thế giới tăng do căng thẳng Trung Đông, không ít nhà đầu tư ngay lập tức "đua lệnh" mua vào các cổ phiếu nhóm "P" mà chưa phân tích cụ thể từng doanh nghiệp.
Ông Dominic Scriven - Chủ tịch Dragon Capital, chuyên gia lâu năm trên thị trường tài chính Việt Nam - nhấn mạnh thị trường chịu tác động từ nhiều yếu tố khó lường bên ngoài, như các tuyên bố chính sách đột ngột từ lãnh đạo các nền kinh tế lớn, điển hình là Mỹ.
"Nhưng tôi khuyên các nhà đầu tư trong hoàn cảnh này cần tránh việc sáng đọc báo, lướt tin đã vội đặt lệnh" - ông Scriven nhấn mạnh, đồng thời lưu ý nhà đầu tư cần giữ sự bình tĩnh, tránh tham gia thị trường khi chưa có đánh giá và dự báo đủ chắc chắn.
Nhìn chung, chính sự kết hợp giữa tâm lý giao dịch theo tin tức, dòng tiền ngắn hạn và các yếu tố bất định từ bên ngoài đang góp phần làm gia tăng tình trạng lệch pha giữa giá cổ phiếu và giá trị thực của doanh nghiệp trên thị trường.
Bà Trần Thị Khánh Hiền - Giám đốc khối phân tích chứng khoán MB (MBS) - nói việc giá cổ phiếu bị dòng tiền "cuốn" đi và lệch khỏi giá trị nội tại là hiện tượng phổ biến, không chỉ ở Việt Nam mà còn ở nhiều thị trường trên thế giới. Điều này có thể xảy ra với cả doanh nghiệp lớn lẫn doanh nghiệp nhỏ.
Trong những giai đoạn dòng tiền mạnh, yếu tố định giá có thể bị "bỏ qua" trong ngắn hạn. Tuy nhiên khi dòng tiền đảo chiều, giá cổ phiếu thường có xu hướng điều chỉnh trở lại vùng hợp lý hơn, theo bà Hiền.
Một sai lầm phổ biến là nhà đầu tư mua cổ phiếu theo "sóng" hoặc tin tức nhưng khi giá giảm lại không chấp nhận cắt lỗ mà chuyển sang kỳ vọng dài hạn dựa trên yếu tố cơ bản. Điều này dễ khiến khoản đầu tư ngắn hạn biến thành "gồng lỗ" kéo dài.
Đáng lưu ý, ngay cả những cổ phiếu có nền tảng tốt cũng không nằm ngoài quy luật này. Khi bị đẩy lên mức định giá quá cao so với nội tại, các cổ phiếu này vẫn có thể điều chỉnh mạnh khi dòng tiền rút đi.
Song tựu trung, theo bà Hiền, trong ngắn hạn giá cổ phiếu có thể chịu tác động lớn từ kỳ vọng và dòng tiền. Tuy nhiên về dài hạn, giá trị nội tại của doanh nghiệp vẫn là yếu tố cốt lõi quyết định xu hướng bền vững của cổ phiếu.
Một chuyên gia lâu năm trên thị trường chứng khoán lý giải: lâu nay nhiều thành viên diễn đàn chứng khoán thường nói vui "Cổ phiếu không có lái... rất nhạt".
"Cách nói vui nhưng không phải không thực tế" - vị này cho hay, hoạt động "làm giá" cổ phiếu là có. Dẫn chứng rõ thấy nhất vừa qua cơ quan quản lý nhà nước liên tiếp xử phạt hàng loạt trường hợp thao túng cổ phiếu, có vụ còn chuyển sang hình sự.
Quy trình này thường bắt đầu bằng việc các "đội lái" tích lũy cổ phiếu. Khi đã gom đủ hàng và bắt đầu đẩy giá, họ có thể phối hợp với chính người nội bộ doanh nghiệp để tung ra các thông tin tích cực nhằm hỗ trợ đà tăng.
"Một dấu hiệu nhận biết phổ biến là khi giá cổ phiếu tăng mạnh đi kèm với dồn dập các tin tốt, đây có thể là giai đoạn "hiện thực hóa lợi nhuận" của các nhóm này. Ngược lại, khi giá giảm, các thông tin tích cực cũng dần biến mất do không còn động lực duy trì", chuyên gia này phân tích.
